Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

ТӨРӨӨС ХӨДӨЛМӨРИЙН САЛБАРТ БАРИМТЛАХ БОДЛОГЫН БАРИМТ БИЧГИЙН

No description
by

jak chimgee

on 16 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ТӨРӨӨС ХӨДӨЛМӨРИЙН САЛБАРТ БАРИМТЛАХ БОДЛОГЫН БАРИМТ БИЧГИЙН


DATE:

2013,12,06

CREATED BY:

Ч.Эрдэнэчимэг

TEAM:

Хөдөлмөрийн яам

GOALS
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Өнөөгийн нөхцал байдал
Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлого нь макро эдийн засгийн болон салбар, бүс нутгийн хөгжлийн бодлоготой уялдаа, зохицуулалт муутай байна.
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлого төлөвлөлт, зохицуулалт хийх арга зүй, механизм төлөвшөөгүй байна
POLICY OUTPUT
Тулгамдаж байгаа асуудал
4. Э/з бүс, орон нутгийн хөгжлийн түвшнөөс хамаарч хөдөлмөр эрхлэлт, ажилгүйдлийн түвшин харилцан адилгүй байна./ХНХА-ын 43% хотод, 36 % баруун болон хангайн бүсэд амьдарч байна. Гэтэл 2013 оны II улирлын байдлаар АХОТ баруун, хангайн бүсэд өндөр / 72-75% /, хотод бага буюу 54.7%, АТ зүүн бүсэд өндөр 12.6%,баруун бүсэд 10.1%, хотод бага буюу 4.3% байна. Харин баруун, хангай, зүүн бүсэд АХОТ өндөр байгаагаас үл хамааран ядуурал өндөр байгаа нь ажилгүйдэл их байгаатай холбоотой бол АХОТ, АТ багатай УБ хотод ядуурлын хамрах хүрээ бага байна. Энэ нь баруун бүсэд ажиллагчдын цалин хөлс бага, ажлын байр хомс байгааг, УБ хотын хувьд албан бус хэвшлийн цар хүрээ өргөн байгааг илэрхийлж байна. Иймээс ажилгүйдэл, ядуурал өндөртэй бүс нутгуудыг хөгжүүлэх, тэдгээрт хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, ЖДҮ дэмжих, цалин хөлсний ялгавартай бодлогыг хэрэгжүүлэх зэргээр бүс нутгийн хөгжлийн бодлоготой уялдаатай хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэх хэрэгцээ байна. Нөгөөтэйгүүр эдийн засгийн бүс нутгийн хөгжил, эдийн засгийн төрөлжилттэй уялдуулан хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлого төлөвлөлт, зохицуулалтыг бий болгох асуудлыг эрх зүйн хувьд баталгаажуулах бодит шаардлага бий.
Тулгамдаж байгаа асуудал
7.Хөдөөд цалин хөлсний түвшин доогуур, ажлын байрны олдоц муу, ХАА-н үнэлэмж багатай хөдөлмөр дийлэнхи хувийг эзэлж байгаа нь хот суурин газарт чиглэсэн шилжилт хөдөлгөөнийг нэмэгдүүлж, улмаар ажиллах хүчний зохистой байршлыг алдагдуулан, хүн амын хэт төвлөрлийг бий болгож байна. Тухайлбал, Үндэсний хөгжлийн хүрээлэнгээс 2011 онд хийсэн “Хүн амын нутагшилт, суурьшил, хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгаа”-гаар хөдөөгийн 308 сумын хүн амаас 213 сумын хүн ам цөөрсөн мэдээлэл байна.
Тулгамдаж байгаа асуудал
5.Бүтээн байгуулалтын төсөл, хөтөлбөрүүдэд шаардлагатай ажиллах хүчнийг нийлүүлэх эрх зүйн орчин хангалтгүй, хэрэгжилтийн механизм боловсронгуй биш байна.
Энэ нь хөдөөд ажлын байрыг бий болгох, орон нутгийн иргэдийг ажлын байраар хангаж, орлогыг нь нэмэгдүүлэхэд тэдгээрийн гүйцэтгэх үүргийг бууруулж байна. Түүний зэрэгцээ төсөл, хөтөлбөрүүдэд ажиллаж байгаа монгол иргэдийн хөдөлмөрлөх эрхийн баталгааг хуулийн хүрээнд хангахад хүндрэл учруулдаг. Иймээс бүтээн байгуулалтын төсөл, хөтөлбөрүүдийг хөдөөгийн хөгжлийг дэмжих, орон нутагт ажлын байрыг олноор бий болгох бодлогын зохицуулалт хийх, хэрэгжүүлэх механизм, тавих хяналтыг сайжруулах асуудлыг хөдөөгийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих нэг арга зам болгох шаардлагатай байна.
POLICY INPUT
POLICY OUTPUT
Өнөөгийн нөхцөл байдал
1.Хөдөлмөр эрхлэлтийн болон халамжийн бодлогын уялдаа холбоо бодлогын түвшинд арилаагүйгээс хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлогыг өргөн хүрээнд төлөвлөх, зохицуулахад шаардлагатай шинжлэх ухааны үндэслэлтэй тооцоо судалгаа хангалтгүй байна.
Өнөөгийн нөхцөл байдал
3.Хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлого төлөвлөлт хийх нь ХЯ-ны, ХЗЗ эрэлт нийлүүлэлтийг судлах, хэтийн тооцоо боловсруулах нь ХТБ, ажиллах хүчний хэтийн төлвийг тодорхойлж, дүн шинжилгээ хийх, зохион байгуулах нь ХСИ-ийн чиг үүрэгт байдаг хэдий ч одоогоор төлөвлөлт, зохицуулалт хийх бүтэц, чадавхи сул байна.
Өнөөгийн нөхцөл байдал
2.Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хуулиар Хөдөлмөрийн сайдын эрхлэх асуудлын хүрээнд хөдөлмөрийн зах зээлийн зохицуулалт хийх үйл ажиллагаа тусгагдсан боловч түүнийг хэрэгжүүлэх арга зүй, механизм төлөвшөөгүй байна.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлого төлөвлөлт, зохицуулалт хийх арга зүй, механизмыг төлөвшүүлэх
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөө орон нутагт ажиллах хүсэл эрмэлзлийг идэвхижүүлэх хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг бий болгох /бүсийн ялгавартай цалин хөлс, ЖДҮ дэмжих татвар, зээл, хөрөнгө оруулалтын болон бүс, хөдөө орон нутгийн хөгжлийн бодлого /
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөрийн яамны бүтцэд стратеги төлөвлөлтийн нэгжийг бий болгох, боловсон хүчнийг чадавхижуулах, ажлын уялдааг сайжруулах, үйл ажиллагааны давхардлыг арилгах
YES!
YES!
YES!
CURRENT SITUATION
Тулгамдаж буй асуудал
3. Хүн амын хэтийн тооцоогоор 2013-2025 онд 616.8 мян хүн хөдөлмөрийн зах зээлд шилжиж, 335.9 мянган хүн одоогийн хууль тогтоомжийн дагуу тэтгэврийн насанд шилжихээр тооцоо байна. Хөдөлмөрийн нөөцийн энэхүү өсөлттэй холбоотойгоор эдгээр жилүүдэд 281 мянган ажлын шинэ байрны хэрэгцээ үүсэх төлөв байдал ажиглагдаж байна.
Тулгамдаж буй асуудал
5. Үндэсний хөгжлийн хүрээлэнгээс 2011 онд хийсэн “Хүн амын нутагшилт, суурьшил, хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгаа”-гаар хүн ам өсөн нэмэгдэхийн хэрээр хотжилтын түвшин нэмэгдэх ба харин хөдөөгийн хүн ам харьцангуй тогтвортой байх хандлага байна. Уул уурхайн үйлдвэрлэл дагасан хот, сум, суурин газрын хүн ам 1990-2010 онд 61.6%-иар өссөний дотор Ханбогд суманд 5 дахин, Цогтцэций суманд 4 дахин, Багануур дүүрэгт 2 дахин нэмэгдсэн зэргээс үзэхэд энэ төлөв байдал 2025 оныг хүртэл үргэлжлэх төлөвтэй байна. МАА дагасан сум, суурин газар болон автозам, төмөр замын тэнхлэг дагаагүй аймаг, сумын төвийн хүн ам буурах, газар тариалангийн үйлдвэрлэлийн бүсэд хүн ам харьцангуй тогтвортой байх хандлага ажиглагдаж байна. Хүн амын байршлын энэхүү төлөв байдалд нийцүүлэн хөдөөгийн хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг эдийн засгийн төрөлжилттэй уялдуулан тодорхойлох шаардлагатай байна
Тулгамдаж буй асуудал
4. ХСИ-ээс хийсэн “Дунд, урт хугацааны хөдөлмөрийн эрэлт-нийлүүлэлтийн таамаглал”-аар 2013-2022 онд 30-49 насныхан 4.2 %-иар өсч, 15-29 ба 50-иас дээш насныхан 2.7%-иар буурах тооцоо байна. Эдийн засгийн өсөлтийн үр дүнд хөдөлмөрийн зах зээлд 30-аас доош насны ажиллах хүчний нийлүүлэлт буурч, 50-иас дээш насныхны нийлүүлэлт өсөх хандлага байна. Эдийн засгийн идэвхитэй хүн ам 1.5%-иар өсч, АХОТ 1%-иар буурах ба түүний дотор эмэгтэйчүүдийн АХОТ 2.5 %-иар буурахаар төлөвтэй байна.
PROBLEM
PROBLEM
Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэхэд
тулгамдаж байгаа асуудал, шийдвэрлэх арга зам

