Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Илтгэх урлаг

No description
by

Gaing Gang

on 14 May 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Илтгэх урлаг

Илтгэх урлаг

Илтгэлийн бүтэц
Таны илтгэлийг амжилттай болгох зөвөлгөө

Монгол улсын ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдорж : Энэ хүн өнөө цагийн Монголын нийгэмд хамгийн эхээр сайн муугаар хэлэгддэг хүмүүсийн л нэгэн. Монгол улсын ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдорж
Илтгэл гэж юу вэ? Илтгэгч гэж хэн бэ
Илтгэх урлаг гэдэг нь ярих урлаг бөгөөд зөв сайхан ярьж чаддаг байхыг чухалчилдаг. Илтгэл гэдэг нь хvн өөрийн санаа бодол, vзэл баримтлалаа зорилго чиглэлтэйгээр бусадтай харилцан солилцох арга хэрэгсэл юм.


АЛДААГҮЙ ИЛТГЭХ АРВАН САНАМЖ
Анд нөхөд чинь урвалаа ч, ахан дүүс чинь хаялаа ч, албаны шатнаас уналаа ч илтгэх хүчийг эзэмшиж чадсан бол та хэнд ч ялагдашгүй хүчтэй хэвээр байх болно.

1. ИЛТГЭХ СЭДВЭЭ САЙТАР БОЛОВСРУУЛ
2. ӨӨРТӨӨ ИТГЭЛТЭЙ БАЙ
3. ИЛТГЭХ ЗОРИЛГОО МЭД
4. ЯРИХ НӨХЦӨЛ БАЙДЛАА ТОГТОО
5. ТАНХИМЫН ТАЛААРХ МЭДЭЭЛЛИЙГ ОЛЖ АВ
6. ИЛТГЭЛИЙН БҮТЦЭЭ ЗӨВ ТАНЬ
7. ЯРИХ АРГА БАРИЛД СУРАЛЦ
8. ЯРИХ ТЕХНИК ЭЗЭМШ
9. ҮГЭЭ ЗӨВ СОНГО
10 ИЛТГЭХ ҮЕДЭЭ МЭДРЭМЖЭЭ АШИГЛАЖ СУР
ARISTOTLE RHETORIC
Уйгагүй шамдан суралцах, цөхрөлтгүй хөдөлмөрлөх Цаг ямагт бэлтгэлтэй байж, минут бүрийг зорилгынхоо төлөө залуурдах Авъяас билэг багатай ч хичээл зүтгэл ихтэй хүн зорьсондоо хүрч болдог


та чаднаа.....

Хэрхэн илтгэх вэ?
Хэрхэн илтгэх вэ?

• Цагаа авч өмнөө тавь.

• Үзүүлэх, тараах материал ашигла.

• Хүмүүс анхааралгүй сонсч байгаа мэт санагдваас дууныхаа өнгийг өөрчил, зогсоц хийж анхаарлыг нь тат.

• Ярих зүйлээ жижиг жижиг цаасан дээр урьдчилан тэмдэглэсэн бай, энэ нь өөртөө итгэлтэй ярихад тустайгаас гадна гараа хийх газраа олж ядахаас “аварна”.

Техник хэрэгсэл ажиллуулж буй хүнтэй хамтарч слайд, цацах материалаа урьдчилан сайтар шалгангаа сургууль хийсэн бай.

• Илтгэх үедээ ганц хүн рүү хараад байлгүй, бүх хүн рүү харж ярь /танхимыг “эзэмд”/.

• “Хамгийн сүүлд хэлсэн өгүүлбэр л сайн тогтоогддог” гэсэн Штирлицийн нууцыг санаж илтгэлээ цоглог аялгуугаар төгсгө.

