Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Okul Örgütü ve Yönetimi

No description
by

on 28 April 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Okul Örgütü ve Yönetimi

Okul Örgütü ve Yönetimi
1.Okul Örgütü 1/10
Okulun en önemli ve açık özelliği,
üzerinde çalıştığı ham maddenin toplumdan gelen ve topluma giden insan

oluşudur.

Okulun örgüt özelliklerinden ikincisi,
okulda çeşitli değerlerin bulunması ve çatışmasıdır.

Okulun başlıca görevi, içinde olduğu kadar dışında da çatışan bu sosyal, politik ve ekonomik değerleri uzlaştırmak ve dengeleştirmektir.

Üçüncü özellik olarak,
okulun ürününü değerlendirme güçlüğü gelir.
Büşra ZEYBEK
Gamze Tuğba SADİ
Süleyman ÇELEBİ

1.OKUL ÖRGÜTÜ
1.Okul Örgütü 3/10

Okul özel bir çevredir.
Eğitim genellikle dolaylı bir girişim olduğundan, bu amaçla okul denilen özel bir çevre oluşturulmuştur.
Bu özel çevrenin görevi, çocuğa gerçek çevreyi kolaylaştırarak, temizleyerek ve dengeleştirerek öğretmektir.
Bu konuda okul yöneticisine düşen görev okul ile çevre arasında bir köprü kurabilmek ve bu köprüyü daima açık bulundurmaktır.
1.Okul Örgütü 2/10
Okulun amaçları diğer örgütlere göre daha karmaşık olduğundan okulun değerlendirilmesini zorlaştırmaktadır.
Okulun iki temel eylemi olan öğretme ve öğrenmenin ürünü, insan davranışlarındaki değişiklik olduğundan; bunları beklemek, gözlemek ve değerlendirmek hem sabır hem de beceri isteyen bir girişimdir.
Bu yüzden diğer örgütlerin aksine okulun üretim hataları derhal fark edilmez ve hatalı üretim çok zaman topluma öylece girmiş olur.
Bu üretim niteliğinin kontrol ve değerlendirilmesinden, birinci derecede sorumlu olan
okul yöneticisi
dir. Eğer okul yöneticisi objektif olma eğiliminde ise, bu değerlendirmeyi tarafsız ölçülerle yapabilir ve hatalı üretimi fark edebilir.
Bu hatayı düzeltecek olanların başında da ana-baba ve öğretmenler gelmektedir.
1.Okul Örgütü 4/10
Okul çevredeki bütün formal ve informal örgütlerin ya yön verdiği ya da etkilediği bir örgüttür.
Çevrenin tüm eğitim problem ve görevlerine katılmayan okulun, başarılı olduğu söylenemez. Okulun amaçlarından birisi de diğer örgütler için insan kaynağı hazırlayan bir örgüt olmasıdır.
Okul, kültür değişmesini sağlayan örgütlerin başında gelir.
1.Okul Örgütü 5/10
Diğer bir özellik ise
okulun bürokratik bir kurum oluşudur.
Her örgüt gibi
okulun da kendine özgü bir kişiliği
vardır. Bu kişilik örgütün havasında görülür.
Yapılan bir araştırmaya göre; okulun havasını meydana getiren grup ve lider davranışları şunlardır:
Grubun olumlu davranışları moral ve samimiyet; olumsuz davranışları ise çözülme ve engellemedir.
Liderin olumlu davranışları kendini işe verme, anlayış gösterme, olumsuz davranışları ise yüksekten bakma ve yakından kontroldür.
1.Okul Örgütü 6/10
Okullar, öğrencilere akademik bilginin ve mesleki becerinin yanı sıra sosyal sorumlulukların, toleransın, oto kontrolün ve diğer bireylere saygının da kazandırıldığı kurumlardır.
Eğitim sisteminde asıl üretim işlemi okulda yapıldığı için sistemin kilit, stratejik ve vazgeçilmez ögesi okuldur.
Eğitim sisteminde okul, önemli bir alt sistemdir ve okulun başarısı da eğitim sisteminin başarısı demektir.
1.Okul Örgütü 7/10
Okulun görevleri, aslında eğitimin görevleridir ve bunlar sosyal, politik ve ekonomik olarak gruplandırılabilir.

Okulun sosyal görevi
çocuğu sosyalleştirme, yani çocuğa kültürü aşılamaktır. Okul bu görevini yaparken, kültürünü hem korur, hem değiştirir.

Okulun politik görevi,
yetiştirdiği kuşağın devlet sistemine bağlılık göstermesini ve liderlik yetenekleri olan öğrencilerin seçilmesi ve eğitilmesini gerçekleştirmektir.

