Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Konflikty zbrojne i problemy globalne

Uniwersytet Śląski Maturzystów
by

Natalia Stepien

on 23 March 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Konflikty zbrojne i problemy globalne

Konflikty
na świecie
i problemy
globalne

Irlandia Północna
O konflikcie:
* konflikt o podłożu:
religijnym,
narodowościowym,
politycznym.
* już w XII wieku Wielka Brytania podbiła Irlandię - narzucając jej mieszkańcom swój język, religię i częściowo prawo;
* przeciwko podziałowi Irlandii wystąpiła Irlandzka Armia Republikańska (IRA) - odrzucając unię Irlandii Północnej z Wielką Brytanią oraz rządy protestanckiej większości;
* konflikt rozgrywał się na terenie Irlandii Północnej, jednak w swojej historii momentami rozszerzał się również na Anglię, Republikę Irlandii i kontynentalną Europę;
* najważniejszy etap konfliktu trwał od końca lat 60. XX wieku aż do podpisania porozumienia wielkopiątkowego w Belfaście w 1998 roku. Udało się to głownie dzięki zabiegom ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii, Tony’ego Blaira. Pomimo podpisania porozumienia pokojowego nadal dochodzi do sporadycznych aktów przemocy;
* John Hume (WB) i David Trimble (IP) uważani są za ojców porozumienia wielkopiątkowego i w 1998 roku zostali uhonorowani Pokojową Nagrodą Nobla;
* na podstawie porozumienia Irlandia Północna pozostaje nadal częścią monarchii brytyjskiej, jako terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Z kolei Irlandia ze stolicą w Dublinie jest w pełni niepodległym państwem.
Bliski Wschód
Bezpośrednią przyczyną wystąpienia konfliktu na Bliskim Wschodzie było utworzenie państwa Izrael
14 maja 1948 roku
(na mocy postanowienia ZO ONZ podzielono Palestynę na część żydowską i arabską, Jerozolima miała pozostać neutralna). To spotkało się ze sprzeciwem państw arabskich, które otaczają Izrael.
* konflikt o charakterze:
religijnym,
narodowościowym.
I wojna palestyńska
* maj 1948 roku–styczeń 1949 roku,
* strona atakująca: Wojska Ligi Arabskiej: Liban, Syria, Jordania, Egipt,
* wynik: w rezultacie tej wojny państwo Izrael powiększyło swój obszar o 7 tys. km². Jordania zajęła resztę Palestyny i Jerozolimy, a Egipt strefę Gazy. Ponadto pojawił się problem uchodźców palestyńskich, których Izrael nie przyjął.
II wojna - wojna sueska
* październik 1956 roku–listopad 1957 roku,
* przyczyna: 26 lipca 1956 r. Prezydent Egiptu Gamal Abdal Naser ogłosił nacjonalizację Kanału Sueskiego. Izrael podjął akcję zbrojną wraz z Wielką Brytanią i Francją (krytyka USA i ZSRR),
* wynik: Kanał Sueski pozostał znacjonalizowany pod kontrolą Egiptu. Sam Egipt popadł na szereg lat w zależność polityczną, gospodarczą i militarną od ZSRR.
III wojna - wojna sześciodniowa
* 5 czerwca 1967 roku-10 czerwca 1967 roku,
* w ciągu 6 dni Izrael zadał miażdżące ciosy o wiele liczniejszym armiom Egiptu, Jordanii i Syrii. Wojna była wynikiem działań Syrii i Egiptu (wcześniejsze bombardowanie Izraela),
* wynik: Izrael rozszerzył w znacznym stopniu swoje terytorium. Początkowo traktował ich okupację jako kartę przetargową w rozmowach z Arabami.
IV wojna - wojna Jom Kippur
* 6 października 1973 roku–11 listopada 1973 roku,
* wojska egipskie przekroczyły Kanał Sueski i uderzyły na Synaj. Z kolei wojska syryjskie uderzyły na Wzgórza Golan. Po pewnym szoku spowodowanym zaskoczeniem Izrael przystąpił do kontrofensywy. Izrael uratowały dostawy broni z Europy i USA.
CO ROBIĆ W TEJ SYTUACJI?
W 1977 roku Prezydent Egiptu Anwar-as Sadat wystąpił z propozycją zawarcia pokoju między Izraelem a Egiptem. Ostatecznie dwa dokumenty w tej kwestii podpisano
18 września 1978 roku w Camp David w USA (Podstawy dla Pokoju na Bliskim Wschodzie, Podstawy dla Traktatu Pokojowego między Egiptem a Izraelem)

Prezydent A. Sadat oraz premier Izraela Menachem Begin, w asyście prezydenta Jimmy'ego Cartera, podpisali traktaty, które umożliwiły początek pokojowych rozwiązań na Bliskim Wschodzie. Na tej podstawie
26 marca 1979 roku, w Waszyngtonie
podpisano układ pokojowy. A. Sadat i M. Begin w 1978 roku otrzymali za te działania Pokojową Nagrodę Nobla. Fundamentaliści islamscy w Egipcie nie wybaczyli nigdy Sadatowi tego kroku. Zginął on z ich rąk w 1981 r.

