Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

T'boli

No description
by

Tyra Alvarade

on 15 March 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of T'boli

Teritoryo
naninirahan sa Timog Cotabato sa bandang Lake Sebu
Kasaysayan
Ayon sa alamat ang mga T’boli daw ay nanggaling sa pamilya nina
La Bebe at La Lomi at Tamfeles at La Kagef
. Ito ay dalawang mag-asawa na nakaligtas sa malaking baha pagkatapos bigyang babala ng isang diyos na nagngangalang
Dwata
na gumawa sila ng bahay na gawa sa napakalaking bamboo para sila ay magkasya at makaligtas sa naturang baha.
Ika-16 na siglo
Ang mga tribo ng T’boli na naninirahan sa sentro ng timog ng South Cotabato (ngayo'y munisipalidad ng T’boli) ay nagkahiwa-hiwalay ng pumutok ang bulkang
Mt. Parker
(Holon Lake crater) ang laba/ lahar ay halos matakpan na ang buong lugar doon. Sinasabi na ang
Mt. Temgefit
lang ang hindi natabunan at nagsilbing tahanang pansamantala ng mga nakaligtas.
Kasaysayan
Proto-malayan
ang mga T’boli na dumating sa Pilipinas noong unang panahon. Sila ay tinuturing na hindi masyadong Mongoloid kaysa sa mga Malay at may posibilidad na sila ay pinaghalo-halong mga tao mula sa Timog Silangang Asya.
Maraming Salamat!
T'boli
Kasama sa grupo ng mga indigenous people na naninirahan sa SOCCSKSARGEN.
Kilala bilang “
Tagbili
” na nakuha sa salitang “
Tao Belil
” na nangangahulugang
mga taong naninirahan sa mga burol
na may sariling katutubong wika.
Sanggunian
http://central.tboliscot.gov.ph/2010/07/blog-post.html
http://www.thingsasian.com/stories-photos/33101
http://www.egyolk.com/mt/events/2012/08/best-philippine-festivals-lemlunay-tboli-tribal-festival.html
http://ascientistinthekitchen.net/blog-events-2/mindanao-food-appreciation-tour-2010/
http://lakesebuphilippines.blogspot.com/2010/08/punta-isla-resort.html
http://bilogangbuwanniluna.blogspot.com/2011/12/tboli-dreamweavers-owt-and-rt.html
https://eskwelanaga.files.wordpress.com/2011/02/ang-magandang-daigdig-ng-ating-mga-katutubong-kapatid.pdf
T'boli
WIKAKUL A57
1974
1953
May dalawang Amerikanong misyonero na dumating galing
Summer Institute of Linguistics
para paglingkuran ang komunidad dito. Tinulungan nila maipreserba ang sining at kultura ng mga T'boli.
1967
Nagkaroon ng tinatawag na Presidential Assistance on National Minorities upang matulungan ma-iangat ang sosyo-ekonomiko at kulturang kondisyon ng mga T'boli.
itinalaga ng presidente sina
Kematu
bilang gobernador at si
Mai Tuan
bilang kauna-unahang alkalde na pamumunuan ang mga T’boli.
1970
Nagkaroon ng Proklamasyon 697 mula sa presidente na maglalaan ng 5,224 na ektaryang lugar para sa mga naninirahan sa mga burol para sa proyektong pabahay.
Linya ng mga namuno mula 1974
Wika
Malayo-Polynesian na linggwahe
B'laan at Tiruray
Ilongo
Tboli
Halimbawa
Heyu hlafus/ Hyu h'lafus
- Magandang umaga
Heyu tungo karaw
-