Okulun ekonomik görevi ise,
ekonominin beyin gücü ve insan gücü ihtiyacını karşılamaktır.
1.Okul Örgütü 8/10
Okullar temel değişim birimidir. Çünkü; okullar öğretmenlerin bir araya geldiği, öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarının ve beklentilerinin, toplumun isteklerinin karşılandığı bir yerdir.
Her okul tektir ve kendine özgüdür.
Eğitim sistemi, çevresindeki sosyal, ekonomik, politik ve kültürel sistemlerle sürekli bir ilişki ve etkileşim içindedir.
Okul, toplum ve yaşanan çevrenin ihtiyaçlarını karşılayan bir kaynak merkezdir. Bu yüzden okul, çevre ve toplumun beklentilerine göre kendini geliştirmek zorundadır.
1.Okul Örgütü 9/10
Eğitim sisteminde yöneticilerin planladıkları etkinlikler, okulların amaçları doğrultusunda insan kaynağının oluşturulmasına yönelik olarak, öğretim eylemlerine dönüşmektedir. Bu dönüşümü sağlayan örgütsel düzenek, okuldur.
Planlanmış eğitim etkinliklerinin uygulanma, izlenme ve sınanma olanakları ancak okul ortamında olasıdır.
Okulun ayrıcalıklı, etkili ve özel konumu, aynı zamanda
okul yöneticiliğini

de ön plana çıkarmaktadır.
1.Okul Örgütü 10/10
Yönetimin görevi, örgütü amaçlarına uygun olarak yaşatmaktır.
Okul yönetiminin görevi
de okulu amaçlarına uygun olarak yaşatmaktır.
Okulu amaçlarına uygun olarak yaşatmak, örgütteki insan ve madde kaynaklarını en verimli biçimde kullanmakla gerçekleşir. Okul yöneticisinin böyle yapabilmesi, okul yönetimi kavram ve süreçlerini iyi bilmesiyle olanaklıdır.
2.ÖRGÜTÜN BOYUTLARI
2.1. Amaç
Genel olarak örgütün amacı; verimi arttırmak, emeği azaltmak, madde ve insan kaynaklarını kontrol edebilmek, çatışmayı en az dereceye indirmek, bireysel sapmayı azaltmak, insan davranışını kestirme olanaklarını çoğaltmak olarak belirtilebilir.
Örgütün amaçları açık ve kapalı olabilir. Açık amaçlar formal ve geneldir, kapalı amaçlar ise informal ve bireyseldir.
2.2.Yapı
Örgütün yapısını; anatomi, fizyoloji, hiyerarşi, rol ve statü gibi kavramlar oluşturur.
Örgütün
anatomisi
, karar verme işlemlerinin dağılımında görülür.
Üyelerinin kararlarını etkileme yolları da örgütün
fizyolojisini
meydana getirir. Bu yollar dış ve iç olmak üzere ikiye ayrılır. Dış yollar enformasyon, hizmet içi eğitim ve yetkidir. İç yollar, üyelerinin ihtiyaçlarının karşılanması ve örgütün benimsenmesidir.
2.3.Hava(İklim)
Örgütün bu boyutu, kişiler ve gruplar arası ilişkilerin ürünüdür.
Bir eğitim örgütünün havasında rol oynayan en önemli iki etken öğretmen ve yöneticidir. Her birey, bir örgüte girerken, bazı ihtiyaçlar ile beklentilerin etkisi altında davranır. Bu ihtiyaçlar karşılanmaz ve beklentiler gerçekleşmezse, o örgütün bir üyesi olarak,
morali bozulur ve verimi düşer.
2.4.Süreç
Yönetim süreçlerini;
karar, planlama, örgütleme, iletişim, etki, koordinasyon ve değerlendirme
kavramları oluşturmaktadır.
Örgüt yapısının öğelerinden biri de
hiyerarşi
dir. Örgütün yapısı içinde, gerek makamların gerekse yetkilerin dağılımı, hiyerarşiyi meydana getirir. Böylece hiyerarşi, üst-ast formal ilişkileri de, bir dereceye kadar belirtmiş olur.
Sosyal psikolojide sosyal rol, beklentilerin örgütlenmiş bir örneği olarak tanımlanır.
Örgüt içinde
rol,
bir makamda bulunan bireyden beklenilen davranıştır. Makamların sınıflandırılması ve işlerin çözümlenmesinde, rol ve statü gerçekleri temel alınır.

Statü
ise, rolün önemine verilen değer olarak düşünülebilir.
Örgüt içinde statü, görev veya hiyerarşi bakımından olur. Görevsel statünün temeli uzmanlıktır. Hiyerarşik statü ise, hiyerarşideki düzeyin bir sonucudur.
Verim, örgütün verimi ve üyelerinin verimi olarak iki türlüdür. Birincisi örgütün amaçlarının gerçekleşme oranı, ikincisi de üyelerinin arasındaki işbirliği derecesi ile ölçülür.
Öyleyse,
örgütün verimi
ortak amaçların gerçekleşmesidir ve kişisel değildir. Bu verim örgütün formal yanı ile ilgilidir.

