Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

1516 SP H1 Sociale psychologie

Een inleiding
by

X. Sak

on 17 April 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 1516 SP H1 Sociale psychologie

Wetenschappelijk ?
JA!
Gedachten, gevoelens en gedragingen
Niet alleen gedrag, maar ook dat wat 'tussen de oren' zit.
Gedachten en gevoelens vaak van invloed op gedrag.
Maar: veel gedrag ook automatisch.
En: vaak niet bewust van gedachten en gevoelens.
Werkelijke of voorgestelde
aanwezigheid van andere mensen
Mensen worden niet zozeer beïnvloed door wat anderen feitelijk vinden, maar door wat ze
denken
dat anderen vinden.
Systematisch empirisch onderzoek: theorieën worden getoetst aan feiten in de werkelijkheid.
Althans..
Stapel & hindsight bias
Het sociaalpsychologisch perspectief: 3 aspecten!
1. Kracht van de situatie
2. Interpretatie van de situatie
3. Onderschatten van de kracht
van de situatie

Kracht van de situatie
Accent ligt op externe, situationele invloeden op het gedrag van mensen: mensen worden sterk beïnvloed door hun (sociale) omgeving en dus door de situatie waarin ze zich bevinden.
Omstander-effect
Milgram ->
Interpretatie van de situatie
Mensen worden niet zozeer beïnvloed door de situatie op zich, maar zij reageren op hun eigen interpretatie en waarneming van de situatie: de subjectieve situatie.
Sociale cognitie: deelgebied dat onderzoekt hoe mensen hun sociale omgeving waarnemen en interpreteren.
Onderschatten
van de kracht van de situatie
Een vader zit met zijn zoontje in de auto en ze krijgen een ongeluk. De vader is op slag dood, het kind wordt ernstig gewond naar het ziekenhuis gebracht en moet direct geopereerd worden. De chirurg ziet het kind op de operatietafel liggen en zegt geschokt: 'Dat is mijn eigen zoon!'
Betekenisgeving: mensen geven betekenis aan wat ze zien, zoeken samenhang.
Cognitieve efficiëntie: mensen gaan zo efficiënt en pragmatisch mogelijk om met hun aandacht, hun cognitieve capaciteit.
Iets niet zo belangrijk?
-> informatieverwerking 'quick and dirty'
Motivationele vertekeningen: waarnemingen van mensen worden gekleurd door hun motieven en belangen.
Wishful thinking of motivated thinking: je denkt dat iets zo is, omdat je het hoopt/wenst en omdat het strookt met je motieven en belangen.
Behoefte aan positief zelfbeeld
Behoefte aan controle en voorspelbaarheid van omgeving
Sociale constructie van de werkelijkheid
Werkelijkheid/
situatie
Interpretatie
Gedrag
Werkelijkheid
Werkelijkheid staat niet zomaar los van de sociale waarneming, maar wordt ook juist gecreëerd door mensen.
Selffulfilling prophecy!
In de klas.. ->
Evenmin zijn mensen zich bewust van de invloed die situationele kenmerken hebben op ons eigen gedrag en dat van anderen.
Mensen zijn zich niet bewust van het feit dat zij zelf een werkelijkheid creëren via hun eigen interpretaties, verwachtingen en uiteindelijk ons gedrag tegenover anderen.
‘If men define situations as real, they
are real in their consequences'.
- W.I. Thomas
Onderschatten kracht van de situatie..
bij de ander.
Fundamentele attributiefout of correspondentie- vertekening:
Neiging om bij de beoordeling van anderen de invloed van de situatie op hun gedrag te onderschatten.
Je gaat er ten onrechte van uit dat het gedrag van mensen correspondeert met onderliggende persoonlijkheidseigenschappen.
Onderschatten kracht van de situatie..
bij jezelf.
Cognitieve dissonantie:
Een
vervelend
gevoel dat je krijgt wanneer je een tegenstelling (dissonantie) ervaart tussen twee gedachten (cognities).
Gevolgen
van het onderschatten van de kracht van de situatie
Door de kracht van de situatie systematisch te onderschatten, vergroot je de kans dat je meer door de situatie wordt beïnvloed dan je zou willen (bv. Milgram: 'zou ik nóóit doen!'). Als je toch 'ten prooi bent gevallen' aan situationele invloeden, ben je vaak geneigd dat te ontkennen ('Ik was toch al van plan een goed doel erbij te nemen').
En tenslotte: als mensen zèlf de situatie voor anderen beïnvloeden, schatten ze dat vaak ook niet goed in.
Overschatten invloed: egocentrische vertekening (bv. rol in besluitvorming)
Onderschatten invloed: bv. telefoongesprekkenexperiment Snyder
Beschrijven, verklaren, en omstandigheden specificeren waaronder verschijnselen zich voordoen.
Sociale Psychologie
Boek, Prezi & Sharepoint
Moduleschets
Afsluiting module
Waarom?
Stanford Prison Experiment
Sociale psychologie is de wetenschappelijke
studie van de manier waarop de gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen
worden beïnvloed door de werkelijke of
voorgestelde aanwezigheid van andere mensen.
- Allport, 1985