Өнөөгийн нөхцөл байдал
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих тухай хуулийн хэрэгжилт үр дүн муутай байна.
Тулгамдаж байгаа асуудал
1. Хуулийн хүрээнд ажилгүй, ажилгүйдэлд өртөж болзошгүй иргэн, ажил олоход хүндрэлтэй иргэн, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч, малчин, ажил олгогчид тодорхой нөхцөлтэйгээр үйлчилгээ үзүүлж байгаа нь үйл ажиллагааны хамрах хүрээг хязгаарлагдмал болгож байна.
Тулгамдаж байгаа асуудал
2. Хууль нь санхүүгийн хязгаарлагдмал нөөцөд тулгуурлан хэрэгждэг, хуулийн хүрээнд үзүүлж байгаа үйлчилгээний үр дүнг тооцоход хүндрэлтэй байна. /ХЭДС-д сүүлийн 5 жилд дунджаар 213.1 тэрбум төгрөг төвлөрсөн ба 67 % -ийг нь хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих үйлчилгээ, арга хэмжээнд зарцуулж, давхардсан тоогоор 1.3 сая хүнийг хамруулсан бөгөөд тэдгээр үйлчилгээний үр дүнд хэдэн ажлын байр шинээр бий болсныг тооцох боломжгүй байна. жилүүдэд нийт 304.6 мянган ажлын байр шинээр бий болсны багахан хэсэг нь эдгээр үйлчилгээний үр дүнд бий болсон./
Тулгамдаж байгаа асуудал
3. Хуулийн зохицуулалт хөдөлмөрийн зах зээлийн өөрчлөлтөд уян хатан биш, бодит хэрэгцээнд нийцэхгүйгээс үр дүн багатай байна. Хуулийн хүрээнд үзүүлж буй үйлчилгээ, арга хэмжээнд хамрагдсан иргэдийн 16.5 % нь нийтийг хамарсан ажил /14 хоног хүртэл түр ажлын байртай болох/, 54.3 % нь бүртгэл, мэдээлэл, зөвлөгөөнд /, 16.3 % сургалтад хамрагдсан / төгсөгчдийн 60 гаруй % ажлын байртай болдог мэдээ бий / нь тогтвортой ажлын байрыг дэмжихэд бодитой нөлөөлж чадахгүй байна. Харин үйлчлүүлэгчдийн 6.6 %-д үзүүлсэн зээл, санхүүгийн дэмжлэг, 1.4 % нь хамрагдсан ажил олгогчийг дэмжих арга хэмжээ нь тогтвортой ажлын байрыг дэмжихэд илүү үр дүнтэй арга хэрэгсэл болж байна /. 2012 оноос ХЭД хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж байгаа боловч үйл ажиллагааны зохицуулалт нь хуулиар тогтоосон нөхцлөөс давах боломжгүй байдаг нь тогтвортой ажлын байрыг дэмжих хөшүүрэг болж чадахгүй байна.
Тулгамдаж байгаа асуудал
4. Хуулийн хүрээнд хэрэгжүүлж буй зарим үйл ажиллагаа ЖДҮ, МБС-ыг дэмжих үйл ажиллагаатай давхардаж байгаа нь үр дүнг бууруулж, хөрөнгийн үр ашиггүй зарцуулалтыг нэмэгдүүлж байна. /ХЭДС-аас сүүлийн 5 жилд түр сургалтын байгууллагуудаар дамжуулан хөдөлмөр эрхлэлтийн сургалтад 82.3 мянган хүнийг хамруулж, 11.4 тэрбум төгрөг зарцуулсан. МСҮТ-дээр дамжуулан зохион байгуулж байгаа / Үндэсний мэргэжилтэй ажилтан бэлтгэх хөтөлбөр / богино хугацааны мэргэжил олгох сургалтад ажилгүй иргэдийг мөн адил хамруулдаг. ХЭДС, ЖДҮДС-аас үзүүлж байгаа зээлийн үйлчилгээнд хувиараа болон нөхөрлөл, хоршоо байгуулж аж ахуй эрхлэхийг хүссэн иргэд хамрагддаг нь давхардал бий болгох эрсдэлтэй. Нөгөөтэйгүүр бизнесийн ур чадвар олгох үйл ажиллагаа нь улсын төсөв, ХЭДС-аас давхар санхүүжиж байгаа бөгөөд одоогоор үр дүнг тооцох, хөрөнгийн зарцуулалтад хяналт тавих, давхардлыг арилгах нэгдсэн тогтолцоогүй байна.
Тулгамдаж буй асуудал
5. 2012 оноос Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих бодлогыг хэрэгжүүлэх санхүүгийн эх үүсвэр болох ХЭДС-ийн хөрөнгө буурах хандлагатай байна. Энэ нь нэг талаас орлогын эх үүсвэр буурч, сангийн зарцуулалт нэмэгдэж байгаатай холбоотой юм. / 2010-2013 онуудад ХЭДС-ийн эх үүсвэрийн 90 хүртэл хувийг гадаад ажиллагчдын ажлын байрны төлбөр бүрдүүлж байв. 2012 оноос гадаад ажиллагчдад тавих шаардлагыг өндөрсгөж, хүлээж авах тоог бууруулснаар ХЭДС-д гадаад ажиллагчдын төлбөрөөс төвлөрүүлэх орлогын хэмжээ багасч байна. Тухайлбал, 2013 онд уг санд гадаад ажиллагчдын төлбөрөөс бүрдүүлэх төсөв 50 гаруй хувьтай байна. /Нөгөөтэйгүүр /Сум хөгжүүлэх санд хөрөнгө хуваарилах/ зэргээр тус сангийн зарцуулалт өсөх хандлагатай байгаа. Иймээс хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих бодлогын ерөнхий концепцийг өөрчилж, зөвхөн ХЭДС-ийн үйл ажиллагаанд тулгуурлалгүй төсөв, хөрөнгө оруулалт, зээл, санхүүгийн бодлоготой уялдуулж, хэрэгжүүлэх механизмыг оновчтой, үр дүнтэй болгох, сангийн менежментийг боловсронгуй болгож, ЗГ бусад сангуудын үйл ажиллагаатай уялдуулах зэргээр эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх явдал чухал юм.

Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогын концепцийг өөрчилж, хамрах хүрээг өргөжүүлэх, зөвхөн ХЭД тухай хуулиар хязгаарлах биш, эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн бодлоготой уялдуулан цогц байдлаар хэрэгжүүлэх
Шийдвэрлэх бодлогын санал
ХЭД хуулийг иргэнийг ажилгүй / 6 сараас дээш ажилгүй байх шалгууртай / байх сонирхлыг дэмжих бус хөдөлмөр эрхлэх нөхцлийг бүрдүүлэх, сайжруулахад чиглэсэн зохицуулалттай болгох / ажил олгогчийг дэмжих эдийн засгийн оновчтой хөшүүргийг хэрэглэх гм /замаар тогтвортой ажлын байрыг түлхүү дэмжих
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Холбогдох хуулиудад нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, хөдөлмөрийн салбарын нэгдсэн бодлогыг хэрэгжүүлэх хүрээнд давхардлыг арилгах /ЗГ-ын тусгай сангуудын үйл ажиллагааг боловсронгуй болгох гм /
Шийдвэрлэх бодлогын санал
ХЭДС-ийн менежментийг оновчтой болгох, үр дүнд тулгуурласан, орон нутгийн оролцоог харгалзсан санхүүжилтийн механизмд шилжих
Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэх санхүүгийн өөр хувилбарыг тодорхойлох / орон нутгийн болон бусад салбарын оролцоо, уялдааг эрх зүйн хувьд баталгаажуулах /
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Ажилгүйдлийн даатгалын тогтолцоог хөдөлмөрийн зах зээлд үүсээд байгаа бодит хэрэгцээнд нийцүүлэн өөрчлөх замаар хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэх санхүүжилтийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих бодлого хүн ам зүйн хэтийн төлөвтэй уялдаагүй байна.
Тулгамдаж буй асуудал
1. 2009-2012 онд хөдөлмөрийн насны хүн амд хөдөлмөр эрхэлж байгаа хүний эзлэх хувийн жин жилд дунджаар 1 пунктээр нэмэгдсэн. Сүүлийн 4 жилийн байдлаар хөдөлмөр эрхэлж байгаа нэг хүнд 2.7 тэжээлгэгч тогтмол ногдож байгаа нь нийгмийн ачаалал тогтвортой байгааг илэрхийлж байна. Цаашид энэ ачааллыг хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогоор дамжуулан багасгах чиглэлийг баримтлах хэрэгцээ байна
Тулгамдаж буй асуудал
2.
Сүүлийн 8 жилийн дунджаар
хөдөлмөрийн насны хүн амын өсөлт хүн амын нийт өсөлтөөс жилд дунджаар 0.3 пунктээр илүү байгаа буюу энэ нь хүн ам зүйн хувьд хөдөлмөрийн зах зээлд таатай нөхцөл бүрдэж байгааг хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогод зохистой ашиглах явдал чухал байна.
YES
Тулгамдаж байгаа асуудал
6.Хөдөлмөр эрхлэлтийн орон нутгийн бодлого нь ХЭД хуулиар хязгаарлагдаж, эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн бодлоготойгоо уялдаж чадахгүйгээс үр дүнд төдийлөн хүрэхгүй байна.
Нөгөөтэйгүүр ХЭД хуулийн хүрээнд бий болсон бүтэц нь зөвхөн үйлчилгээний байгууллагын чиг үүрэгтэйгээр ажиллаж байгаа нь орон нутгийг ХЭДС, ЖДҮДС-ийн санхүүжилтэд тулгуурласан хөдөлмөр эрхлэлтийн идэвхигүй бодлогыг хэрэгжүүлэхэд хүргэж байна. Иймээс хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг өргөн хүрээнд хэрэгжүүлэхэд орон нутгийн үүрэг оролцоог нэмэгдүүлэх
Тулгамдаж байгаа асуудал
2. Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлого нь эдийн засгийн салбаруудад ажлын байрны талаарх мэдээллээр хязгаарлагдаж байгаа нь хөдөлмөрийн салбарын бодлого, үйл ажиллагааг хэт явцуу хүрээтэй болгож байна. Эдийн засгийн салбарууд дахь хөдөлмөр эрхлэлтийн төлөв байдал тодорхой бус / ажиллагчдын боловсрол, нас хүйс, мэргэжил, цалин хөлс, бүтээмж, ХАБЭА нөхцөл зэрэг хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлого төлөвлөлт, зохицуулалтыг хийхэд зайлшгүй шаардлагатай мэдээлэлгүй, энэ талаарх статистик мэдээлэл хангалтгүй, захиргааны мэдээлэл байхгүй/
Тулгамдаж байгаа асуудал
Тулгамдаж байгаа асуудал
1. ХЭ-ийн бодлого ХЭД хуулиар хязгаарлагдаж, эдийн засгийн болон бүс нутгийн хөгжлийн бодлоготой уялдах концепци нь тодорхой бусаас ажиллах хүчнийг зохистой байршуулах, мэргэшүүлэх асуудлыг бодлогоор зангидахад хүндрэлтэй байна.
Э/з салбарын үйл ажиллагааг зохицуулсан 200 гаруй хууль, бодлого, үзэл баримтлал, хөтөлбөр, төсөл, 90 гаруй эрх зүйн акт хөдөлмөрийн хүрээтэй холбогдож байгаа хэдий ч тэдгээр нь салбарууд дахь хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэхэд шаардагдах зохицуулалт болж чадахгүй байна. Иймээс цалин хөлс, бүтээмж, норм норматив, үйлдвэрлэлийн осол, ЖДҮ, МБС бодлого зэрэг хөдөлмөрийн салбартай холбоотой олон асуудлыг хөдөлмөр эрхлэлтийн нэгдсэн бодлогоор зохицуулах шаардлага бий болж байна.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлогыг хөгжлийн нэгдмэл стратегийн цөм болгох
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Бүтээн байгуулалтын томоохон төсөл, хөтөлбөр, хөрөнгө оруулалтын ажилд шаардагдах ажиллах хүчийг тухайн орон нутгаас нийлүүлэх эрх зүйн зохицуулалтыг бий болгож, мэргэжил, ур чадвар олгох, төрийн үйлчилгээ үзүүлэх боломжийг дээшлүүлэх
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Эдийн засгийн салбарууд дахь хөдөлмөрийн зах зээлийн төлөв байдлыг хөдөлмөр эрхлэлтийн бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн сангийн мэдээлэлд багтаах