Üyelerin verimi
ise, bireysel ihtiyaçların karşılanması sonucudur ve kişiseldir. Bu verim de, örgütün informal yanı ile ilgilidir. İş ve birey arasındaki ilişkiyi dört türlü özetlemek mümkündür
Verimli örgüt:
İş verimi yüksek, bireysel doyum yüksek.
Verimsiz örgüt:
İş verimi düşük, bireysel doyum düşük.
İşe dönük örgüt:
İş verimi yüksek, bireysel doyum düşük.
Bireye dönük örgüt:
İş verimi düşük, bireysel doyum yüksek.

Özetlenen bu dört tip örgütün havasındaki özellikleri bilmek bunları tanımada yöneticiye yardımcı olabilir:
Verimli örgüt:
Sosyal hoşgörü, işbirliği, samimiyet, elastikiyet, kendini işe verme.
Verimsiz örgüt:
Aşırı konuşma, düşmanlık, engelleme, sosyal ayrılık, direnme, çözülme.
İşe dönük örgüt:
Verim amacı, gözcülük, yüksekten bakma, kesin iletişim, kararlı yöntemler
Bireye dönük örgüt:
Sınıflama, gruba uyma, kayırma, çıkar düşkünlüğü, gizlilik yokluğu
2.4.1.Karar Verme
Ortak bir çabayı gerektiren bir amacın gerçekleştirilebilmesi için gerekli yapının oluşturulması eylemleri örgütleme olarak adlandırılır.
Örgütleme süreci sonunda örgütün yapısı yada kısaca örgüt oluşur. Örgüt, amaç, insan, görev, konum, iletişim, insanlar arası ve insanla-iş arası ilişkilerden oluşur.
Günlük dilde insanların önemli mesajları alıp verdikleri, birbirleriyle fikir ve duygularını paylaştıkları bir süreçtir.
İletişim tek yönlü yada çift yönlü gerçekleştirilebilir. Tek yönlü iletişim bir kişinin diğerine bir şey anlattığı zaman gerçekleşir. Bir konuşmacı tarafından başlatılır ve dinleyicide biter.
Bir sorunun çözümüne ilişkin olası yollardan en uygun olanın seçilmesi olarak tanımlanabilir. Herhangi bir konuda karar verme yönetimin özüdür, esasıdır. Yönetim sürecinin niteliği karar verme tarafından belirlenir. Yönetim sürecinin tüm diğer nitelikleri karar vermeye bağlıdır.
Her örgüt etkili olabilmek için karar verme yeteneğine sahip olmak zorundadır. Kararlar lider tarafından, grup tarafından, örgüt dışı yasal güçler ya da başka yollarla verilir, Kararlar uygulanmadıkça örgüt işleyemez.
Griffith, karar vermeyi yönetimin temel süreci olarak ileri sürmüştür. Ona göre karar verme aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır.
1. Problemin tanınması, tanımlanması ve sınırlandırılması,
2. Problemin çözümlenmesi ve değerlendirilmesi,
3. Çözümlerin değerlendirilmesine esas olacak ölçütlerin ya da, standartlarının saptanması,
4. Bilginin toplanması,
5. Yeğlenen çözümün formüle edilmesi, seçilmesi, önceden test edilmesi,
6. Yeğlenen çözümün uygulamaya konulması.

2.4.2.Planlama
Planlama önceden belirlenmiş amaçların gerçekleştirilmesi için yapılması gereken işlerin saptanması, izlenecek yolların seçilmesidir. Planlama geleceğe ilişkin kararsızlığı azaltır veya tüm ortadan kaldırır, dikkatin amaçlar üzerinde toplanmasını sağlar.
Akılcı bir eylem, planlama gerektirir. Eylem planlama ile yönlendirilir. Plansız bir eylem etkisiz ve anlamsız olur. Planlama ile amaçlar saptanır ve saptanan amaçların gerçekleştirilmesi için eşgüdümlenmiş araçlar geliştirilir.

Planlama sürecinde iki soruya yanıt aranmaktadır.
a) Gerçekleştirilmesi ya da başarılması gereken nedir?
b) Nasıl gerçekleştirilecektir?
Planlama, gerçekte tüm eğitim örgütlerinde duyulan sürekli bir gereksinimdir. Hızla değişen bir toplumda, insan gereksinimleri ile ilgilenen bir eğitim kurumunda, sürekli planlamanın gereği açıktır. Olanaklar ölçüsünde ilgili tüm personelin planlamaya doğrudan katılmaları sağlanmalıdır. Katılma için bir baskı uygulanmamalı, ama istekli ve ilgili olanlarda engellenmemelidir.

Eğitimin, genel kalkınmaya, istihdama, bütünüyle ekonomik yaşama dönük olması, planlamanın temel amaçlarını oluşturmaktadır. Toplumun temel kültürel öğelerinin yeni kuşaklara aktarılarak korunması, törel ve tinsel değerlerin geliştirilmesi, ekonominin gereksinim duyduğu nitelikli insan gücünün yetiştirilmesi, ulusal bütünlüğün sağlanması ve korunması, eğitim planlamasında dikkate alınması gereken önemli konulardır.

