Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Inleiding tot de Japanse Cultuur 2013: rubriekjes

Herwerking van de presentatie rubriekjes van 2009. Work in progress.
by

Nele Noppe

on 13 January 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Inleiding tot de Japanse Cultuur 2013: rubriekjes

Tijd
Verhalen
Media
Traditie
WEKELIJKSE
RUBRIEKEN

日本文化
文学入門

Periodes in de
Japanse geschiedenis
# Jomon (縄文)
# Yayoi (弥生)
# Kofun (古墳)
# Nara (奈良)
# Heian (平安)
# Kamakura (鎌倉)
# Muromachi (室町)
# Sengoku (戦国)
# Edo (江戸)
# Meiji (明治)
# Taisho (大正)
# Showa (昭和)
# Heisei (平成)
manga
# amusement
# informeren
# overtuigen
marketing, mening
# educatief
geen genre maar een medium, een manier om informatie over te brengen
Shinto
kami
zuiverheid
zie kaart
http://tinyurl.com/yblaowt
merk op: enkel Japanse geschiedenis -> eilandgevoel
nengo
Scheppingsverhaal
(of mythe?)
Wat is het doel van een mythe?
# de wereld verklaren (bv. geografie)

# correct gedrag voorhouden ("De goden deden het zo, dus...")
Izanagi Izanami
Amaterasu, Tsukiyomi, Susanoo
Ninigi - juweel, spiegel,
zwaard
Keizer Jinmu
nationalisme
bv. baden
bv. zuiveringsceremonies
belangrijkste aspect van staatsshinto: goddelijkheid keizer (Amaterasu -> Ninigi -> Jinmu)
tot
WOII
Eerbied voor
keizershuis?
Vraag het aan
de Japanners zelf...
vgl. boeken/
televisie bij ons
vandaag: Yasukuni-probleem
scheppingsverhaal

veel manga-versies
allemaal een beetje anders
bv. schrijnen
bij ons: ook Oud Egypte, Klassieke Oudheid etc. hebben bijgedragen aan belgische geschiedenis
Te kennen voor examen: al wat in deze presentatie staat (ook kunnen uitleggen), kanji zijn niet te kennen
(godin van de zon)
(god van de maan)
(god van wind en zee)
kleinzoon
achterkleinzoon
symbolen van keizerlijke autoriteit: bewijs dat keizer van goden afstamt
eerste keizer van Japan
# goden
# geesten die in elk wezen en voorwerp leven
na opening van Japan naar het buitenland toe ontwikkelde
men het "staatsshintoisme" om de Japanse identiteit te benadrukken
(schrijn in Tokyo waar doden WOII
vereerd worden, inclusief zogenaamde
"class A war criminals")
ritueel
voor elke
sumo-wedstrijd
(geen vrouwen
in de ring
toegelaten)
神道

相撲
sumo
年号
漫画
nengo
regeerperiode van een keizer
bv. Meiji, Taisho, Showa, Heisei
Showa Tenno 昭和天皇 (=Hirohito)
Tenno Heika 天皇陛下 (=Akihito)
Kroonprins: Kotaishi 皇太子 (=Naruhito)
Keizerlijke familie
posthuum wordt een keizer
bij zijn nengo genoemd
Showa Tenno
Akihito
Naruhito
Akishino
Masako
皇族 kozoku
Kiko
Mako Kako
Hisahito
Michiko
Manier van geschiedsrekening duidt op het belang van de keizer
年号
"chrysantentroon"
zie linksboven
op centrale bib
eerste mannelijke erfgenaam in 41 jaar
2001
2006
controverse over vrouwelijke troonopvolging

dierenriem
junishi 十二支
# jaarcyclus
# verandert bij
chinees nieuwjaar
10 feb 2013 - 30 jan 2014

jaar van de slang (midoshi 巳年)

poppen
人形 ningyo
hinamatsuri
karakuri ningyo (Edo-periode)
bunraku
moderner:
# robots
# figures
manekineko
bij wegwerpen van een pop: 'ningyo kuyo',
herdenkingsplechtigheid en crematie
kami uit shinto: ontstemde kami kunnen
wraakzuchtige geesten worden