Normalizacja stosunków nastąpiła dopiero w 1980 roku, gdy strony wymieniły się ambasadorami.
I intifada
(powstanie palestyńskich miotaczy kamieni)
* grudzień 1987 roku,
* Palestyńczycy obrzucali Izraelczyków kamieniami,
* Wynik: powstawały nowe radykalne ugrupowania, z których najważniejszym był Hamas, stawiający sobie za cel unicestwienie Izraela w drodze świętej wojny i ustanowienie palestyńskiej republiki islamskiej w jego miejsce,
* 15 listopada 1988 roku na spotkaniu w Algierze Palestyńska Rada Narodowa ogłosiła niepodległość Palestyny i zaakceptowała istnienie państwa Izrael oraz wyrzekła się terroryzmu,
* 1993 rok - porozumienie o ustanowieniu Autonomii Palestyńskiej w Strefie Gazy i na obszarze miasta Jerycho na Zachodnim Brzegu (prezydentem Autonomii został Jasir Arafat -1996-2004); wycofywaniu się Izraela z kolejnych terytoriów, a także kluczowe kwestie ustanowienia państwa palestyńskiego, powrotu uchodźców i osadnictwa na terytoriach okupowanych przewidziano rozwiązać w ciągu kolejnych 5 lat.
II intifada
* wrzesień 2000 roku,
* przyczyna: Ariel Szaron (Izrael) złożył kontrowersyjną wizytę na Wzgórzu Świątynnym (w meczecie, który stanowi święte mijesce dla muzułmanów), która stała się bezpośrednim powodem wybuchu drugiej intifady palestyńskiej - Palestyńczycy uznali ją za prowokację.

W połowie czerwca 2002 roku Izrael rozpoczął budowę muru bezpieczeństwa wokół Zachodniego Brzegu, który miał ograniczyć liczbę zamachów palestyńskich.

2003 rok - USA, ONZ, UE, Rosja - opracowują plan pokojowy.

11 listopada 2004 roku w szpitalu pod Paryżem umarł długoletni przywódca Palestyńczyków Jaser Arafat.

2006 rok - po dojściu do władzy w Autonomii Palestyńskiej Hamasu - zaostrzenie konfliktu.

2008/2009 - interwencja Izraela w kontrolowanej przez Hamas Strefie Gazy. Zakończona ROZEJMEM.
Nową sytuację stworzyły wybory parlamentarne w Izraelu 10 lutego 2009 roku, w wyniku których 31 marca premierem został po raz drugi w swojej karierze Benjamin Netanyahu z prawicowego Likudu.

Prezydent USA Barack Obama, który objął urząd 2 miesiące przed Netanyahu, od razu przystąpił do działań dyplomatycznych mających umożliwić wznowienie negocjacji izraelsko-palestyńskich, ale jego żądanie całkowitego wstrzymania izraelskiego osadnictwa natrafiło na zdecydowany opór rządu Netanyahu, którego nie przełamały liczne wizyty wysłannika Obamy, George’a Mitchella.
Indie i Pakistan
Pogranicze indyjsko-
-pakistańskie od początku niepodległego istnienia obu państw było źródłem niemalże nieustających konfliktów. Najbardziej zapalnym regionem jest Kaszmir, położony przy północnej części tej granicy. Konflikt o ten obszar trwa od 1947 roku aż do dziś.
1947 - pierwsza wojna o Kaszmir
1965 - druga wojna o Kaszmir
1971 - trzecia wojna o Kaszmir
Choć formalnie od 1972 roku Indie i Pakistan nie prowadziły wojny, to walki w Kaszmirze prowadzone są niemal bez przerwy.
Czeczenia
Czeczenia została podbita jeszcze w XIX wieku, nigdy jednak nie uznawała zwierzchnictwa władz rosyjskich.

W 1922 roku proklamowano Czeczeńsko-Inguską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką, jednak po II wojnie światowej Stalin ją zlikwidował.
Ponownie powołano ją do życia w 1957 roku.

Istniała aż do 1991 roku Wówczas jeden z działaczy niepodległościowych Dżochar Dudajew został wybrany na prezydenta, a w czasie Kongresu Czeczenów w 1991 roku ogłoszona została informacja o powstaniu niepodległej Republiki Czeczeńskiej.
Czeczenia jest autonomiczną republiką wchodzącą w skład Federacji Rosyjskiej.
I wojna czeczeńska
* 1994 rok - pomiędzy Rosją, a Republiką Czeczeńską (na czele Czeczeńców: Szamil Basajew) - wzajemne fale terroryzmu,

* 30 lipca 1995 podpisano układ o zakończeniu walk między Federacją i Czeczenią.
II wojna czeczeńska
* 1999 rok: oddziały Basajewa zajęły ponownie kilka wiosek w Dagestanie, przy granicy czeczeńskiej. Rosja ponownie zaatakowała pod pretekstem zapobiegania atakom terroryzmu. W październiku 2002 roku grupa Czeczenów-samobójców zajęła moskiewski teatr na Dubrowce. Zakładnikami stali się widzowie spektaklu. Przetrzymywani byli przez trzy doby (zginęło 133 zakładników - zatruli się gazem usypiający).
* Zachód ostro potępiał działania władz rosyjskich i ich stosunek do Czeczenów. Zmieniło się to po tragedii, jaka miała miejsce w Biesłanie – mieście położonym w Północnej Osetii (2004 roku) – Czeczeńcy sterroryzowali szkołę i przebywające tam dzieci (zginęło 334 zakładników z ok. 1200).
* Pewnym rozwiązaniem byłoby nadanie Czeczenii niepodległości, ale takie działanie jest nie do przyjęcia dla Rosji.
Ramzan Kadyrow - od 2011 roku Szef
Republiki Czeczeńskiej.
Organizacja Wyzwolenia Palestyny
1964 rok - powstanie.
1969 rok - na jej czele staje Jasir Arafat.
OWP szybko stała się obok Izraela
i państw arabskich trzecią siłą
w konflikcie arabsko-izraelskim.

