The Internet belongs to everyone. Let’s keep it that way.

Protect Net Neutrality
Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Yunit IV Mga Sektor Pang-ekonomiya at mga Patakarang Pang-ekonomiya nito

No description
by

Zyra Len Caluya

on 28 February 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Yunit IV Mga Sektor Pang-ekonomiya at mga Patakarang Pang-ekonomiya nito

YUNIT IV MGA SEKTOR PANG-EKONOMIYA AT MGA PATAKARNG PANG-EKONOMIYA NITO



Aralin18- Pambansang Kaunlaran
Aralin19- Kalagayan ng Agrikultura sa Pilipinas
Aralin20- Ang Larawan ng Industriya ng Bansa
Aralin21- Sulyapan ang mga Manggagwang Pilipino
Aralin22- Ang Pandaigdigang Kalakalan

Aralin 18 Pambansang Kaunlaran
 Pambansang Kaunlaran
-Ito ay tumutukoy sa kakayahan ng bansa na pagbutihin ang panlipunang kapakanan ng mga mamamayan tulad ng:
*edukasyon,
*kalusugan,
*impraestraktura,
at ibang serbisyong panlipunan. Ang paraan upang makamit ang inaaasan na kaunlaran ay nakapaloob sa mga
planong pangkabuhayan ng pamahalaan. Pinagtuunan sa nakaraang markahan ang pambansang ekonomiya bilang kabahagi sa pagpapabuti ng pamumuhay ng kapwa mamamayan tungo sa pambansang kaunlaran.



Epekto ng Pagsulong at Pag-unlad
 Sa kabuuan, ang dalawang katangiang ito ay halos magkatulad kaya masasabi na ang pagsulonjg ay unang hakbang upang magkaroon ng pagbabago sa lipunan na siyang magiging dahilan upang ang pag-unlad ng bansa ay matamo. Ang pagsulong ay laging bahagi ng pag-unlad ng bansa.

Limitasyon ng Pagsulong at Pag-unlad ng Kabuhayan
 Isa sa mga limitaqsyon ng pagsulong ng kabuhayan ay pagbuti ng antas ng pamumuhay ng tao.
 Ang pagsulong ng kabuhayan ay nagiging dahilan ng pagkakaroon ng polusyon, mataas na antas ng kriminalidad, laganap na kagutuman, pagkasira ng kalikasan at pagsikip sa isang lugar.
 Ang pag-unlad naman ay nalilimitahan ng mga modelo o teorya na ginagamit ng mga bansa sa pamamahala ng ekonomiya ng bansa.

 Planong Pangkabuhayan ng Panahon ni Pangulong Benigno Simeon C. Aquino III

PHILIPPINE DEVELOPMENT PLAN 2011-2016 “inclusive growth”
nakatuon dito ang mabilis na paglago ng ekonomiya na kailangang masustinahan sa pamamagitan ng paglikha ng maraming trabaho para sa mga mamamayan, pagbabawas ng bilang ng naghihirap at naghihikalos sa buhay at pagbuti ng pamumuhay ng nakararaming Pilipino.

CONDITONAL CASH
TRANSFER o 4PS

ipinatupad ito para sa mga mahihirap na pamilya bilang tugon sa pagbawas ng antas ng kahirapan sa ating bansa, ito rin ang paraan ng pamahalaan ng pamumuhunan sa mga yamang tao ng bansa.
4
p
s
l
o
g
o
K TO 12 CURRICULUM
nagkaroon din ang reporma sa edukasyon sa pagpapatupad ng k to 12 curriculum upang makaagapay ang mga mag-aaral na Pilipino sa mga mag-aaral ng ibang bansa.
GAMPANIN NG MGA MAMAMAYAN SA PAGTAMO NG PAMBANSANG KAUNLARAN
1. Kailangan ang aktibong pakikilahok sa mga programang inilulunsad ng pamahalaan lalo na ang may kinalaman sa pangangalaga ng ating kapaligiran.
2. Pagbabayad ng tamang buwis upang magkaroon ng sapat na pondo ang pamahalaan na magagamit sa pagbibigay ng serbisyong pambayad.
3. Matutong sumunod sa mga batas na itinakda ng pamahalaan na magagamit sa pagbibigay serbisyo ng serbisyong pambabayad.
4. Maging mapagmasid sa hindi magandang gawi ng mga namumuno sa ating bansa mula barangay hanggang pangulo upang masiguro na tinatahak natin ang tuwid na landas.

