Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

ESKİ YUGOSLAVYA’NIN DAĞILMASI VE SAVAŞIN DEĞİŞEN DURUMU

No description
by

melike iyimaya

on 10 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ESKİ YUGOSLAVYA’NIN DAĞILMASI VE SAVAŞIN DEĞİŞEN DURUMU



Yugoslavya adıyla bilinen ilk devlet 1918 yılında kurulan Yugoslavya Krallığı’dır. 1943 yılında Demokratik Federal Yugoslavya ilan edilmiştir. Bu devlet, 1946 yılında “Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti” adını almıştır



Yugoslavya, anayasa gereği laik bir devlettir. Yurttaşlara diledikleri dini seçme ve kilise toplantılarına katılma konusunda devlet tam bir özgürlük tanımıştır. Çoğu Yugoslavya’da yaşayan yaklaşık 9 milyon kişi Sırp Ortodoks Kilisesi’ne bağlıdır.

Yugoslavya,anayasa gereği laik bir devlet olmuştur. Yurttaşlara diledikleri dini seçme ve kilise toplantılarına katılma konusunda devlet tam bir özgürlük tanımıştır. Çoğu Yugoslavya'da yaşayan yaklaşık 9 milyon kişi Sırp Ortodoks Kilisesi'ne bağlı olmuştur.

ESKİ YUGOSLAVYA’NIN DAĞILMASI

VE

SAVAŞIN DEĞİŞEN DURUMU

Josip Tito'nun 1980'de ölmesinden sonra ekonomik bunalım ve etnik çekişme ortamında federal birliği korumanın güçlüğü daha açık biçimde ortaya çıktı. 1980'ler boyunca 1974 Anayasasının da verdiği yetkilerle Federasyonu oluşturan cumhuriyetler ekonomik ve siyasi alanda merkezden neredeyse bağımsız davranmaya başladılar. Giderek artan borç yükü 1983'ten sonra ekonomik istikrar programı doğrultusunda köklü reformların yapılmasını zorunlu kıldı.

1981'de Kosova'da başlayan siyasi amaçlı gösteri ve eylemler zamanla öteki cumhuriyetlere de sıçradı. Cumhuriyetler arasında gerginleşen ilişkiler parti ve devlet kademelerinde de sarsıntıya yol açarak sık hükümet değişiklikleri getirdi. Özellikle Sırbistan ile Hırvatistan ve Slovenya arasında ortaya çıkan çatışma, 1989 sonlarında Doğu Avrupa'da başlayan değişim rüzgârının da etkisiyle köklü rejim düzenlemelerine yönelik girişimlerle birleşti.
1980'lerin sonuna gelindiğinde hem Slobodan Miloseviç'in liderliğindeki Sırbistan'da, hem de diğer cumhuriyetlerde milliyetçiliklerin yükseldiği görülmekteydi. Bu dönemde Yugoslavya'da Slovenya ve Hırvatistan ayrılıkçı hareketler içerisindeydi. Sırplar ise “Büyük Sırbistan”'ı oluşturma fikrini ortaya atmışlardı. Kosovalı Arnavutlar da Makedonya'daki Arnavutlarla ve Arnavutluk'la birleşmek istiyorlardı. Ayrıca Boşnaklar da milliyetçilik hareketleri içerisindeydiler.
1989'da Miloşeviç Kosova ve Voyvodina'nın
özerkliğini kaldırıp, Karadağ'ın da yönetimini değiştirip kendisine bağlayınca Yugoslav yönetim sistemindeki ağırlığını artırdı. Bu da diğer cumhuriyetler için Sırbistan
denetimindeki bir Yugoslavya'da yaşama sorununu doğurdu. Ayrıca 1989'da Yugoslavya'yı iflas ettirmek için Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası Yugoslavya hükümetine yıkıcı şartlarla kredi verdi.

1991 yılında da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin dağılması ve bu dağılma sonucu yaşanan Doğu Bloku'nun çözülmesi devresinde ülkede Yugoslav Savaşları yaşanmış ve bunun sonucunda ülke parçalanmıştır.
Devletin bulunduğu bölgede bugün Bosna hersek,Sırbistan,Hırvatistan,Makedonya Cumhuriyeti,Karadağ,Slovenya ve Kosova bulunur.İki federal hükümetten (Sırbistan,Karadağ) ve iki özerk bölgeden (Kosova,Voyvodina) oluşan ülke,eski Yugoslavya topraklarının 1/3'ü kadardır.