Od 2004 roku przewodniczącym OWP jest Mahmud Abbas, pod którego wodzą zmalała radykalność organizacji.
Afryka
Przyczyny konfliktów w Afryce:
* bieda,
* analfabetyzm,
* wysoki wskaźnik zachorowalności,
* eksplozja demograficzna (bezrobocie),
* brak opieki medycznej,
* następstwo kolonializmu,
* ekstremizm, terroryzm,
* olbrzymie zróżnicowanie kulturowe i regionalne.

Problem stanowi także fakt, iż nie przestrzega się tam praw człowieka, tortury są w wielu miejscach w pełni akceptowane.
Ruanda
Społeczność:
* 88% Tutsi
* 11% Hutu
* 1% pigmeje Twa
- W szkołach i urzędach istniała segregacja plemienna -
I wojna - 1959 rok, w jej efekcie Tutsi zbiegli do Ugandy, gdzie tworzyli bojówki.
II wojna - 1990 - bojówki Tutsi atakują Ruandę z terytorium Ugandy. W czasie wojny Francuzi szkolą wojska Hutu.
1993 - dzięki mediacjom USA, Francji
i OJA zostaje zawarte porozumienie
1994 rok:
* 06.04.1994 roku - katastrofa lotnicza w Kigali, w której ginie prezydent Ruandy (z plemienia Hutu),
* w efekcie - rozpoczęta zostaje masowa eksterminacja ludności.
W 100 dni ginie około 1 mln osób, w tym 800 tys. Tutsi.
Po 1994 roku część Hutu ucieka do Kongo.
23.03.2012 roku generał Bosco tworzy Ruch 23 marca - Tutsi wspierani przez Ruandę i Ugandę rozpoczynają kampanię wojenną przeciwko rządowi Kongo.
Sudan
Warto zobaczyć film pt. "Hotel Ruanda"
* północ - muzułmańska,
* południe + Darfur (zachodnia
prowincja) - chrześcijaństwo,
animizm (duszę mają zwierzęta,
przyroda, przedmioty).
- 1955 rok - początek konfliku o podłożu religijnym,
- lata 80. - muzułmanizacja kraju,
- 2003 rok - wybucha konflikt w Darfurze spowodowany próbą islamizacji tej prowincji, której mi
e
szkańcy Darfuru stawili zbrojny opór,
- 2005 - porozumienie pokojowe, na jego mocy m.in. w 2011 roku na południu Sudanu odbyło się referendum niepodległościowe,
- 09.07.2011 roku - Sudan Południowy proklamuje niepodległość,
- 2012 rok - Sudan ogłasza stan wojny z Sudanem Południowym - od tego czasu trwają walki przygraniczne.
Jugosławia
Socjalistyczna Federalna Republika Jugosławii (SFRJ) obejmowała sześć bardzo różnych od siebie republik: Bośnię Hercegowinę, Chorwację, Macedonię, Czarnogórę, Serbię i Słowenię. Na czele stanął Josip Broz Tito.

Po jego śmierci w 1980 roku utrzymanie jedności okazało się niemożliwe. Ujawniły się problemy ekonomiczne, społeczne, religijne i etniczne. To doprowadziło do rozpadu Jugosławii i ogłoszenia niepodległości przez:
* Republikę Chorwacji i Słowenii (25 czerwca 1991r.),
* Republikę Macedonii (17 września 1991r.)
* Republika Bośni i Hercegowiny (3 marca 1992r.)

Jedynie Republika Serbii zdecydowanie potępiła te decyzje i w 1992 roku, w połączeniu z Czarnogórą ogłosiła powstanie Federalnej Republiki Jugosławii.

W 1991 roku Armia jugosłowiańska, zdominowana przez Serbów, zaatakowała Słowenię. Następnie, po krótkich walkach, wojna przeniosła się do Chorwacji. Na początku 1992 roku również w Bośni i Hercegowinie wybuchła krwawa wojna, która zakończyła się w 1995 roku po wynegocjowaniu porozumienia pokojowego w Dayton (USA, stan Ohio).
O konflikcie:
Samo porozumienie pokojowe podpisano 14.12.1995 roku w Paryżu. W wyniku układu Bośnia i Hercegowania została podzielona na dwie strefy etniczne: serbską i muzułmańsko-chorwacką. Siły zbrojne stron konfliktu wycofały się poza strefę zdemilitaryzowaną. Przestrzegania układu strzegły siły NATO - najpierw w postaci Implementation Force (IFOR), następnie - Stabilization Force (SFOR).
4 lutego 2003 roku w miejsce Jugosławii powstało nowe państwo – Serbia i Czarnogóra, które istniało do 3 czerwca 2006, kiedy to kraj podzielono na 2 państwa:


Czarnogóra
Serbia


WAŻNE!
Na tym nie koniec podziałów. Bowiem 17 lutego 2008 od Serbii jednostronnie oddzieliło się Kosowo (decyzji tej nie uznała Serbia).
Gruzja
* lipiec-sierpnień 2008 roku
* wojna w Osetii Południowej
Strony konfliktu:
- Gruzja,
- wojska separatystyczne Osetii Południowej, Abchazji, Rosji.
Podczas konfliktu w Tibilisi ląduje samolot z prezydentem Polski Lechem Kaczyńskim, a także prezydentami: Litwy, Estonii, Ukrainy oraz z premierem Łotwy.
Wojska rosyjskie wycofują się z terenów Gruzji.
Kosowo
* 1998 rok - Kosowo zostaje zajęte przez armię Jugosłowiańską, która sprzeciwia się separatyzmowi kosowskich Albańczyków,
* czystki etniczne kosowskich Albańczyków dokonywane przez Serbów,
* bezskuteczne negocjacje i misja ONZ, OBWE, NATO,
* 1999 rok - początek interwencji NATO,
* następnie Kosowo przechodzi pod międzynarodową administrację ONZ oraz NATO w postaci Kosovo Force (KFOR),
* pogromy Serbów dokonywane przez kosowskich Albańczyków,
* 2008 rok - Kosowo proklamuje niepodległość.
Cypr
* Grecy 82%
* Turcy 18%
- lata 60. wojna domowa,
- 1974 - greccy wojskowi przejmuję władzę,
- 1975 - interwencja Turcji i ogłoszenie powstania na Cyprze państwa tureckiego - nie jest ono uznawane na arenie międzynarodowej,
- Republika Cypryjska - grecka część - od 2004 roku w UE.
Somalia
Półwysep Somalijski zwany jest "Rogiem Afryki"
Od 1991 roku w Somalii trwa wojna domowa, obecnie kraj jest w stanie faktycznego rozpadu, a rząd kontroluje tylko niewielkie skrawki jego terytorium.

W 2011 Somalia zajęła 1. miejsce (czwarty rok z rzędu) w rankingu państw o najtrudniejszych warunkach do życia.

W lipcu 2011 na terenie Somalii ogłoszono stan klęski głodowej spowodowany długotrwałą suszą, plagami szarańczy, a także długoletnią wojną domową.
Warto zobaczyć film pt. "Kapitan Phillips"
Irak
Interwencja w Iraku związana jest z zamachem na WTC w Nowym Jorku 11.09.2001 r.

To wydarzenie wstrząsnęło Ameryką i resztą świata.

Prezydent USA, George Bush, ogłosił, że konieczna będzie wspólna walka z terroryzmem i niesienie narodom zniewolonym demokracji, co miało rozwiązać problemy na świecie.

Aby ułatwić identyfikację państw, w których szerzy się terroryzm amerykański prezydent wyznaczył tzw. Państwa „osi zła”: Iran, Irak, Korea Północna – to w nich należało podjąć wysiłki wprowadzenia demokracji.
Prezydent USA zdecydował się na przeprowadzenie akcji zbrojnej w Iraku rządzonym przez Sadama Husajna, którego dyktatura trwała nieprzerwanie od wielu lat.

Powody interwencji w Iraku:
* oficjalnym powodem była walka o wprowadzenie demokracji w Iraku oraz oskarżenie Iraku o posiadanie broni masowego rażenia (do dzisiaj nie znaleziono dowodów potwierdzających ten stan rzeczy).
* nieoficjalne powody mówią o chęci zdobycia przewagi USA w azjatyckim regionie (blisko Iranu), możliwość zarobienia na sprzedaży sprzętu zbrojeniowego oraz świadomość, iż Irak to kraj bogaty w surowce naturalne.

Do przeprowadzenia tej akcji USA potrzebowały sojuszników:
* Państwa, które poparły USA i wysłały swoje wojska do Iraku to, m.in.: Wielka Brytania, Polska, Hiszpania, Włochy, Węgry, Czesi, Izrael.
* Państwa przeciwne interwencji USA w Iraku: m.in.: Francja, Niemcy, Rosja.
Irak w roli agresora:
- 1980-88 wojna iracko-irańska,
- 1990 - atak na Kuwejt - zakończony interwencją wojsk międzynarodowych w ramach operacji "Pustynna Burza".
Kryptonim - "Pustynna Burza"
20 marca 2003 r. – rozpoczęcie inwazji USA na Irak i szybka klęska Sadama Husajna – dyktatora Iraku – w kwietniu 2003r. obalenie jego władzy.

Do Iraku wprowadzono siły międzynarodowe, składające się z żołnierzy około 30 państw. Irak podzielony został na 3 strefy okupacyjne: północno-centralną pod dowództwem amerykańskim, wokół Nasiriji pod dowództwem polskim oraz wokół Basry pod dowództwem brytyjskim.

- 13 grudnia 2003: pojmanie przez wojska koalicji Sadama Husajna
- Od listopada 2003 roku wyraźnie nasiliły się ataki rebeliantów na wojska koalicji.
- Kwiecień 2004r. – ujawnienie dowodów torturowania ludności irackiej w amerykańskich więzieniach (np. Guantanamo) – skandal międzynarodowy
- 2004 - iracki rząd,
- 30 stycznia 2005 roku w Iraku doszło do pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych
- Wyrok śmierci na Saddamie Husajnie wykonano 30 grudnia 2006 roku.
- Sierpień 2007: Władze irackie przejmowały kontrolę nad kolejnymi prowincjami kraju
- 2009r.: USA Barack Obama ogłosił, że USA wycofają wszystkie swoje jednostki bojowe z Iraku do 31 sierpnia 2010 roku,
- 19.08.2010 - ostatnia jednostka bojowa USA opuściła Irak.
- 18.12.2011 - ostatni amerykański żołnierz opuszcza Irak.

