Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

No description
by

Deren Çamlı

on 27 October 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

Veri Toplama Yöntemleri
Teşekkür Ederim
Nitel Araştırma
• Derinlemesine Mülakat
• Odak Grup
• Yansıtmalı Teknikler
• Döküman İnceleme
• Etnografi
• Netnografi
• Gözlem
Nitel Yöntemlerin Epistemolojik ve Ontolojik Altyapısı
Nitel Araştırmalarda Geçerlilik ve Güvenilirlik
Veri ve Yorum Kalitesi
Geçerlilik
• Bir olguyu tüm gerçekliği ile ortaya koymak
– Teorik samimiyet ve tarafsızlık
– Araştırmacının yaptıklarının şeffaf olması ve detaylı olarak açıklanması
– Sahadan kanıt
Tehlikeler:
– Araştırmacı önyargıları
Beklenti ve önyargılara uyacak tür verilerin seçimi
Çok göze batan ya da çok çarpıcı verilerin seçimi
– Görüşülenlerin araştırmacıya karşı tepki vermesi
NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ
Giriş
Pozitivizm
Nitel Araştırma-Nicel Araştırma
Nicel- Olguların sayılara indirgenerek çalışıldığı yöntemler
Nitel- Olguların metin (görsel, sözel) çalışıldığı yöntemler

*Nitel ve nicel yöntemler birbirinin zıddı değildir.
Araştırma Süreçleri Benzerlikleri
- Bir soru ile başlar.
-Bir örneklem belirlenir.
-Veri toplama yöntemleri belirlenir.
-Sonuçlar sunulur (yazılı ve sözlü).
-Çalışmanın geçerliliği ve güvenilirliği üzerinde durulur
*
-Teorik bir altyapısı vardır.
Tarihsel Gelişim: Modern Bilim
Bilmenin Yolları: Paradigmalar
Paradigmalar, bilim topluluğu için harita ya da rehber gibi işlev gören, üzerinde durulması gereken önemli konuları veya sorunları belirleyen ve tanımlanmış sorunların çözümü için kabul edilebilir kuramlar veya açıklamalar oluşturan, yöntemler ve teknikler sunan çerçevelerdir.
*Bir dönemin hakim bilim anlayışını oluşturur.
*Belli bir topluluğun üyeleri tarafından paylaşılan inançların, değerlerin, tekniklerin bütününü temsil eder.
Rönesans, Modernleşme ve Endüstri Devrimi
-Gelişim insanın doğaya hükmetme çabası üzerinden gerçekleştirildi.
-Dini inanışın şekillendirdiği bilgi yerine akıl konulmak istendi.
-İnsanın var olan tek bir gerçekliğe nesnel bir şekilde vakıf olması mümkündür.
-Batı Dünyasında fen bilimlerinin temel aldığı yaklaşım oluştu.
Ontoloji- Gerçekliğin doğası nasıldır?
Bilgi Kuramı Nedir?
Varlık nedir?
Varoluş nedir?
Fiziksel nesneler nelerdir?
Bir fiziksel nesnenin var olduğu söylemini kanıtlamak mümkün müdür?
Bir nesnenin özellikleri veya ilişkileri nedir ve bunlar nesneyle nasıl ilişkilidir?
Var oluş bir özellik midir?
Bir nesne ne zaman yok olur, ne zaman değişir?
Epistemolojik Altyapı
Bilginin doğası, kapsamı ve kaynağı ile ilgilenen felsefe dalı.