Linangin ang pag-iisip:
1. Ano ang kaibahan ng pagsulong at pag-unlad?
2. Paano makakamit ang pambansang kaunlaran?
3. Ano ang kahulugan ng inclusive growth?
4. Ano ang ibig sabihin ng pambansang kaunlaran?
5. Masasabi mo ba na sa ngayon ay may pambansang kaunlaran? Bakit?
6-10 Gumawa ng comics strips na nagpapakita ng kalagayan ng pamumuhay ng nakararaming Pilipino.
Aralin 19
Kalagayan ng Agrikultura sa Pilipinas

 AGRIKULTURA
Ang agrikultura ay ang paraan ng paggawa ng pagkain, hibla, at iba pang ninanais na mga produkto sa pamamagitan ng pagbubungkal ng ilang mga halaman at pagpapalaki ng mga maamong hayop.
Ito ay binubuo ng apat na subsectors, pagsasaka, pangangahoy, paghahayupan/pagmamanukan, at pangingisda na naglalarawan ng gawain ng agrikultura.
Ang sektor ng agrikultura ay isa sa mga may malaking gampanin sa pag-unlad ng bansa.
KAHALAGAHAN NG AGRIKULTURA
1. Nagpapasok ng dolyar sa bansa
2. Bumibili ng mga produkto ng industriya
3. Nagbibigay ng hanapbuhay
MGA SULIRANIN NG AGRIKULTURA
1. Mababang presyo ng produktong agrikultural
2. Kakulangan ng sapat na impraestraktura at puhunan
3. Kakulangan sa makabagong kagamitan at teknolohiya
4. Paglaganap ng sakit at peste
5. Pagdagsa ng dayuhang produkto
6. Implementasyon ng tunay na reporma sa lupa

MGA SAGOT SA SULIRANIN NG AGRIKULTURA
Tunay na implementasyon ng reporma sa lupa
Pagtatakda ng tamang presyo sa mga produktong agrikultura
Pagbibigay ng subsidy sa maliliit na magsasaka
Pagpapatayo ng mga imbakan, irigasyon, tulay, at kalsada
Solusyon sa suliranin ng agrikultura
Pagbibigay ng impormasyon at pagtuturo sa mga magsasaka ukol sa paggamit ng makabagong teknolohiya
Pagtatag ng mga kooperatiba at bangkong rural na magpapautang sa mga magsasaka at mangingisda
Paghihigpit sa mga dayuhang produktong agrikultural na pumapasok sa bansa
REPORMA SA LUPA
 Ang reporma sa lupa ay isang programa na naglalayon na pagkalooban ng sariling lupa ang mga maliit na magsasaka.
 Isa sa mga layunin ng pambansang ekonomiya ay mabigyan ng sariling lupa ang mga magsasaka.
 Ito ay tinataya na mag-aangat ng pamumuhay ng mga magsasaka.
 Isa sa paraan ay kailangan ipatupad ang reporma sa lupa para sa katuparan ng pangarap ng mga magsasaka.
KASAYSAYAN NG REPORMA SA LUPA
 Nagsimula ang reporma sa lupa sa Pilipinas noong 1963 nang kinailangang buuin ang Land Authority alinsunod sa Seksyon 49 ng Batas Republika 3844. Isinaayos ang mga ahensyang may kinalaman sa reporma sa lupa at isinunod sa mga tungkulin at gawain para sa pagkakaroon ng isang layunin para sa programa sa reporma sa lupa.
 Noong 10 Setyembre 1971, nilagdaan ni Pangulong Ferdinand Marcos ang Batas Republika 6389 o Code of Agrarian Reform of the Philippines, para maging isang ganap na batas. Mandato ng Seksyon 49 nito ang pagkakaroon ng Land Authority. Noong 1978, sa ilalim ng parliamentaryong uri ng pamahalaan, pinangalanan ang DAR bilang Ministeryo ng Reporma sa Lupa.
 Isinabatas naman noong 1988 ang Batas Republika Bilang 6657, o ang Comprehensive Agrarian Reform Law (CARL), at naging ligal na batayan sa pagpapatupad ng Komprehensibong Programa sa Reporma sa Lupa(Comprehensive Agrarian Reform Program o CARP na naglalayong ipatupad ang hustisyang panlipunan at industriyalisasyon. Nilagdaan naman ni Pangulong Corazon Aquino ang mga mekanismo sa pagpapatupad nito noong Hunyo 10.
 Noong 27 Setyembre 2004, nilagdaan ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo ang Executive Order No. 364 na nagbigay-daan sa pagpapangalan sa kagawaran bilang Kagawaran ng Reporma sa Lupa at isinailalim ito sa pamamalakad ng Philippine Commission on Urban Poor (PCUP). Naging tungkulin ng kagawaran ang pagkilala sa pagmamay-ari ng mga teritoryong pamana ng mga katutubo, alinsunod na rin sa layunin ng National Commission on Indigenous Peoples (NCIP).
 Noong 23 Agosto 2005, nilagdaan ni Pangulong Arroyo ang Executive Order No. 456 at ibiinalik ang dating pangalan nitong Kagawaran ng Repormang Pansakahan sa kadahilanang mas malawak pa ang sakop nito kaysa sa mga reporma sa lupa.
Linangin ang pagiisip
1. Ano ang agrikultura?
2. Ano- ano ang mga apat na subsector ng agrikultura?
3. Bakit nararanasan ang krisis sa mga produktong agrikultural?
4. Sa iyong nakikita sa kasalukuyang panahon, makikita mo ba ang pag-unlad ng agrikultura?
5. Kung Ikaw ay maging isang pangulo, ano ang programang agraryo ang iyong ipapatupad? Bakit?
6-10 Gumawa ng isang slogan na maipapakita mo kung paano ka makakatulong upang umunlad ang sektor ng agrikultura
Aralin 20 Ang Larawan ng Industriya ng Bansa
INDUSTRIYA
 Pangunahing sektor ng industriya
 Ito ay sumasaklaw sa lahat ng uri ng pagawaan na naitayo sa isang ekonomiya.
 Ang Larawan ng pagawaan ng Pilipinas
 Segundaryang sektor ng bansa
MGA GAWAIN SA SEKTOR NG INDUSTRIYA
KAHALAGAHAN NG INDUSTRIYA
1. Kumikita ng dolyar ang ekonomiya
2. Nagkakaloob ng hanap buhay
3. Nakakagamit ng makabagong teknolohiya
4. Nagpoproseso ng mga hilaw na materyales
5. Nagsusupply ng yaring produkto

