Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Copy of Yaşantısal Aile Terapisi

Aile Psikolojik Danışmanlığı
by

Betül Tamkoç

on 14 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Copy of Yaşantısal Aile Terapisi

Yaşantısal Aile Terapisi
Yaklaşım, bireylerin geçmişlerine ilişkin bilgilere eğilmektense; kişilerin intrapsişik, şimdi ve buradaki yaşantısına odaklanır.
Bir çok formu bulunan yaşantısal aile terapisi duygular üzerinde durur. Farkındalık ve duyguların ifadesi, hem kişisel hem de ailenin doyumlarının aracı olarak görünür.
Bu anlayıştaki terapistler, duygularını açık ve etkili bir şekilde ifade etmesi için teşfik edilirler.
Önemli Temsilcileri
Yaşantısal aile terapisindeki en bilinen terapistler şunlardır: David Kantor, Frank Duhl, Bunny Duhl, Virginia Satir, Carl Whitaker, Bernard Guerney, Louise Guerney, Walter Kempler, Audustus Napier, Leslie Greenberg, Susan Johnson ve David Keith. Burada Virginia Satir ve Carl Whitaker bu yaklaşımın temsilcileri olarak ele alınmıştır.
Virginia Satir 1916-1988
Terapide babaya ve en büyük kardeşe yer verilmiştir.
Satir ailedeki etkili ve etkisiz iletişim örüntüleri üzerine durmuştur. Satir birbirinden farklı 5000 aile ile çalışmış ve sağlıklı aileyi; karşılıklı ve açık olarak duygularını paylaşan aileler olarak tanımlamıştır.
Carl Whitaker 1912-1995
Terapi sürecinde ailelere değim için direktifler vermeyi red etmiştir. Whitaker'in yaklaşımı "Yaşantısal Sembolik Aile Terapisi" olarak adlandırılmıştır.
Kuramın Ana Hatları
Aile üyelerinin duygularının farkına varmasını sağlamak
Aile üyelerinin duygularını bastırmalarını engellemek
Aile üyelerinin duygularını yaşamalarını sağlayıp bunu dile getirmeye teşfik etmek
Böyle ortamlar ailede işlevsel olmayan davranışların hakim olmasına sebep olur.
Şimdi ve burada aracılığıyla, farkındalık kazanmak son derece önemlidir.
Kişiler arası beceriler hem doğrudan hem de dolaylı olarak öğretilir.
Duyguların ifadesi hem sözel hem sözel olmayan yollarla gerçekleştirilir.Yaşantısal Aile Terapisi
Tedavi Teknikleri
A-Az teknik kullanan terapistler
B-Yapılandırılmış Teknikler kullanan Terapistler
C-Diğer Yaşantısal Teknikler
Teknikler pek önemli bulunmaz
Daha çok terapistin kişilik özellikleri ön plandadır
Carl Whitaker'in kuramı 7 müdahaleden oluşur. Bunlar:
1- Semptomları gelişme çabası olarak yeniden tanımlamak.
2-Gerçek yaşam stresine alternatif hayal gücü örnekleme.
Eğitici bir işlevi var
Terapist hayali bir önek sunar
Örneklem rol oynamakla da gerçekleştirilebilir
Bunun amacı ailenin düşüncelerinin işe yarayıp yaramayacağını değerlendirmenin bir yoludur
Örneğin: Babanın iş dönüşü, eve gelir gelmez, Eşi ve çocuğuyla ilgilenir, günlerinin nasıl geçtiğine dair küçük bir sohbet yapar.
3-Kişiler arası streasle iç stresi birbirinden ayrıştırma
4- Müdahalelere pratik uygulamalar eklemek
5- Bir aile üyesinin umutsuzluğunu abartmak
6- Duygusal yüzleştirmeyi desteklemek
7- Çocuklara akranmış gibi değil, çocuk gibi davranmak.
İki stresi birbirinden ayırmak önemlidir.
Çünkü;herbirine bulunan çözüm yolları farklıdır.
Değişimin gerçekleşmesi için somut ve pratik bilgilelere ihtiyaç var.
Örneğin: ergenler; babalarının kimliklerini oluşturmaları için nasıl bir mücadele verdiklerini bilmeleri onlar için durumu normalleştirip daha rahat gelişim sağlayabilirler.
