Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Валютын зах зээл

No description
by

Kira Shinigami

on 27 September 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Валютын зах зээл

Агуулга
1. Валют
2. Олон улсын валют санхүүгийн системийн хөгжлийн үе шат
3. Валютын гадаад зах зээл
4. Валютын бодлого
5. Монгол банк болон арилжааны банкуудын валютад оролцох оролцоо
ВАЛЮТЫН БОДЛОГО, ТҮҮНИЙ ХЭРЭГСЛҮҮД
Эдийн засгийн харилцааг өргөтгөх,төлбөрийн тэнцэлийг сайжруулах, үндэсний валютын гадаад валюттай харьцах ханшийн тогтвортой байдлыг хангахад чиглэсэн иж бүрэн арга хэмжээ нь улсын валютын бодлого бөгөөд эдийн засгийн тухайлбал Монголбанкны чухал бүрэлдэхүүн юм.
ВАЛЮТЫН ДЕВАЛЬВАЦИ
ЭНЭ НЬ ЗАСГИЙН ГАЗРААС ӨӨРИЙН ОРНЫ ВАЛЮТЫН СОЛИХ ХАНШИЙГ БУУРУУЛАХ ЗОРИЛГООР ХЭРЭГЖҮҮЛЖ БАЙГАА БОДЛОГО ЮМ
Валют
Valuta гэдэг итали хэлнээс гаралтай үнэ өртөг гэсэн утгатай үг бөгөөд нэгээс нөгөөд хөрвөх хэлбэрээр улс хоорондын эдийн засгийн харилцаанд үйлчлэгч өндөр хөгжилтэй орнуудын мөнгөний нэгж юм.
Олон улсын валютын зах зээл
"Валют" гэж Монгол Улсын үндэсний валют, гадаад валют, улс хоорондын худалдаа, эдийн засгийн харилцааны төлбөрт хэрэглэгдэж буй тооцооны нэгж, мөнгөжсөн алт болон валютын үнэт зүйлсийг хэлнэ.
Валютын гадаад зах зээл гэдэг нь Олон улсын худалдааны төлбөр тооцоог гүйцэтгэх, гадаад валютын арилжаа хийгддэг санхүүгийн зах зээл юм.
Нэг талаас валютын гадаад зах зээл нь олон улсын санхүүгийн байгууллагууд болон брокэр, банкуудын хооронд гадаад валют зарах, худалдан авах харилцааг зуучлагч онцгой хэлбэртэй байгууллага юм. Нөгөө талаас валютын гадаад зах зээл банк болон клиент (харилцагчдын), корпораци, улс орнуудын болон хувь хүмүүсийн хоорондох харилцаанд үйлчилдэг байгууллага юм.
Валютын гадаад зах зээл
Олон улсын валютын зах зээл нь олон улсын томоохон үнэт цаасны зах зээл дээрх арилжааны хэмжээнээс ч их байна. Валютын зах зээлүүд дээр дэлхийн хүчтэй валютууд арилжаалагддаг ба жилийн арилжааны эргэлт 250 трлл.долларт хүрч байна.
Олон улсын валютын арилжаа нь олон талаараа бусад хөрөнгө, үнэт цаасны арилжаанаас ялгаатай. Тухайлбал:

Маш “шингэн” буюу хувирах чадвар сайтай зүйлс буюу валютуудыг хооронд нь арилжаалдаг.
Газарзүйн хувьд нэгдсэн нэг төв цэггүй.
Хоногийн 24 цаг тасралтгүй арилжаалагддаг.
Бусад зах зээлийг бодвол илүү бага үнийн зөрүүн дээр арилжаа хийдэг.
Ашгаа нэмэгдүүлэхийн тулд хөшүүрэг ашигладаг.
Олон улсын валют санхүүгийн системийн хөгжлийн үе шат
1. 19-р зууны дунд үеэс дэлхийн 1-р дайн эхлэх хүртэлх хугацаа
2. 1920-иод оны эхнээс 40-өөд оны дунд хүртэлх хугацаа
3. 1944-1970-аад оны дунд хүртэлх хугацаа
4. 1976 оноос өнөөг хүртэл

O Валютын ханшийн зохицуулалт

O Валютын гадаад нөөцийн удирдлага

O Валютын зохицуулалт, валютын хяналт

O Валют санхүүгийн салбар дахь олон улсын хамтын ажиллагаа
Валютын бодлогын гол хэсгүүд
Төв банкны валютын одлогыг хэрэгжүүлэхдээ дараах арга хэрэгслэлүүдийг ашиглаж болдог:

Төв банкны суурь хүүгийн хямдруулалтын бодлогыг хэрэгжүүлэх
Валютын интервенцийг хийх
Валютын нөөцийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх
Валютын ханшийн дэглэмийг тогтоох
Валютын ханшийг бууруулах,өсгөх
Валютын гүйлгээний хязгаарлалт хийх
Валютын бодлогыг хэрэгжүүлэх арга хэрэгслүүд
Д= (ХХ - ХШ )/ХХ×100

ХХ –ВАЛЮТЫН ХУУЧИН ХАНШ

ХШ-ВАЛЮТЫН ШИНЭ ХАНШ

ЖИШЭЭ: ИХ БРИТАНИ 1967 ОНЫ 11 САРЫН 18-НД ФУНТСТЕРЛИНГИЙН ХАНШИЙГ 2,8-2,4 ДОЛЛАР ХҮРТЭЛ БУУРУУЛСАН БАЙНА. ЭНЭ ТОХИОЛДОЛД ФУНТСТЕРЛИНГИЙН ДЕВАЛЬВАЦИЙН ПРОЦЕНТИЙГ ОЛЬЕ.
Д=(2,8-2,4)/2,8×100=14,3%

ЭНДЭЭС ХАРАХАД ФУНТСТЕРЛИНГИЙН ХАНШ БУУРЧ, ДОЛЛАРЫН ХАНШ ӨССӨН БАЙНА.
ЭНДЭЭС ДОЛЛАРЫН РЕВАЛЬВАЦИЙН ПРОЦЕНТИЙГ ОЛЬЁ. ӨӨРӨӨР ХЭЛБЭЛ ДОЛЛАРЫН НЭГ ФУНТСТЕРЛИНГТЭЙ ТЭНЦЭХ ХАНШИЙГ ТОДОРХОЙЛЬЁ.

1ФУНТСТЕРЛИНГ=2,8 ДОЛЛАР
X=1ДОЛЛАР
X=1/2,8=0.35 ФУНТСТЕРЛИНГ

ТЭГЭХЛЭЭР ДЕВАЛЬВАЦААС ӨМНӨ 1 ДОЛЛАР 0,35 ФУНТСТЕРЛИНГТЭЙ ТЭНЦҮҮ БАЙСАН БОЛ ДЕВАЛЬВАЦИЙН ДАРАА 1 ДОЛЛАР 0,41 ФУНТСТЕРЛИНГТЭЙ ТЭНЦЭЖ, ДОЛЛАРЫН РЕВАЛЬВАЦИЙН ХЭМЖЭЭ

P=(0,41-0,35)/0,35×100=16,7% БОЛСОН

ЭНЭ ТОХИОЛДОЛД ИХ БРИТАНИЙ ЭКСПОРТЛОГЧЫН ӨӨРИЙН ВАЛЮТЫН ДЕВАЛЬВАЦИАС ОЛОХ АШИГ НЭМЭГДЭНЭ. ТЭРЭЭР ДОЛЛАРЫН ЭКСПОРТЫН ОРЛОГЫГ СОЛИХОД ДЕВАЛЬВАЦИЙН АШИГ 16,7 ХУВЬ БОЛНО.

ВАЛЮТЫН БОДЛОГОД ЭСРЭГ ЧИГЛЭСЭН 2 ХАНДЛАГА БАЙДАГ.


1. ВАЛЮТЫН АЛИВАА АСУУДЛЫГ ХАМТАРСАН АРГААР ШИЙДВЭРЛЭХ,
ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГАА НЭГТГЭХ ХЭЛБЭРЭЭР ЗОХИЦУУЛАХ.

2. БУСАД ОРНУУДТАЙ ХАРЬЦУУЛХАД ДАВУУ ЭРХ ОЛЖ АВЧ, ӨӨРИЙН САНААГ БУСДАД ТУЛГАХ ЗОРИЛГО
АГУУЛСАН УЛС ТӨРИЙН СОНИРХОЛЫН ЗӨРЧИЛ.