Liczba ofiar: od marca 2003 roku do lipca 2006 roku w Iraku w wyniku przemocy mogło zginąć 600 tysięcy osób. Rzetelność takiego bilansu jest mocno kwestionowana, liczby uważane za grubo przesadzone, jednak nie są to najwyższe szacunki bilansu ofiar. W Iraku zginęło już ponad 20 polskich oraz ponad 3800 amerykańskich żołnierzy.
Interwencja:
Skutki wojny w Iraku

* Obalenie reżimu S. Husajna
* Udało się uwolnić iracką ropę (zmniejszenie cen na światowych rynkach)
* Przeprowadzenie demokratycznych wyborów
* Brak dowodów na posiadanie broni masowego rażenia przez Irak
* Brak wpływu na rozwiązanie konfliktu bliskowschodniego
* Wojna domowa w Iraku
* Duża liczba ofiar po obu stronach
* Brak stabilności
* Problem uchodźstwa wśród Irakijczyków
* Terroryzm, ISIS
Afganistan
Bezpośrednia przyczyna konfliktu:
* Tuż po zamachach z 11.09.2001r. władze amerykańskie zażądały od Talibów (fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego powstałego we 1994 r. w Afganistanie) bezwarunkowego wydania przywódców Al-Qaidy
* Odrzucenie amerykańskiego ultimatum doprowadziło do amerykańsko-brytyjskiej powietrzno–rakietowej interwencji na Afganistan 7 października 2001r. Wojska NATO rozpoczęły działania na lądzie.
Przebieg działań:
- 13 listopada 2001 roku jednostki Sojuszu Północnego zajęły Kabul,
- 5 grudnia 2001r. zawarto porozumienie o powołaniu rządu tymczasowego kierowanego przez Hamida Karzai – „człowieka Ameryki” w Afganistanie (prezydent do 2014, obecny: Aszraf Ghani).
- Przejęcie misji stabilizacyjnej w Afganistanie przez ONZ – siły te nazwano - Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (ISAF). Jednocześnie siły amerykańskie, brytyjskie (w tym także polskie) nadal prowadziły misję bojową.
- W 2004 i 2005 roku zaznaczyło się wzmożenie aktywności Talibów i grup rebelianckich.

Konflikt stale przybierał jednak na intensywności: według Associated Press w pierwszej połowie 2007 roku liczba ofiar konfliktu wyniosła już ponad 2800, podczas gdy w całym 2006 roku zginęły 4 tysiące osób.
* Nieustanne zamachy, np. w lipcu 2008 roku - 58 osób zginęło, a 150 zostało rannych w zamachu samobójczym przed ambasadą Indii w Kabulu.
* 17 lutego 2009 roku nowy prezydent USA Barack Obama zatwierdził wysłanie do Afganistanu dodatkowych 17 tysięcy żołnierzy.
* Sierpień 2008: wybory prezydenckie w Afganistanie: Prezydentem ponownie został wybrany Hamid Karzai.
* 2010 rok - przecieki Wikileaks - portal ujawnia wojskowe dokumenty, co zagraża bezpieczeństwu żołnierzy w Afganistanie.
* 02.05.2011 roku - zabójstwo Osamy bin Ladena.
* 2011 rok - w orędziu prezydent Barack Obama zapowiada wycofanie wojsk z Afganistanu.
* 2012 rok - skandale z udziałem amerykańskich żołnierzy.
* czerwiec 2013 roku - siły międzynarodowe oddają odpowiedzialność za bezpieczeństwo Afganistaniu Afgańczykom.
Polska w Afganistanie:
- prowincja Ghazni,
- 09.05.2013 roku - przekazanie odpowiedzialności za prowincję Afgańczykom,
- obecnie w Afganistanie pozostaje jeszcze około 200 polskich żołnierzy (po zakończeniu misji ISAF - w ramach misji szkoleniowej).
Korea
* wojna koreańska 1950-53 (Północ przekracza 38 równoleżnik),
* obecny przywódca: Kim Dzong Un (=> Kim Dzong Il => Kim Ir Sen),
* kult jednostki,
Arabska wiosna
Świat islamu:
* szyici - mniejszość, potmokowie Alego, uważają się za prawowitych następców Mahometa, stanowią większość w Iranie
* sunnici - większościowy odłam.
- określenie na demonstracje, które miały miejsce w blisko 20 arabskich krajach basenu Morza Śródziemnego -

Przyczyny:
1. społeczno-gospodarcze,
2. polityczne (przeciwko dyktatorom, chęć demokratyzacji).
Warto zobaczyć film pt. "Piąta władza"
Tunezja
* demonstracje w latach 2010-2011,
* w efekcie prezydent Ben Ali ustąpił z urzędu.
Egipt
* protesty na głównym placu w Kairze - Tahrir,
* demonstrujący rządają ustąpienia urzędującego od 1981 roku prezydenta Husni Mubaracka,
* luty 2011 roku - prezydent ustępuje,
* 2012 rok - wybory prezydenckie wygrywa Mohamed Mursi (Bractwo Muzułmańskie).
Libia
* luty 2011 roku do października 2011 roku - wojna domowa,
* 2012 rok - obalenie dyktatora Muammara Kaddafiego.
Syria
* styczeń 2011 roku - protesty przeciwko dyktaturze prezydenta Baszara al-Asada,
* protesty przerodziły się w walki pomiędzy alawitami (radykalny odłam szyicki, 17% społeczeństwa), którzy sprawują władzę a sunnitami,
* Rosja i Chiny blokują rezolucje ONZ, wspierają Asada,
* USA, UE, kraje arabskie początkowo wspierały rebeliantów.
* W historii ludzkości stoczono prawie 14 500 wojen, w których śmierć poniosło około 3,5 miliarda ludzi.

* Lat pokoju, kiedy to w żadnym zakątku świata nie prowadzono działań zbrojnych było tylko 300.