Duygular bastırılmamış olunur.
Çekilen acı inkar edilmemiş olunur.
Duygulara odaklanmak önemlidir.
Davranışlara odaklanmadan önce duygular analiz edilmeli.
Onlarla oyunlar oynanarak onları anlayabiliriz.
Terapist çocuklarla oyun oynar.
Amaç: Çocuğun duygusal ve davranışsal boyutunu anlamamızı kolaylaştırır.
B- Yapılandırılmış Teknikler Kullanan Terapistler
1-Etkili İletişim Modelinde Ben Dili Kullanmak
2-Biçimlendirme
3-Koreografi
4-Mizah
5-Dokunma
6-Tiyatral Malzeme Kullanımı
7-Aileyi Yapılandırma
1-Etkili İletişim Modelinde Ben Mesajlarını Kullanma
İşlevsel olmayan ailelerde, üyeler sıklıkla birinci çoğul kişiyi konuşurlar. Belirsiz spesifik olmayan mesajlar verirler. Terapistler, etkili iletişim için aile üyelerinin ben dilini kullanmalarını savunurlar.
Hizalama oluşmadığında;
1-Suçlayıcı
2-Alttan Alan
3-Alakasız
4-Süper Mantıklı
Biçimlendirme Heykel Yapma
Aile üyesinin aile etkileşimini nasıl algıladığı anlaşılması için aile o şekle sokulur.
Oluşturulan yapı zamanla değiştirilir.
Bu şekilde şimdiki zamanı etkileyen davranış örüntüleri tespit edilmiş olunur.
Aile üyelerine farkındalık kazandırılır.
Örneğin: Sabah kahvaltısında sadece gazate okuyan ve çocuğuyla ilgilenmeyen baba tutumu.
Not: biçimlendirme 3 rolden ve 4 aşamadan oluşur.
Roller:
Heykeltraş: Aileyi spesifik pozisyonlara koyan kişi.
Yol gösterici(terapist):heykeltraşa rehberlik eden kişi.
Aile üyeleri: sürece katılıp düşüncelerini belirtenler.
Aşamalar:
Sahneyi hazırlama: heykeltraş ele almak istediği sahneyi belirler.
Rol alacak kişileri belirleme: bireyler aile üyelerini temsil etmek üzere seçilir.
Heykeli oluşturma: seçilen üyeler rollerine göre konumlandırılır.
Heykeli irdeleme süreci: üyelerin edindikleri iç göre ve farkındalık tartışılır.
Koreografi
Aile içerisinde neyin olması istendiği üzerinde durulur.
Buna dönük sahneler hazırlanıp oynanılır.
Mizah
Ailedeki katı tutumların absürtlüğü vurgulanır.
Gerilimi azaltıp iç görü kazandırır.
Örnek: Anne; ‘Kızım bir daha servise geç kalırsam ölürüm.’ der.
Terapist;’Bir daha bunu yaparsan sadece annenin bir kolunu felç etmeyle yetin.’ der kıza.
Not: Riskli bir uygulama çünkü aile üyelerinin kaçmasına sebep olabilir.
Dokunma
Terapistler dokunmayı aile terapisinde bir iletişim aracı olarak kullanmışlardır.
Tiyatral Malzeme Kullanımı
Davranışları ve davranışların etkilerini sahnelemek için kullanılan malzemelerdir.
