Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Radyoaktif Maddelerin Kullanım Alanları

No description
by

Mustafa EFE

on 21 April 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Radyoaktif Maddelerin Kullanım Alanları

Radyoaktif Maddelerin Kullanıldığı Alanlar
Radyoaktiflik, 1896'da Fransız Kimyacısı Henri Becquerel tarafından bulunmuştur.

Becquerel ile Curieler, Jotiot, Saddly, Rutherford gibi kimyacıların araştırmaları; bazı ağır kimyasal elementlerin kararlı olmadıklarını ve ışıma yaptıklarını ortaya koydu.

Işınım yapan bu maddelerin atom çekirdeklerinin kararsız oldukları görüldü.
Tıbbi Uygulamalar
Radyoaktivite tıpta bir çok alanda kullanılır.Bunların başında
hastaların anjio yapılmasında
radyoaktif maddelerden yararlanılır,

Bunun yanı sıra radyasyon onkolojisinde yani radyasyon ile
hasta tedavisi ve hastanın görüntülenmesi
gibi

Bunun gibi daha bir çok alanda radyoaktif maddelerden yararlanılır.

Radyoaktif maddeler tıbbın vazgeçemeyeceği
maddelerin başında gelir.
Endüstriyel Uygulamalar
Radyasyon endüstriyel alanda oldukça yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

Örneğin, X ve gama ışınlarından yararlanılarak röntgen filmleri çekilen endüstriyel ürünlerin (borular, buhar kazanları, her türlü makine aksamları, vs.) herhangi bir hata içerip içermediği tespit edilebilmektedir.

Bu işlemler, özel olarak imal edilmiş X ışını üreten veya gama ışını yayan radyoizotop içeren cihazlarla yapılmaktadır.
(X ışını ile yapılan çalışmalar
X ışını grafi
, gama ışınları ile yapılan çalışmalar ise
gama grafi
olarak, her ikisi birden
radyografi
olarak adlandırılırlar.)
Araştırma
Radyasyon üniversite ve diğer araştırma merkezlerinde araştırma amaçlı olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.
Radyoaktif Maddelerin
Kullanım Alanları

Radyoaktivite Nedir ?

Radyoaktivite (Radyoaktiflik) , atom çekirdeğinin, tanecikler veya elektromanyetik ışımalar yayarak kendiliğinden parçalanmasıdır, bir enerji türüdür.

Çekirdek tepkimesi sırasında ortaya çıkar. ( Fisyon , Füzyon )

İnsan vücudunun da, birçok nesnenin de içinden geçebilir.
(Yalnızca toprağın, kayaların ve özellikle kurşunun içinden rahatça geçemez. )

Radyasyon yayan nesneler, radyoaktif olarak adlandırılır.
Doğal radyasyon uranyum gibi bazı kimyasal
elementler ile uzay boşluğundaki yıldızlar ve
bazı nesneler tarafından üretilir.

Bazı nesneler bir saniyeden çok daha az süreyle radyoaktif kalabilirler, bazıları ise binlerce yıl radyoaktif özelliğini koruyabilir.
Radyografi çalışmalarının yanısıra yine birçok sanayi ürününün (demir, çelik, lastik, kağıt, plastik, çimento, şeker, vs.) üretim aşamasındaki seviye, nem ve yoğunluk ölçümleri radyasyondan yararlanılarak yapılmaktadır.

Tek kullanımlık atılabilir tıbbi malzemelerin özel tesislerdeki radyasyonla sterilizasyonu (mikroorganizmalardan arındırılması), klasik sterilizasyon yöntemlerine göre kıyaslanmayacak derecede başarılı ve çok daha
güvenilir olarak gerçekleştirilmektedir.

Yine benzer tesislerde yapılan gıda ışınlamaları ile gıdaların daha uzun süre dayanmaları sağlanmaktadır.
Radyasyonun zirai alanlarda kullanılması genellikle tohum ıslahı şeklinde olmaktadır. Radyasyondan yararlanılarak mutasyona uğratılan tohumlar daha verimli ve dayanıklı hale getirilmektedirler.

Akarsularda debi ölçümü, barajlarda su kaçaklarının tespiti, yeraltı sularının hareketlerinin takibi gibi diğer endüstriyel uygulamalar radyasyon sayesinde hem daha ucuz hem de daha kolay bir şekilde yapılmaktadır.

