Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Азүтын хүчлийн үйлдвэрлэл

No description
by

tmln narka

on 24 March 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Азүтын хүчлийн үйлдвэрлэл

Аммиак
Хэрэглээ
Азотын хүчил нь үйлдвэрлэлийн ач холбогдлоороо хүхрийн хүчлийн дараа ордог. Үйлдвэрлэлд янз бүрийн конценрацитайгаар үйлдвэрлэдэг. Эрдэс бордооны үйлдвэрлэлд 45-60% концентрацитай азотын хүчлийг ашигладаг бол концентрацижуулсан (98%) азотын хүчлийг хиймэл торго үйлдвэрлэхэд ашиглана. Органик нэгдлүүд болох ароматик нүүрсустөрөгчдийг нитрожуулах замаар пикриний хүчил, нитробензол, нитротолуол зэргийг гарган авдаг ба эдгээр дээр үндэслэн органик будаг ба бусад бүтээгдэхүүнүүдийг үйлдвэрлэдэг. Азотын хүчлээс гарган авсан бүтээгдэхүүнүүд тэсрэх бодисын, фармацевтикийн салбарт өргөн ашиглагддаг.
Хадгалалт ба тээвэрлэлт
Концентрацижуулаагүй азотын хүчлийг зэвэрдэггүй гангаар хийсэн агуулахад хадгалдаг ба тээвэрлэхгүйгээр үйлдвэрлэсэн газраа ашиглагддаг. Концентрацижуулсан (98%) азотын хүчлийг хадгалах ба тээвэрлэхэд хөнгөн цагаан цистерныг ашигладаг. Өндөр концентрацитай азотын хүчлийг ердийн гангаар хийсэн циснернд тээвэрлэхэд меланж байдалд оруулдаг. Меланж нь 89% HNO3, 7,5% H2SO4 (92%), 3,5% H2O агуулсан холимог юм.
Азотын хүчил нь гидратуудыг үүсгэдэг. Тэдгээрийн хоёр нь хатуу: моногидрат (HNO3•H2O) и тригидрат (HNO3•3H2O). Хатуу азотын хүчил нь моноклин ба ромбо хэлбэртэй хоёр төрлийн таст модификацийг үүсгэдэг. Устай ямарч харьцаагаар дулаан ялгаруулан холигддог. Усан уусмалдаа бараг 100% ион болон задардаг. Устай 68,4% агууламжтай, 1200С буцлах температуртай азеотроп холимогийг үүсгэдэг. Агаарт концентрацижуулсан азотын хүчил нь утаа гаргаж байгаа мэт сэтгэгдлийг төрүүлдэг. Учир нь ууршсан азотын хүчил нь агаарын чийгтэй нэгдэн маш жижиг ширхэгтэй мананг үүсгэдэгт оршино.
Цэвэр азотын хүчил нь тогтворгүй ба дараах урвалын дагуу задардаг:

\mathsf{4HNO_3 \rightarrow 4NO_+4H_2O+2O_2}

Хүчлийг халаахад N2O3-г ялгаруулан задрах ба 2600С орчим температурт бүрэн задарч дуусдаг:

\mathsf{2HNO_3 \rightarrow N_2O_2+H_2O+O_2}

Азотын хүчлийн задрах хурд концентраци өсөх тутам нэмэгддэг. Жишээ нь 99% агуулажтай азотын хүчлийн задралын хурд өндөр ба түүний температурыг маш бага (50C) нэмэгдүлэхэд л задралын хурд 2 дахин нэмэгддэг. Энэ нь өндөр концентрацитай азотын хүчил задрах эрмэлзэл ихтэй байдгийг харуулж байна.
Азотын хүчлийн үйлдвэрлэл
12б ангийн сурагч Э.Эрдэнэ

Түүхий эд нь
Шинж чанар
Азотын хүчил нь хүчтэй исэлдүүлэгч учир ихэнхи органик нэгдлүүдийг задалдаг ба зарим нь азотын хүчлийн нөлөөгөөр шатдаг. Азотын хүчил нь алт, цагаан алт, титан, тантал, родий ба иридийгээс бусад металлуудыг уусгадаг. Концентрацижуулсан азотын хүчлийг устөрөгчийн хэтисэлээр үйлчилхэд азотын хэтхүчил үүсдэг ба тэр нь задрахдаа тэсэрдэг:

HNO3+H2O2 HNO4+H2O

Азотын хүчилд азотын диоксидыг шингээхэд нитролеум (HNO3•NO2 ) үүсдэг. Нитролеум нь шаргал өнгөтэй, утаат (манан үүсгэдэг) шингэн, хүчтэй исэлдүүлэгч.
Full transcript