Aileyi Yeniden Yapılandırma
Aile üyelerinin öteden beri süregelen öğrenmelerinin kaynaklarını ortaya çıkarma
Aile üyelerinin ebeveynlerinin, birer birey olarak nasıl kişiler olduklarına ilişkin gerçekçi bir algı geliştirmelerini sağlama
Aile üyelerinin her birinin kendi kişiselliklerini keşfetmelerine yardım edecek yollar bulma
Aile Haritası
Aile Yaşam Olayları Kronolojisi
Etki Çarkı
Ralph
June
Debbie
Bill
Ben
Susan
Doğumu: 10 Ekim 1932
Madison, Wl
Avukat
Hukukta Doktora
Lutheran mezhebine mensup
Oldukça Sosyal
Umutlu
1958'e
Doğumu: 10 Haziran, 1935
Milwaukee, Wl
Lisans Derecesi
Lutheran mezhebine mensup
Çalışkan
Ciddi
Doğumu: 17 Ağustos, 1960
Milwaukee, Wl
İş adamı
İşletme yüksek lisans
Lutheran mezhebine mensup
Çalışkan
Dostça
Ciddi
Doğumu: 12 Mayıs, 1962
Milwaukee, Wl
Resepsiyon görevlisi
İki yıllık yüksek okul diploması
Lutheran mezhebine mensup
Sosyal
Uyumlu
Doğumu: 12 Haziran, 1988
Utangaç
Atletik
Okulda başarılı
Doğumu: 1 Mayıs, 1962
Detroit, Ml
Kütüphane memuru
Lutheran mezhebine mensup
Çekingen
Kayın valide
Mahalledeki en iyi
arkadaş
Lise mtematik
öğretmeni
Sally teyze
Üniversitedeki
psikolojik
danışman
Jack amca
Eş (erkek)
Baba
Rahip
Anne
C- Diğer Yaşantısal Terapiler
Oyun Terapsi
Çocuklarla iletişim kurulan bir müdahaledir.
Çocuk duygularını ve ilişkilerini terapistle keşfeder.
Bu şekilde sorunlarıyla başa çıkmayı öğrenir.
Çünkü çocuk, terapiste duygularını ve ilişkilerini oyuncak ve ya şekilleri manipüle ederek ifade eder.
Filial (evlad) terapi
10 yaşından küçük duygusal ve davranışsal sorunları olan çocuk sahibi ebeveynlerin eğitimini sağlar.
Terapi ebeveynleri; çocuklarının duygusal ifadelerini ve duygusal sorunlarını daha etkili karşılamaya hazırlar.
Bu şekilde ailedeki stres azaltılmış olunur.
Ebeveyn- çocuk ilişkisini güçlendirir.
Aile Çizimleri
“Sizin algıladığınız şekliyle ailenizin bir resmini çizin.”
-Sembolik Çizim
Kukla Görüşmeleri
Bu teknikte, terapist aile üyelerinin birinden kukla kullanarak bir öykü tasarlamasını ister.
Terapistin Rolü
Terapist yardım sürecinde etkili olmak için yardımcı terapist kullanabilir.
Whitaker’ı izleyen aile terapistleri doğaçlama ve absürd etkinliklere girerler.( Uuyaklamak ve aileyle ilgili hayal kurmak, daha sonra bu rüyayı aile ile paylaşmak vb.)
Terapist aile üyelerinin kendilerini ve diğerlerini anlamasını sağlar.
Terapistin Rolü
Aile üyelerinin yeteneklerini keşfetmelerini ve açık iletişime geçmelerine yardımcı olur.
Müdahaleye yönelik olarak duygularını kullanır , etkili iletişim yöntemleri için model olur.
Terapistler ortamın sıcak, kabul edici, saygılı bir ortam olmasına dikkat ederler.
Ailenin hedeflerini belirlemesine ve doğal yeteneklerini kullanması konusunda yardımcı olurlar.
Yaşantısal aile terapistleri gerçekçi ve otantik kişilerdir.
Süreç ve Sonuçlar
Whitaker göre aile terapisi üç aşamadan oluşur:
1- Katılım (engagement)
2- Yeni yolların denenmesi (involvement)
3- Ayrılma (disengagement)
Bu aşamalar esnasında, terapist ailede kaygıyı (anxiety) yükseltmeye çalışır.
Süreç ve Sonuçlar
Katılım: Terapistlerin beraber çalıştıkları ailelerle duygu, düş ve kişisel hikayelerini paylaşmak suretiyle, kişisel olarak bütünleşmelerini ifade eder.
Yeni yolların denenmesi: Terapistler, yüzleştirme, oyun ve mizah gibi araçları kullanarak, aile üyelerinin birbirleriyle ilişkilerinde yeni yollar denemelerine odaklanırlar.
Carl Whitaker'ın yaklaşımı:
Süreç ve Sonuçlar
Virginia Satir'ın İnsanı Onaylama Süreç Modeli
1- İlişki kurma (making contact)
2- Kaos (chaos)
3- Entegrasyon (integration)
Satir'ın İnsanı Onaylama Süreç Modeli
1- İlişki kurma: 45-60 dakikalık ilk oturumda, yargılayıcı olmadan, güven ve umut inşa edilmeye çalışılır.