• Нэрт эрдэмтэн мэргэдээс ишлэл татах, зүйр цэцэн үг, оновчтой сургааль үг үе үе хавчуулах нь таны илтгэлийг чимэхээс гадна өөрийн тань мэдлэгийн цар хүрээ, уншсан зүйлийн тань агуу их болохыг хүмүүст илтгэн харуулдгийг ямагт сана.
Илтгэл бэлтгэх үе шат:
• Зорилгоо тодорхойлох

• Шаардлагатай материалыг цуглуулах

• Илтгэл бичих төлөвлөгөөг зохиож, цуглуулсан мэдээлэл, бусад мэдээ материалаа төлөвлөгөөнийхээ дагуу логик дараалалтайгаар хуваарилах

• Илтгэлийнхээ агуулгыг сайтар уншиж тогтоох, агуулгыг товч ярихын тулд товчлол бэлтгэх

• Тухайн сэдвээр уншиж судлах бүтээлийн жагсаалтыг нарийвчлан гаргах

• Судалсан материалаасаа өөрийн сэдэвт нэн холбогдол бүхий хэсгийг түүвэрлэн авч анализ хийх

• Анализ хийсэн материалаа нэгтгэн логик дараалалд оруулж дэлгэрэнгүй төлөвлөгөө гаргах


Реторика ухааныг хурцалж, бодлыг цэгцэлнэ. Ухаан хурц бодол цэгцтэй бол яриа зөв байна. Үг бол харилцааны хэрэгсэл юм.
Үг бол мэдээлэл дамжуулах хэрэгсэл юм.
Үг бол олон түмнийг манлайлж явдаг удирдагчийн зэвсэг.
Үг бол хүмүүс хоорондоо харилцах гүүр.
Харин үгийг онож хэлнэ гэдэг бол урлаг юм. Хүнд байж болох олон чадваруудаас үгийг онож хэлдэг чадвар шиг амжилтад хурдан хүргэдэг зүйл байдаггүй.
“Үг бол мөнх үлддэг цорын ганц зүйл. Та мөнхөрмөөр байна уу?” гэж агуу уран илтгэгч Черчиль хэлсэн байдаг. Сайхан ярих чадвар нь хүний сэтгэлийг гэгээрүүлж бас гэрэлтүүлдэг. Хүмүүс сайхан зүйлд тэр тусмаа гэгээлэг зүйлд дуртай учир сайхан яриагаар та ямар ч хүнийг өөртөө татаж чадна. Үг бол бусдад шинэ эрчим хүч, урам зориг, идэвх зүтгэл хайрлаж байдгаараа ид шидтэй.

Амжилтын олон түлхүүрийн нэг нь гарцаагүй илтгэх, ярих чадвар
Хүнд амжилт авч ирдэг олон авьяас чадвараас хамгийн хүчтэй нь илтгэх чадвар юм. Алдаагүй сайн ярих чадвар араасаа үргэлж алдар нэр, амжилтыг дагуулж байдаг. Хүн төрөлхтний түүхэнд үлдсэн олон үйл явдлууд үгийн хүчийг ашиглаж байсан.
Сократ (мтө 469-399) : МТӨ 5-р зуунд амьдарч байсан Сократ нь барималч Софронискос,Фаинарете нарын хүү, эртний үеийн хамгийн нөлөө бүхий сэтгэгч байсан. Сократын тухай Алкивиад өгүүлэхдээ: Сократын яриаг сонсоход онгод нь орсон тайлгач нарынх шиг зүрх минь булгилан цохилж, хоёр нүднээс минь нулимс асгардаг,бусад хүмүүс ч мөн л тэгдгийг би харсан. Сократ ярьж сэтгэлээ дэлгэхүйд сонссон хүмүүс биширч, сүсэлдэг байсан. Сократыг яруу илтгэх зүйд сургагч буюу Платоны толорхойлсноор “мэргэн ухааны багш” гэдэгбайжээ. Тэрээр уйгагүй хөдөлмөрчөөрөө бусдаас онцгой,ёс журмыг дээдлэн сахидаг,зоригтой бөгөөд зарчимдаа үнэнч,түүний зан чанар нь хөгжилтэй болоод нөхөрсөг. Энэ зан авиртай нь хослон сод мэргэн ухаанаараа маргалдагч талаа хөнгөхөөн буулгаж авах бөгөөд цаг ямагт дэмжигчид, шүтэн бишрэгчдээр хүрээлүүлж чаддаг ёжтой хурц үгтэй нэгэн байжээ. Сократ (мтө 469-399)
Илтгэх урлаг