* Araştırmacı ile bilgi arasında nasıl bir ilişki vardır?
*doğruluk
*gerçeklik
*temellendirme
- Gerçeklik nesnel ve tektir.
- Gerçek basittir.
- Gerçek parçalarına ayrılabilir. Parçalarının toplamıdır. Parçalar arasında nedensellik vardır.
Bundan dolayı da gelecek bilinebilir.
- Gerçeği bilebilmek için araştırmacı kendini olgudan uzak tutmalı.
- Araştırmacı nesnel olabilmek için bir araç kullanmalı.
- Tümdengelen teori ile başlayıp, teorinin gerçeği açıklayıp açıklamadığı test edilmeli.
Pozitivizme Yapılan Eleştiriler
-Pozitivist paradigmanın aşırı indirgemeci tavrı
(aşırı belirlenimci-genellemeci) sosyal gerçekliği
anlamada yetersizdir.
- Hipotez test etme geleneğinin yeni teori ve olguların ortaya çıkışını teşvik etmemesi.
- Nicel değişkenler arası kurulan istatistiki ilişkilerin ara süreçleri göz ardı etmesi.
- Araştırmanın nesnelliği varsayımının varolan yanlılıkların üstünü örtmesi.
- Veri toplama sürecindeki sınırlılıklar.
- Özne ile nesne arasındaki uzaklık.

Yeni Yaklaşımlar
* Birden fazla yaklaşım vardır.
- Yorumsalcı (Interpretivist)
- Eleştirel Teori (Critical Theory)
- Postmodernizm/postkolonyalizm/postyapısalcılık
- Feminist Teori
- Queer (Kuir) Teori
*Birey ve grup
*Aksiyon anlam ilişkisi
*Sosyal tarihsel oluşumlar
*Bizden tamamen bağımsız gerçeklik olabilir mi?
- Olguyu kendi bütünlüğü içinde doğal ortamında inceler.
- Sadece davranışa değil anlamlara da odaklanır.
- Yorumlamacıdır.
- Bilimin nesnel bir eylem olduğu kabulüne ters düşer.
- Anlamlandırma sürecinin özneden ve bağlamdan bağımsız olarak ele alınamayacağını savunur.
*Karl Popper -Yanlışlanabilirlik
Nitel Araştırma Yöntemlerinin Kullanım Alanları
- Anlamak ve kuramlaştırmak içindir. Ö̈ngörmek veya kuramı test etmek için değil.
- Olguların, davranışların ve deneyimlerin, görüşülen kişi için, görüşülenin bakış açısından anlamının kavranması.
- Aktörlerin, araştırılan davranışları yaparken hangi spesifik ortam (context) içinde olduklarının ve bu durumun olay ve davranışlara etkisinin kavranması.
- Beklenmeyen olgu ve etkilerin teşhisi.
- Olay ve davranışların oluşum ve değişim süreçlerinin anlaşılması ve açıklanması.
Araştırma Süreci
• Nicel yaklaşımlar
– Doğrusal
• Nitel yaklaşımlar
– Döngüsel
Nitel Araştırma Süreci

