Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Autismespectrumstoornissen bij volwassenen met normale begaafdheid

No description
by

Nele De Vriendt

on 19 November 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Autismespectrumstoornissen bij volwassenen met normale begaafdheid

Autismespectrumstoornissen bij volwassenen met normale begaafdheid,
een inleiding

Historische feiten
Hedendaagse Feiten
DSM-5 CRITERIA
diagnose
behandeling
Autisme in de DSM
1943: eerste keer dat de term "autisme" werd gebruikt
DSM-I : 1952
DSM-II : 1968
DSM-III : 1980
DSM-III-R : 1987
DSM-IV : 1994
DSM-IV-R : 2000
DSM-5 : 2013
Geen aparte code voor de diagnose "autisme"
Autisme-kenmerken werden ondergebracht onder de diagnose "kinderschizofrenie" of "schizofrene reactie, kindervorm"
Nog steeds geen aparte code voor de diagnose van autisme
Kenmerken van autisme zijn terug te vinden onder de diagnose "schizofrenie, kindervorm"
Eindelijk een aparte code voor de diagnose van autisme: "infantiel autisme"
Slechts 1 vorm,
met 6 kenmerken,
die alle 6 aanwezig moeten zijn
Nog steeds 1 vorm van autisme: "autistische stoornis"
Intussen 16 kenmerken,
verdeeld in 3 groepen,
waarvan minstens 8 aanwezig moeten zijn
"Pervasieve ontwikkelingsstoornissen" = gemeenschappelijke noemer met 5 subtypes
Autistische stoornis - 12 kenmerken, 3 groepen,
minstens 6 nodig
Syndroom van Rett
Desintegratieve stoornis op kinderleeftijd
Syndroom van Asperger
Pervasieve ontwikkelingsstoornis NAO
Geen wijzingen tegenover de vorige editie, wat betreft autisme
Terug 1 code: "autismespectrumstoornis"
7 kenmerken,
in 2 groepen.
Dimensioneel aspect: ernst van de aandoening
Ruimte voor co-morbiditeit
Startleeftijd vs. leeftijd van presenteren
Prevalentie

15 jaar geleden: 1 op 1500 personen
nu: 1 op 100 personen
Verhouding man - vrouw:
gemiddeld: 4 - 1
normaal IQ: 9 - 1
verstandelijke beperking: 2 - 1
25 % van de mensen met een verstandelijke beperking
heeft een diagnose van ASS
45 % van de mensen met ASS
heeft een verstandelijke beperking
Erfelijkheid ?
Speelt zeker een rol, maar is nog steeds erg onbekend...
Nochtans volop onderzoek bezig.
20 % van de familieleden heeft het " brede fenotype van autisme"
siblings hebben 60-100 x meer risico dan de algemene populatie
Naarmate reeds ASS in de familie: risico neemt toe, exponentieel
Omgevingsfactoren ?
virale infecties (bv. rubella)
vaccinaties ?
stofwisselingsstoornissen
perinatale complicaties (O2-tekort)
leeftijd vader ?
milieuvervuiling
drugs (ook medicatie)
.....
in België
www.tacanow.org
Weintraub K. The prevalence puzzle, autism counts. Nature 2011; 479: 22-24
“We can no longer assume we are more aware or better at diagnosing. There is just more autism. It is time we offer families help not excuses.”
Lisa Ackerman
More children will be diagnosed with autism this year than with AIDS, diabetes & cancer combined.

Autism is the fastest-growing serious developmental disability in the U.S.

The increase in prevalence rate cannot be explained by better diagnosis alone. Some have suggested that autism is just being better diagnosed today versus years ago and that many cases of intellectual disability are now being coded as autism. This would also assume that the experts diagnosing autism before did not know what they were doing. This is NOT TRUE. Autism is the only disorder dramatically on the rise while mental retardation or intellectual disability, Down syndrome and cystic fibrosis remain relatively the same.
www.tacanow.org
...terug naar België...
Hardnekkige beperkingen in sociale communicatie en sociale interacties, in verschillende contexten en niet te verklaren vanuit een globale ontwikkelingsachterstand
Beperkte, repetitieve patronen in gedrag, interesses of activiteiten
1.




2.

3.
Tekortkomingen in sociaal-emotionele wederkerigheid, gaande van abnormale contactname en tekortkomingen in normaal heen-en-weer-gesprek, over verminderd delen van interesses, emoties en affect en verminderde responsiviteit, tot volledige afwezigheid van sociale contactname.

Tekortkomingen in het gebruik van non-verbale communicatie in sociale interacties.

Tekortkomingen in het adequaat aangaan EN onderhouden van sociale interacties.
ALLE 3 KENMERKEN ZIJN NODIG VOOR DE DIAGNOSE !!!
1.