ВАЛЮТЫН РЕВАЛЬВАЦИ
ЭНЭ НЬ ЗАСГИЙН ГАЗРААС ХЭРЭГЖҮҮЛДЭГ ӨӨРИЙН ОРНЫ ВАЛЮТЫН ХАНШИЙГ ӨСГӨХӨД ЧИГЛЭГДСЭН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ЮМ.
ЗАСГИЙН ГАЗРААС ХЭРЭГЖҮҮЛДЭГ АРГА ХЭМЖЭЭ. ЭНЭ НЬ ИРГЭДЭД ӨӨРИЙН ВАЛЮТЫГ ГАДААД ВАЛЮТААР СОЛИХ ХЭМЖЭЭНД ХАТУУ ХЯЗГААР ТОГТООДОГ.
ВАЛЮТЫН ХЯЗГААРЛАЛТ
ТУХАЙН ОРНЫ ТӨВ БАНКНААС ХЭРЭГЖҮҮЛДЭГ АРГА ХЭМЖЭЭ. ОУ-ЫН ВАЛЮТЫН ЗАХ ЗЭЭЛ ДЭЭР ӨӨРИЙН ВАЛЮТЫН ХАНШИЙГ ТОГТВОРЖУУЛАХ ЗОРИЛГООР ХЭРЭГЖҮҮЛДЭГ АРГА ХЭРЭГСЭЛ ЮМ. ҮҮНИЙ ТУЛД ГАДААД ВАЛЮТЫГ ХУДАЛДАХ БА ХУДАЛДАН АВАХ ЗАМААР ҮНДЭСНИЙ ВАЛЮТАА ТОГТВОРЖУУЛНА.
ВАЛЮТЫН ИНТЕРВЕНЦ
НЭГ ВАЛЮТЫН ДУНДАЖ ХАНШИЙГ ТОДОРХОЙЛОХ ЗОРИЛГООР ХЭД ХЭДЭН ВАЛЮТЫН ХАНШИЙГ САГС БОЛГОН ХЭРЭГЛЭДЭГ.
ВАЛЮТЫН САГС
ЭНЭ НЬ БАНКНЫ ВАЛЮТЫН ӨР АВЛАГЫН ХАРЬЦАА ЮМ. ТЭГВЭЛ ТЭДГЭЭРИЙН ГАДААД ВАДЮТААРХ ӨР АВЛАГЫН ХАРЬЦАА ТЭНЦҮҮ БАЙВАЛ ХААЛТТАЙ, ТЭНЦҮҮ БИШ БАЙВАЛ НЭЭЛТТЭЙ ПОЗИЦИ ГЭЖ ҮЗДЭГ.
ВАЛЮТЫН ПОЗИЦИ
ВАЛЮТЫН БУЮУ ҮНЭТ МЕТАЛЛЫН АШИГ ОЛОХ ЗОРИЛГООР ХИЙСЭН ХЭЛЦЭЛ, НӨӨЦИЙН БАТЛАГДСАН БҮТЦИЙН ДАГУУ БАРЬЖ БАЙГАА НЭЭЛТТЭЙ ПОЗИЦИ ЗЭРГЭЭС ХҮЛЭЭЖ АЛДАГДАЛЫН ЗӨВШӨӨРӨГДСӨН ХЭМЖЭЭГ ЗААСАН ДЭЭД ХЯЗГААР.
СПОТ ЛОСС
ТУХАЙН УЛСЫН ТӨВ БАНКНААС ВАЛЮТЫН ХАНШИЙГ ЗОХИЦУУЛАХ, ТҮҮНЧЛЭН ХӨРӨНГИЙН ХӨДӨЛГӨӨНД НӨЛӨӨЛӨХ ЗОРИЛГОТОЙ ДОТООД ЗАХ ЗЭЭЛ ДЭЭРХИ ЗЭЭЛИЙН ӨРТӨГТ НӨЛӨӨЛӨХ ЗАМААР ЗЭЭЛИЙН ХҮҮГИЙН ТҮВШИНГ ИХЭСГЭХ, БАГАСГАХ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ХЭЛНЭ.
ДИСКОНТЫН БОДЛОГО
ВАЛЮТЫН БҮТЦИЙН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН БОДЛОГО- ДЭЛХИЙН ВАЛЮТЫН СИСТЕМД УРТ ХУГАЦААНЫ БҮТЦИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ ХИЙХЭД ЧИГЛЭГДСЭН БОДЛОГО ЮМ.


ВАЛЮТЫН УРСГАЛ БОДЛОГО- ВАЛЮТЫН ЗАХ ЗЭЭЛ ДЭЭРХ ХАНШИЙГ ЗОХИЦУУЛАХ, АЛТ БОЛОН ВАЛЮТЫН АРИЛЖАА ЗЭРЭГ ӨДӨР ТУТМЫН ЯАРАЛТАЙ ЗОХИЦУУЛАХ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ХЭЛНЭ.
КОНВЕРСИЙН ГҮЙЛГЭЭ- ЯМАР НЭГЭН ГАДААД ВАЛЮТЫГ ӨӨР ВАЛЮТАД ХӨРВҮҮЛЭХ ГҮЙЛГЭЭ.
ВАЛЮТЫН ЗАХАД ТӨВ БАНКНЫ
ОРОЛЦОХ ОРОЛЦОО
ТӨВ БАНК АМ ДОЛЛАРЫГ ВАЛЮТЫН ЗАХ ЗЭЭЛ ДЭЭР ХУДАЛДАЖ ТӨГРӨГ
ХУДАЛДАН АВНА ГЭВЭЛ ДАРААХ 2 ТӨРЛИЙН НӨЛӨӨГ ҮЗҮҮЛНЭ.