Magandang tanghali
Heyu Koluy/ Hyu kimel
- Magandang hapon
Heyu kifu/ Hyu kifu
- Magandang gabi
Tey bong nawa hu kuy/Bong s’lamat
- Salamat
Bungnawa hukom
- I love you
Beleem sekom
- You're welcome
Ayon sa Philippine Census ng taong 2000, halos 100,000 na mga Pilipino ang nagsasabing T'boli ang kanilang katutubong wika
Wala silang opisyal na alpabetong ginagamit panulat, pero kadalasan ay gumagamit sila ng
Latin script.
Yamang Sosyo-Kultural
Industriya at Kabuhayan
Pagtatanim ng bigas/kanin, cassava at mga yam
Pangangaso
Pangingisda
Pangunguha ng prutas sa kagubatan
Pagsasaka (kaingin)
Produkto
Hinahabing produkto at produktong tanso
Beadwork
Tubo
Mais
Palay
Isda at lamang dagat
Processed fruits
T'nalak
hinahabi mula sa hibla ng abaka
Institusyong Panlipunan
Paniniwala at Kaugalian
Ang kanilang mga ninuno ang mga tanging nakaligtas mula sa isang malaking baha. Dalawang pares ng mag-asawa ang binigyan ng babala ng kanilang diyosang si Dwata kung kaya nakasakay sila sa isang malaking kawayan at hindi nalunod sa baha.
Sa unang pares ng mag-asawa nagmula ang mga T'boli
at iba pang mga katutubo, o Lumad, ng Mindanao, at ang mga pangkat na nagbagong loob sa Islam tulad ng mga Maguindanao. Samantala, mula naman sa ikalawang pares ang mga pangkat na naging mga Kristiyano.
Ang anyo ng mga bahay ng T'boli ay nag-iiba batay sa katayuan nila sa lipunan - ang sukat ng bahay nila ay katumbas ng sukat ng kanilang kayamanan.
Gunu Bung
– uri ng bahay na may dalawang palapag
Mayaman ang kanilang kultura pag dating sa musika.

Mga instrumento:
tnonggong (deerskin drum)
agong (large gongs)
kulintang (set of gongs)
sloli (bamboo flute)
kubing (bamboo harp)
sludoy (bamboo zither)
hagalong (two-string guitar)

Tnonggong
Agong
Kulintang
Sloli
Kubing
Sludoy
Hagalong
Paniniwala
Paganismo
Kadaw la Sambad
(Diyos ng araw)
Bulon la Mogow
(Diyosa ng buwan)
Muhen (Diyos ng kapalaran)
Busao o masasamang espirito
Kaugalian
Babaeng T'boli
Ang kababaihang T’boli ay mahilig magpalamuti ng mga alahas tulad ng kuwintas, hikaw, at pulseras.
Tinatatuan din nila ang kanilang mga katawan.
Kasuotan sa ulo
KAYAB (Yard long silk na nakatali ng maluwag sa kanilang buhok)
S’LONG KINIBANG(Round salakot na gawa sa bamboo at strips, sinusuot lamang pag magtatrabaho sa bukid)
BAGAT S’LAONG (Mahabang band na gawa sa beads at buhok ng kabayo na binurlas, sinusuot lamang pag may okasyon o pag ikakasal na ang babae)
Palamuti/Pampaganda
Makukulay na borloloy
Tamblang – silob o olit
Paggamit ng ginto
Pagpapa-tattoo ng bakong (stylized animal), o hakang (human), o blata (fern), o ligo bed (zigzag patterns)
Paglalagay ng peklat
Mga hikaw na kasama sa kanilang kasuotan:
KAWAT(brass ring)
B’KETOT(round glass with glass beads)
NOMONG(Chandelier-type with glass beads)
B’KOKU(Like the NOMONG except, with pieces of shells and sea- made miniscule ornaments)
Kwintas:
Hekef – choker of red, white, yellow and black beads
Lmimot – multi-stranded necklace with red, white and black beads in graduated sizes.
Lieg – brass with beads and hawkbells
Sinturon:
Hilot – chain-mail brass belt with square buckles.
Hilot Lmimot – Different from the ordinary hilot in that the dangling strands are not brass chains but strings of beads.
Iba pang adorno sa katawan:
Suyod (sa Ingles Decorative Combs)
Suwat Blakang – made of bamboo
Suwat Tembuku – decorated with a mirror
Suwat Lmimot – decorated with colored glass beads
Suwat Hanafak – made of brass
Sa Kalalakihang T'boli
KUBUL (Wooden ear- plugs)
ANGKUL (Sinusuot ng mga Datu, kapiraso ng mga espesyal na tela na inipon-ipon, nakaikot sa dibdib
ONIT TEBED (“Coat” na gawa sa tinahi na balakbak/bark)
Bahagi rin ng kasuotan ng mga lalaki ang mga armas
BAHO-NE-FET (Bow and arrow)
SULIT (Sibat na gawa sa rattan at may “brass” na dulo)
BOLO
ESPADA
KLUNG (Kahoy na pansangga/shield)
KABAHO (kutsilyo)
Katawagang Pangangkan
Ang
Datu
ang responsible sa pag- aayos ng away at pagtatalo ng mga iba’t-ibang tribo.
Paniniwala
Nagpapatatu din ang mga T'boli, hindi lamang bilang pagpapaganda sa sarili kundi dahil sa paniniwalang
kapag sila ay namatay, magliliwanag ang kanilang mga tatu at iilawan ang kanilang daan patungo sa kabilang mundo
.
Nagpapatatu ang mga lalaking T'boli sa kanilang mga braso, balikat at dibdib ng mga disenyong hayop, hakang o (tao), blata (halamang pako) o ligo bed (sigsag).
Nagpapatatu din ng ganoong disenyo sa kanilang mga binti, braso at dibdib ang mga babaeng T'boli.
Panliligaw at Pagaasawa
*Sayaw ng panliligaw
Proseso ng pagtakda ng kasal:
1. Pipili ng makakaisang dibdib ng kanilang anak ang magulang
2. Pagkapili, kukuha ng kapiraso ng kahit anong palamuti sa napili ang mga magulang at ibibigay sa batang may sakit
3. Pagkagaling ng anak, magkakaroon ng selebrasyon ng unang kasal (
Gatoon
)
Sungod (Bride Price)- presyo ng mapapangasawang babae
Kimo (Movable and Immovable properties)- mga pagmamay-ari ng mapapangasawang babae
Kapag namatay ang may sakit, kamag-anak ang papalit (
Lomolo
).