ANG KINAKAHARAP NA SULIRANIN NG INDUSTRIYA
1. Pagpasok ng mga dayuhang kompanya at industriya
2. Kawalan ng sapat na puhunan
3. Hindi angkop ang proyekto ng pamahalaan
4. Kakulangan ng suporta at proteksyon ng pamahalaan
5. Pagiging Impote Dependent ng mga industriya

SOLUSYON SA MGA SULIRANIN NG INDUSTRIYA
MGA PATAKARANG PANG-EKONOMIYA NAKATUTULONG SA INDUSTRIYA
1. First Filipino Policy
- Ito ang patakarang ipinatupad ni dating Pangulong Caros P. Garcia. Layunin niya na tuluyang maging Malaya an gating ekonomiya sa control at pakikialam ng mga dayuhan.
2. Oil Deregulation Law
- Ang Batas Republika blg. 8479 ang nagtakda ng oil deregulation, ang pamahalaan ay hindi nakikialam sa pagtatakda ng presyo, pag-aangkat at pagluluwas ng mga produktong petrolyo at pagtatayo ng mga gasoline stations, depots, at refineries.
3. Microfinancing
- Sa tulong ng bangko ay pinapautang ng mga bangko ang mga interessdong magsasaka at maliliit na mangangalakal ng puhunan upang magsimula ng negosyo.
4. Online Businesses
- Ang Internet ay nakakatulong upang ianunsyo ang mga produkto.

Korporasyon
Ang korporasyon ay organisasyo na pag-aari ng maraming tao na itinatag nang naaayon sa batas.
Pagsasapribado ng Korporasyon
Ang pagsasapribado ay paglilipat ng
pamamahala ng mga korporasyon na hawak ng pamahalaan sa pribadong sektor.

Nasyonalisasyon ng korporasyon
 Ang nasyonalisasyon ay pamamahala ng pamahalaan sa mga negosyo, industriya, at korporasyon na lumilikha ng mga produkto aty serbisyo na kailangang-kailangan ng mga mamamayan.
 Pinapangasiwaan at namumuhunan ang pamahalaan sa ganitong negosyo at korporasyon upang mabigyan ng proteksiyon ang mga mamamayan laban s mga negosyante na naghahangad ng malaking tubos.
 Ang mga Government Ownes and Controloled Corporations (GOCCs) o korporasyong pagmamay-ari ng gobyerno tulad ng National Power Corporation (NAPCOR), Land Bank of the Philippines (LBP), Government Service Insurance System (GSIS), Social Secuirity System (SSS) at ilan pang malaking korporasyon ay hawak ng pamahalaan.

STOCK MARKET
 Ang pamilihan ng sapi o pamalitan ng sapi (Ingles: stock market o equity market) ay isang pampublikong entidad (isang maluwag na kalambatan ng mga transaksiyong ekonomiko, hindi isang pisikal na pasilidad o disrektong entitad) para sa pangangalakal ng sapi ng kompanya at mga deribatibo sa inayuang presyo.
 Ang mga ito ang mga panagot (securities) na nakatala sa mga palitan ng sapi (stock exchange) gayundin ang mga kinakalal lamang ng pribado.