– Araştırma sorusu araştırma ilerledikçe daha belirli bir hale gelir.
– Araştırma sorusu veri analiz edildikçe şekil alır.
– Veri analizinde devamlı kuramsal bilgi ile alışveriş yapılır.
– Bu süreçte yeni veriye ihtiyaç oldukça, veri toplama işlemine devam edilir.
Döngüsel, Yinelemeli ve Etkileşimli
Araştırma Soruları
• Gözlem
• Literatür
– Betimsel: Ne oldu? Ne oluyor?
– Yorumlamacı: Olay, davranış veya olguların aktörler açısından anlamı ne?
– Teorik: “Neden?”, “Nasıl?”, “Ne şartlar altında?” – davranış ve olayların ortaya çıkma süreci
Araştırma Sahası ve Örneklemin Belirlenmesi
-Araştırma sahasının sınırları
-Örneklem
nicel - olasılık temelli
nitel- amaçlı
Örnekleme Yöntemleri
-Kartopu/Zincir örnekleme
-Kolay ulaşılabilir durum örneklemesi • Aşırı ya da Aykırı durum
-Maksimum çeşitlilik örneklemesi
-Benzeşik örnekleme
-Tipik durum örneklemesi
-Kritik durum örneklemesi
Örneklem ve Temsil
-Deneyimin derinliği
-Deneyimin çokluğu
Nitel Araştırma Desenleri/Yaklaşımları
-Etnografi (Kültür Analizi)
-Fenomenoloji (Olgubilim)
-Kuram Oluşturma (Grounded Theory)
-Durum Çalışması (Case Study)
İnceleme
Odak Grup
Netnografi
Gözlem
Döküman İnceleme
Ö. Sandıkcı and G. Ger (2010) “Veiling in Style: How Does a Stigmatized Practice Become Fashionable?” Journal of Consumer Research, 37 (1), 15-36.
• 4 yıl süren etnografik bir çalışma
Gözlem:
– Şık ve değişik tesettür biçimleri
– Tesettür moda şovları
Araştırma Sorusu 1
• Mevcut durum/Gözlem: – Tüketim dinamikleri
– Pazardaki aktörler
• Tesettür neden ve nasıl moda ile etkileşiyor?
Örneklem - I Veri Toplama - I
• Gözlem:
– Kolay ulaşabilir durum örneklemesi
• Pilot mülakatlar:
– 5 derinlemesine görüşme + Yansıtmalı
• Doküman inceleme:
– Yazılı ve görsel medya – Firma katalogları
Veri Analizi - I
– Göze çarpan konular?
– Elde edilen veriler mevcut kavramsal ç̧erçeveye göre incelenir ve yorumlanır
– Mevcut kavramsal çerçeveye uyan ve uymayan bulgular:
• Ezilmişliğin simgesi: neden üst sınıf okumuş kadınlar seçiyor?
• Direnişin simgesi: neden moda unsurları içeriyor?
Araştırma Sorusu - II
1. Stigma olarak görülen bir davranış nasıl ve neden cazip bir seçenek haline geliyor?
2. Bu davranışın stigma durumundan çıkıp normalleşmesinin altında yatan mekanizmalar nedir?
3. Dönüşüm sürecinde tüketicilerin, piyasanın ve diğer aktörlerin oynadığı roller nedir?
4. Bu sürecin kişisel, toplumsal ve teorik yansımaları nelerdir?
Araştırma sahası ve Örneklem - II
Araştırma Sahası:
• Şehirli,eğitimli,ortaveüst/ortasınıf,özgür iradeleri ile örtünmeyi seçtiğini ifade eden kadınlar
• Buprofileuyankadınlarınbulunduğumekanlar Örneklem:
• Ankaraveİstanbul’datoplam73kişi
• Kartopu örnekleme
• Yaş,meslek,siyasigörüşveörtünmesüresi açısından maksimum çeşitlilik
Veri Toplama - II
• Derinlemesine görüşmeler (42 başörtülü kadın)
– Mülakat protokolü
– Genel tüketim davranışları – Moda ile ilgili görüşleri
– Örtünme hikayeleri
– Tesettür pratikleri
• Görüşmesüreleri: 1.5–4saat
• Her iki araştırmacı da görüşmelerde bulundu ve ayrı ayrı not aldı
Veri Toplama - II
• Gözlem
– Görüşmecilerin evlerinde – Defilelerde
– Sokaklarda
– Mağazalarda
– Lokantalarda
– Otelde
– Dini toplantılarda
– Kadınlar lokalinde, vs.
• Her iki araştırmacı da gözlemde bulundu, fotoğraf çekti ve ayrı ayrı not aldı
Verilerin Analizi ve Kalitesi
Sahada uzun süre kalmak ve gözlem yapmak.
Araştırıcının şahsen sahanın içinde olması ve güven oluşturması
Veri kaynakları, yöntemler ve araştırıcılar arası çeşitleme
Amaçlı örnekleme ile sahalar arası çeşitleme
Meslektaşlardan ve görüşülenlerden geri bildirim almak
Farklı zamanlarda aynı sahada yeniden gözlem yapmak ve gözlemlenen değişimleri mevcut teoriye göre açıklamak


Esnek tasarım
Mülakat tekniklerini iyi kullanmak
Görüşülenlerin kimliğini saklı tutmak
İç gözlem
Günlük tutmak
Üye kontrolü
Veri Analizi
Betimleme ve yorum
Yinelemeli
Verilerin okunması----yorum
Verilerin tanımlandığı, verilere dayanan kategoriler geliştirilmesi
Sistematik veri analizi
Sürekli kıyaslama ve ilişkilendirme
Veri------Teori