1. ТӨВ БАНКИН ДАХЬ ГАДААД ВАЛЮТЫН АЛБАН НӨӨЦ ТЭР ХЭМЖЭЭГЭЭР БУУРНА.

2. ТӨВ БАНК ГҮЙЛГЭЭНЭЭС БЭЛЭН ТӨГРӨГ ТАТАЖ АВЧ БАЙГАА ТУЛ БАНКНААС ГАДУУРХИ МӨНГӨ БУУРЧ НӨӨЦ МӨНГИЙГ БУУРУУЛНА.

Монголбанк нь валютын зохицуулалтын талаар дараахь бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:
1/ улсын хэмжээнд валютын гүйлгээг зохицуулж, хэрэгжүүлэх;
2/ улсын валютын гадаад нөөцийг нэмэгдүүлэх арга хэмжээ авах;
З/ Монгол Улсын болон гадаадын валютын зах дээр эрх хэмжээнийхээ дотор валютын гүйлгээ, гадаад төлбөр, тооцоо эрхлэх;
4/ төрийн өмчид байвал зохих валютын гадаад цэвэр нөөцийн доод хэмжээ тогтоох тухай санал боловсруулж шийдвэрлүүлэх, түүнийг хадгалах, оновчтой, үр ашигтай байршуулах;
5/ Засгийн газрын валютын гүйлгээ, гадаад төлбөр, тооцоог гүйцэтгэх;
6/ байнга оршин суугчид гадаад төлбөр, тооцоо хийх болон гадаад бэлэн валютаар гүйлгээ эрхлэхэд хяналт тавих;
/Энэ заалтыг 2001 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/
7/ валютын гүйлгээний тайлан, мэдээ гаргах журмыг тогтоох;
8/ валютын гүйлгээний нэгдсэн тайлан, мэдээг Улсын Их Хуралд улирал бүр оруулж байх;
9/ хууль тогтоомжид заасан бусад бүрэн эрх.
1. Монголбанк нь Монгол Улсын валютын гадаад нөөцийг нэмэгдүүлэх, зохицуулах зорилгоор тус улсын болон гадаад орны банк, бусад аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдээс валют, цэвэршүүлсэн алт худалдан авч болно.
2. Монголбанк нь төгрөгийн ханшийг тогтвортой байлгах зорилгоор өөрийн эзэмшилд байгаа валютын гадаад нөөцөөс гадаад валютыг худалдана.
Монголбанкны эрхлэх валютын гүйлгээ
1. Арилжааны банк нь Монголбанкнаас олгосон зөвшөөрлийн хүрээнд валютын гүйлгээний дараахь үйл ажиллагааг эрхэлж болно:
1/ гадаад валютын бэлэн бус төлбөр, тооцооны үйл ажиллагаа эрхлэх;
2/ гадаад валютыг бэлнээр худалдах, худалдан авах;
З/ байнга болон түр оршин суугчдын нэр дээр гадаад валютын данс нээж, гүйлгээ хийх;
4/ гадаад валютаар зээл олгох, баталгаа гаргах зэрэг актив, пассивын бүх төрлийн ажил, гүйлгээ эрхлэх.
2. Валютын гүйлгээ эрхэлж байгаа арилжааны банк дараахь үүрэгтэй байна:
1/ валютын гүйлгээний талаарх тайлан, мэдээг тогтоосон журмын дагуу гаргах, мэдээлж байх;
2/ төгрөгийн ханшид нөлөө үзүүлэхүйц гүйлгээг Монголбанкны зөвшөөрлөөр гүйцэтгэх;
З/ харилцагчийнхаа гадаад валютын дансны нууцыг хадгалж, найдвартай байдлыг хангах;
4/ гадаад валютын гүйлгээг харилцагчийн анхны шаардлагаар хийх, хөрөнгийнх нь үлдэгдэлд хүү төлөх.
З. Арилжааны банк нь гадаад валютын ажил, үйлчилгээндээ ногдуулах шимтгэлийг өөрөө тогтооно.
Арилжааны банкны эрхлэх валютын гүйлгээ,эрх, үүрэг
Thanks for your attention
М.Бямбажаргал
Т.Ломбодорж
Б.Энхтулга
to be continued...
Full transcript