Kapag hindi pumayag, ibabalik ang Kimo.
Pamanang Pampantikan
Mga Sayaw:
sayaw ng panliligaw
kadal herayon or wedding dance
flaggey libon or flaggey bird dance
kadal onuk or onuk bird dance
s'laong k'nebang or head gear dance
tao soyow or mock combat dance
kadal temulong lobo or victory dance
kadal hegelung or broken heart dance
kadal be hegelung or harvest dance
kadal iwas or monkey dance
kadal blelah or bird dance
madal t'boli or T'boli festival dance
Awitin:
Ang epikong "
Tud Bulol
" ang pinakasentro ng panitikan ng mga T'boli. Kinakanta lamang ang kabuuan nito sa mga mahahalagang okasyon, sapagkat
ang pagkanta nito ay maaaring umabot ng 16 oras, at karaniwang ginagawa kapag gabi
. Marami ring mga pamahiin, paniniwala, salawikain at sawikain ang mga T'boli, at mayroon din silang mga alamat at kuwentong-bayan tungkol sa kanilang mga diyos at bayani.
Pagkain
Kinilaw na tilapia
Crown rack of ribs
Pista
Ses'long Festival
(T’boli, South Cotabato, Marso 5-16)
Lem-Lunay/Lam-Lunay Festival
(Lake Sebu, South Cotabato; September 16-18)
T'nalak Festival
(Koronadal City, South Cotabato; July)
Helubong Festival
(Lake Sebu, South Cotabato; Tuwing ika-2 linggo ng Nobyembre)
Karagdagang Impormasyon
Magagandang Tanawin:
Ana ne Tau Bawik
- istorya na pinapangaralan ang mga lalaki na huwag iiwan ang kanilang mga asawa sa panahon ng pagbubuntis
Walo Nga Libun
,

Bulol Hulon
,

Oko ne Ye’en
,

Kwaay
,

Kramel
,

Krongoy
- mga tradisyunal na kuwentong nagtuturo ng paraan ng pangangaso
Punta Isla
sa may Lake Sebu
Kilalang personalidad:
Lola Mundi Ba-ay
: nag guest sa TV Shows sa Maynila;
Naghahabi ng TINALAK- tela na ginagamit sa palitan ng ikakasal bilang dowry at pinambabalot sa mga bagong panganak. Naibebenta ito sa halagang P400-P800.
Ina
Ama
Anak
Kaugalian
Kaugalian
Meso (rice), Uton (fish) at Lamnaw (vegetables)

*Densu: offerings
Paniniwala
Healing rituals
M'wanga
-(tribal hilot)
M’tonbu
- (herbal healer)
Paniniwala
Pag namatay ang isang bata:
babalutan ng
kumu
(blanket) o
igam
(mat) at ilalagay ang katawan sa puno
Pag namatay ang isang matanda:
ilalagay sa isang
lungun
(coffin) na mukhang
owong
(boat) at pipinturahan ng mga imaheng pinapakita ang buhay ng yumaon
*Kapag lumindol pagkatapos ng burol, ibig sabihin ay magiging
busao
(evil spirit) ang namatay.
Full transcript