Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Wojny Rzeczypospolitej ze Szwecją w XVII wieku

Hubert Kasowicz Patryk Pindelski
by

Jonatan Stabucks

on 4 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Wojny Rzeczypospolitej ze Szwecją w XVII wieku

Wojny Rzeczypospolitej ze Szwecją w XVII wieku Wojny o szwedzką koronę i Estonię. „Potop Szwedzki” 1655-1660 Sukcesy Stefana Czarnieckiego:
Skutki wojny polsko-szwedzkiej: - 1600 – 1611 Husaria Jana Karola Chodkiewicza rozbila w 1605 r. armie Karola IX pod Kircholmem i Rzeczpospolita zajela Inflanty;
- 1617 – 1622 Sukces Szwedów i utrata przez Rzeczpospolita Inflant po rzeke Dzwine (uklad w Mitawie, 1622);
- 1626 – 1629 Wojna o ujscie Wisly. Zwycistwo polskiej floty pod Oliwa w 1627 r. i sil ladowych hetmana Stanislawa Koniecpolskiego nad wojskami Gustawa Adolfa (ratowal sie ucieczka odpinajac pas) pod Trzciana. Rozejm w Altmarku (Stary Targ) – porty baltyckie oprócz Gdanska, Pucka i Królewca przejma Szwedzi, w tym czesc cla gdaskiego (1629).
Pomimo sukcesów militarnych ogólny bilans byl dla Polski nie korzystny, gdy w tym czasie Szwedzi odnosili wielkie sukcesy podczas wojny 30-letniej, a Rzeczpospolita byla oslabiona gospodarczo i zagrozona przez pozostaych sasiadów.
- 1635 Pokój w Sztumskiej Wsi – powrót portów baltyckich do Rzeczypospolitej; Korzystny dla Polski pokój wynika z sukcesów starciach z Rosja oraz z niepowodzen szwedzkich w wojnie 30-letniej
Skutki wojen – ostatni hold pruski zlozony w 1641 r. królowi Wladysawowi IV (syn Zygmunta III Wazy). Sukcesy Szwedów w 1655 roku:
a) kapitulacja pospolitego ruszenia pod Ujsciem,
b) Litwa Janusza Radziwilla w Kiejdanach uznala sie sojusznikiem króla szwedzkiego Karola Gustawa,
c) klrska armii koronnej pod Zarnowcem i Wojniczem,
d) upadek Warszawy i Krakowa bronionego przez Stefana Czarnieckiego,
e) ucieczka króla Polski Jana Kazimierza (syn Zygmunta II Wazy i brat Wadysawa IV) na Slask. a) wojna podjazdowa, ciagle nekanie Szwedów,
b) zwyciestwo pod Warka i zdobycie Warszawy (1656 r.).
Sytuacja w 1657 i 1658 roku:
a) antypolski traktat w Radnot (próba rozbioru Polski przez Siedmiogród, Szwecje, Prusy i Brandenburgie, oraz Radziwillów),
b) najazd ksiecia siedmiogrodzkiego Stefana Rakoczego na poludniowe ziemie Rzeczypospolitej (kontrofensywa Jerzego Lubomirskiego, który uderzyl na Siedmiogród)
c) sojusz polsko-austriacko-duski,
d) wspólna brandenbursko-polsko-austriacka odciecz dla Danii (1658 r.) -Prusy Ksiazece zostaly poza zwierzchnoscia,
-duze straty ekonomiczne, gospodarcze i demograficzne w Polsce,
-wzrost znaczenia magnatów,
-upadek autorytetu wladcy,
-po przegraniu brak szans na panowanie nad Baltykiem,
-strata duzej czesci Inflant po przegraniu przez Polske, Geneza konfliktu Polsko-Szwedzkiego w XVII wieku wiaże sie z wyborem na króla Polski Zygmunta III Wazy w 1587 roku. Urodził sie w lochu, gdzie król - sadysta Eryk XIV Szalony wieził jego rodziców (Jan III Waza i Katarzyna Jagiellonka – siostra Anny i Zygmunta Augusta króla Polski). Jan Zamoyski, który otworzył mu droge do tronu rozbijajc pod Byczyna (1588) wojska Maksymiliana Habsburga (który był kontrkandydatem Zygmunta do tronu) nazywał go: „nasze nieme diablecie importowane ze Szwecji”. W poczatkach swego panowania Zygmunt III Waza nie interesował sie zbytnio sprawami polskimi, wiekszość swej uwagi poświecał Szwecji, w której objał tron po śmierci ojca w roku 1592. Powstała wówczas formalnie unia personalna Polsko-Szwedzka. Król wpadł nawet na pomysł sprzedaży polskiej korony Habsburgom. Jednak Sejm inkwizycyjny z 1592 roku zapobiegł temu. Zygmunt III Waza był katolikiem, co w protestanckiej Szwecji przysparzalło mu wielu wrogów. Musialł podpisacć statuty kalmarskie, które gwarantowalły, żze nie bedzie chcialł wprowadzićc katolicyzmu w Szwecji. Jednak w 1599 roku jego stryj Karol IX Sudermański odebralł mu korone szwedzka, gdyż niemalzże fanatyczny katolik, za jakiego bylł uwazżany Zygmunt nie potrafiłl znalescźć wspólnego jezyka z luterańskimi poddanymi. Jednak mimo utraty realnej wlładzy nie zrzeklł sie on tronu i do konńca zżycia tytułowałl sie królem Szwecji. Wydarzeniem, które mialło bezpośredni wplływ na rozpoczcie konfliktu polsko-szwedzkiego było oddanie Polsce przez zdetronizowanego Zygmunta dotychczas szwedzkiej Estonii (pólłnocna czśćesc ówczesnych Inflant). Wydarzenie to w oczywisty sposób godziłlo w interesy Szwecji dazażcej do całkowitej dominacji w basenie morza bałltyckiego.
Przyczyny wojny polsko-szwedzkiej: -panowanie nad Morzem Batyckim,

-konflikt protestancko-katolicki,

-chec zagarnicia przez Szwecji terenów pod upraw,

-na tronie szwedzkim chcieli zasiasc Wazowie,
Full transcript