Eğitim Planlaması
Eğitim planlaması şu özelliklere sahip olmalıdır.
1.
Eğitim planlaması uzun bir dönemipsamalıdır.(kısa dönemli 1-2 yılı, orta dönemli 4-5 yılı ve uzun dönemli 10-15 yılı kapsamalıdır).
2.
Eğitim planlaması toplumsal ve ekonomik kalkınma planları ile bütünleştirilmelidir.
3.
Eğitim planlaması sistemi bir bütün olarak almalı ve kapsamalıdır.
4.
Eğitim planlaması, eğitimsel gelişmenin hem nitel hem de nicel yönleri ile ilgilenmelidir.
5.
Eğitim planlaması eğitim yönetiminin ayrılmaz bir parçası olmalıdır.
Eğitim Planlaması
Eğitimde;
1.
Herkese sunulan eğitim olanaklarının artırılması,
2.
Herkes eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması,
3.
Toplumun gereksinim duyduğu nitelikli insan gücünün hazırlanmasını hedeflemektedir.
Bu hedeflerin gerçekleştirilebilmesi için; eşitlik, verimlilik, etkililik ilkelerinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Eğitim Planlaması
Eğitim Planlaması
2.4.3.Örgütleme
Her örgüt iki boyuttan oluşur.bunlar formal ve informal boyutlardır. Formal örgüt düzen ve tutarlılık için informal örgüt canlılık ve dirilik için gereklidir. İnformal ilişkiler örgüt dışı sık ilişkiler sonunda oluşurlar.
İyi bir örgüt oluşturmada iki nokta özel bir önem taşımaktadır. İletişim sistemi ve çalışanlar, örgütün amaçlarına etkili katkılarda bulunarak kendi bireysel gereksinimlerini de karşılayabilmektedirler.

Örgütleme süreci şu aşamalardan oluşur:
1) Örgütün amacının saptanması
2) Amaçtan türetilen hedeflerin,politikaların ve planların formüle edilmesi
3) Bu etkinliklerin ayrıntılandırılması ve sınıflandırılması
4) Bu etkinliklerin eldeki insan ve madde kaynaklarına göre gruplandırılması
5) Her etkinlik grubuna yetkinin verilmesi
6) Otorite ilişkileri ve iletişim sistemi ile bu grupların yatay ve dikey olarak birbirine bağlanması

2.4.4.İletişim
Bir konu hakkında sınıf içinde ders anlatımı veya uygun davranışlar konusunda bir yöneticinin odasında öğüt vermek tek yönlü iletişimin okullardaki en yaygın uygulamalarıdır.
Çift yönlü iletişim karşılıklı ve etkileşimli bir süreçtir. Süreçteki bütün katılımcılar, mesajları başlatır ve alırlar.
Çift yönlü iletişim için Nicholas C. Burbules dört tür bireysel dialog şekli tanımlamıştır:
Konuşma, araştırma, tartışma ve öğretim.

İletişim sistemi formal ve informal olarak iki boyutludur.
Formal iletişim sisteminin oluşturulması yöneticinin sorumluluğundadır. Formal iletişim yapısı, enformasyon ve görüşlerin özgür olarak gerekli yönlere akışını sağlamalıdır. İnformal iletişim ağı ile desteklenmelidir.
İnformal iletişim, örgüt üyelerinin kişisel ve sosyal ilişkilerine dayanır. Örgütsel amaçlardan çok bireysel amaçlara göre ayarlanmıştır. İnformal iletişim ağına kulak veren bir yönetici işgörenlerin ilgi ve çıkarlarını, örgüte ve sorunlarına ilişkin tutumlarını öğrenebilir.

İletişim Öğeleri
a) Gönderici(Kaynak):
İletişim sürecinin başarısı büyük ölçüde göndericinin bilgi, yetenek ve özelliklerine bağlıdır. Gönderici kendisine ulaşan bilgi, fikir ve duygulara göre mesaj alarak iletilecek düşünceleri kelimelere, rakamlara, sembollere dönüştürür. Bunları belirli bir iletişim kanalından mesaj olarak alıcıya gönderir.
Göndericinin mesajı hazırlarken dikkat etmesi gerekenler:
• Alıcının bilgi ve tecrübe alanına giren semboller kullanılmalıdır.
• Gönderici soyut ifade ve sembollerden çok somut semboller kullanılmalıdır.
• Sembolleri alıcının daha önce alışmış olduğu anlamada kullanmalıdır.
• Alıcının anlamaması muhtemel olan kelimeleri açılamalıdır
Kaynağı etkileyen faktörler:
• Kaynağın iletişim becerisi(kelime zenginliği, iyi cümle kurması, uyumlu söz dizimi gibi)
• Kaynağın tutumları(örneğin çekingen bir kişiliğe sahip olan biri daha çok çekingen önerilerde bulunur.)
• Kaynağın deneyim ve bilgisi
• Kaynak üzerinde etkili olan çevresel-toplumsal ve kültürel ögeler
• Kaynağın taşıması gereken özellikler(kaynak bilgili olmalıdır, kaynak kodlama özelliğine sahip olmalıdır)