-Geçerlilik
-Güvenilirlik
-İnandırıcılık
Güvenilirlik
Nicel yaklaşımlarda aynı ölçümün ve sonuçların farklı şartlarda tekrar elde edilebilmesi
• Ancak nitel yaklaşımların temel ilkelerinden biri: gerçeklerin bireylere ve içinde bulundukları ortama göre sürekli değişim içinde olduğu ve araştırmanın benzer gruplarda tekrarlanmasının aynı sonuçları ortaya çıkarmayabileceğinin baştan kabul edilmesidir.
– Verilerin kuvvetli olması
– Verilerin tesadüfi şartlardan bağımsız olması
İnandırıcılık
• İnanılırlık (credibility)
• Aktarılabilirlik (transferability)
• Tutarlılık (dependability)
• Doğrulanabilirlik (confirmability)
• Bütünlük (integrity)
İnanılırlık
• Oluşturulmuş gerçekliğin temsilinde güvenilirlik (internal validity)
• Veri toplama, veri analizi ve veri yorumlama aşamalarında
– Sahada uzun süre kalmak ve gözlem yapmak
– Araştırıcının şahsen sahanın içinde olması
– Veri kaynakları, yöntemler, ve araştırıcılar arası çeşitleme (triangulation)
– Olumsuz vaka analizi
– Meslektaşlardan ve görüşülenlerden geribildirim almak
– Üye kontrolü (member check)
Aktarılabilirlik
Benzer durumlara genelleme/transfer (external validity)
– Amaçlı örnekleme ile sahalar arası çeşitleme
– Sınır koşulları arama (ne zaman, hangi şartlar altında)
– Oluşan, esnek (emergent) tasarım
Tutarlılık
• Olguyu açıklamaya yönelik yorumun tutarsızlık içermemesi (test-retest reliability)
– Farklı zamanlarda aynı sahada yeniden gözlem yapmak ve gözlemlenen değişimleri mevcut teoriye göre açıklanmak
– Aylar ya da bazen yıllar sonra aynı sahaya geri dönmek – neler değişmiş, neler aynı kalmış
Doğrulanabilirlik
• Verileri ve diğer kayıtları takip ederek bir araştırmacının olgu ile ilgili yoruma nasıl ulaştığını anlayabilmek (objectivity)
– Günlük tutmak (reflexive, reflective)
– Yöntemler ve araştırıcılar arası çeşitleme – Doğrulanabilirlik denetimi
Bütünlük
• Yorumun, görüşülen kişilerden kaynaklanan her türlü yanıltıcı ve sahte bilgiden muaf olması
– Sahada uzun süre kalmak ve güven oluşturmak
– Veri kaynakları, yöntemler ve araştırmacılar arası çeşitleme yapmak
– Mülakat tekniklerini iyi kullanmak
– Görüşülenlerin kimliğini saklı tutmak
– İç gözlem (introspection)
-Kavramsal Çerçeve
-Betimsel Analiz
-İçerik Analizi
-Raporlaştırma


Yararlanılan Kaynaklar
-Ders Notları
Glesne, Corrine, and Alan Peshkin. Becoming qualitative researchers: An introduction. White Plains, NY: Longman.

Denzin and Lincoln. Handbook of Qualitative Research (HQR), 2000.

Corbin, Juliet, and Anselm Strauss, eds. Basics of qualitative research. Sage, 2008.

Creswell, John W. (2007) Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage publications.

Maxwell, Joseph Alex (1996) Qualitative research design: an interactive approach, Thousand Oaks, Calif: Sage Publications.

Erlandson et al (1993) Doing Naturalistic Inquiry, London: Sage

Berg, Bruce L. (1998) Qualitative Research Methods for the Social Sciences, London: Allyn and Bacon

Yıldırım, A. ve H. Şimşek (2013) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Teknikleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
Full transcript