Eski Yugoslav Halk Ordusu’nun (JNA) teçhizatıyla donatılmış Sırbistan ordusu ve milis güçlerinin saldırıları ve bunların yanında küçük çaplı Hırvat saldırıları ile Bosna-Hersek, insanlık dışı olaylara sahne olmuştur. Sırp tarafı eski Yugoslavya askerî yapısının büyük kısmı sayesinde, Hırvat tarafı çeşitli destekler ve özellikle Almanya gibi devletlerin açık-gizli destekleri ile (siyasi, askerî vb.) güçlenmiş ve kendilerini savunabilecek, hatta saldırı yapabilecek duruma
kavuşmuşlardır. Boşnak tarafı ise ellerinden alınan Yugoslavya askerî gücü, yaşadıkları alanların çevrelenmiş olması ve dış desteğin olmaması gibi sebeplerle savaşın başlarında oldukça güçsüz bir durumda kalmıştır.
Yogoslavya devletini oluşturan ülkelerin dağılma süreci aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir :

Slovenya : 1991'de bağımsızlığını ilan etmiştir.
Hırvatistan :1991'de bağımsızlığını ilan etmiştir.
Makedonya : 1991'de bağımsızlığını ilan etmiştir.
Bosna-Hersek : 1992'de bağımsızlığını ilan etmiştir.
Sırbistan-Karadağ :1993'te Yugoslavya yerine Sırbistan-Karadağ Federasyonu'u kuruldu.
Karadağ : 2006'da bağımsızlığını ilan etmiştir.
Kosova : 2008'de bağımsızlığını ilan etmiştir.

Yugoslavya'nın parçalanmasında etkili olan diğer nedenleri ayrı başlıklar altında şu şekilde inceleyebiliriz :

İç Etkenler
— Çok Uluslu Yapı: Yugoslavya birçok etnik yapıda topluluğu bünyesinde barındırmaktaydı. Bu çok uluslu yapı Tito’nun ölümünden sonra gelen politikacılar ve başarısız politikaları nedeniyle bozuldu.
— Dini ve Kültürel Nedenler:
Din faktörü, bu savaşta sadece etnik ve kültürel kimliğin parçası olarak tamamlayıcı ve tali bir faktördür.
— Ekonomik Nedenler: Yugoslavya’yı oluşturan federe devletler arasında yaşam standardı açısından çok büyük fark vardı. Slovenya ve Hırvatistan yaşam standardının en yüksek olduğu devletlerdi. Yugoslavya’nın güneyindeki devletler ise, ülkenin girdiği ekonomik krizden kurtulmanın bir yolu olduğuna inanıyorlardı. Devletler arasındaki bu farklılık sömüren-sömürülen tartışmasını doğurdu. Nispeten zengin devletler daha fakir olan devletlerin yükünü taşıdığını iddia etti. Fakir devletler de sömürüldüklerini ileri sürdü.
— Milliyetçilik: Balkanlarda 19. yüzyılın başlarında Ulus kavramı şekillenmeye başladı. Balkanlarda oluşan ulusal bilinç Osmanlı İmparatorluğunu bölgeden kovmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonunda Doğu Avrupa’da çok milletli imparatorlukların çöküşü yeni ulus devletleri ve yeni ulusal azınlıkları üretti. Bu süreçten en fazla etkilenen Avrupa bölgesi Balkanlar oldu. Savaş sonrasında Balkanlarda milliyetçi bilinç ve hareketler daha da güçlendi.Milliyetçiliğin güç kazanması ile üst kimlik olan “Yugoslav Kimliği” yok oldu. Yugoslav kimliği yok olunca kendisini bu kimlik ile ifade eden insanlar kendi alt kimliklerine dönmek zorunda kaldılar. Bu durumun yaşanması halkı kendi içinde böldü.
Dış Etkenler Ve Savaşın Değişimi
Soğuk Savaşın bitişiyle birlikte Batı için Yugoslavya’nın stratejik önemi kalmadı. Yugoslavya’ya verilen mali krediler kesildi.
Berlin Duvarının yıkılmasıyla onun temsil ettiği iki kutuplu dünya düzeni sona erdi. Yeni dünya düzeninin oluşumu beraberinde
Sıcak Savaşları getirmiştir.

ABD, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği (SSCB)’nin yıkılmasıyla Balkanlarda oluşan “güç boşluğu”nu doldurmak ve dünya hâkimiyetini ele geçirmek için gözünü Balkanlara dikti.
1991'de Sovyetlerin yerini alan Rusya Federasyonu, Yugoslavya Krizleri'nin ilk çıktığı sıralarda Uluslararası Toplum'la birlikte hareket etmesi kendisinin olayların gidişatına etkisini büyük ölçüde sınırlandırdı. Genel olarak, Rusya'nın Bosna Savaşı'nda yürüttüğü dış politika, Temas Grubu'na katılmak, krizlerin çözümüne yönelik neredeyse hiç birinin kabul görmediği girişimlerde bulunmak ve Sırplar ile Uluslararası Topluluk arasında bir tür arabuluculuk rolü oynamaktan ileriye gidemedi.
Rusya Federasyonu’nun, çıkan Kosova Krizi sırasında yürüttüğü politikayı daha cesur ve bağımsız kıldı. Kremlin, NATO müdahalesini kendisinin kuşatılması için atılmış bir adım olarak yorumladı ve bütün gücüyle müdahaleyi uluslararası örgütler ve hukuk açısından bir kriz olarak göstermeye çalıştı. Sonuç olarak, Sırbistan’ın Kosova üzerindeki fiili egemenliğini yitirmesiyle sonuçlanan NATO müdahalesi, Rusya'nın Batı ve özellikle NATO ile olan ilişkilerine büyük darbe indirdi.
Bağımsızlığını kazanan ülkeler şunlardır:


Slovenya'nın Bağımsızlığını İlan Etmesi
Yugoslavya'nın fiili parçalanma sürecini başlatan ilk askeri çatışmadır. adından da anlaşıldığı gibi oldukça kısa süreli ve nispeten kansız olmuştur. slovenya'nın haziran 91'de yugoslavya'dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etmesinin ardından, milosevic'in ordu'yu slovenya üstüne sürmesiyle yaşanmıştır.Slovenler, bağımsızlık ilanı öncesinde iyi bir hazırlık yapmışlar, siviller silahlanmış, çeşitli savunma araçları organize edilmiş ve yerel polisten yugoslav ordusuna direnecek bir çeşit paralel kuvvet oluşturulmuştur. bağımsızlık ilanının ertesinde sloven kuvvetleri bir gecede ana yolları barikatlarla kesmiş ve sabotajlarla bölgedeki yugoslav kuvvetlerini felç etmiştir. aşağı yukarı bir haftalık süreçte slovenler alan hakimiyetine yönelik saldırlar yapmışlar ve önemli yugoslav hedeflerini ele geçirip bol miktarda esir almışlardır. savaş sırasında hırvatistan'ın da kaynaması ve savaşı esas sürdüren sırp çekirdek grubun bölgeye uzaklığı nedeniyle savaş toplamda 100'ü geçmeyen ölüyle ve yugoslav kuvvetlerinin hırvatistan'a çekilmesiyle sona ermiştir

Hırvatistan'ın Bağımsızlığını İlan Etmesi
Cumhuriyetin oluşması, II. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşmiştir.
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin 1945 yılında kurulduğunda, federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. Ülke 9 Mayıs 1944 tarihinde “Hırvatistan Federal Devleti” (Federalna Država Hrvatska) olarak kurulmuştur. 29 Kasım 1945 tarihinde ülkeye “Hırvatistan Halk Cumhuriyeti” (Narodna Republika Hrvatska) adı verilmiştir.


Makedonya'nın Bağımsızlığını İlan Etmesi
600 yıla yakın süre Osmanlı egemenliğinde kalan bölge, 20. yüzyılda Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti'nin
en güney kısımlarını oluşturmuştur.
1991 yılında özerk cumhuriyet Makedonya, Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti’nın iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin 1945 yılında kurulduğunda,
federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. 1990 yılı ile beraber Yugoslavya SFC devlet yapısı çözülünce, sosyalist sistemin yerine pazar ekonomisi uygulanmıştır.
Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti, Yugoslavya'nın dağılması sonrasında, Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti ile beraber Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuştur.

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş
olan anayasal-federal cumhuriyettir. 1963 yılına dek “Sırbistan Halk Cumhuriyeti” olan cumhuriyetin adı, 1963 tarihinde Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.
Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti yapısı içinde iki özerk bölge de yer almıştır. Bunlar güneybatısındaki Kosova Özerk Sosyalist Bölgesi ve kuzeyindeki Voyvodina Özerk Sosyalist Bölgesi idi. Yugoslavya devlet yapıları içinde sadece Sırbistan’ın yapısında özerk bölgeler yer almıştır.
Özerk yapılardan Kosova Özerk Sosyalist Bölgesi’nin başkenti Priştine, Voyvodina Özerk Sosyalist Bölgesi’nin başkenti Novi Sad olmuştur. Sırbistan’daki resmî dil Sırp-Hırvatça dışında, Kosova Özerk Sosyalist Bölgesinde Arnavutça, Türkçe; Voyvodina Özerk Sosyalist Bölgesinde Macarca, Slovakça, Rumence, Rusince resmiyette kullanılmıştır.

Bosna Hersek Cumhuriyeti
Bosna-Hersek Cumhuriyeti, iki devletten oluşmaktadır:
Toprakların %51'ine sahip
Hırvat ve Boşnaklardan oluşan
Bosna-Hersek Federasyonu,
Toprakların %49'una sahip Sırplardan oluşan Sırp Cumhuriyeti oluşturmuştur.

Yugoslavya, Balkan Yarımadası'nda II.Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan ve 1992 yılına kadar hüküm süren Sosyalist Federal Cumhuriyettir.
Ülkenin ilk başkanı Josip Broz Tito'dur.Ülke Soğuk Savaş döneminde Sosyalist olmasına rağmen tarafsız bir politika izlemiştir. Soğuk Savaş’ın bitiminden itibaren yaşanan en önemli hadiselerden birisi Yugoslavya’nın dağılmasıdır. Soğuk Savaş boyunca Bağlantısızlar Hareketi’nin kayda değer bir üyesi olarak varlığını sürdüren Yugoslavya çok çeşitli etnik gruplardan oluşan bir mozaiği andırmıştır.



BÜŞRA BALKI
&
MELİKE İYİMAYA





Hırvatistan’ın batısında Vukovar’da Sırp saldırısı sonrası indirilen Yugoslavya bayrağı ve civardaki hasar (29 Kasım 1991)
Yugoslavya’nın dağılmasında ağır hasarlar alan Saraybosna’nın Grbavica semti (19 Mart 1996)
Full transcript