een situatie waarin jouw gedrag vandaag is beïnvloed door de situatie.
een situatie waarin jij het gedrag van een
ander hebt beïnvloed vandaag.
Bedenk eens..
Van welke aard was die invloed? Direct, indirect? Bewust, onbewust? Bedoeld, onbedoeld?
Gevoelens, gedachten, gedrag?
'Hij doet dat, omdat hij nu eenmaal zo is'
Als de schrijver een vrije keuze heeft: 'als hij pro-Castro schrijft, zal hij wel pro-Castro zijn'.
Jones & Harris (1967)
Logisch..
Maar ook als de schrijver géén keuze heeft: 'als hij pro-Castro schrijft, zal hij wel pro-Castro zijn'.
Niet logisch!
Want: de schrijver werkte in opdracht.. dus je kunt
niets
zeggen over hem. Toch denkt de meerderheid dat hij pro-Castro is. Men onderschat de invloed van de opdracht die gegeven is.
Andere voorbeelden..
Leerlingen geven wel aan dat de boosheid van docenten wel getriggerd zal zijn door ongepast gedrag van de leerlingen zelf..

Maar:
docenten worden, volgens leerlingen, uiteindelijk boos omdat die docent nu eenmaal 'zo is' ('ja, maar hij is gewoon chagrijnig', 'zij is gewoon een zeur'.).
Niet door de situatie, en zeker niet door hen!
'Alledaagse' voorbeelden..
Bumperklevers in het verkeer (asociaal persoon of te laat voor een sollicitatie?), onbeschoft in de horeca, chagrijnige buschauffeurs en agressieve buspassagiers, etc.
Waarom zijn docenten boos, volgens leerlingen?
Waarom?
Het is makkelijker om gedrag toe te schrijven aan persoonlijkheidskenmerken, dan rekening te moeten houden met allerlei specifieke, situationele invloeden..
Die situationele invloeden zijn vaak ook ècht onzichtbaar voor anderen.
(McPherson&Young, 2004)
Cognitieve dissonantie
(Festinger & Carlsmith, 1959)
Cognitieve dissonantie
Mensen doen iets (vrijwillig!) of hebben iets gedaan
waar ze zelf eigenlijk niet in geloven -> ongemakkelijk gevoel!

Vaak in situaties met induced compliance: je wordt aangezet tot meegaandheid (door onderzoeker, verkoper, vrienden, etc.). De ervaren keuzevrijheid is echter groot, dus je denkt dat het volledig je eigen keuze is (= onderschatten kracht situatie).

Let op: dus niet bij duidelijk bevel of opdracht!
Mensen willen dat deze dissonantie verdwijnt.. dus: zorgen dat ze er zelf in gaan geloven, of ze praten het goed voor
zichzelf om hun gedrag voor zichzelf te rechtvaardigen.
Cognitieve dissonantie
Maar, vaak is het niet nodig je in al deze bochten te wringen..
..als je beseft dat je gedrag soms beïnvloed wordt door de specifieke situatie waarin je je bevindt.
Als mensen de kracht van de situatie inzien, ontstaat er überhaupt geen dissonantie!
PS. 'Invloed'
Mensen zijn sociale dieren
Vanuit evolutionair oogpunt logisch, en nog altijd ingebakken.
-> 'need to belong'
Op verschillende manieren stemmen mensen zich op elkaar af. Voorbeeld: kameleon-effect (automatische imitatie).
Mensen zijn sociale dieren, groepsdieren.
Social tuning
-> invloed spiegelneuronen
Spiegeling niet beperkt tot beweging, maar ook emoties en lichamelijke ervaring (bv. pijn).
-> basis voor empathie.
En: niet alleen samen, ook al als je aan iemand denkt.
autisme?
Imitatie -> besmetting en beïnvloeding
Veel reacties zijn onbewust en automatisch.
- automatische reactie
- associatief
- snel en grof
Voorbeeld: embodiment, associaties
tussen lichamelijke en mentale reacties.
Principes die bepalen hoe mensen informatie over de omgeving interpreteren:
Maar wel: artikel Science 2015
Cognitieve dissonantie
‘Oplossen’ cognitieve dissonantie (H7, blz. 379)

- Eén van de twee dissonante elementen aanpassen,
zodat die minder dissonant wordt.
- Extra opvattingen verzamelen die een van beide
elementen versterkt of verzwakt, zodat de ‘balans’
doorslaat naar één kant.
- Trivialiseren.
- Tegen jezelf zeggen dat je geen keuze hebt.
-> vaak veroorzaakt door een gebrekkig inzicht in de invloed van de situatie op het eigen gedrag.
Full transcript