* Pierwsza wojna, o której dowiadujemy się ze starożytnych inskrypcji, wybuchła około 2700 r.p.n.e. Była wynikiem sporu granicznego i toczyła się na obszarze dzisiejszego Iraku pomiędzy dwoma sumeryjskimi miastami-państwami Kiszem i Elamem.
Konflikty zbrojne
Problemy globalne
Cechy:
* Ogólnoświatowa skala problemu
* Konieczność współpracy państw w celu ich rozwiązania
* Złożony i wielowarstwowy charakter problemów
* Uniwersalność
* Długotrwały proces narastania
Główni eksporterzy broni na świecie:
USA
Rosja
Niemcy
Francja


Główni importerzy broni na świecie:
Chiny
Indie
Zjednoczone Emiraty Arabskie
Korea Południowa


Działania mające na celu wyeliminowanie wojny ze stosunków międzynarodowych:
- budowanie sytemu globalnego bezpieczeństwa - współpraca
- likwidacja broni atomowej,
- likwidacja broni ABC (atomowej, biologicznej chemicznej),
- radykalne zmniejszenie produkcji broni konwencjonalnej oraz ograniczenie wydatków na zbrojenia,
- pokojowe rozwiązywanie konfliktów.
Wojna:
Terroryzm
Terroryzm - manipulacja strachem w celu osiągnięcia korzyści.
Cechy charakterystyczne działania terrorystycznego:

ekstremistycznie negatywna motywacja,
uzurpacja ideowo-polityczna,
spiskowy model działania,
stosowana podstępnie brutalna siła,
fascynacja przemocą,
stosowanie drastycznych metod działania,
spektakularność działania.
Współczesny terroryzm to terroryzm masowy.
Rodzaje:
* Religijny / fundamentalny - totalna rozgrywka między dobrem i złem; nie liczy się liczba ofiar, ale wizja.
* Ideologiczny - wyrażający tendencje do zorganizowania świata według pewnego porządku, wizji.
* Etniczny - ujawnia się na tle etnicznym, dążenia niepodległościowe, np. IRA.

Przyczyny:
* Eksplozja demograficzna - wskaźnik dzietności: Afganistan: 6.0, Irak: 6,1, Gaza: 7,6
* Bezrobocie - rola mężczyzny- pracujący, utrzymujący rodzinę - to nadaje mu status mężczyzny
* Rewolucja edukacyjna (uczymy ludzi tylko czytać, a więc ułatwiamy zadanie ekstremistycznym przywódcom, którzy przesyłają własne publikacje, często obiecujące wspaniałą wizję życia)
* Poszukiwanie nowych wartości przez młodych ludzi (zeświecczony zachód nie stanowi alternatywy)
*Niska świadomość i wiara w to, że dzięki polityce można coś zmienić.
Organizacje terrorystyczne:
- IRA - Irlandzka Armia Republikańska, 1919 rok,
- ETA - Kraj Basków i Wolność, 1959 rok, najbardziej intensywna działalność - lata 70. m.in. morderstwo premiera Hiszpania Carrero Blanco,
- RAF - Frakcja Armii Czerwonej, Niemcy, lata 60.-90.,
- Hamas - Liban, szejk Ahmed Jassin, lata 80.,
- Al- Kaida - 1988, Osama bin Laden,
- ISIS.
Degradacja srodowiska naturalnego
Największe problemy:

zanieczyszczenie środowiska,
zanieczyszczenie wód,
degradacja gleb i lasów
.


Międzynarodowe organizacje ekologiczne:

Największa organizacja: Greenpeace (działa od 1971r.)
Federacja Zielonych GAJA
WWF


Międzynarodowe działania mające na celu przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska:
* ONZ (rezolucje, konferencje)
* Unia Europejska: w marcu 2000 roku Komisja Europejska uruchomiła Europejski Program w Sprawie Zmian Klimatu (ECCP): kraje członkowskie zobowiązały się do ograniczania emisji CO2 oraz zwiększenia znaczenia odnawialnych źródeł w gospodarce, np. energii słonecznej, wiatrowej, itp.
Ubóstwo
bogata Północ, biedne Południe
Migracja zarobkowa
Wyzwania demograficzne
Przeciętnie liczba ludności wzrasta o ok. 70 -75 mln rocznie.

Największy przyrost naturalny występuje w następujących częściach świata:
- Afryka
- Ameryka Łacińska
- Azja (4/5 ludności)

Najniższy przyrost naturalny:
państwa Europy Zachodniej


PROBLEM:
Liczba osób starszych wzrasta szybciej niż liczba urodzeń, a zatem konieczny jest stały rozwój opieki medycznej, pomocy socjalnej.
Dodatkowo starszym osobom przysługują świadczenia emerytalne, których nie ma kto wypracować.
Nazwij problemy globalne:
Globalizacja
Globalizacja - inaczej określana jako MONDIALIZACJA (określenie francuskie)
Cechy charakterystyczne globalizacji:
* Ujednolicanie się świata w każdej dziedzinie ludzkiej działalności.
* Narastanie wzajemnych współzależności między państwami, firmami, ludźmi.
* Odejście od wertykalnego sposobu postrzegania władzy (tj. pionowego, hierarchicznego) na rzecz sieci powiązań.
* Głównym polem działania jest wolny rynek.
* Podsycanie uczucia braku stabilności i przywiązania do korzeni.
* Wzrost znaczenia uczestników transnarodowych (organizacji międzynarodowych, korporacji).


