Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Dancing with the stars

Thema les 2e klas gymnasiumnovum Geschiedenis en Natuurkunde
by

nop Velthuizen

on 9 March 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Dancing with the stars

Dancing with the STARS
Thales
Pre Socraten
Anaximander
Pythagoras
Plato
Aristoteles
Eratosthenes
Archimedes
Euclides
Ptolemaeus
Copernicus
Tycho Brahe
Galilei
Kepler
Christiaan Huygens
NEWTON
Einstein
Hubble
Deep space....
3- Wat is een paradigma?
Inleiding:
1- Wat is wetenschap?
2- Wat is kennis?
(of: wat is een paradigmawisseling?
. . .
. . .
. . .

Paragraaf 1: De Presocraten
1- Waarom ging men naar de sterren kijken?
2- Wat is de ecliptica?
3- Wat zijn dwaalsterren?
Mars beweegt door het sterrenbeeld boogschutter
Hesiodus
Van de eerste filosofen denken de meesten dat de enige beginselen van alle dingen van stof zijn. Want zij zeggen dat alle dingen daaruit komen en daarin verdwijnen, in hetgeen dat voortdurend hetzelfde blijft, maar verandert al naar gelang de omstandigheden; ze zeggen dat de stof het begin is van het zijn.
(Aristoteles Metaphysica 983b)
Ze zeggen allemaal dat de massa en de vorm van een dergelijk beginmateriaal niet hetzelfde is, maar Thales,
de eerste van deze filosofie, zegt dat het water is (daarom zegt hij ook dat de aarde op water rust), …
(Aristoteles Metaphysica 983b)
de aarde drijft op water
alles i
de aarde drijft op water
alles is vol goden
‘Nog beeldender is Anaximanders hypothese over het ontstaan van het Universum. Deze wordt ons door Plutarchus als volgt verteld:
‘Hij zegt dat zich uit het Eeuwige het Warme en het Koude hebben losgemaakt, en dat een Ring van vuur de lucht die de Aarde omgaf omvatte, zoals schors een boom; toen deze Ring uit elkaar spatte en in een aantal cirkels uiteenviel, vormden zich de Zon, de Maan en de Hemellichamen.’
(Luciano de Crescenzo)
Laten we eens kijken hoe de filosoof zich voorstelde dat de wereld in elkaar zat. Welnu, de Aarde is een grote cilindrische, lage en brede zuil die in de lucht in het centrum van het Universum hangt. We moeten erbij zeggen dat hij naar geen enkele kant overhelt, aangezien hij zich precies in het midden bevindt en dus geen enkele reden heeft de ene boven de andere richting te verkiezen. (…) Rondom de Aarde draaien geweldige wielen van vuur bekleed met samengeperste lucht. Aan de binnenrand van deze wielen, daar waar in de regel de spaken worden bevestigd, zitten hier gaten (of liever gezegd buizen die lijken op fluiten) waar doorheen je de schitteringen van het witgloeiende omhulsel kunt zien dat zich achter de samengeperste lucht bevindt. De sterren zijn dus niet de gloeiende lichamen die ze in onze ogen lijken, maar slechts flikkeringen van het Vuur dat zich aan de buitenkant van het hemelgewelf bevindt en dat naar binnen dringt door de ‘gaten’ in de wielen. Het wiel van de Zon meet 27 keer de diameter van de Aarde, dat van de Maan slechts 19 keer.
Vragen en opdrachten:
1- Teken hoe jij uit de teksten begrijpt hoe het wereldbeeld van Animaxander er uit ziet.
11- Geef je mening over de manier waarop hij tot dit beeld is gekomen.
ong. 500 vc
De hemellichamen bewegen zich in cirkelvormige bewegingen rond een centraal vuur.
Dat vuur zien wij niet.
Waarom niet?
10 is het volmaakte getal.
Hoe kom je aan tien hemellichamen?
Hoeveel kenden ze?
427-347 vc
deductieve manier
Zeno
maar je bent vast wel met me eens dat je waarheid kunt creëren door een leugen te herhalen.
367 BC treedt Aristoteles toe tot
Academie van Plato (in Athene)
342 BC wordt leraar van jonge
Alexander de Grote in Macedonie
335 BC Aristoteles sticht zijn eigen
school in Athene: Het Lyceum
DE VIER ELEMENTEN
Hoe kwam Aristoteles tot zijn ideeën?
Aristoteles had een inductieve manier van wetenschap bedrijven.
Daarmee bedoelen we het volgende. Als je honderd kikkers hebt
bekeken, en die kunnen alle honderd springen, kun je hieruit de
conclusie trekken dat kikkers kunnen springen.
De volgende kikker die je ziet, hoef je niet te zien springen om te
weten dat hij kan springen. Op basis van een aantal
waarnemingen kom je tot kennis, die voor meer dingen geldt
dan alleen die die je hebt bestudeerd.
Inductief redeneren
observatie
theorie
voorspelling
experiment
hoewel ... Aristoteles staat niet bekend om het uitvoeren van experimenten
Zijn theorie van beweging en zwaartekracht houdt stand tot aan Newton 2000 jaar later:
De NATUURLIJKE beweging is naar de aarde toe.
Alle andere bewegingen zijn ONNATUURLIJK
Waarneming:
Een weggeworpen steen verliest zijn voorwaartse snelheid.
Valt uiteindelijke recht omlaag naar aarde.
Bij een maansverduistering is de schaduw van de aarde te zien, de schaduw is 'rond".
De aarde is een BOL