Хөдөлмөрийн зах зээлийн статистик болон захиргааны мэдээ, мэдээллийг эдийн засгийн салбаруудын мэдээллээр баяжуулах
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Э/з бүс, засаг захиргааны нэгж бүр өөрийн онцлог, боломждоо тулгуурлан хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлого, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх асуудлыг эрх зүйн хувьд баталгаажуулж, эрх мэдлийг орон нутагт шилжүүлэх, хяналтыг сайжруулах

Сум, дүүрэг, баг, хороо нь амьжиргааны доод түвшингээс доогуур орлоготой өрхийн хөдөлмөрийн насны 1-ээс доошгүй гишүүнийг хөдөлмөр эрхлэх нөхцлөөр хангах

Шийдвэрлэх бодлогын санал
Эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн онцлогтоо нийцсэн бодлогоо тодорхойлж хэрэгжүүлэх эрхийг орон нутагт олгох, үүргийг баталгаажуулах, орон нутгаас оруулах санхүүгийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх, бусад салбарын бодлогоор дэмжих
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөр эрхлэлтийн мэдрэмжтэй төсөв, хөрөнгө оруулалт, зээл, татварын бодлого хэрэгжүүлэх, энэ чиглэлээр эрх зүйн орчныг сайжруулах
Хөдөлмөр эрхлэлтийн бүртгэл, мэдээлэл, судалгааны чанар муу байна.
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэх чадавхи сул байна.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Тулгамдаж байгаа асуудал
2. Хөдөлмөр эрхлэлтийн бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн санд хөдөлмөрийн зах зээлийн чанарын үзүүлэлтүүд болон зарим шаардлагатай мэдээлэл бүрэн тусгагдахгүй байна.
Өнөөгийн нөхцөл байдал
5.Хөдөлмөрийн статистик болон захиргааны мэдээлэл нь олон эх сурвалжаас бүрддэг тул хэрэглэхэд төвөгтэй, цаг хугацаа их шаарддаг.

6.Хөдөлмөр эрхлэлтийн бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн сангийн хүрээнд бүртгэл, мэдээллийн давхардлыг хянах боломж муу байна