Państwo w dobie globalizacji:
* Państwa narodowe obawiają się utraty suwerenności.
* Państwa narodowe są "poprzecinane" i podlegają wpływom organizacji międzynarodowych, sieci, procesów integracyjnych, wielkich korporacji.
* Globalizacja faworyzuje małe regiony.
* Wzrost znaczenia regionów, ale także dużych aglomeracji: miasta-państwa (siedziby banków, największych koncernów).
* Fragmentaryzacja świata: na początku XX w. było 46 państw, a obecnie mamy ich ponad 200.
Zalety
* lepsze warunki dla rozwoju nauki i techniki,
* nowe możliwości rozwiązywania problemów egzystencjalnych społeczności opóźnionych w rozwoju,
* powstanie nowych szans dla osiągnięcia wzrostu gospodarczego,
* słabnięcie roli państw na skutek prywatyzacji oraz wzrostu udziału w życiu społeczno-gospodarczym podmiotów publiczno-prywatnych,
* wzrost tolerancji,
* łatwiejsze poznawanie innych kultur i obyczajów,
* powstanie organizacji międzynarodowych (np. ONZ i UE)
* ułatwienie zakupów oraz kontaktowania się z ludźmi na całym świecie.
Wady
modyfikacja genetyczna produktów spożywczych,
nieznane pochodzenie towarów,
zaniżenie cen produktów pochodzenia polskiego (poprzez zalanie obcymi produktami),
utrata tożsamości narodowej,
upadek małych przedsiębiorstw,
wzrost bezrobocia,
efekt cieplarniany,
zagrożenia środowiska naturalnego (np. dziura ozonowa),
monotonność, brak oryginalności,
komercjalizacja życia, kultury (tzw. kultura masowa),
konflikty międzynarodowe,
problemy społeczne (np. choroby typu AIDS, narkomania),
przestępczość międzynarodowa, terroryzm,
migracje, uchodźstwo,
łatwiejsze przemieszczenie się epidemii (np.: ptasia grypa, HIV),
pogłębiająca się przepaść pomiędzy bogatymi a biednymi.
Globalizacja
Wojna na wschodniej Ukrainie
* od kwietnia 2014 roku
* wojna
hybrydowa
(łaczy elementy wojny konwencjonalnej, cybernetycznej, nieregularnej), bez oficjalnego jej ogłoszenia,
* wojna rozpczęta po odsunięciu od władzy Wiktora Janukowycza i Partii Regionów,
* marzec - zajęcie przez Rosję
Krymu
(oficjalnie po wygranym referendum 16.03.2014),
* wojna przeciwko separatystom (wspieranym przez Rosję), którzy utworzyli
Doniecką Republikę Ludową i Ługańską Republike Ludową
.
ISIS - Panstwo Islamskie (wczesniejsza nazwa - Panstwo Islamskie w Iraku i Lewancie)
* nieuznawane państwo arabskie oraz
kalifat
(islamski ustrój polityczny, w którym głową państwa jest kalif),
* proklamowane w
2014 roku na terenie Iraku i Syrii
,
* salaficka organizacja islamska,
*
salafizm
- muzułmański ruch religijny postulujący odrodzenie islamu i powrót do źródeł,
* cel: ustanowienie
hierokracji
(system, w którym władzę w państwie sprawują duchowni) opartej o prawo szariatu (prawo koraniczne),
* od lipca 2014 roku ISIS wydaje anglojęzyczny magazyn Dabiq,
* w bojówkach ISIS walczy wielu Europejczyków, Amerykanów, Australijczyków.
Wojna o Górski Karabach
Górski Karabach to dawna ormiańska autonomia w radzieckim Azerbejdżanie.

Po rozpadzie ZSRR separatyści z tego regionu ogłosili niepodległość.

Na tym tle doszło w latach 1992-1994 do wojny Armenii z Azerbejdżanem, która zakończyła się utworzeniem enklawy kontrolowanej przez armeńskie wojska.

Miejscowa ludność stworzyła namiastki instytucji demokratycznego państwa. - Wybierają w demokratycznych wyborach prezydenta i parlament, mają rząd z całym szeregiem ministerstw, ale do dziś nikt nie uznał tego państwa.

Kolejna odsłona konfliktu - kwiecień 2016.
Najwazniejsze konflikty w Ameryce Południowej
Wojna domowa w Kolumbii - 1964, między armią a chłopską partyzantką (FARC-EP), od 50 tys. 200 tys ofiar, łamanie praw człowieka, zbrodnie przeciwko ludzkości.
Wojna domowa w Peru - od lat 80., walki między rządem a moistowskimi partyzantami z organizacji Świetlisty Szlak, współcześnie większość działań wojennych przeniesiono do dżungli, zginęło co najmniej 70 tys. osób.
II wojna domowa w Kongu
(określana również jako afrykańska wojna światowa i wielka wojna afrykańska) – od sierpnia 1998 r. do lipca 2003 r., kiedy Tymczasowy Rząd Demokratycznej Republiki Konga przejął władzę.

Największa wojna w nowoczesnej historii Afryki, w trakcie której zaangażowało się kilka krajów afrykańskich oraz około 25 ugrupowań zbrojnych.

Do roku 2008 wojna i jej następstwa spowodowały śmierć
5,4 mln ludzi
, głównie z powodów chorób i głodu; tym samym II wojna domowa w Kongu jest najkrwawszym konfliktem od zakończenia II wojny światowej. Miliony osób zostało wysiedlonych ze swoich domów lub starało się o azyl w sąsiednich krajach.
Wojna domowa w Demokratycznej Republice Konga
I wojna domowa w Kongu trwała w latach 1996-1997
, bezpośrednia przyczyna - ucieczka 2 mln Hutu z Ruandy - w obawie przed możliwym odwetem ze strony Rwandyjskiego Frontu Patriotycznego (który przejął władzę w 1994 roku).

