Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Układ nerwowy człowieka

No description
by

Michal Sienkiewicz

on 22 February 2011

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Układ nerwowy człowieka

Układ nerwowy Odpowiedzialny za stały kontakt organizmu ze środowiskiem zewnętrznym oraz integrację narządów wewnętrznych. Kontakt ze światem zewnętrznym zapewniają narządy zmysłów, natomiast doznania z narządów wewnętrznych rejestrowane są przez zakończenia czuciowe w poszczególnych narządach. Układ nerwowy uczestniczy w rejestrowaniu, przekazywaniu i analizie napływających pobudzeń z zakończeń czuciowych oraz bierze udział w realizacji prawidłowych reakcji adaptacyjnych na zmieniające się warunki świata zewnętrznego i środowiska wewnętrznego. Podstawowe reakcje adaptacyjne są wrodzone (np. reakcje odruchowe), inne wykształcają się w trakcie życia osobniczego (np. reakcje psychiczne). Podłożem fizjologicznym reakcji odruchowych jest łuk odruchowy. Każdy łuk odruchowy składa się z drogi doprowadzającej, która przewodzi pobudzenia od receptora do ośrodka scalającego (mózg, rdzeń kręgowy) oraz drogi odprowadzającej, przenoszącej pobudzenia do narządu wykonawczego (mięśni, gruczołów wydzielania wewnętrznego). Układ nerwowy można podzielić na: ośrodkowy obwodowy Poddaje rejestracji i analizie pobudzania dopływające z układu obwodowego i zapewnia prawidłową reakcję organizmu na te bodźce.

mózgowie, na które składają się:
mózg,
móżdżek,
pień mózgu,
rdzeń kręgowy. Układ ten zabezpiecza odbiór doznań czuciowych oraz przewodzi pobudzenia z ośrodków nerwowych (rdzeń, mózg) do narządów wykonawczych (mięśni, gruczołów dokrewnych)

składa się z:
nerwów mózgowe (12 par),
nerwów rdzeniowych (31 par) wraz ze zwojami, splotami,
nerwów układu autonomicznego, zwanego też układem wegetatywnym.

Podział nerwów:
Ruchowe - III okoruchowy, IV bloczkowy, VI odwodzący, XI dodatkowy, XII podjęzykowy
Czuciowe - I węchowy, II wzrokowy, VIII ślimakowy
Mieszane - V trójdzielny, VII twarzowy, IX językowo - gardłowy, X błędny Mózg somatyczny Funkcja:
Koordynacja zewnętrzna,
Kontakt i reakcje ze światem zewnętrznym,
Kieruje czynnościami zależnymi od naszej woli,
Jego efektory to mięśnie szkieletowe, gruczoły skórne i komórki barwnikowe somatyczny (wegetatywny)
Funkcja:
Koordynacja wewnętrzna,
Homeostaza - regulacja metabolizmu,
Kieruje reakcjami niezależnymi od naszej woli,