reis je naar het noorden of zuiden, dan krijg je andere sterren te zien.
De theoriën van Aristoteles waren een grote vooruitgang ook al bleken ze duizenden jaar later niet correct:
onjuist: Zetel van de geest in het hart
juist: Geslacht van een dier wordt niet bepaald door de positie in de baarmoeder
onjuist: Theorie van de aderlating. Koorts=Vuur, laat het maar ontsnappen...
juist: Aarde heeft bolvorm
87 - 150
Ptolemaeus ontwikkelde een methode om planeetstanden
en zons- en maansverduisteringen te voorspellen.
Deze methode is tot in de zeventiende eeuw gebruikt!!!
Ptolemaeus verklaart nu eigenlijk als eerste het vooruit- en teruglopen van de planeten tussen de sterren. Net als Aristoteles ging hij er vanuit dat de cirkelbeweging de natuurlijke beweging was die alle hemellichamen uitvoerden. Bij de planeten waren dat cirkels op cirkels. Die noemde hij:
EPICYKELS
ondergang van het west-Romeinse Rijk
De kerk neemt de macht over in Europa
In 1054 ontploft er een ster,
die aan de hemel enkele dagen
zo helder was, dat je 's nachts een
boek kon lezen bij het licht daarvan
(volgens Chinese sterrenkundigen)
Vanaf de 13e eeuw werden overal in Europa Universiteiten opgericht
Bologna
theologie
geneeskunde
recht
filosofie
Oxford
Jan van Boendale
ong. 1350
Het krachtigste ding dat men in de kosmos kan vinden, is het firmament. Daar heeft God in zijn almacht de meest wonderbaarlijke zaken in verwerkt. Als het firmament niet zou draaien en bewegen, zouden alle levende wezens geen lid kunnen verroeren. Het zou lijken alsof alles dood was. Het draaien en bewegen van het firmament brengt alle schepselen in beweging, laat kruiden en bomen groeien en zorgt dat de tijd voortgaat.
Terwijl het firmamant draait, klinkt een zo hard geruis en gekraak (…) dat een mens – zelfs als hij zou hij zo groot zijn als de aardbol – terstond dood neer zou vallen als hij dat geluid zou horen. Ook de snelheid waarmee het firmament beweegt, is ongeëvenaard. Want het firmament draait binnen één dag en één nacht helemaal rond. Zou het ook maar één uur stilstaan, dan zouden mensen en alle andere schepselen op apegapen liggen.
geocentrisch heliocentrisch
Eratosthenes was het hoofd van de Bibliotheek van Alexandrië rond 235 jaar voor Christus. Hij bedacht een eenvoudige maar nauwkeurige methode om de omtrek van de aarde te bepalen. Hij constateerde dat de stad Alexandrië precies noordelijk lag van de stad Syrene in het zuiden van Egypte. Hij wist dat bij het begin van de zomer (op 21 juni) wanneer de zon op zijn hoogste punt stond een rechtopstaande stok in Syrene geen schaduw werpt, omdat de zon loodrecht boven de stok staat.(Syrene ligt precies op de steenbokskeerkring) Een stok die op dezelfde dag in Alexandrië rechtop staat werpt wel een schaduw, omdat de zonnestralen daar scheef invallen.
Berekening:
hele aarde = 360 graden (bol)
Alexandrie - Syrene = 5250 stadie
1 stadie = +- 190 meter
5250 stadie = 997 km
dan kan je de hele bolomtrek vinden:
360 graden : 7,5 graden = 48 keer groter
48 x 997 km = +- 48.000 km !!
Nicolaas Copernicus is in 1473 geboren in Polen (Duits/Pruisisch deel). Hij studeerde theologie, klassieke talen en astronomie/ astrologie aan de universiteit van Krakau. Daarna heeft hij kerkelijk recht in Italië gestudeerd maar huurde een kamer bij een hoogleraar wiskunde en astronomie...
helio-centrisch
Bij de epicykelbewegingen van Ptolemaeus is het opvallend dat veel epicykelbewegingen van planeten met de cirkelbeweging van de zon te maken lijken te hebben. De straal van die epicykels was gelijk aan de straal van de baan van de zon, en de omlooptijd is ook één jaar. Eerdere astronomen waren er al toe over gegaan de planeten Mercurius en Venus om de zon te laten bewegen in plaats van om de aarde.
Het belangrijkste geschrift van Copernicus is de ‘De revolutionibus orbium coelestium’ (over de omwentelingen der hemellichamen). Hierin stelde hij een wereldmodel op waarbij alle planeten niet om de aarde maar om de zon draaien. De aarde wordt beschouwd als een gewone planeet die ook om de zon draait. De planeten bewegen rond de Zon in de volgorde Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter en Saturnus. De Maan draait echter rond de Aarde. De dagelijkse hemelbeweging is slechts schijn en wordt veroorzaakt door het feit dat de aarde in 24 uur om zijn eigen as draait.
Welke planeten ontbreken nog?
Waarom waren deze planeten nog niet ontdekt denk je?
Welke vorm had de baan die de planeten maakte bij Copernicus?
Wat bedoelde Copernicus met de buitenste ring,
"stellarum fixarum sphaera immobilis"?
continuïteit vs discontinuïteit