Po obaleniu rządów byłego prezydenta Zairu - Mobutu Sese Seko, prezydentem DRK zostaje
Laurent-Désiré Kabila
w maju 1997 roku.

Prezydent rozpoczął proces
centralizacji władzy
, który doprowadził do konfliktu z mniejszościami etnicznymi na wschodzie kraju.

II wojna:
Stopniowo Kabila rozpoczął proces
odsuwania przedstawicieli Tutsi
od władzy. W lipcu 1998 r., Kabila
nakazuje wojskom Rwandy i Ugandy opuszczenie granic DRK
. W sierpniu 1998 r. dochodzi do buntów członków plemienia Tutsi oraz do utworzenia
Kongijskiego Ruchu na rzecz Demokracji (RCD)
, który uzyskuje poparcie zbrojne od
Rwandy, Ugandy i Burundi
.

Kabila uzyskał pomoc zbrojną od plemienia
Hutu
oraz w wyniku prowadzonej propagandy przeciwko Tutsi doszło do kilku linczów na ulicach Kinszasa.

Rząd Rwandy
oświadczył, że wschodnia cześć Konga, stanowi historyczny fragment Rwandy. Rwanda uznała Kabila za organizatora ludobójstwa na członkach plemienia Tutsi oraz określała swoją interwencje jako konieczność w celu ochrony ludności .

Ofensywa rebeliantów została gwałtownie zatrzymana, ponieważ rozmowy dyplomatyczne Kabila przyniosły efekty.


W ich wyniku niektóre kraje afrykańskie należące do
Wspólnoty Rozwoju Afryki Południowej (SADC)
udzieliło pomocy rządowi w Kongu. Wiele państw członkowskich SADC przyjęło stanowisko neutralne wobec konfliktu. Rządy
Namibii, Zimbabwe i Angoli
wsparły prezydenta Kabila po spotkaniu w Harare, które odbyło się 19 sierpnia. Kolejne państwa przystąpiły do konfliktu w przeciągu kilku kolejnych tygodni:
Czad, Libia i Sudan.

Poza Afryką większość państw zachowało status neutralnych. Jednak zachodnie koncerny górnicze i wydobywające diamenty takich państw jak: Stany Zjednoczone, Kanada, Australia i Japonia; popierały rządy Kabila za możliwość prowadzenia handlu surowcami.
Lipiec 1999 r. - sześć państw biorących udział w konflikcie (DRK, Angola, Namibia, Zimbabwe, Rwanda i Uganda) podpisało tzw.
porozumienie o zawieszeniu broni z Lusaki (Zambia).

Na początku roku, dnia 16 stycznia dochodzi do
zamachu
na prezydenta Kabila, który został dokonany przez ochroniarza. Dwa dni później Kabila w wyniku odniesionych ran umiera. Na nowego prezydenta zostaje wybrany jego syn Joseph Kabila.

W kwietniu 2002 r. Rwanda i DRK podpisały porozumienie pokojowe, tzw.
Porozumienie z Pretorii
. Rozmowy skupiły się na dwóch sprawach. Jedną z nich było wycofanie około 20 tys. żołnierzy Rwandy z Konga w przeciągu 90 dni, a drugą rozbrojenie Hutu, którzy dokonali w 1994 roku ludobójstwa w Rwandzie.

We września 2002 r. w Luandzie (Angola) zostaje podpisany traktat pokojowy między
DRK i Ugandą
. Na jego mocy wojska ugandyjskie opuściły terytorium Konga. W październiku
Rwanda
ogłosiła zakończenie procesu wycofywania swoich wojski z DRK; następnie rząd w Kinszasie ogłosił, że wszystkie obce wojska sprzymierzone z rządem opuściły obszar Konga (
Angola, Namibia i Zimbabwe
).
W grudniu 2002 r. w Pretorii zostało podpisane "
globalne i całościowe porozumienie o okresie przejściowym w Demokratycznej Republice Konga
" pomiędzy rządem a opozycją, przedstawicielami społeczeństwa. Na jego mocy został utworzony rząd tymczasowy na okres 2 lat, po czym zostały przeprowadzone wybory parlamentarne i prezydenckie.

20 stycznia 2009 rozpoczęła się
rwandyjska ofensywa
przeciwko bojówkom FLDR na terenie Demokratycznej Republiki Konga. FLDR to rwandyjskie bojówki złożone z członków plemienia Hutu, którzy dokonali ludobójstwa w 1994. Wszystko działo się za zgodą rządu w Kinszasie, który podkreślał, że te kolejne operacje to rozbrajanie ugrupowań rebelianckich. 25 lutego 2009 wojska rwandyjskie wyszły z terytorium Demokratycznej Republiki Konga. Główny cel ich misji – zniszczenie baz rebeliantów z plemienia Hutu – nie został jednak zrealizowany.

23 marca 2012 gen. Bosco Ntaganda poniósł bunt w Demokratycznej Republice Konga i uformował Ruch 23 Marca złożony z członków plemienia Tutsi i wspierany przez Rwandę i Ugandę rozpoczął kampanię wojenną przeciwko rządowi w Kinszasie. Ruch Ntagandy spowodował trwającą 20 miesięcy rebelię, rozbitą w listopadzie 2013 przez wojska kongijskie i brygadę interwencyjną ONZ
Full transcript