İletişim Öğeleri
b) Algılama ve değerleme(kodlama):
Hem alıcı hem de gönderici için söz konusu olan bu unsur, kişilerin kendilerine çevrelerinden ulaşan bilgi, fikir, duygu ve mesajları algılama ve değerleme biçimleme biçimleri ilgilidir.
Algı, duyu organlarından gelen verilerin organize edilmesi ve anlamlandırılması sürecidir.
Algılama süreci, kişilerin sahip oldukları değer yargıları, amaçları, ihtiyaçları, kültürel ortam, bilgileri, tecrübeleri gibi birçok etmenden etkilenmektedir.
Güney’e (2006)göre kodlama bir bilginin, düşüncenin, duygunun iletişim için uygun bir mesaj haline getirilmesidir.(resim, grafik, jest, mimik)
Kodlamada en önemli öğe dildir.

İletişim Öğeleri
c) Mesaj:
Konuşulan kelimeler, yazılı kelimeler, grafik ve çizimler ile jest ve mimikler(örneğin; yüzün aldığı bir ifade şekli, kolun bir hareketi) alıcıya gönderile bir mesajdır.
Mesajın taşıması gereken özellikler:
• Mesaj açık ve anlaşılır olmalı
• Mesaj uygun zamanda gönderilmeli
• İletişim sürecinde mesaj uygun yolu izlemeli
• Mesajın etkili olabilmesi için kaynak ve alıcı arasında kalmalı

d) Kanal :
Alıcı ile kaynak arasındaki bağdır. Beş duyu organından beyine giden iletişim kanallarıdır. İki kişinin konuşmasını bağlayan bit telefon sistemi, ses dalgalarını ileten hava da gönderici alıcı arasındaki kanaldır.

e) Alıcı:
Başarılı bir iletişim, alıcı tarafından mesajın alınarak kodun çözüldüğü ve ona bir anlam verildiği zaman meydana gelir. Doğru bir iletişim, hem gönderici kaynağın hem de alıcının kullandığı kodlama sistemini ve sembolleri bilmelerini gerekli kılar.

İletişim Öğeleri
f) Geri besleme:
Dönüt genellikle kusurları olumsuzlukları, sapmaları, işlevsizliği kısaca örgütün işleyiş bozuklukları ile ürünün nitelikçe eksikliklerini bildiren bilgiler anlamında kullanılır.
Dönütün en iyi alındığı iletişim biçimi yüz yüze iletişimdir. Geri besleme veya cevap, göndericiye mesajın alınıp alınmadığını ve doğru bir şekilde yorumlanıp yorumlanmadığını öğrenmesini sağlar.
Geri besleme kaynağa ulaşma açısından ele alındığında gecikmesiz ve gecikmeli olarak ikiye ayrılır. Gecikmesiz sadece yüz yüze gerçekleşen iletişim biçiminde gerçekleşir.
Gecikmeli alıcının cevabını anında gönderemediği iletişim biçiminde görülür.

İletişim Öğeleri
g) Gürültü:
iletişimin doğruluğunu veya güvenirliğini azaltan herhangi bir unsurdur. Gürültü iletişimin her aşamasında olabilir.
Kaynak, bir şeyi kodlamak veya anlatmaktan yoksun ise gürültüye neden olur.
Mesaj, anlamlı yeterli sembollerle açıklanmıyorsa kodlama aşamasında gürültü var demektir.
Gürültü çeşitleri:
Fiziksel gürültü:
Kanalda yer alır. Aşırı ses, parazitler vb.
Nörofizyolojik gürültü:
Alıcıda yer alan gürültüdür. İşitme organı bozuklukları gibi
Psikolojik gürültü:
Alıcının merkezinde yer alır. Psikolojik gürültü genelde algılama hataları, inançlar, tutumlar, ön yargılar, yanlış anlama ve yorumlardan kaynaklanır.
Eğitimde verimlilik kavramı iç ve dış, nicel ve nitel olarak ele alınabilir.
Eğitim sistemine giren öğrenci sayısı ile öğrenim süreci sonunda mezun olan öğrenci sayısı arasındaki ilişki nicel iç verimliliktir.
Eğitim sistemine giren öğrencilere kazandırılmak istenen davranışlar arasındaki ilişki nitel iç verimliliktir.
Dış verimlilik ekonomik ve toplumsal sistemle eğitim arasındaki ilişkiye dayanır. Eğitimin toplumun bugünkü ve gelecekteki gereksinimlerini karşılama gücünü yada yeteneğini ifade eder.