Өнөөгийн нөхцөл байдал
4.Хөдөлмөр эрхлэлтийн судалгаа, шинжилгээний ажлыг хэрэгжүүлэх мэргэшсэн бүтэц, чадавхи сул байна.
POLICY OUTPUT
Тулгамдаж байгаа асуудал
1.Ажиллах хүчний гадаад шилжих хөдөлгөөний хууль эрх зүйн зохицуулалт нь хөдөлмөрийн зах зээлийн өнөөгийн хэрэгцээ, шаардлагад нийцэхгүй байна./ 2001 оноос хойш хуульд нэмэлт, өөрчлөлт ороогүй, хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогод нийцүүлэх шаардлага бий/
Тулгамдаж байгаа асуудал
3. Гадаадад ажиллаад буцаж байгаа монгол иргэдийг дэмжих хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлого нь бодит хэрэгцээнд нийцэхгүй байна. Тухайлбал, тэдгээрт ХЭД хуулийн хүрээнд үзүүлж байгаа зээлийн үйлчилгээ нь хувиараа болон нөхөрлөл, хоршоо байгуулахыг хүссэн иргэдтэй ижил хэмжээнд байгаа буюу нийтлэг үйлчилгээг ажилгүй, ажил олоход хүндрэлтэй иргэдийн нэг адил, багаж хэрэгсэл, үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмж зээлээр авбал хүүг нөхөн төлөх дэмжлэг нь ажил олоход хүндрэлтэй иргэдийн нэг адил байгаа нь тэдгээрийн бодит хэрэгцээг хангахгүй байна.
Тулгамдаж байгаа асуудал
2.Гадаадаас ажиллах хүч оруулах эрх зүйн зохицуулалтыг эдийн засгийн салбарууд өөрсдийн эрх ашигт нийцүүлэн хэрэглэж байгаа нь хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлогын мөн чанарыг зарим талаар алдагдуулж байна. Уг бодлогыг эдийн засгийн тэргүүлэх салбар, зарим ажил мэргэжлээр тусгайлан авч үзэх, ХЭДС-ийн бодлоготой уялдуулах шаардлагатай байгаа.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Монгол иргэдийг эх орондоо эргэн ирэхийг татвар, зээлийн бодлогоор дэмжих
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгаа, шинжилгээний ажлыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хэрэгжүүлэх бүтэц, үндэсний чадавхийг бэхжүүлэх, үе шаттай мэргэшүүлэх
Хөдөлмөрийн зах зээлийн бодлогыг боловсруулахад шаардлагатай тооцоо, судалгааг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хэрэгжүүлэх чадавхийг бий болгох
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Тулгамдаж байгаа асуудал
1. Хөдөлмөр эрхлэлтийн бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн сангийн үйл ажиллагаа тогтворжоогүй, мэдээллийн бусад сангуудтай уялдаа холбоо муутай байгаа нь мэдээллийн үнэн зөв байдлыг хангаж, салбаруудын түвшинд нэгдсэн байдлаар хэрэглэхэд хүндрэлтэй байна
Тулгамдаж байгаа асуудал
3. Хөдөлмөр эрхлэлтийн чиглэлээр хийгдэж байгаа судалгаа, шинжилгээ нь аргачлалын хувьд зөрүүтэй байдгаас үр дүн нь хэрэглэгчдийн хэрэгцээнд нийцэхгүй, хэрэглээг бууруулдаг.
POLICY OUTPUT
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Нийгмийн даатгал, халамж, хөдөлмөрийн зах зээлийн мэдээллийн нэгдсэн сангуудын уялдааг сайжруулах, хөдөлмөр эрхлэлтийн түүх, ажил олгогчийн бүртгэл, мэдээллээр баяжуулах зэргээр боловсронгуй болгох
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөрийн зах зээлийн тоон болон чанарын судалгааг тогтмолжуулах, захиргааны болон статистик мэдээ, мэдээллийг системчилж, цогц, хэрэглэхэд хялбар болгох
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөрийн зах зээлийн үндсэн үзүүлэлтүүд, аргачлалын талаарх ойлголт, мэдлэгийг дээшлүүлэх
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Ажиллах хүчний тооллогыг жил тутам явуулах хууль эрх зүйн орчныг бий болгох
Тулгамдаж байгаа асуудал
1.Хөдөлмөрийн яам болон харьяа байгууллагуудын бүтэц, зохион байгуулалт боловсронгуй бус, чиг үүргийн давхардал их байна.

2.Шинэ тутам байгуулагдсан яам, харьяа байгууллагууд, Хөдөлмөрийн хэлтсийн ажилтнуудын мэргэшил, ур чадвар бодлого боловсруулах, хэрэгжүүлэх, хяналт тавих үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд хангалтгүй байна.
Хөдөлмөрийн яам болон харьяа байгууллагуудын бүтэц, зохион байгуулалт, чиг үүргийг хянан сайжруулах

Хөдөлмөрийн салбарын ажилтнуудыг мэргэшүүлэх, ур чадварыг дээшлүүлэх
Ажиллах хүчний гадаад шилжих хөдөлгөөний бодлого хөдөлмөрийн зах зээлийн өөрчлөлтөд мэдрэмтгий бус.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Ажиллах хүчний гадаад шилжих хөдөлгөөний талаарх бүртгэл, мэдээллийг сайжруулах
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Ажиллах хүчний гадаад шилжих хөдөлгөөний бодлогын эрх зүйн орчныг сайжруулах, нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн харилцаа, ажиллах хүчний хөгжлийн бодлоготой уялдуулах

Гадаадаас ажиллах хүч оруулах бодлогын зорилго, зохицуулалтыг зөв тодорхойлох

CURRENT SITUATION
Албан бус хөдөлмөр эрхлэгчдийг төрийн үйлчилгээгээр дамжуулан албан хэлбэрт шилжүүлэх бодлогын хэрэгжилт хангалтгүй байна.
POLICY OUTPUT
POLICY INPUT
1.УИХ-аас 2006 онд баталсан “Төрөөс албан бус хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлого”-ын хэрэгжилт муу байна. Ялангуяа албан бус хөдөлмөр эрхлэлтийг албан хэлбэрт шилжүүлэхийг бодлогоор дэмжсэн эрх зүйн орчин хангалтгүй /татвар, зээл, хөрөнгө оруулалт, газар, хот төлөвлөлт гм /. АХС-ы 2012 оны тайлангаар нийт ажиллагчдын 16.5 % нь албан бус хэвшилд ажиллаж байна. Тэдгээрийн 71.7 % хотод, 74.5 % худалдаа, үйлчилгээний салбарт ажиллаж байна. Хөдөлмөрийн харилцаа, нийгмийн даатгалын өнөөгийн тогтолцоо нь албан бус хөдөлмөр эрхлэгчдийн хөдөлмөрлөх эрхийн баталгааг хангаж чадахгүй байгаа тул албан хэлбэрт шилжүүлэхийг бодлогын гол чиглэл болгож байгаа.
Албан бус хөдөлмөр эрхлэлтийг албан хэлбэрт шилжихийг татвар, зээл, газар, хот төлөвлөлтийн бодлогоор дэмжих эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох
Орон сууцны ипотекийн зээл, лизингийн үйлчилгээний нөхцөл, нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хуримтлалаар дамжуулан иргэдийн албан бус хөдөлмөр эрхлэлтийг албан хэлбэрт шилжих боломжийг дээшлүүлэх
2. Сүүлийн 4 жилд ХЭДС-аас 54 мян хүнд зээл, 2.3 мян хүнд зээлийн хүүгийн нөхөн төлбөр, 4.6 мян хүнд бизнес инкубаци, 88 мян хүнийг аж ахуй эрхлэлтийн сургалт, 29 мян хүнд зөвлөгөө өгөх зэргээр хөдөлмөр эрхлэлтийн үйлчилгээ үзүүлж, аж ахуй эрхлэлтийг нь дэмжсэн. 2012 оноос эхлэн санхүүгийн дэмжлэг үзүүлж эхэлсэн.