2.

3.

4.
Stereotypiën (in spraak, motoriek, gebruik van voorwerpen).

Vaste patronen e/o gebrek aan flexibiliteit.

Beperkte en ongewone interesses.

Hyper- of hyposensitiviteit of sensopathische kenmerken
MINSTENS 2 VAN DE 4 KENMERKEN ZIJN NODIG VOOR DE DIAGNOSE !!!
4 subtypes, op basis van de contactname:
afzijdig
passief
actief-maar-raar
hyperformeel
Over co-morbiditeit, differentieel diagnose en secundaire symptomen
Met andere ontwikkelingsstoornissen:
Met andere stoornissen:
co-morbiditeit
- verstandelijke beperking
- ADHD
- ticstoornissen
- motorische coördinatiestoornis
- taalontwikkelingsstoornissen
- leerstoornissen
- voedingsproblemen
- slaapproblemen
- angst
- agressie
- stemmingsstoornissen
- verslaving
- (reactieve) psychose
- persoonlijkheidsstoornissen
- ...
DIFferentieel diagnose
secundaire symptomen
- taalontwikkelingsstoornis
- verstandelijke beperking
- ADHD
- very early onset schizofrenie
- reactieve hechtingsstoornis
Bij kinderen:
Bij volwassenen:
- reactieve hechtingsstoornis
- persoonlijkheidsstoornissen
- angstklachten
- depressieve klachten
- vermoeidheidsklachten
- verstoord identiteitsgevoel
- voedingsproblemen
- verslaving
- ...
- geheugenklachten
- zelfverwondend gedrag
- agressie
- rumineren
- slaapproblemen
- psychoticiteit
Screening
Diagnostiek
AQ:





MONA:





SRS-A:
- Autisme Quotiënt
- Nederlandstalige versie beschikbaar
- vrij te downloaden
- 50 vragen
- zelfrapportagelijst voor de cliënt
- gevestigde waarde
- Mentaal Onderzoek Naar Autisme
- Nederlandstalige versie in ontwikkeling
- wellicht ook vrij te downloaden (origineel althans)
- 8 "vragen"
- te integreren in standaard klinisch psychiatrisch onderzoek
- nieuw instrument, weliswaar veelbelovend
(oa. www.cass18plus.nl, www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl)
Is gebaseerd op gedragsobservaties !
- uit de kindertijd ontwikkelingsanamnese
- heden
Er zijn geen gevalideerde biomarkers.
Naast de observaties, ook psychodiagnostische testen nodig.
Geen behandeling die leidt tot herstel.
Wat dan wel ?
- voorspelbaar en duidelijk maken van de omgeving
- stimulatie van ontwikkelingsgebieden
* communicatie
* sociale vaardigheden
* voorstellingsvermogen
- vermijden van secundaire problemen
Plaats van medicatie ??
Er bestaat geen "medicatie voor autisme",
wel voor de secundaire symptomen.
Antipsychotica



Antidepressiva



Anti-epileptica


Stimulantia
- vooral dempend effect op gedrag, affect en cognitie
- bij psychose
- bij overprikkeling/overprikkelbaarheid
- om gedrag e/o affect te reguleren
- stemmingsregulerend
- grote comorbiditeit ASS - epilepsie
- bij depressie
- bij stereotypiën
- bij dwanggedachten & -handelingen
- bij automutilatie
- bij comorbiditeit ASS - ADHD
1944: "Autistic psychopathology in Childhood" - Hans Asperger
Dr. Nele De Vriendt
seminarie psychiatrie
UZ Brussel

10 juni 2015
7 zintuiglijke systemen
* auditief
* visueel
* tactiel
* olfactorisch
* gustatief
Maar ook:
* vestibulair
* proprioceptief
Dus niet alleen de zintuiglijke informatie die van buitenaf op ons afkomt maar ook van binnenuit.
3 soorten zintuiglijke verwerking
typisch bij ASS
* hypersensitiviteit
* hyposensitiviteit
* monosensoriële prikkelverwerking
1 context
om te snappen wat iets precies betekent