Verimliliğin temel formülü:
Verimlilik=Çıktı/Girdi
Eğitim Planlaması
Her yönetim amaçlara ulaşmak için karar veri, plan yapar ve eyleme geçer. Faaliyetler sonunda amaçlara ne ölçüde ulaşıldığı araştırma çabalarına etkinlik denir.
Etkinlik bir işletmenin üretim faktörleri yada üretimin kendisi için önceden saptadığı programın gerçekleştirilme derecesidir. Gerçekleşen performans, olması gereken performans ile karşılaştırıldığında, gerçekleşen performansın standart performansa ne kadar yaklaşmadığını gösterir.
Eğitim Planlaması
Örnek:
Bir işin yapılmasında standart sürenin iki saat olduğunu, fakat uygulamada bu işin üç saat te gerçekleştiğini varsayalım.
Etkinlik=2/3x100= %66 dır.
Buna göre işin yeterli derecede etkin olmadığı sonucuna varılabilir. Etkinlik oranının “1” değerinin altında kalması, faaliyetin istenildiği kadar gerçekleşmediği anlamına gelir.
Yeterli veya etkin bir performans için amaç, etkinlik oranının “1” değerine ulaşmasıdır.

Etkinlik derecesi=gerçekleştirilen durum/
amaçlanan durumx100
2.4.4.1. İletişimin Ögeleri
2.4.4.2. İletişimin Türleri
a.Bireysel İletişim
Bir kişinin yüz yüze yada kişisel iletşim araçlarıyla gerçekleştirdiği iletişim türüdür. (Türkmen, 1992:8). Güney ‘ e(2006) göre ise, bireysel iletişim insanın iç dünyası ile ilgili olan bir iletişim biçimidir. Başka bir deyişle insanın kendi kendini anlaması ve çeşitli duyu organları arasında gerekli ilişkileri kurmasıyla yakından ilişkilidir.
b.Toplumsal İletişim
Kişi, grup örgüt gibi toplumsal birimler arasındaki bilgi alışverişini anlatmaktadır. Toplumsal iletişimin kapsamına giren iletişimin şekilleri şunlardır.

1.Dille İlgili Etmenler:

a)
Seçilen sözcük, ve kısaltmalar (MİT,PTT,OECD,TIMMS;PISA;PIRLS gibi), uzun cümleler, yabancı kelimeler

b)
Semantik:Bir sözcüğün birden fazla anlamı vardır.Sözcüğün kullanılan anlamıyla algılan anlamı farklı olursa iletişim kesilmiş olur. (Can,1992:252) Konuşama ve yazı dilindeki karışıklık veya inceliklerin neden olduğu farklar ve anlaşmazlıklar. (Bursalıoğlu,1987:170)

c.Örgütsel İletişim
Örgütün hedefine ulaşması için gereken üretim süreci içinde, eşgüdümü bilgi akışını, değerlendirmeyi, eğitimi, karar almayı ve denetimi sağlamak amacıyla belli kurallar içinde gerçekleşen iletişim biçimidir.(Türkmen,1992:9). Güney’e (2006) göre ise, örgütün işleyişini ve amaçlarını gerçekleştirmek için örgütü oluşturan çeşitli bölümler arasında ve örgüt çevresi arasında devamlı bir bilgi ve düşünce alışverşi sağlayan toplumsala süreçtir.


Örgütsel İletişimin Türleri
Biçimsel iletişim:
Örgütsel kurallar içinde, kendine özgü bir dille, bireysel özelliklerden soyutlanmış “resmi” iletişim biçimidir.
Örneğin, resmi yazıların hangi makama nasıl yazılacağı, hatta kimin kime yazabileceği kurallara bağlanmıştır.(Açıkalın,1998:90)

Doğal İletişim:
Örgütsel kurallar dışında örgüt üyelerinin resmi statülerini izlemeyen iletişim biçimidir.
Örneğin, bir okul gazetesinde, öğretmenlerle ve öğrencilerle birlikte yemek hazırlamak, öğretmenler odasında öğretmenlerin samimi biçimde sohbet etmeleri, sorunlarını, duygularını, düşüncelerini rahat, içlerinden geldiği gibi paylaşmaları, yöneticilerin astları ile birlikte yapmış oldukları etkinliklerde okuldaki ya da çalışma ortamındaki biçimsel iletişim yerine doğal, rahat, içten geldiği gibi davranmalarıdır.


2.4.4.3. İletişimi Engelleyen Etkenler
Dikey İletişim:
Örgütün hiyerarşik kademeleri izleyerek alıcıya ulaşması beklenen iletişimdir. Memur-okul müdürü, okul müdürü-ilçe şube müdürü, ilçe müdürü-kaymakam, il milli eğitim müdürü- Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü vb. Bir okuldaki yönetsel bir işlemin yürütülmesinde, çalışanların izin ya da başka bir okulda görevlendirilmelerinde veya başka bir ile atanmaları sürecindeki işlemlerde dikey iletişim kanalları kullanılmaktadır

2.Teknik Engeller
(çevresel engeller):
Zamanlama, aşırı bilgi yükleme, gürültü ve kültürel faktörler.

