Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

YENİ TARİHSELCİLİK by A.MESUT GÜNEY

YENİ TARİHSELCİLİK VE ÖZELLİKLER
by

Alper Guney

on 31 May 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of YENİ TARİHSELCİLİK by A.MESUT GÜNEY

METİNSEL ANLATI
Edebiyat İncelemeleri
ve
Yeni Tarihselcilik
Metinlerin Tarihselliği
ve
Tarihin Metinselliği
YENİ TARİHSELCİLİK
1980’lerin başında ortaya çıkan Yeni Tarihselcilik anlayısşı, tarihin, gerçeklerin anlatımı olmaktan çok metinsel bir anlatı olduğu fikrini çıkış noktası yapar.
Tarihî gerçek yerine kurgusal gerçeği ön plana çıkartarak geçmişin –bilgi ve belgelere dayalı olsa bile- kesin olarak bilinemeyeceğini savunur.
Tarihin metinselliği / kurgulanabilir bir disiplin oluşu, onun sadece dil içerisinde gerçekleşebileceği kabulü, kaydedilmiş gerçeklerin bile tarihçi tarafından yeniden yorumlanarak ortaya çıkartılması süreci ‘tarih’ kavramının geleneksel anlamını temelden sarsmış ve tarihe yeni bir anlam kazandırmıştır.
TARİHE YENİ ANLAM
Derida’nın “metnin dışında hiçbir şey yoktur” görüşü doğrultusunda her türlü gerçekliğin metinler aracılığıyla üretilebileceği düşüncesinin Yeni Tarihselcilik’in ana ilkelerinden biri olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca Yeni Tarihselcilik’in “metinlerarasılık” “tarihsel anlatının değişen yapısı” “bağlam” gibi diğer ilkeleri de ele alınmıştır.
Metnin Dışında Hiçbir Şey Yoktur
Yeni Tarihselci yöntem, biçimsel yaklasımlara bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Belirli bir dönemin dilbilimsel, kültürel, toplumsal ve politik yelpazesini daha derin bir şekilde algılayabilmek için sadece edebi metinlerin yeterli olmadığını ve edebiyatın aynı döneme ait her alandan değişik metinlerle birlikte incelenmesi gerektiğini savunur.

Yeni Tarihselci yöntem tarih ve edebiyat arasındaki sınırları kaldırır.

Tarihin de edebiyat gibi seçme ve ayıklama işsleminden geçtikten sonra yazıldığına dikkat çeker.
Edebi Eser, Çıkar ve Çatısma
Greenblatt'a göre, edebi eserler "güçlerin çatıştığı ve sürekli değişen çıkarların söz konusu olduğu alanlardır ve her an devrilme ve yıkılma hissi uyandıran durumlardan ibarettir. Yeni Tarihselciler edebi metni birbiriyle çatışan isteklerden ve birbirine zıt değerlerden oluşan toplumsal denizin içine atılmış bir tekne olarak görürler.
Edebiyat politik, toplumsal, dinsel ve kültürel güç ilişkilerinin etkileşimi bağlamında ortaya çıkan bir üründür.
Böylece Yeni Tarihselci yaklaşım edebiyat ve diğer metinler arasındaki ayrımı kaldırır.
YENİ TARİHSELCİLERİN
EDEBİYAT TANIMI
Bu bağlamda Yeni Tarihselcilik akımının öncülerinden olan Louis Montrose'un "metinlerin tarihselliği ve tarihin metinselliği" tanımı önem kazanır.


Yeni Tarihselci kuramda "tarih" bilinenden çok farklı olarak ele alınmakta, tarihi olay ve kisilikler bir varsayıma dönüsebilmektedir.
Yeni Tarihsel Yaklaşımla Gölgemi Bıraktım Lale Bahçelerinde
Bugün Nelerden Bahsedeceğiz?
Postmodernizm ?
Yeni Tarihselcilik ?
Farklar ?
Gül İrepoğlu ?
Gölgemi Bıraktım Lale Bahçelerinde
Olay Örgüsü
Metinden Ayak İzleri


Yeni Tarihselciler,tarihselcilere oranla geçmişte yaşanmış olay ya da gerçeklerle daha az ilgilenirler:




“ Mahmud Han İran’ın başşehrini, Isfahan’ı muhasara edip zapt etmiştir devletli sultanım, Bağdat Valisi Hasan Paşa’nın yolladığı habercimiz, Mahmud Han’ın Şah Hüseyin’i de esir ettiğini ve Safevi hükümdarlığının tahtına oturduğunu söyler. Hüseyin Şah’ın şehzadesi Tahmasb ise Kazvin’e kaçıp canını kurtarmıştır.” (s.235)

Postmodernizm
Postmodernizm, Modernizm’in temel özelliklerine; bilimsel bilginin üstünlüğüne, pozitif bilimlere, ulus-devlet anlayışına, endüstriyalizme, kapitalizme karşı çıkan ya da onları sorgulayan buna karşılık, belirsizliği, parçalılığı, farklılığı, etnikliği, alt kültürleri, kültürel çoğulculuğu, yerel bilgiyi ön plana çıkaran bir akımdır, diyebiliriz.
Farklar
Gül İrepoğlu
Olay Örgüsü
?