МУИС : Г.Галсүх (МТС)



Зөв сайхан илтгэж ярих онолыг эртний Грект Реторика гэдэг байсан бөгөөд энэ үгнээс Ритор, Оратор, Лектор гэдэг үгс бий болсон. Эндээс үгээр зэвсэглэж, оюуны их хурыг буулгадаг уран илтгэгчийг Лектор гэж нэрлэдэг болжээ.
• Оршил
.
Оршил
• Бусад сэдэвтэй хэрхэн холбогдох, бусад асуудлын дотор тухайн асуудал ямар байр суурь эзэлж байгаа тухай

• Сэдвээ нээн харуулахын тулд ашигласан ном зохиол, хэрэглэгдэхүүнээ тоймлон дурьдах
Дүгнэлт
Хамгийн сүүлд хэлсэн өгүүлбэр л сайн тогтоогддог” гэсэн Штирлицийн нууцыг санаж илтгэлээ цоглог аялгуугаар төгсгө.
.
Дүгнэлт Эх зохиол унших, судалгаа хийх явцдаа ямар ямар үр дүнд хүрснээ логик дэс дараалалтайгаар тоочин бичих ба энэ сэдвээр өөрийн гэсэн ямар ямар үндсэн дүгнэлт хийснээ товч бөгөөд тодорхой илэрхийлнэ
Үндсэн хэсэг
.
.
Үндсэн хэсэг Төлөвлөгөөнийхөө дагуу логик далаалал сайтай, илүү дутуу үггүйгээр, хоорондын уялдаа холбоог сайтар баримтлан баталгаа нотолгоотой, итгэл үнэмшилтэй, эрдэм шинжилгээний хэл найруулгыг баримтлан бичнэ.
Аливаа зүйлийн эхлэл гэдэг хамгийн чухал билээ
манай илтгэл эхлэл
чи чадна
Илтгэлээ төгсгөх нь
Илтгэх урлагийн ач холбогдол
хүний эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч Мартин Лютер Кинг арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхахын эсрэг тавьсан алдартай илтгэлээрээ хэн хар цагаан байх нь ялгаагүй бүгд тэгш эрхтэй гэдгийг олон мянган хүний өмнө үгийн хүчээр л иртгүүлж чадсан. “Би мөрөөдөж байна” хэмээх алдарт илтгэл тавигдах хүртэл эрх чөлөөний гэгдэх Америк улсад хүнийг арьс өнгөөр нь ялгаварлан үзэх үзэл байсаар л байсан. Энэ илтгэлээс хойш Америкийн ард түмэн хүн болгон тэгш эрхтэй юм байна гэдгийг ухаарсан. Үгээр хийсэн хувьсгал зэвсгээр хийсэн хувьсгалаас хүчтэй байдгийн жишээ нь энэ юм.
Амжилтын олон түлхүүрийн нэг нь гарцаагүй илтгэх, ярих чадвар
.
• Илтгэл бичсэнээр шинэ мэдлэг, мэдээллээр өөрийгээ баяжуулна.
• Судалгааны ажил хийх дадалтай болно.
• Шинэ зүйлийг танин мэдэх шинжлэх ухааны аргуудтай танилцана.
• Олны өмнө “нүүр хагарч”, олны танил хүн болох гараагаа эхэлнэ.
.
.
.
Түүнийг хичнээн хараар будлаа чиг, хичнээн бусармагаар гүтгэлээ чиг,тэрээр социалист Монголд дуу хоолойгоороо ардчиллыг авчралцаж, үйл хэрэг, сэтгэл зүрхээ түүнд зориулсан хүн. Энд би Ц.Элбэгдоржийг 27-хон настайдаа “ардчиллын анхны илтгэл”-ийг цуурайтуулж байснаар нь бус, хоёронтаа засаг тэргүүлж байснаар нь бус,одоогийн ерөнхийлөгч болсноор бус, зүгээр л дахин дамтагдашгүй “уран илтгэгч гэдгийг хэлмээр байна
ДҮГНЭЛТ
Анхаарал тавьсанд
баярлалаа.....
.
заавал гарнаа
за гарцгаая
Full transcript