bv. eenzelfde gebaar in verschillende situaties
om te kunnen filteren


wat niet belangrijk is, mag weggefilterd worden
Autigevoelige situaties
=
situaties die leiden tot moeilijkere prikkelverwerking
- sociale context (bv. op cafe)
- eisen van de situatie (bv. deadline)
- betrokkenheid van een bekende
- veranderingen
- al dan niet goed geslapen
- ...
Monosensoriële prikkelverwerking
= niet in staat zijn 2 dingen tegelijk te doen
Owv sensorische overbelastingen op dat moment bepaalde zintuiglijke kanalen afsluiten om op die manier terug rust te creëren in het hoofd.
Hypersensitiviteit
= overdreven negatieve of angstige reactie op een een in feite onschuldige prikkel
Zowel neiging om deze prikkel te gaan vermijden
Als om deze op te zoeken
Hyposensitiviteit
= onvoldoende reactie op de input van prikkels
Soms: extreem opzoeken van de prikkel
Vaak: rusteloos, overactief, spanning zoeken
Voor elke prikkel: bepaalde treshold nodig om te kunnen functioneren
ASS-specifieke instrumenten
- ADI-R: Autism Diagnostic Interview - Revised
- NIDA: Nederlands Interview ten behoeve van de Diagnostiek van Autismespectrumstoornis bij volwassenen
- ADOS-2: Autism Diagnostic Observation Scale
- DSM-5 interview autismespectrumstoornis

- Dewey story test
- Faux pas
- Social Responsiveness Scale for Adults
Niet-specifieke instrumenten:
- WAIS-IV kwalitatief, subtests, observatie
- MMPI
- Zin aanvul test
- Mijn leven als dier
- Bourdon Wiersma
- complexe figuur van Rye
- Tower of Hanoi
- AASP: Adolescent/Adult Sensory Profile
- BRIEF-A: executieve functies gedragsvragenlijst voor volwassenen
- Rimland ontwikkelingsvragenlijst
- ...
Na de diagnose: eventueel specificatie van een bepaald type
Doel: levenskwaliteit verbeteren,
in de eerste plaats voor de cliënt zelf
maar ook voor diens omgeving
En bij vrouwen ?
Mogelijke hypotheses:
- invloed van foetaal testosteron ?
- invloed van foetaal vrouwelijke hormonen ? van oxytocine ?
- genetisch meer beschermd (XX vs XY) ?
- invloed socialisatie
Vaak pas op latere leeftijd gediagnosticeerd:
- zelfde symptomen worden minder ernstig beoordeeld door ouders, leerkrachten, hulpverleners
- minder opvallend stereotiep & repetitief gedrag
- hoger IQ > meer compensatie > minder snel doorverwijzing
"Anders" dan bij mannen
- meer sociale interesse
- expressiever in gezicht en gebaren
- minder stereotiep gedrag
- meer sensorische problemen
- betere taalvaardigheden (echolalie ?)
- meer doen-alsof-spel
Observator - analist - actrice
- sociale vaardigheden door observatie en
(vertraagde) imitatie
- lijkt sociaal maar ontbreken van dieper begrip
- verlies van eigen identiteit
- meer problemen bij ouder worden, bij hogere
sociale verwachtingen

Typisch voor meisjes
- minder excentrieke interesses
kwaliteit & intensiteit belangrijk !!!
- schrijven van een dagboek (= verzamelen
van herinneringen, van het leven)
- sociale preoccupatie
- "schattig": engelengezicht, engelenstem
Klinische presentatie
- meer camouflage > meer overvraagd zijn, meer
overschat worden
- vermoeid: emotioneel uitputtend om constant te
observeren/analyseren/camoufleren
- weinig interesse in voorkomen/kledij
- of net te veel interesse in voorkomen/kledij
- vaker passief, somber, neiging tot depressie
- gering gevoel van eigenwaarde
- verwarring rond de eigen identiteit
Mis(s)diagnose:
- angststoornissen
- stemmingsstoornissen
- chronisch vermoeidheidssyndroom
- identiteitsprobleem
- persoonlijkheidsprobleem
- eetstoornissen
Misdiagnose:
door foute interpretaties
Bv. beperkt oogcontact: te vaak beschouwd als naief, verlegen,...
"Selectief mutisme"



"Anorexia/boulimia/eetstoornis NAO"
door angst om te durven spreken in groep,
beperkingen in communicatie
door rigide routines en rituelen rond eten
door sensopatische kenmerken
"Borderline persoonlijkheidsstoornis"




"Onzekerheid over seksuele geaardheid"
door sterke gevoeligheid voor sfeer bij sociale gebeurtenissen, sterke gevoeligheid voor negatieve emoties, in combinatie met eigen ervaring met pesten, afwijzing & bedrog en het onvermogen contact te maken met het lichaam bij pijn (> krassen)
jongensachtig gedrag als kind, later afwijzen van symbolen van vrouwelijkheid (mode, make-­‐up, parfum), waardering voor logica mannelijk brein

"Schizofrenie"



"Verlies van contact met werkelijkheid"
vluchten in een wereld met denkbeeldige vriendjes
gevoelige zintuigen (dingen horen die anderen niet horen & emotioneel 6de zintuig) kunnen leiden tot interesse in het bovennatuurlijke
Full transcript