Ayak İzleri

Yeni Tarihselcilik, metnin tarihsel bağlamdan koparılıp, zaman ve mekandan bağımsız olarak ele alan bir kuramdır:

“ Cennetmekan validemin vefatından sonra bana bıraktığı mühürlü mektubu açtım, içinde vasiyetinin olduğunu tahmin ediyordum. Okudukça önce celallendim, haykırmak istedim, validem de olsa bir kadının Osmanlı hünkarını böylesine kandırdığı için. Sonra hayretlere düştüm, böylesine hayati malumatın benden, alemin efendisinden saklanabilmiş olduğu için. Ardından kederlere gark oldum, canımdan can kopan talihsiz Afife Kadın için ve bir sıhhatli oğul kaybeden pederim Mehmed Han için ve elbette hayat mecrası bambaşka bir ırmağa akan senin için sevgili musahibim. Ve en nihayetinde şiddetle endişelendim…” (s.311)

 Yeni Tarihselciler, tarihin mutlak gerçekleri yansıtacak kadar nesnel olmadığını savunurlar:


“ Belki ileride bu konuları araştıranlar bir dönemin en parlak sanatçısı hakkında yapıtlarından başka hiçbir şeyin bulunmamasına şaşıp kalacaklardı. Yalnızca İstanbul’da oturduğu sürede Levni’yle iyi dost olan Boğdan Beyi Dimitri Kantermiroğlu’nun Rusya’ya sığındıktan sonra yazdığı Osmanlı tarihinde sanatçıdan söz etmesini kimse önleyememişti, ama bu da yalnızca Levni’nin Saray ressamı olduğunu belirten kısa bir bilgi kırıntısıydı, Levni bilmecesini çözemezdi zaten.” (s.299)


Edebiyatın aynı döneme ait her alandan değişik metinlerle birlikte incelenmesini savunur. Böylece Yeni Tarihselci Yaklaşım edebiyat ve diğer metinler arasındaki ayrımı kaldırır:



“ Dediler bu pendi sordumsa kime
Tuz ekmek demezse müşkilin deme
Kül kömür ye, namert lokmasın yeme
Gün olur başına kakar demişler.” (s.104)


Geleneksel tarihin ilgi alanı olan büyük savaşlar, kahramanlar ve liderler yerine, Yeni Tarihselciler evlilik tarihçesi, dini inanç, eğlence törenleri ve gelenekleri, kumar kültürünü ya da köle ticareti gibi geleneksel tarihin göz ardı ettiği olaylarla ilgilenir:


“ Eğlenceler Okmeydanı’nda ve Haliç’te yapılacaktı. Osmanlı İmparatorluğu’ndaki tüm meslek loncaları, en seçkin ürünlerini veya hünerlerini sergileyerek padişahla diğer konukların önünde geçit yapacaktı, eşsiz armağanlarıyla birlikte… Usta müzisyenler eşliğindeki cambaz, güreşçi ve rakkasların nefes kesici gösterileri, envai çeşit havai fişekler ve cömertçe ikramlar, düğünün görkemini arttıracaktı.” (s.184)

KAYNAKÇA

irepoğlu,G.(2007),Gölgemi Bıraktım Lale Bahçelerinde,Doğan Kitap,İstanbul.
Gül İrepoğlu Resmi Web Sitesi:
http://www.gulirepoglu.com/kitaplar.html

Gül İrepoğluWikipedia Sayfası:
http://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCl_%C4%B0repo%C4%9Flu

Çavuş, Rümeysa, Edebiyat İncelemelerinde Tarihe Yeni Bir Dönüş

Çalışkan,A.(2011),Edebiyat Teorisi Üzerine:2,Uluslararası Sosyal Arştırmalar Dergisi.
Genel Özet
SORULAR ?
GERİ BİLDİRİM
MESUT GÜNEY
MEHMET TAŞ
DEMET CANARSLAN
SON
Full transcript