İletilecek mesajın açıklığa kavuşturulamaması, güven ve açlık, kıskançlık, dinlememe, duymak istediklerimizi duyma, kaynak ile alıcının görüşleri, duygu ve heyecanları, yargı ve saplantıları.

3.Psikolojik Güçlükler:
4.Statü:
Kaynak ve alıcının sosyal ve formal statüleri, akademik ve mesleki gelişme farklılıkları(Yanpar,2009:84)
Kaynağın bazı yükümlülüklerin altına girmesi durumunda önceden hazırlaycağı savunma mekanizmaları.

5.Korunma:
İletişim merkezi ile birimler arasındaki uzaklıktır.

Özel Alan:
Bu alan 0-40 cm arasındadır.(Anne, baba vs.)
Resmi Alan:
Bu alan 80-120 cm arasındadır.(Örneğin satıcı- müşteri ilişkisi)
Sosyal Alan:
40-80 cm arasındadır.(Arkadalşarı kapsar.)
Dış ve ortak alan:
2 metreden fazla mesafeye sahip olan alandır.

6.Alan:


Örgütün amaçları ve görevleri gereği, bazı kapsamın sınırlanması ve gizli tutulması.

Üst-ast ilişkilerinde çatışmalar, yetkini oldukça az veya aşırı derecede aktarılması, fazla dar ya da geniş kontrol alanı, düzensiz bilgi akımı(Bursalıoğlu,1987:170)
7.Hiyerarşi:
8.Uyutma:
9.Sınırlama:
Kanaların ve iletimindeki organların mesajları ihmal etmesi ya da önemsiz sayması(Yanpar,2009:85)
Belli bir amacı gerçekleştirme doğrultusunda insan ve madde kaynaklarının katkılarını bütünleştirme sürecidir. Yönetim sürecinin her öğesi etkili bir eşgüdümlemeye katkıda bulunur. İşlevsel planlama, sağlıklı bir örgütlenme ve etkili bir iletişimin, etkili bir eşgüdümün gerçekleştirilmesinde büyük payı vardır.
2.4.5.Eşgüdümleme
Yönetimsel liderliğin ölçütü, örgüt üyelerinin örgütünün amacının gerçekleştirilmesinde düzenli ortak çabaya katkıda bulunabilecek biçimde etkilemeleri derecesidir. Bir okul yöneticisinin otoritesinin kaynağı yasal düzenlemelerdir. Örgüt üyelerini etkilemede emir, otorite tarafından desteklenir. Otoritesiz bir emir sadece bir ricadır. Yönetimsel anlamda sadece bir yöneltme değildir.

2.4.6.Etkileme
Değerlendirme süreci ile, örgütün bir bütün olarak ve her parçasının etkililik derecesi saptanabilir. Sadece örgütün hizmetleri ve programın etkililiği değil, yönetim tarafından kullanılan süreçler de değerlendirilir.
Amacı; örgütsel etkililik derecesini arttırmaktır.

2.4.7.Değerlendirme
Yetkinin kaynağı konusunda belli başlı üç kuram bulunmaktadır:

Biçimsel yetki kuramı:
Yasal gücü belli sınırlar içinde kullanma hakkının örgütteki konumlara verilmesidir.

Kabul kuramı:
Yetkinin kaynağı, emir alanların o emri kabul edilir bulmaları, emri kabul etmeleridir.

Yetenek kuramı:
Yetkinin kaynağı, teknik bilgi ve beceridir. Yönetici, kişisel yeteneği ve meslek bilgisi, etkileme gücüne, emir verme hakkını daha etkili biçimde kullanabilmektedir.

3.EĞİTİM YÖNETİMİ
3.1.Eğitim Yönetiminin Özellikleri
1.
Eğitim doğrudan ya da dolaylı olarak insanlarla ilgili bir hizmettir.

2.
Eleştirici bir tutum geliştirmek genellikle eğitimin temel amacıdır.

3.
Eğitim örgütlerinin (okulların) başarılarını yeterli olarak değerlendirmeyi engelleyen etkenler vardır.
 


1.Yöneticinin entelektüel özellikleri

2.Yöneticinin karakterine ilişkin özellikler

3.Yöneticinin sosyal özellikleri

3.EĞİTİM YÖNETİMİ
Yönetim, bir grup insanı belirlenmiş amaçlara doğru yönlendirme, aralarındaki işbölümü, işbirliği ve koordinasyonu sağlama çabalarının toplamıdır.
Yönetim, başta insanlar olmak üzere parasal kaynakları, donanımı, demirbaşları, hammaddeleri, yardımcı malzemeleri ve zamanı birbiriyle uyumlu, verimli ve etkin kullanabilecek kararlar alma ve uygulatma süreçlerinin toplamıdır

3.EĞİTİM YÖNETİMİ
Eğitim yönetimi ve onun bir alt alanı olan okul yönetimi, devletin eğitim politikalarını ve yetkili organların bu politika doğrultusunda saptadığı genel ve özel eğitim amaçlarını gerçekleştirmekle yükümlüdür.