oude en/of zeer geliefde gebruiksvoorwerpen kunnen bezeten worden door "tsukumogami"
sonezaki shinju
"De dubbele liefdeszelfmoord in Sonezaki"
Sonezaki (Osaka)
Tokubei Ohatsu
bunraku, kabuki,
film, liederen, ...
media mix
wil niet trouwen
met vrouw die oom
heeft uitgekozen
moet bruidsprijs terugbetalen,
maar opgelicht door 'vriend' Kuheiji
executie of verbanning
dubbele zelfmoord
# zelfmoord geen religieus taboe
# eervolle uitweg uit situatie
# enige oplossing om eer te zuiveren/niemand meer tot last te zijn
zie seppuku, groepszelfmoorden
in auto's, zelfmoorden met gas,
WOII, Yukio Mishima
asimo
aibo
gundam
chushingura
De 47 ronin
bushido
WOII: kamikaze, banzai, zelfmoord
voor gevangenname
# trouw
# gevechtskunsten beheersen
# eenvoud
# eervol leven (en sterven)
# ...
gevechtssporten
sarariiman = "samurai"
# niet het resultaat maar
de manier van handelen
is belangrijk
"ganbaru"
kata
Vandaag de dag (?)
seppuku
# eervolle uitweg
# geritualiseerd
# enkel voor samurai
Zijn de daden van de 47 ronin de ultieme uitdrukking van bushido? ja en nee...

Volgens sommigen had Oishi zich niet op het
resultaat mogen richten, maar had hij onmiddellijk
moeten aanvallen, ook al hadden de ronin dan geen
kans gemaakt tegen Kira.
Media mix
Bijvoorbeeld bij Chushingura:

kabuki dorama manga
bunraku anime muziek
film ballet (Bejart)
# samurai waren maar
klein deel bevolking

# bushido is geidealiseerde
code, niet werkelijkheid

# erg geromantiseerd in Japan

# ook erg geromantiseerd in
het Westen (orientalisme)

-> bv. shudo (pederastie)
wordt meestal weggelaten
Kanttekeningen bij bushido
spoilers niet zo'n groot
probleem als bij ons
samurai: dienaar
daimyo Asano trekt zonder toestemming zijn degen en valt ceremoniemeester Kira aan in het paleis van de shogun te Edo

historisch: tussen 1701 en 1703, 元禄赤穂事件 Genroku Ako jiken

fictie: 忠臣蔵 Chushingura
忠臣蔵
武士道
momotaro
een japans huis
traditionele elementen in
een nieuw kleedje
genkan
toko no ma
tatami
butsudan
seiza
futon
shoji

kamidana
kotatsu
washiki
yoshiki
furo
http://web-japan.org/kidsweb
aangeraden: kintaro,
tanabata, kachikachi-yama,
issun-boshi, kaguya hime,
urashima taro
桃太郎
birth
shichi-go-san
kekkon(shiki)
soshiki
sotsugyo(shiki)
nyugaku(shiki)
kanreki
intai(shiki)
nyusha(shiki)
seijinshiki
scharniermomenten in het leven
tanjo
入学
卒業
成人式
入社
結婚
還暦
葬式
引退
七五三
shiki 式
inleiding tot de Japanse
cultuur en literatuur

aangeraden leesvoer (niet te kennen):
matsuri (festivals) - http://en.wikipedia.org/wiki/Japanese_festivals
shukujitsu (jaarlijkse feestdagen) - http://en.wikipedia.org/wiki/Public_holidays_in_Japan
ceremonieel/rituelen
belangrijk in Japan
school entrance
graduation
coming of age
entry into company
marriage
60th birthday
retirement
funeral
voorouders van...
japanse stijl
westerse stijl
vaste houdingen om
een activiteit op de gepaste manier uit te voeren
doorzetten, ook al is er geen hoop op slagen
Aiko
Sayako
Alle bewerkingen van het scheppingsverhaal vertellen een iets ander verhaal, met andere feiten of andere accenten naar gelang

de kennis van de auteur
de motivatie van de auteur
wat het publiek wil horen
het medium dat gebruikt wordt
Keizershuis nog steeds focal point van nationalisten
(en ons land?)
bv. de positie van mannen en vrouwen tegenover elkaar

