Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Wypowiedzenia złożone i imiesłowy

No description
by

Artur Derechowski

on 20 November 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Wypowiedzenia złożone i imiesłowy

Wypowiedzenia
Złożone
i Imiesłowy Imiesłów Zdanie złożone zawiera dwa (lub więcej) zdania pojedyncze, czyli dwa zdania składowe, innymi słowy zawiera dwa (lub więcej) orzeczenia. Rozróżniamy zdania złożone współrzędnie, podrzędnie oraz wielokrotnie złożone. Zdanie złożone współrzędnie Zdanie złożone podrzędnie Jak każde zdanie złożone, zawiera więcej niż jedno orzeczenie. Zdania składowe uzupełniają się wzajemnie, mogą istnieć oddzielnie. Łączą się ze sobą bezpośrednio lub za pomocą spójników. Dziela się na: 1. Zdania łączne - treść jednego zdania łączy się z treścią drugiego,
* np.
- Czytam książkę i słucham muzyki.
- Drzewa szumią, ptaki śpiewają, strumyk wartko płynie.
* przykładowe spójniki: i, oraz, tudzież, zarazem, także, ani, ni lub bez spójnika.
* przedstawienie graficzne: __1__....__2__ 2. Zdania rozłączne - treść pierwszego zdania wyklucza treść drugiego,
* np.
- Zjem lody albo wypiję koktajl.
- W wolnych chwilach rozwiązuję krzyżówki lub czytam książki.
* przykładowe spójniki: albo, lub, bądź.
* przedstawienie graficzne: __1__<....>__2__ 3. Zdania wynikowe - treść drugiego zdania wynika z treści pierwszego,
* np.
- Zrobiło się zimno, więc wróciliśmy do domu.
- Jesteś harcerzem, zatem bez trudu rozpalisz ognisko.
* przykładowe spójniki: więc, zatem, toteż, dlatego.
* przedstawienie graficzne: __1__>....>__2__ 4. Zdania przeciwstawne - treść drugiego zdania przeciwstawia się treści drugiego,
* np.
- Magda płakała ze wzruszenia podczas projekcji filmu, natomiast Kasia wyszła z kina nieco znużona.
- Nie przyjaźnili się, ale pomagali sobie w trudnych chwilach.
* przykładowe spójniki: ale, lecz, a, jednakże, zaś, natomiast.
* przedstawienie graficzne: __1__>....<__2__
Zdaniem podrzędnie złożonym nazwiemy takie zdanie złożone, w którym jedno ze zdań składowych (podrzędne) uzupełnia, zastępuje lub rozwija jakąś część drugiego zdania. Wyróżniamy: 1. Zdanie podrzędne podmiotowe - zastępuje lub uzupełnia podmiot zdania nadrzędnego; odpowiada na pytania: kto? co?, np.
- Ten dostanie nagrodę, kto na nią zasłuży.
- Zdawało mi się, że słyszę śpiew.
- Ucieszyło mnie, że wygrałaś konkurs. 2. Zdanie podrzędne orzecznikowe - zastępuje orzecznik zdania nadrzędnego, czyli jest orzecznikiem rozwiniętym w formę zdania; odpowiada na pytania: kim jest? czym jest? jaki jest? itd., np.
- Puszkin jest tym dla Rosjan, czym Mickiewicz dla Polaków.
- Twoje życzenie jest takie, że trudno je spełnić.
- Człowiek jest tym, kim chce być. 3. Zdanie podrzędne okolicznikowe - zastępuje okolicznik niewyrażony w zdaniu nadrzędnym i dopowiada na pytania okolicznika:
- miejsca: gdzie? skąd? dokąd? którędy? itp., np. Pójdziemy tam, gdzie byliśmy w zeszłym roku.
- czasu: kiedy? od kiedy? do kiedy? itp., np. Zobaczył go, gdy wsiadał do samochodu.