2- Kaos: Aile üyeleri arasında kaos mevcüttur. Kişiler belli etkinliklere katılır, risk alır, kırılmışlıklarını ve acılarını paylaşırlar.
3- Entegrasyon: İkinci aşamada ele alınan sorunların entegrasyonu ve bir neticeye bağlanması (closure) amaçlanır. Bu itibarla, üçüncü aşama sıklıkladuygusallık içerir.
Terapi amaçları
Yaşantısal aile terapisinde birincil amaç gelişimdir. Özellikle duyarlılık ve duyguların paylaşılması yönündeki gelişimdir.
Yapılandırma kavgası
Sorumluluk alma kavgası
Özgün Yönleri
En önemli özellik insanların eğitilmesi için çeşitli programlar hazırlanmasıdır.
Avanta network Satirin methodunda terapist eğitimi için disiplinler arası çalışma yürütmektedir.
www.avanta.net
National Institue of Relationship Enhancment, Gurney’in eğitim programıdır ve bu yaklaşımda düzenli eğitim oturumları yürütülür.
www.nire.org
Özgün Yönleri
Whitaker duruşuyla özgündür. Aile terapisini nasıl yaptığını sayısız örneklerle açıklamıştır. Her aile farklı olduğu için her tedavi sürecinin farklı olması gerektiğinde ısrar etmiştir.
Tedavinin uzunluğu ve terapistin odak noktası özgün bir taraftır. Aile terapisti önemli yaşantıların ve o aileye karşı özgü konular üzerine odaklanır.
Aile üyelerine fazlasıyla dikkat edilir. Aile sisteminin değişmesi için bu sistemin parçası olanların davranışlarını değiştirmesi gereklidir.
Diğer Kuramlarla Karşılaştırma
Duyarlı ve karizmatik terapiste olan bağımlılık.
Satir ve Whitaker bu profile uygundur. Her ikisi de aile üyelerini aktivitelere fiziksel olarak katılmaya teşvik etmiştir. Doğaçlama tiyatral stilleri onları özgün hale getirmiştir ve taklit edilmeleri çok zordur.
Diğer özellik ise bu yaklaşımın burada ve şimdiki duyguları vurgulamasıdır
Psikodinamik ve Bowen aile terapilerinden farklı olarak yaşantısal aile terapistleri geçmişe değil bugüne odaklanırlar.
Yaşantısal Aile Terapisi
Hazırlayanlar:
Arjen İMRET- 45-08-1999
Ali Can ERÖZGÜN- 45-09-73
İlim FERHAT- 45-05-1502
Satir'in yaklaşımının temeli, genç şizofren bir kadını tedavi etmesine dayanır. Satir bu terapide koruyucu rol almak yerine, hastanın annesini de kızıyla iletişimleri uygun ve etkili bir hale gelinceye kadar terapiye dahil etmiştir.
Bir aile terapisti olarak oldukça sezgisel ve doğaldır. Yapılandırmacı değildir. Anlamsızlık terimini kullanmıştır. Serbest davranışsal ve duygusal yolla ailelere sataşarak çalışmış ve ailelerle kendi anlamsızlıkları içinde iletişime geçmeye çalışmıştır.
Aile üyeleri bir birinden kaçar
Aile üyeleri sürekli iş ve aile dışı etkinliklerle meşgul ederler
Not: Bunları gerçekleştirilmediği takdirde "donuk" bir iklim atmosferi oluşur. Bu atmosferin sonucunda:
Ailenin içerisindeki verimsiz davranışlar tespit edilir, aile üyelerinin bu davranışları görmeleri sağlanır.
Örneğin: Babanın iş dönüşü, eve gelir gelmez, "Ne yemek yaptınız, yemek hazır mı?" deyip, direk televizyonun karşısına geçip yanıbaşındaki çocuğu ve eşiyle konuşmadan televizyona odaklanması.
A-Az Teknik Kullanan Terapistler-Carl Whitaker
Aileyi Yeniden Yapılandırma
Sabrınız için teşekkürler :)
Arjen İMRET
Ali Can ERÖZGÜN
İlim FERHAT
Full transcript