Składa się z dwóch części:
układu współczulnego i przywspółczulnego
Układy te działają antagonistycznie - przeciwstawnie, jeżeli jedna część wzmaga działanie to druga powoduje zmniejszenie aktywności.
Jest podległy działaniu kory mózgowej sympatyczny parasympatyczny (współczulny)
Składa się z połączonych ze sobą zwojów, które położone są po obu stronach kręgosłupa i tworzą tzw. pnie współczulne oraz sploty włókien nerwowych zlokalizowanych w innych narządach. Ze zwojów i splotów odchodzą nerwy współczulne unerwiające różne okolice ciała. (przywspółczulny)
Składa się z połączonych ze sobą zwojów, które położone są po obu stronach kręgosłupa i tworzą tzw. pnie współczulne oraz sploty włókien nerwowych zlokalizowanych w innych narządach. Ze zwojów i splotów odchodzą nerwy współczulne unerwiające różne okolice ciała. Główne jego zadania:
Rozszerzanie źrenicy oka,
Zmniejszanie wydzielania śliny,
Zwiększanie wydzielania potu,
Przyśpieszanie akcji serca,
Podwyższanie ciśnienia krwi,
Zwalnianie ruchów jelit,
Zmniejszanie wydzielania soku żołądkowego,
Zmniejszanie wydzielania moczu,
Powoduje jeżenie się włosów. Główne jego zadania:
Zwężanie źrenicy oka,
Zwiększanie wydzielania śliny,
Zmniejszanie wydzielania potu,
Zwalnianie akcji serca,
Obniżanie ciśnienia krwi,
Przyśpieszanie ruchów jelit,
Zwiększanie wydzielania soku żołądkowego,
Zwiększanie wydzielania moczu, Komórka nerwowa Podstawową jednostką strukturalną układu nerwowego jest komórka nerwowa (NEURON). Budowa neuronu:
Ciała komórkowego (perykarionu)
Dendrytów - jest ich wiele, są to krótkie rozgałęzione wypustki przewodzące impulsy w stronę ciała komórki,
Aksonu (neurytu) - jest to jedna, długa nierozgałęziona wypustka, która przewodzi impulsy od ciała komórki. Cechą charakterystyczną komórki nerwowej jest:
Pobudliwość - zdolność reagowania na bodźce,
Pobudzenie - to zmiana stanu błony komórkowej lub metabolizmu całej komórki,
Przewodzenie impulsu elektrycznego. Synapsa - to strefa kontaktu miedzy komórkami nerwowymi lub miedzy komórkami nerwowymi a innymi komórkami w obrębie, których następuje komunikacja. W zależności od rodzaju stykających się komórek wyróżnia się synapsy:
Nerwowo - nerwowe,
Nerwowo - mięśniowe,
Nerwowo - gruczołowe. Rodzaje synaps:
Elektryczne - błona presynaptyczna i postsynaptyczna są w odległości około 2 nm, co pozwala na przeskoczenie impulsu z jednej komórki na drugą. Synapsy te bardzo szybko przewodzą impulsy, mają minimalne opóźnienie synaptyczne, impuls może być przekazywany dwukierunkowo,
Chemiczne - pod wpływem bodźca z części presynaptycznej uwalniany jest neurotransmiter, który dyfunduje przez błony do części postsynaptycznej. Odległość między częściami presynaptycznymi a post synaptycznymi wynosi ok. 30-50 nm. Synapsy te przewodzą wolniej niż elektryczne, mają opóźnienie 0,5-5 nm, impuls może być przekazywany tylko w jednym kierunku. Podział synaps ze względu na rodzaj neurotransmitera:
Hamujące - kwas gammaaminomasłowy (GABA), glicyna,
Pobudzające- kwas glutaminowy, kwas asparaginowy, acetylocholina, noradrenalina, adrenalina, dopamina, serotonina Odruchy - zdolność reagowania na bodźce:
Bezwarunkowe - są to odruchy wrodzone, wykonywane automatycznie niezależnie od naszej woli. Odbywają się za pośrednictwem ośrodków podkorowych i ośrodków rdzenia kręgowego..
Warunkowe - są to odruchy nabyte (wyuczone), w których główną rolę odgrywa kora mózgowa. Odruchy te powstają w trakcie rozwoju i życia osobniczego w wyniku wielokrotnego kojarzenia bodźca bezwarunkowego z bodźcem obojętnym. Bodziec obojętny musi poprzedzać bodziec bezwarunkowy. Proces ten prowadzi po pewnym czasie do przekształcenia bodźca obojętnego w bodziec warunkowy.
Warunkowanie:
Klasyczne - odkrywcą tego typu reakcji był Pwawłow. Warunkowanie klasyczne polega na kojarzeniu bodźca warunkowego i bezwarunkowego. Pawłow przeprowadził doświadczenie na psach i udowodnił ze nie tylko pokarm, czyli bodziec bezpośredni powoduje wydzielanie śliny u psa, ale zwierzę można nauczyć reagowania np. na dźwięk dzwonka, światło - bodźce, które nie powodują wydzielania śliny. Bodziec obojętny musi być kojarzony z bodźcem bezpośrednim, jakim jest pokarm. Po pewnym czasie światło lub dźwięk dzwonka wystarczy do wydzielania śliny.
Instrumentalne - odkrywcą tego warunkowania był Thorndike. Pożądane zachowanie u zwierząt może być odpowiednio wzmacniane. Zwierzę uczy się pewnych czynności w zamian, za co otrzymuje nagrodę np. porcję pokarmu lub jest karane np. drażnione prądem elektrycznym. -zakończenia włókien pozazwojowych:
przywspółczulnych wydzielają acetoholinę (włókna cholinergiczne),
współczulnych wydzielają noradrenalinę (włókna adrenergiczne),
długość włókien:
-w układzie współczulnym - krótkie włókna cholinergiczne i długie włókna adrenergiczne,
-w układzie przywsółczulnym - długie i krótkie włókna cholnergiczne,
oddziaływanie na pracę serca:
układ współczulny - przyspiesza akcję serca,
układ przywspółczulny - zwalnia lub zatrzymuje akcję serca,
oddziaływanie na płuca:
układ współczulny - rozszerza mięsnie oskrzeli,
układ przywspółczulny - zwężą mięśnie oskrzeli.
-Anatomiczne rozdzielenie układu somatycznego i autonomicznego
-Autonomiczny - rozmieszczenie nierównomierne, somatyczne - centralny układ nerwowy,
-Autonomiczny - brak włókien dwuosłonkowych, szybko przewodzących,
-Autonomiczny - drogi ośrodkowe (eferentne) są dwuneuronowe, w somatycznym - jednoneuronowe,
-Autonomiczny - po drodze znajdują się skupiska ciał nerwowych, w somatycznym - zwojów takich nie ma,
-Autonomiczny - zakończenia nerwów wydzielają acetyloholinę i noradrenalinę, w somatycznym - tylko acetyloholinę. Różnice w budowie i oddziaływaniu układów AKSON
Mianem tym określamy wypustki nerwowe za pomocą których są wyprowadzane impulsy nerwowe.
Wyróżniamy ich 3 rodzaje:
włókna bezrdzenne tzw. szare - otaczają je lemocyty, komórki które budują osłonkę Schwanna; Włókna te wchodzą w skład układu autonomicznego;
włókna rdzenne tzw. mielinowe - posiadają podwójną osłonkę powstałą z nałożenia na siebie wielu warstw zbudowanych z lipidów. Osłonka mielinowa nie jest ciągła wzdłuż aksonu. W regularnych odstępach ulega ona przewężeniu( styk dwóch odrębnych lemocytów), które znane jest pod nazwą przewężenia Ranviera. Włókna te tworzą przede wszystkim nerwy układu somatycznego oraz niektóre nerwy w układzie autonomicznym. Mielina osłania akson przed urazami mechanicznym a także umożliwia swobodniejsze przemieszczanie się różnych substancji do wnętrza aksonu;
włókna nagie (bezmielinowe) - nie otacza ich osłonka, lecz jedynie neurolemma;
Aksony poprzez swe rozgałęzienia umożliwiają łączenie się jednego neuronu z innymi neuronami bądź też z efektorem. Jest podstawowym elementem układu nerwowego Budowa i funkcja mózgu:
I. Kresomózgowie -
Ma bardzo silnie pofałdowaną powierzchnię, posiada bruzdy i zagłębienia,
Największa bruzda zwana jest szczeliną podłużną i dzieli mózg na dwie półkule,
Bruzda boczna i środkowa dzieli każdą z półkul na cztery płaty:
Czołowy - ośrodki kojarzeniowe, ruchowe, pisania,
Ciemieniowy - ośrodki czuciowe odbierające wrażenia dotyku, ciepła i chłodu,
Skroniowy - ośrodek słuchu i mowy,
Potyliczny - ośrodek wzroku.
W obrębie poszczególnych płatów znajdują się skupiska komórek nerwowych kierujące określonymi czynnościami zwane ośrodkami podkorowymi,
Na przekroju można wyróżnić dwie istoty:
Szarą - zbudowana jest z ciał komórek nerwowych,
Białą - zbudowana jest z włókien nerwowych - neurytów i dendrytów. II. Międzymózgowie -
Pełni funkcję pośrednika przekazującego impulsy nerwowe do kory mózgowej
Jest miejscem ośrodków takich jak:
Podwzgórze - odpowiedzialne jest za termoregulację, gospodarkę wodno - elektrolityczną, energetyczną, tu znajdują się ośrodki głodu, sytości i ośrodek rozrodczy,
Wzgórze - odpowiada za analizę i syntezę impulsów czuciowych,
Twór siateczkowaty - odpowiada za emocje, tu znajduje się ośrodek czuwania. III. Śródmózgowie -
Przez nie przebiegają bardzo ważne drogi nerwowe,
Kontroluje napięcie mięśni i postawę ciała. IV. Móżdżek -
Zbudowany jest z dwóch półkul połączonych ze sobą tzw. robakiem mózgu,
Kontroluje pracę mięśni szkieletowych, utrzymuje prawidłowa postawę ciała, utrzymuje napniecie mięśniowe. V. Rdzeń przedłużony -
Przez niego przebiegają impulsy biegnące z mózgu do rdzenia kręgowego i odwrotnie,
W nim znajdują się ważne ośrodki nerwowe - oddechowy, naczyniowo-ruchowy, czynności serca, wymiotny, regulacji przemiany materii. VI. Rdzeń kręgowy -
Jest częścią ośrodkowego układu nerwowego,
Znajduje się w kanale kręgowym, ma długość około 45 cm,
Odchodzą od niego nerwy rdzeniowe, które wychodzą przez kanał kręgowy i otwory międzykręgowe,
Otoczony jest trzema oponami: twardówką, pajęczynówką, naczyniówka,
Między oponami powstaje płyn mózgowo - rdzeniowy, który pełni funkcję: amortyzującą, reguluje zmiany ciśnienia wewnątrz czaszki,
Zbudowany jest z istoty szarej położonej wewnątrz oraz otaczającej ja istoty białej. Rdzeń kręgowy Funkcja i rola:
przetwarzanie informacji nerwowych,
drogi przewodzącej bodźce nerwowe do i od mózgu. Na przekroju poprzecznym rdzenia kręgowego widoczne są skupiska komórek nerwowych (istota szara), które zajmują centralną część rdzenia. Istota szara ułożona jest w kształcie litery "H", tworząc rogi tylne (grzbietowe) i rogi przednie (brzuszne).

- Rogi tylne:
dochodzą do nich korzenie grzbietowe, które pośredniczą w przekazywaniu pobudzeń czuciowych
- Rogi przednie:
zgrupowane są tu neurony ruchowe, których wypustki unerwiają komórki mięśniowe. PŁYN MÓZGOWO-RDZENIOWY
Jest to ciecz wypełniająca komory mózgu oraz przestrzenie podpajęczynówkowe mózgowia i rdzenia kręgowego. Objętość płynu u człowieka dorosłego wynosi 100-250 ml.

Płyn jest:
-przejrzysty,
-bezbarwny. Dziękuję za uwagę :)
Full transcript