(ook bij ons, zie bijbel)
Mythe:
"a sacred narrative explaining how the world and humankind assumed their present form"
"ideology in narrative form" (Wikipedia)
"Scheppingsverhaal" vs. "scheppingsmythe"
Scheppingsverhaal is een shintoistisch verhaal

Mythe = "Ideology in narrative form"
Asano moet seppuku plegen, zijn domein wordt ontbonden en zijn samurai worden ronin

47 van de ronin onder leiding van Oishi zweren wraak, maar Kira is te voorzichtig
In het geheim bereiden de ronin zich voor op de aanval. In het openbaar leiden ze een liederlijk leven om Kira's spionnen te misleiden, terwijl iedereen hen bespot.

De ronin vallen aan na meer dan een jaar. Kira verstopt zich, wordt ontdekt en terechtgesteld
Een man die Oishi bespotte pleegt ook seppuku.
Een verhaal vertellen in veel verschillende media...

om te profiteren van de voordelen die al die formaten bieden
om nieuwe publieken te bereiken
(Oishi) (ook Oishi)
De ronin leggen Kira's hoofd voor het graf van hun meester in de Sengakuji-tempel, en wachten tot ze het bevel krijven om seppuku te plegen
vrouwen van samurai-families:
mes in de keel
shussan
出産

birth
誕生
http://web-japan.org/kidsweb/folk/momotaro/index.html
fusuma
zabuton
mooie seiza?
dubbele zelfmoord
# in verschillende Oost-Aziatische landen
# enkel gebruikt voor niet-officiele doeleinden
# wel veel zichtbaarder dan zodiac in het "Westen"
# op wenskaarten, parafernalia e.d.
# toshionna 年女 en toshiotoko 年男
# 12 dieren
# dier geboortejaar is het belangrijkste, maar geboortemaand, dag, uur kan een ander dier zijn
# elk jaar krijgt ook 1 van de vijf elementen
# dieren en elementen geassocieerd met persoonlijkheid, geluk, compatibiliteit in relaties, en zo voort
http://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%95%E3%82%A1%E3%82%A4%E3%83%AB:BirthDeath_1950_JP.svg
"uncanny valley" (Masahiro Mori)
kokeshi
"puramo"
ball-jointed
dolls
"bakezori"





bakeru 化ける
bunraku-spel van Chikamatsu Monzaemon
"hinoe uma" (vuurpaard) fenomeen
A Dog of Flanders
Hachiko
1924-1925
universiteitsprofessor
station Shibuya
Engelse roman van Marie-Louise de la Ramée
1872
Zeer bekend in Japan, bijna onbekend bij ons
Japanse versies:
Nello wint niets
Nello en Patrasche sterven
Engelstalige versies:
Nello en Patrasche overleven
Nello wordt een beroemde kunstenaar
Dood is...

een slecht, ongepast einde voor een hoofdpersonage?
een gepast einde voor een hoofdpersonage?
dood is geen nederlaag
dood kan een eervol einde zijn
Zelfmoord
In Japan: eervolle uitweg
Bij ons: religieus taboe
...is er echt zoveel zelfmoord in Japan?
Japan: 10de plaats, 21,7 per 100.000
Belgie: 18de plaats, 17 per 100.000
Ja, eervolle dood is een vaak terugkerend thema in Japanse verhalen, maar dat wil niet zeggen dat dat een enorme invloed heeft op wat mensen in het echt doen.
Verhallen zeggen iets over wat een cultuur belangrijk vindt? Ja zeker, maar verhalen zijn geen spiegel van een cultuur
Mensen kunnen wel verhalen (mis)bruiken om bepaalde handelingen of denkwijzen aan te moedigen
"Nobility of failure"
Dood

summum van trouw
voorbeeld van "filial piety"
beeld (gerecycleerd tijdens WOII)
Nello heeft zijn best gedaan
Nello sterft tesamen met zijn trouwe hond
Verhalen en hun adaptaties kunnen een heel andere betekenis hebben voor verschillende publieken
Verhalen en hun adaptaties kunnen een heel andere betekenis hebben naargelang wanneer ze verteld worden
Miako Shakatika??
"Prinses Sholo-Fly"
Opgelet: Verhalen over Japan van bij ons zijn vaak enorm stereotiep, zelfs racistisch.
Full transcript