Op een zwoele avond in 1572 had Brahe heerlijk gedineerd bij een vriend en hij liep terug naar huis. Zoals altijd keek hij omhoog naar de sterrenhemel. Straatverlichting bestond nog niet, dus ook midden in de stad had je heel goed zicht op de sterren. Maar wat zag hij daar nu? Die ster stond daar gisteren toch nog niet….?
De stella nova: SUPERNOVA
De hemel was veranderlijk!!!!
Het grote belang van Brahe lag vooral in de nauwkeurige waarnemingen die hij deed. Hij bouwde enorm grote ‘sextanten’ om de richting van hemellichamen vast te leggen. Zonder gebruik van telescopen kon hij met zijn instrumenten de positie van hemellichamen tot op twee boogminuten nauwkeurig bepalen (een boogminuut = gedeelte van een graad).
In 1597 kreeg Brahe ruzie met de kerkelijke autoriteiten en met de nieuwe koning van Denemarken, Christiaan IV, die in 1588 zijn overleden vader Frederik II opvolgde. In 1582 kwam Brahe in dienst van keizer Rudolf II van het Heilige Roomse Rijk. Hij vestigde zich in Praag. Johannes Kepler werd er zijn laatste assistent.
Kepler werd in 1571 geboren in de buurt van Stuttgart. Hij was op school een lastige puber maar een briljante leerling. Al op 23 jarige leeftijd werd hij hoogleraar wiskunde aan een net opgerichte protestantse universiteit in Graz (Oostenrijk). Doordat de protestanten in Graz het echter steeds moeilijker kregen, verhuisde hij uiteindelijk naar Praag waar hij in 1600 een baan kreeg bij Tycho Brahe.
Kepler ging de oplossing van zijn problemen eerst in de natuurkunde zoeken.
. Hij verdacht de lichtbreking ervan verantwoordelijk te zijn voor het afbuigen van het licht op de weg van de planeet naar het aardoppervlak . Zo zou een planeet schijnbaar een andere stand aan de hemel krijgen.
In een boek dat hij in 1609 publiceerde nam hij aan dat de banen van de planeten niet langs cirkels verlopen maar langs ellipsen. Eindelijk kon hij toen zijn berekeningen aan de baan van Mars voltooien. Hij ontdekte dat je de baan van de planeten zo met veel minder epicykels kon beschrijven. Bovendien brak hij met het geocentrische wereldbeeld van Brahe door te stellen dat alle planeten, inclusief de aarde, om de zon bewegen.
a. Kepler vond de waarneming erg belangrijk. Juist / onjuist
b. Kepler hing een heliocentrisch wereldbeeld aan. Juist / onjuist
c. De nieuwigheid van Kepler bestaat uit het heliocentrisch wereldbeeld. Juist / onjuist
d. Een ellips is een vorm en wel die van een afgeplatte cirkel. Juist / onjuist
e. Kepler geloofde dat God een rol had gespeeld in het ontstaan van de kosmos Juist / onjuist
Galileo Galilei (1564 - 1642)
Al in 1609 ging Galilei de planeten observeren met zijn sterrenkijker. Hij zag een aantal opmerkelijke dingen: Er draaiden ‘sterretjes’ om Jupiter. Galilei besefte direct dat hij naar een soort planetenstelsel in het klein keek. Rond Jupiter draaiden ‘manen’ net zoals er één maan rond de aarde draait.
Ook zag hij door zijn telescoop dat als je naar Venus keek je geen rond schijfje zag maar dat Venus ‘fasen’ heeft zoals de maan. Zij vertoonde zich soms als een sikkeltje soms als een halve maan en soms was zij vrijwel vol. Het verlichte deel lag steeds aan de kant van de zon. Galilei zag dus duidelijk dat Venus door de zon verlicht werd.
Het boek “Dialogo” (tweegesprekken), waarin hij het Copernicaanse systeem verdedigt, verschijnt in februari 1632 in Florence. Het boek bevat een tweegesprek tussen twee mannen. De één is aanhanger van het systeem van Aristoteles, de ander aanhanger van het Copernicaanse systeem. Er is ook nog een onpartijdige derde aanwezig.
Op de eerste dag keert Galilei zich tegen de natuurkunde van Aristoteles. Volgens Aristoteles is het ‘bovenmaanse’ uit een andere stof gemaakt dan het aardse materiaal. Deze stof, de ‘ether’ is een zeer harde stof, maar ze is lichter dan elk materiaal op aarde. Deze ether is geneigd in cirkels te bewegen. Galilei geloofde dat er geen verschil was tussen aardse stof en de stof waaruit hemellichamen zijn opgebouwd. De sterren en de aardse lichamen zijn onderworpen aan dezelfde natuurwetten.
Op de tweede dag laat Galilei zien dat er geen verschil is tussen beweging en stilstand, en dat de beweging van de aarde dus mogelijk is zonder dat we een gevoel van snelheid ervaren.
De derde dag is gewijd aan de sterrenkunde. Hij laat zien dat er in de sterrenwereld ook dingen gevormd worden en weer vergaan en dat niet alles op de maan eeuwige en onvergankelijk is zoals Aristoteles beweerde.
Op de vierde dag legt Galilei het Copernicaanse systeem uit en verklaart eb en vloed.
http://www.passagenproject.com/christiaan_huygens_en_zijn_cosmotheoros.html#_Toc282887434
Bekendste bewoner van Voorburg
lenzen slijpen
super telescopen
Saturnus ringen
De maan Titan
iedeeen over buitenaards leven
Er zijn nog veel GROTE vragen:

Wat is de toekomst van het HEELAL
Is er leven buiten de aarde
Hoe zou dat ons wereldbeeld veranderen?
Waar zou je "extraterrestial" leven kunnen vinden
Van dichtbij naar verweg:
Byzondere plaatsen op aarde
Meteorieten
Mars
manen van Jupiter - Saturnus
Planeten bij andere sterren
1643-1727
Snelheid is de plaatsverandering per seconde
Versnelling is de snelheidsverandering per seconde
Newton beseft dat de zwaartekracht niet alleen op aarde werkzaam is maar ook in de wereldruimte. De maan beweegt om de aarde doordat er een aantrekkende kracht tussen maan en aarde werkt. Dat is de reden dat de maan niet in een rechte lijn met onveranderde snelheid door de wereldruimte beweegt maar in een cirkelvormige baan rond de aarde. De zwaartekracht van de aarde op de maan doet de maan niet op de aarde vallen, de maan valt als het ware ‘om de aarde heen’.
1684-1686 Philosophiae Naturalis Principia Mathematica
geschreven, kortweg ook wel de “Principia” genoemd.
Hierin schrijft Newton dat lichamen met massa elkaar aantrekken. Nu kun je dus bewegingen voorspellen. Keplers empirische wetten (gebaseerd op waarneming) voor planeetbanen, kregen nu een theoretische basis.
1879-1955
Het verhaal gaat dat Newton op een avond onder een appelboom zat en de maan aan de hemel zag staan. Een appel valt uit de boom. Dan krijgt Newton zij geniale gedachte “waarom zou de appel omlaag vallen en de maan niet”. “Ah..” denkt Newton. “Natuurlijk valt de maan óók omlaag. Hij valt alleen niet op de aarde, maar omdat hij zo’n grote voorwaartse snelheid heeft valt hij om de aarde heen.
Drie wetten:

1.traagheid. Als de som van de krachten op een voorwerp nul is, is de versnelling nul. Dat resulteert in ofwel een beweging met constante snelheid in een rechte lijn, ofwel in rust.

2.F=m*a (F=kracht, m=massa, a=versnelling)
a=F/m

3.wet van behoud van impuls: Actie = Reactie
Newton’s kosmologie:
Hij stelde de wet van de algemene gravitatie op: twee vrij in de ruimte bewegende massa’s trekken elkaar aan met een kracht waarvan de grootte recht evenredig is met het product van de massa’s en omgekeerd evenredig met het kwadraat van de onderlinge afstand. Op grond van deze wet wordt de beweging van de hemellichamen in ons zonnestelsel een zeer ingewikkeld verschijnsel. Want als wij aannemen dat elk lichaam dus zwaartekracht heeft, trekken al die hemellichamen elkaar aan.
E = mc
2
Wetenschap omvat bepaalde vormen van menselijke kennis, het proces om hiertoe te komen en de organisatie waarbinnen deze kennis wordt vergaard.
voorwaarden voor wetenschap:
1. Je moet er zeker van zijn dat het waar is.
2. Iemand moet kunnen bewijzen dat het niet waar is.
(falsifieerbaarheid)
Wat is waarheid???
pragmatische theorie
consensus theorie
coherentie theorie
Huygens : “Maar ik hebbe my dikwils verwondert, als ik met lange Kijkers van 45 of 60 voeten de Dwaalstarre Venus bekeek, naby aan d’ Aarde, en niet ongelijk een halve Maan, of die haar hoornen begint te krommen, dat deszelfs oppervlakte met een gansch eenparige glans overdekt was; dermate, dat ik naauwlijks zou durven zeggen, iets daar in bespeurt te hebben, ’t gene na eenige vlek geleek, hoedanige nogtans klaarlijk gemerkt worden in Jupiter en Mars, schoon zy in een veel kleiner rondte voorkomen. Want indien in den Kloot van Venus Zeen en Landen waren, zoo moesten wy de Zee-streken duisterder, en de Landstreken helderder zien; gelijk de Zee, van zeer hooge rotsen bekeken, niet zoo helder als het daar om gelegen land schijnt. Ik geloofde dat de al te groote glans van Venus de oorzaak was, waarom de verscheidenheid des ligts zoo wel niet konde vernomen werden: maar wanner ik het glas, dat digtst aan mijn oog was, met rook had bezwalkt, om een gedeelte der stralen wech te nemen; scheen het ligt egter in de gansche oppervlakte even eenparig. Zijn daar dan geen Zeen, of word het Zonligt meer als by ons van ’t water, en minder van d’ aarde, wederom gekaast. Of zou daar wel een dikker Dampgewest als in Jupiter of Mars zijn (en dit schijnt my geloofelijkst) ’t welk, van de Zon verligt, en den Kloot van Venus omringende, byna al dat ligt, dat we zien, na ons weder toe keert, en het onderscheid van d’ ondergelegene Zeen en Landen bezwaarlijk toelaat te merken?”

Venus heeft net als de maan schijngestalten en is in verschillende gedaantes te zien (Huygens “en niet ongelijk een halve Maan, of die haar hoornen begint te krommen”) . Galilei was de eerste die de schijngestalten van Venus (voorspeld door Copernicus) had waargenomen.
http://astro.unl.edu/classaction/animations/renaissance/venusphases.swf
waar is wat werkt
waar is datgene waarvan iedereen zegt dat het waar is
waar is datgene wat aansluit bij wat we al weten
Een paradigma is een algemeen geldend denkraam, een bril waardoor heen we met zijn allen naar de wereld kijken. De hoeveelheid kennis die we met zijn allen hebben.
Standplaatsgebondenheid wil zeggen dat iedereen naar de geschiedenis en de wereld kijkt vanuit zijn eigen achtergrond
Full transcript