Radyasyonun bu alanlarda kullanılması sonucu halkın maruz kaldığı yıllık ortalama dozun dünya ortalaması sadece 0.001 mSv civarındadır.
Haberleşme uyduları ve uzay roketleri için gerekli enerji uzun ömürlü nükleer pillerle sağlanır ;

Malzeme işaretlemedeki radyoaktif teknikler genetik araştırmalar ve genetik mühendislik dahil bir çok alanda kullanılmaktadır ;

Arkeolojik nesnelerin yaş tayininde radyoaktif maddeler önemli rol oynar .
Çok çeşitli malzemeler üzerine yapılan çalışmalarda, yeni plastik yapıların (özellikle de uçaklarda kullanılan ) geliştirilmesinde x-ışınları ile nötronlar kullanılmaktadır.

Kimyacılar ve biyologlar hayatın temel yapı taşı olan proteinler ile pek çok virüs üzerine yaptıkları araştırmalarda x-ışını difraksiyon metodunu kullanmaktadırlar.

Çevre bilimciler suyun ve rüzgarın global hareketlerinin veya çeşitli kimyasal kontaminasyonların incelenmesi amacıyla radyoizotopları kullanmaktadırlar.

Jeologlar tarafından radyoaktif maddeler kayaların yaşlarının
tespiti v.b çalışmalar sırasında kullanılmaktadır.

Radyoaktif maddeler arkeologlar tarafından C-14 metodu için kullanılmaktadır. Yaşayan bir organizma için C-14/C-12 oranı atmosferdeki ile aynıdır. Organizma yaşamıyor ise C-14 bozunmaya ve
dolayısıyla da C-14/C-12 oranı değişmeye başlar. Bu metod o organizmanın ne kadar zaman önce öldüğünü belirlemekte
kullanılan iyi bir yöntemdir.

Kriminolojistler nötron aktivasyon analizini vücuttaki arsenik gibi toksin maddelerin varlığını tespit etmek amacıyla kullanmaktadırlar.
Tüketici Ürünleri
Televizyonlar, duman dedektörleri, fosforlu saatler, paratonerler ve lüks lambası fitilleri gibi bazı tüketici ürünleri az miktarlarda da olsa radyoaktif madde içerirler.

Kömür ve fosfat kayaları
uranyum, radyum, potasyum-40 ve toryum
içerirler. Fosfatın gübre ve kömürün yakıt olarak kullanılması esnasında çevreye az da olsa belli bir radyasyon dozu verilir. Bu tür kaynaklardan maruz kalınan yıllık ortalama dozun dünya ortalaması
0.0005 mSv
'tir.

Bilgisayar disklerinden, kaset ve CD'lerden tozun uzaklaştırılması,

Bebek pudralarının, bandajların, kozmetik ürünlerin ve kontak lens çözeltilerinin sterilizasyonunda ,

Kağıt, alüminyum folyo gibi pek çok ince malzemenin kalınlığının kontrol edilmesinde yine radyasyon kullanılmaktadır.

Ancak hiçbir tüketici ürününde her ne amaçla olursa olsun kullanıldıktan sonra radyasyon kalmamaktadır.
Radyoaktif Madde
ve Çevre
Radyasyonun tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Buna rağmen radyasyonun bilim adamları tarafından araştırma ve incelemelerde bir araç olarak kullanımları, günümüzden yaklaşık yüzyıl öncesine, yani x-ışınlarının keşfedildiği döneme rastlar.
Ancak radyasyon teknolojisinin doğuşu, radyasyon kaynaklarının kontrollü bir şekilde üretilmeye ve ticari olarak temin edilmeye başlandığı 1940 dönemlerine denk gelir.
Böylece diğer mevcut teknolojilere göre kimyasal madde ve ısıl işlem gereksinimi en aza indirilmiş olmaktadır.

Dolayısıyla günümüzün en önemli sorunlarından biri olan çevre kirletici etki, radyasyon teknolojisinin kullanımı ile minimum seviyede tutulmaktadır.

Radyasyon terminolojisinin zihinlerdeki ürkütücülüğüne rağmen bu teknoloji, pratikte;

. Son derece güvenli kullanılabilmesi,
. İş kazası riskinin minimum olması,
. Ürün kalitesini artırması,
. Çok özel özelliklere sahip ürünlerin üretilebilmesi,
. Enerji verimliliği,
. Ekonomik oluşu
. Çevre ile uyumluluğu
gibi nedenlerle yaygın bir kullanım alanı bulmuştur.
Arz ederim.
Mustafa EFE
4212
Prepared by:
Full transcript