- sposobu: jak? w jaki sposób? itp., np. Zrób to tak, żeby się nie domyślił.
- celu: po co? w jakim celu? itp., np. Przyjdę do ciebie, żeby dokończyć ten projekt.
- przyczyny: dlaczego? z jakiej przyczyny? itp., np. Zapal światło, bo się ściemnia.
- warunku: w razie czego? pod jakim warunkiem? itp., np. Wszystko się uda, jeśli mi zaufasz.
- przyzwolenia: mimo co? wbrew czemu? itp., np. Przyszłam do ciebie, chociaż mnie nie zapraszałaś. 4. Zdanie podrzędne przydawkowe - zastępuje niewyrażoną przydawkę zdania nadrzędnego, czyli jest rozwiniętym w formę zdania określeniem rzeczownika, np.
- Ania obejrzała film, który ją zachwycił.
- Koncert dostarczył mu wrażeń, których nigdy nie zapomni.
- Płyta, którą przesłuchał Marek, bardzo mu się spodobała. 5. Zdanie podrzędne dopełnieniowe - zastępuje dopełnienie niewyrażone w zdaniu nadrzędnym, czyli jest dopełnieniem rozwiniętym w formę zdania; odpowiada na pytania dopełnienia (pytania przypadków oprócz mianownika i wołacza), np.
- Wszyscy słuchali z zapartym tchem, o czym opowiada dziadek.
- Krytycy dyskutowali o tym, jak wypadła inscenizacja.
- Gosia marzy o tym, aby wyjechać do Hiszpanii. 6. Imiesłowowy równoważnik zdania - zastępuje zdanie podrzędne w zdaniach podrzędnie złożonych lub jedno ze zdań składowych w zdaniach złożonych współrzędnie, np.
- Śpiąc, odpoczywały najlepiej.
- Czytając, dowiadywał się ciekawych rzeczy o własnym mieście.
- Usłyszawszy pukanie, ostrożnie podszedł do drzwi. Wypowiedzenie Złożone Imiesłów - forma czasownika mająca cechy przymiotnika bądź przysłówka Imiesłów przymiotnikowy Imiesłów przysłówkowy Imiesłowy, które odpowiadają na pytania przymiotnika nazywamy imiesłowami przymiotnikowymi. Imiesłów przymiotnikowy może pełnić w zdaniu rolę przydawki lub orzecznika. Wyróżniamy następujące imiesłowy przymiotnikowe: Czynny - odnosi się do wykonawcy czynności w teraźniejszości; tworzy się go tylko od czasowników niedokonanych za pomocą końcówek "-ący, -ąca, -ące", np. robiący Bierny - odnosi się do przedmiotu czynności; tworzy się go za pomocą końcówek: -ny, -na, -ne i -ty, -ta, -te, -ony, -ona, -one, tylko od czasowników przechodnich, np. zrobiony, umyty Przeszły czynny - nazywa cechy, które oznaczają wykonywanie czynności w przeszłości; dotyczy tylko tych czynności, które wiążą się ze zmianą stanu ich wykonawcy (np. wyglądu, rozmiaru, miejsca); tworzy się go za pomocą końcówki: "-ły", np. zgorzkniały, posiwiały, powstały, wyrosły, wzniosły, przybyły, zamieszkały Współczesny - informuje o czynności odbywającej się jednocześnie z czynnością wyrażoną czasownikiem; tworzony jest tylko od czasowników niedokonanych za pomocą zakończenia "-ąc", np. czytając, wołając, idąc Uprzedni - nazywa czynność wcześniejszą od tej wyrażanej przez orzeczenie; tworzony jest tylko od czasowników dokonanych za pomocą końcówki: "-wszy", "-łszy", np. zrobiwszy, poszedłszy Imiesłowy przysłówkowe są nieodmienne, pochodzą od czasownika i mają charakterystyczne końcówki:
-łszy,
-wszy
np. zrobiwszy, poszedłszy ArturDerechowski
Full transcript