Eğitim yönetimi ve onun daha sınırlı bir alanda uygulaması olan okul yönetiminin temel amacı, ilgili olduğu eğitim örgütünü, eğitim politikaları ve örgütün amaçları doğrultusunda yaşatmak, etkili bir biçimde işler durumda tutmaktır.

3.1.Eğitim Yönetiminin Özellikleri
4.
Eğitim onu denetleyen güçlerin yapısı bakımından da öteki örgütlerden farklıdır.


5.
Okul personeli genellikle mesleki öğretim görmüştür. Pek çok öğretmen, yıl olarak müdür kadar eğitime sahiptir, bu durum yöneticinin etkileme gücünü azaltır.


6.
Eğitim kurumlarının yapısı ve örgütlenmesi özel
dikkati gerektirir.

3.1.Eğitim Yöneticisinin Özellikleri
Sorunlara odaklaştırabilme yeteneği, düşüncelerinin açık ve seçik ifade edebilme yeteneği gibi.
Bu özellikler yöneticiye çevresindeki insanları etkileyebilme, onlara yol gösterebilme, düşünce ve kararlarını kabul ettirerek yönlendirme becerisi sağlayacaktır.
1.Yöneticinin entelektüel özellikleri
Yöneticinin başladığı işi bitirebilmesi ve hareketlerinde dengeli, etrafına güven veren bir kimse olabilmesi için akıl ile duygu arasında denge kurabilme, değişken koşullara, ortamlara ve değişik kişilikteki insanlara uyum gösterebilme,
2.Yöneticinin karakterine ilişkin özellikleri
Dikkatlilik, ihtiyatlılık (aşırı riske girmeme) girişkenlik, hafıza gücü, dinamiklik (bir çok olay ve konuları yerinde ve zamanında izleme ve tedbir alma), azim ve sebatkarlık, tertiplilik ve düzenlilik, yöntemlilik (işleri acil durumuna göre sıraya koyarak yürütmek), süratlilik, ciddilik gibi özelliklere sahip olması gerekir.
2.Yöneticinin karakterine ilişkin özellikleri
Yöneticinin kendisini iş çevresine, işletme ya da okul içindeki astlarına varsa üstlerine kabul ettirmesine ilişkin özelliklerdir.
Bunlar; dış görünüşü, giyim kuşamı, gruba hitap edebilecek nitelikte olması, grup yapılarını, ortak amaç, değer ve duygularını anlayabilme, işle ilgili iyi alışkanlıkların yerleşmesine çalışması, kendisi ile çalışacak her insandan yararlanabilmesi ve işbirliği kurabilmesi,

3.Yöneticinin sosyal özellikleri
Her kişinin ve olayın özelliğine göre ölçülü ve dengeli hareket edebilmesi, bilgi, tecrübe, adalet, hakkaniyet, güven verme, özel hayatında dikkatli ve çevresinde etkili, otorite sahibi ve ikna gücü olan bir kimse olarak tanınması gerekir.

3.Yöneticinin sosyal özellikleri
4.Statü
SORULAR
I. Formal yanı informal yönünden daha baskındır.
II. Okul örgütünün çeşitli değerleri bulunur ve çatışır.
III. Okul örgütünü değerlendirmesi zordur.

Yukarıdaki maddelerden hangisi veya hangileri okul örgütünün özelliklerindendir?

a) Yalnız I b) I ve II c) II ve III d) I ve III e) Hepsi

Aşağıdakilerden hangisi örgütün boyutlarından değildir?
a) Amaç
b) Süreç
c) Yapı
d) Hizmet
e) Hava

Aşağıdakilerden hangisi okulun sosyal görevidir?
a) Çocuğa kültürü aşılamak
b) Ekonominin insan gücü ihtiyacını karşılamak
c) Toplumu farklılaştırmak ve insan üzerinde çalışmak
d) Toplumu örgütlemek
e) Okulun doğru yönetim şeklini oluşturmak


Aşağıdakilerden hangisi örgütün yapısını oluşturan kavramlardan biri değildir?
a) Anatomi
b) Fizyoloji
c) Rol
d) Statü
e) Süreç

Aşağıdakilerden hangisi okul yönetiminin özelliklerinden değildir?
a) Eğitim doğrudan ya da dolaylı olarak insanlarla ilgili bir hizmettir.
b) Eleştirici bir tutum geliştirmek genellikle eğitimin temel amacıdır.
c) Eğitim örgütlerinin başarılarını yeterli olarak değerlendirmeyi engelleyen etken bulunmamaktadır.
d) Eğitim onu denetleyen güçlerin yapısı bakımından da öteki örgütlerden farklıdır.
e) Eğitim kurumlarının yapısı ve örgütlenmesi özel dikkati gerektirir.

Cevap:C
Cevap: D
Cevap: A
Cevap:C
Cevap: E
Full transcript