Зээлийн хугацаа богино, хүү өндөр байгаа нь аж ахуй эрхлэлтийг тогтвортой байлгах нөхцлийг бүрдүүлж чадахгүйгээс гадна банк найдвартай үйлчлүүлэгчид давтан үйлчилдэг нь үйлчилгээний үр дүнг тоон талаас ихэсгэж байна. Гэвч бодит байдалд шинээр ажлын байрыг нэмэгдүүлэхэд бодитой нөлөөлж чадахгүй байна.

Нөгөөтэйгүүр зээлийн үйлчилгээний үр дүнг дээшлүүлэхэд чиглэсэн идэвхижүүлэх үйл ажиллагаа /чадавхи бэхжүүлэх, борлуулалтын сүлжээ байгуулах, хөдөлмөрөө хоршихыг дэмжих гм/ шаардлагатай байна.
Албан бус хөдөлмөр эрхлэгчдэд үзүүлэх хөдөлмөр эрхлэлтийн үйлчилгээний төрөл, хэрэгжүүлэх механизмыг оновчтой болгох /Мэргэжлийн холбоодын оролцоог нэмэгдүүлэх /
Албан бус хөдөлмөр эрхлэгчдэд үзүүлэх бизнесийн үйлчилгээг / мэдээлэл, зөвлөгөө, сургалт, санхүүгийн дэмжлэг, зээл гм-ээр үе шаттай цогц байдлаар дэмжих / үр дүнтэй байлгах механизмыг бий болгох
3. Албан бус хөдөлмөр эрхлэгчдэд үзүүлж байгаа үйлчилгээний талаарх мэдээлэл байдаг хэдий ч бодит үр дүнг тооцоход хүндрэл учирдаг.
Үйлчилгээний үр дүнг тооцох аргачлалыг бий болгож, мэргэжлийн холбоодын оролцоотой хяналтыг сайжруулах
CURRENT SITUATION
POLICY OUTPUT
POLICY INPUT
Хүн амын болон нийгмийн эмзэг бүлгийн иргэдэд үзүүлэх хөдөлмөр эрхлэлтийн үйлчилгээний үр дүн хангалтгүй байна
Хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт хэрэгцээг ажиллах хүчний хөгжил хангахгүй байна.
Өнөөгийн нөхцөл байдал
1.Ажлын байрны захиалга нэмэгдэж байгаа боловч ажил олгогчийн шаардлагыг хангах ажиллах хүч хомс байна.
Жилд дунджаар 60 мянга орчим ажлын байр шинээр бий болж, ажлын байрны захиалгын тоо 22.5%-иар өсч байгаа боловч зуучлагдсан хүний тоо 11 %-иар буурч байна.


Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Ажиллах хүчний хөгжлийн бодлогыг цогц байдлаар тодорхойлох

Хөдөлмөрт хандах олон нийтийн хандлагыг сайжруулах
Тулгамдаж байгаа асуудал
2. Хөдөлмөр эрхлэлтийн сургалтад зарцуулж байгаа хөрөнгө нэмэгдэж байгаа боловч бодит үр дүнг тооцох боломжгүй байна. ХЭДС-аас 2009-2012 онд сургалтад 9.9 тэрбум төгрөг зарцуулж, 64 мян хүнийг хамруулсан. 2012 онд зарцуулсан хөрөнгө 2009 оныхоос 64 %-иар нэмэгдэж, хамрагдсан хүний тоо 30 %-иар буурсан. Энэ нь нэг талаас сургалтын зардал нэмэгдсэнтэй холбоотой боловч сургалтын чанар, үр дүнгээс шалтгаалж байгаа.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөр эрхлэлтийн сургалтын төрөл, хэлбэрийг ажиллах хүчний хөгжлийн бодлогын хүрээнд оновчтой болгох

Хөдөлмөрийн нөөцийн хөгжлийг боловсролын бодлоготой уялдуулах
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Ажил зуучлал, ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох үйлчилгээний чанар муу.
Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
1.Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогын хүрээнд ажил, мэргэжлийн чиг баримжаа олгох үйлчилгээ үзүүлж байгаа боловч энэ талаарх бодлогын нэгдсэн ойлголтгүй, бусад салбарын үйл ажиллагаатай уялдуулах зохицуулалтын механизм тодорхой бус байна.
Зуучлал, ажил, мэргэжлийн чиг баримжаа олгох үйлчилгээг хөдөлмөрийн зах зээлийн суурь үйлчилгээ болгож хөгжүүлэх

Хөдөлмөрийн зах зээлийн үйлчилгээг стандартжуулж, харьяалал харгалзахгүй үзүүлэх, үйлчилгээний үр дүнд суурилсан цалин хөлс, урамшууллыг бий болгох

Ажил, мэргэжлийн чиг баримжаа олгох бодлогыг тодорхойлох, салбар дундын зохицуулалт бий болгох, үндэсний бүтэц, чадавхийг бий болгох

Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
2.Зуучлалыг хувийн хэвшлээр гүйцэтгүүлэх бодлого тодорхой бус, мөрдөгдөж байгаа журам нь төрийн зарим үйл ажиллагааг санхүүжүүлэхэд чиглэгдэж байгаа нь учир дутагдалтай бөгөөд энэ нь зарим талаар хөгжлийг нь сааруулахад хүргэж байгаа.
Зуучлалын үйлчилгээг хөгжүүлэх бодлогыг тодорхойлж, зарим үйлчилгээг хувийн хэвшилд шилжүүлж, үр дүнгээр санхүүжүүлэх тогтолцоонд шилжих

Зуучлал, хүний нөөцийн компаниудыг эдийн засгийн хөшүүргээр дэмжих эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх

Өнөөгийн нөхцөл байдал
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих бодлого байгаа хэдий ч иргэд хөдөлмөр эрхлэх сонирхолгүй байна.
Тулгамдаж байгаа асуудал
1. Хөдөлмөрийн зах зээлийн сүүлийн 5 жилийн үзүүлэлтээр хөдөлмөр эрхлэлтийн түвшин дорвитой өсөхгүй байна. 2009-2012 онд жилд дунджаар 0.8 пунктээр өссөн байна. Э/з харьцангуй өсөлттэй, ажлын байр олноор бий болж байгаа боловч иргэд хөдөлмөр эрхлэх сонирхолгүй байна. Энэ нь нэг талаас ажлын үнэлгээтэй холбоотой юм.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Тулгамдаж байгаа асуудал
2.Иргэдийн хөдөлмөр эрхлэх эрмэлзлийг бий болгох хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлого үгүйлэгдэж байна.
3.Хөдөлмөр эрхлэх идэвхийг бий болгох хөдөлмөрийн харилцааны бодлогыг боловсронгуй болгох шаардлагатай.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Цалин хөлсний болон нийгмийн хамгааллын бодлогоор дамжуулж иргэдийн хөдөлмөр эрхлэх идэвхийг бий болгох
Тулгамдаж буй асуудал
6. Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих бодлогыг хэрэгжүүлэх санхүүгийн
эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх нэг арга зам нь Ажилгүйдлийн даатгалын
сангийн хөрөнгийг ашиглах явдал юм. 2009-2012 онд уг санд 99.1
тэрбум төгрөг төвлөрснөөс 57.5 % буюу 57 тэрбум төгрөгийг зарцуулсан бөгөөд даатгуулагчдын тоо жилд дунджаар 8.3 %-иар нэмэгдсэн байна.
Иймээс өсөн нэмэгдэж байгаа санхүүгийн энэ боломжийг хөдөлмөр
эрхлэлтийн бодлогод зохистой ашиглах
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөрийн зах зээлд үүсэх ачааллыг бууруулах үүднээс хүн амын байршлын чиг хандлагад тулгуурлан хөдөлмөр эрхлэлтийн идэвхитэй, үр өгөөжтэй бодлогыг эдийн засгийн төрөлжилттэй уялдуулан хэрэгжүүлэх
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Ажиллах хүчний шингээлт ихтэй салбаруудыг хөрөнгө оруулалт, зээл, татварын бодлогоор дэмжих
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Насжиж байгаа хөдөлмөрийн нөөцөд зориулсан хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэх / Хөнгөлөлттэй болон өндөр насны тэтгэвэрт гарсан иргэдийг үргэлжлүүлэн ажиллуулах боломжийг бүрдүүлэх, ажил олгогчийг нь урамшуулах эрх зүйн зохицуулалтыг бий болгох гм /
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Эмэгтэйчүүдийн ажиллах хүчний оролцоог нэмэгдүүлэх бодлогыг хэрэгжүүлэх / Хүүхэд асрах үйлчилгээг хүртээмжтэй, ажлын цагийг нь уян хатан болгох, өрхийн үйлдвэрлэлд цалин хөлсгүй оролцож байгаа эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөрийн үнэлгээг бий болгох гм /
Хөдөлмөрийн зах зээл хязгаарлагдмал байна.
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Тулгамдаж байгаа асуудал
ХЭД тухай хуулийн хүрээнд үзүүлж байгаа хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих уламжлалт арга хэрэгслийн зэрэгцээ шинжлэх ухаан, технологийн дэвшилд суурилсан оюуны багтаамж өндөртэй ажлын байрыг дэмжих шаардлагатай байна. 2012 оны байдлаар улсын хэмжээнд интернет хэрэглэгчдийн тоо 695.6 мянгад хүрсэн нь хөдөлмөрийн зах зээлийн багтаамж муутай, далайд гарцгүй манай орны хувьд аутсорсинг зэрэг хөдөлмөр эрхлэлтийн шинэ хэлбэрүүдийг нэвтрүүлэх боломжийг бүрдүүлж байна.
Шийдлэх бодлогын санал
Аутсорсинг зэрэг хөдөлмөр эрхлэлтийн шинэ хэлбэрийг хөгжүүлж, оюуны багтаамж өндөртэй, ажиллах хүчний шингээлт ихтэй ажлын байрыг дэмжих
Бүс нутгийн хөгжлийн бодлого, хөтөлбөрийг хүн амын суурьшлын чиг хандлага, ажиллах хүчний байршилтай уялдуулах эрх зүйн зохицуулалтыг бий болгох

Эдийн засгийн салбаруудын онцлогт нийцүүлэн хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг тодорхойлох

3. Эдийн засгийн өсөлт, хөрөнгө оруулалтын үр дүн хөдөлмөр эрхлэлтэд бодитой нөлөөлж чадахгүй байна. ДНБ-ий жилийн цэвэр өсөлт 2010 онд 6.4%, 2011 онд 17.4 %, 2012 онд 12.3 %-тай болж харьцангуй өндөр өсөлттэй байсан, хөрөнгө оруулалт ихээхэн нэмэгдсэн / хөрөнгө оруулалт 2009 оныхтой харьцуулбал 2010 онд 80%-иар, 2011 онд 3 дахин нэмэгдсэн / боловч тэдгээрийн үр дүн хөдөлмөрийн зах зээлд дорвитой нөлөөлж чадаагүй. Тухайлбал, эдгээр жилүүдэд ХЭТ – 90.1%, 92.3%, 91.8 %, АХОТ -61.5%,62.5%,63.5%, АТ -9.9%, 7.7%, 8.2% болсон ба 61.4, 72.3, 54.7 мянган ШАБ бий болсон. Иймээс хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг макро эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, татвар, зээлийн бодлоготой уялдуулах шаардлага байна.
Тулгамдаж байгаа асуудал
8. Хөдөөд ЖДҮ хөгжлөөр дамжуулан хөдөлмөр эрхлэлтийг нэмэгдүүлэх, ажлын байрыг бий болгох явдал чухал байна. Гэвч энэ нь хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогын хүрээнд ЖДҮДС, СХС-ийн үйл ажиллагаа, санхүүжилтээр хязгаарлагдаж байгаа бөгөөд хөдөө орон нутагт ЖДҮ хөгжүүлэх бодлогыг татвар, зээл, хөрөнгө оруулалтын ялгавартай бодлогоор дэмжих хэрэгцээ байна
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Нийслэлээс хөдөө орон нутагт шилжин суурьших хүсэлтэй хөдөлмөрийн насны иргэдийг санхүүгийн дэмжлэг, хөнгөлөлттэй зээлээр дэмжих
Тулгамдаж байгаа асуудал
3.Хөдөлмөр эрхлэлтийн чиглэлээр хийгдэж байгаа судалгаа, шинжилгээ нь аргачлалын хувьд зөрүүтэй байдгаас үр дүн нь хэрэглэгчдийн хэрэгцээнд нийцэхгүй, хэрэглээг бууруулдаг.
Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
3. Зуучлалын үйлчилгээ үзүүлэх бүтэц байгаа хэдий ч хэрэгжүүлэх чадавхи сул, төр, хувийн хэвшлийн зуучлалын байгууллагын ажлын уялдаа хангалтгүй.
Төр, хувийн хэвшлийн зуучлалын албадын ажилтнуудыг чадавхижуулах
Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Тулгамдаж байгаа асуудал
Тулгамдаж байгаа асуудал
Тулгамдаж байгаа асуудал
Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
1.Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих үйл ажиллагааны талаарх мэдээлэл эзэндээ хүрэхгүй байна. /ХЭД хуулийн хүрээнд 2009-2012 онуудад 503 мянган хүнд мэдээлэл өгсөн дүн байгаа боловч энэ нь үйлчилгээ авах ёстой эзэндээ бүрэн хэмжээгээр хүрч чадахгүй байна./
Мэдээлэл хүргэх арга хэлбэрийг боловсронгуй болгох, мэдээллийн эх сурвалжуудыг нэмэгдүүлэх
2.Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих үйл ажиллагааны шалгуур удаан хугацаагаар ажилгүй байх, идэвхигүй байх нөхцлийг бүрдүүлж байна.
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих үйл ажиллагаанд хамрагдах шалгуур нөхцлийг хянан сайжруулах
3.Төсөл, хөтөлбөрөөр дамжуулан хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагаа оновчтой биш, үр дүн муутай байна. 2009-2012 онд хөтөлбөрүүдэд давхардсан тоогоор 464 мянган хүн хамрагдаж, 144 тэрбум төгрөгийг зарцуулсан. 2013 онд ХЭДС-ийн орлогын эх үүсвэрийн 65 %-ийг хөдөлмөр эрхлэлтийн үйлчилгээ, арга хэмжээнд зарцуулахаар төлөвлөсөн бөгөөд нийт зарлагын 70 %-ийг хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих төсөл, хөтөлбөрүүдэд зарцуулна. Сангийн нийт зарлагын 25 % буюу 21.6 тэрбум төгрөгийг санхүүгийн дэмжлэг хэлбэрээр ямар нэг хариуцлагын хөшүүрэггүйгээр олгохоор төлөвлөсөн.
Төсөл, хөтөлбөрийн хамрах хүрээ, үйл ажиллагааг тогтвортой ажлын байрыг дэмжихэд чиглүүлж оновчтой болгох, зохицуулалтыг Засгийн газрын бусад төсөл, хөтөлбөртэй уялдуулж, үр дүнг дээшлүүлэх
4.Санхүүгийн хязгаарлагдмал нөөцөд тулгуурласан үйл ажиллагааны зэрэгцээ хүн амын болон нийгмийн эмзэг бүлгийн хөдөлмөр эрхлэх санаачилгыг дэмжих эдийн засгийн хөшүүрэг хэрэглэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх шаардлагатай байгаа.
ХБИ-ийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих төрөлжсөн хэлбэрүүдийг хууль эрх зүйн хувьд баталгаажуулах

Үндэсний цөөнхийн зан заншил, соёл иргэншлийн онцлогт нийцсэн хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэх

Цагийн ажлын тогтолцоог бий болгож, залуучууд, ХБИ, оюутан, ахмад настны хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх

Тулгамдаж байгаа асуудал
3. Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын чанарыг сайжруулж, механизмыг боловсронгуй болгох шаардлагатай.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын хууль эрх зүйн орчин, тогтолцоог боловсронгуй болгох
Үндэсний ажил мэргэшлийн тогтолцоог бий болгох
Ажил, мэргэжлийн үнэлэмжийг бодитой болгож нэмэгдүүлэх
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хүний нөөцийн хөгжлийн бодлого үгүйлэгдэж байна
1. ААНБ-ын түвшинд хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хэрэгжүүлэх хүний нөөцийн ажилтны эрх зүйн байдал тодорхойгүй.


2.Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогыг хүний нөөцийн хөгжлийн бодлогоор дэмжих хэрэгцээ шаардлага байна.

3.ААНБ, эдийн засгийн салбарын түвшинд ажиллах хүчний бүртгэл, мэдээлэл хангалтгүй.
Хөдөлмөр эрхлэлтийн бодлогын хүрээнд ажиллах хүчний хөгжлийн бодлогыг тодорхойлох



Хүний нөөцийн ажилтны статус, чиг үүргийг хууль эрх зүйн хүрээнд баталгаажуулах


ААНБ, эдийн засгийн салбарын түвшинд ажиллах хүчний бүртгэл, мэдээллийг бий болгох

Өнөөгийн нөхцөл байдал
Тулгамдаж байгаа асуудал
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих ЖДҮ хөгжлийн бодлого тодорхойгүй, үр дүн муутай байна.
1.ЖДҮ хөгжлөөр дамжуулан хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих хууль эрх зүйн орчин хангалтгүй.

2. ЖДҮ хөгжлийн бодлого тодорхой бус, хэрэгжүүлэх санхүүгийн нөөц хязгаарлагдмал

3.ЖДҮ-ийг дэмжих татвар, хөрөнгө оруулалт, зээлийн бодлогыг боловсронгуй болгох шаардлагатай байна.
ЖДҮ хууль эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох


ЖДҮ хөгжлийг хөрөнгө оруулалт, зээл, санхүүгийн бодлогоор дэмжих

Эдийн засгийн салбаруудын бодлогын уялдаа зохицуулалтыг сайжруулж, жижиг, дунд үйлдвэрийн өрсөлдөх чадварыг дээшлүүлэх
Өнөөгийн нөхцөл байдал
Ажлын байрыг тогтвортой хадгалах замаар хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих хөдөлмөрийн харилцааны бодлого тодорхойгүй байна.
Өнөөгийн нөхцөл байдал
1.Цалин хөлс, бүтээмж, хөдөлмөрийн үнэлэмжийн бодлого нь хөдөлмөр эрхлэх эрмэлзлийг бий болгож чадахгүй байна.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Цалин хөлс, бүтээмж, үнэлэмжийн бодлогыг боловсронгуй болгох
Өнөөгийн нөхцөл байдал
2.Зохистой ажлын байрыг бий болгох хөдөлмөрийн хэм хэмжээний хэрэгжилт хангалтгүй байна.
Шийдвэрлэх бодлогын санал
Хөдөлмөрийн хэм хэмжээг олон улсын жишигт нийцүүлэх, хэрэгжүүлэх, хяналт тавих механизмыг боловсронгуй болгох
Өнөөгийн нөхцөл байдал
3.ААНБ-д ажиллагчдын нийгмийн хамгааллын баталгаа хангалтгүй, хэрэгжилтэд хяналт тавих механизм муу байна.

4.Нийгмийн хамгааллын баталгааны хууль эрх зүйн орчин боловсронгуй бус, бодит хэрэгцээнд нийцэхгүй байна.

Шийдвэрлэх бодлогын санал
Нийгмийн даатгалын сангуудаас үзүүлж байгаа үйлчилгээний эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгож, бодит хэрэгцээнд нийцүүлэх
Full transcript