KASAYSAYAN NG STOCK EXCHANGES SA PILIPINAS
 MANILA STOCK EXCHANGE
Ito ay itinatag ng limang negosyanteng Amerikano noong Agosto 8,1927 na may hangaring magbigay ng serbisyo sa publiko


MAKATI STOCK EXCHANGE

Ito ay itinatag noong Mayo 27,1963 ng limang negosyante na sina Miguel Campos, Aristeo Lat, Bernard Gaberman, Hermenegildo Reyes, at Eduardo Ortigas. Sila ang hindi sumasang-ayon na magkaroon ng bagong stock exchange sapagkat mayroon ng gumaganang stock exchange.

PHILIPPINE STOCK EXCHANGE (PSE)

Ito ay nilikha noong 1993. Ang PSE ay ang katuparan sa pagsisikap ni Pangulong Fidel Ramos na pagsasanib ng Manila Stock Exchange at Makati Stock Exchange at nagbigay daan sa pagkaroon ng nag-iisang stock exchange ng bansa.
Ito ay may layunin na magtaas ng capital sa pamamagitan ng pagbebenta ng secuirities.
Mahalaga ang ginagampanan ng PSE sa pagbibigay tulong sa pagbibigay ng tulong pinansyal sa mga produktibong bahay kalakal na magagamit ang pondo sa paglago at paglawak ng pagkakgaloob ng bansa.

BUSINESS CYCLE
Ang siklong negosyo ay karaniwang sinusukat sa pamamagitan ng pagtingin ng reyt ng paglago ng real na pangkalahatang produktong domestiko(GDP). Bagaman ito ay tinawag na "siklo, ang mga pagbabago-bagong ito sa gawaing ekonomika ay hindi sumusunod sa isang mekanikal o mahuhulaang mga periodikong paterno.
Mga Panahon ng Bussiness Cycle
1. PANAHON NG KASARIWAAN (PROSPERITY)
2. PANAHON NG KAGIPITAN (RECESSION)
-Ito ang panahong hinahangad ng lahat ng bansa. Masagana, Masigla at Maganda ang takbo ng pagnenegosyo. Malakas ang produksiyon at demand sa hilaw na material at mga makabagong makinarya ay malaki.
-Ito ay panahon ng resesyon kung saan nararanasan ang paghina nga negosyo. Mababa ang presyo ng mga produkto kaya maraming pagawaan ang nagbabawas ng manggagawa. Ang pamumuhunan ay unti-unting bumababa.
3. PANAHON NG PAGBAWI (RECOVERY)
-Ayon kay John Maynard Keynes, tinaguriang “Father of Modern Employment Theory”, malaki ang magagawa ng pamahalaan upang pasiglahin at ibangon muli ang ekonomiya
Dahilan ng Bussiness Cycle
Ang mga pagbabago ng business cycle ay sanhi ng maraming kadahilanan:
 Ito ay maaaring bunga ng panlabas na salik ng epekto ng bahid ng araw (sunspot theory)
 Ang pagkakaroon ng mga kalamaiidad ay nagpapabago sa takbo ng negosyo.
 Ang paggamit ng inbensyon at makabaogng makinarya (Innovation Theory) ay nakaaapekto rin sa kalagayan ng negosyo
 Ito din ay ayon sa acceleration principle na ang stock ng capital ay nakasalalay sa lebel ng kita at produksiyon.

INDUTRIYALISASYON
 Ang mga bansang nabibilang sa First World ang giangawang modelo sa mga bansa sa Third World dahil sa industriyalisasyon.
 Ang INDUSTRIYALISASYON ay kalagayanng isang ekonomiya na nagpapakita ng kapasidad ng isang bansa na makalikha ng maraming produkto mula sa mga hilaw na materyales ng agrikultura na tutugon sa mga pangangailangan ng local at pandaigdigang pamilihan.
 Ang produksiyon ng bansa ay nakatuon hindi lamang para sa kanyang mga mamamayan, kundi para na rin sa pandaigdigang pakikipagkalakalan.

Linangin ang pagiisip
1. Panahon ng masaganang pamumuhay.

2. Panahon kung saan nararanasan ang paghina ng negosyo.
3. Panahon ng kahirapan
4. Panahon na upang pasiglahin at ibangong muli.
5. Ano- ano ang mga sektor ng industriya?
6. Pagbibili ng mga negosyo na may komersyong potensyal sa pribadong sektor
7. Organisasyon na pag-aari ng maraming tao na itinatag ayon sa batas
8. Pangulo ng bansa na nagsikap na magkaroon ng PSE.
9. Bakit mahalaga ang industriya sa isang ekonomiya?

10. paglilipat ng pamamahala ng mga korporasyon na hawak ng pamahalaan sa pribadong sektor
Aralin 21 Sulyapan ang mga Manggagawang Pilipino
MANGGAGAWA
 Sila ay may malaking bahaging ginagampanan sa industriya
 Buhay at Sandigan ng industriya
 Ayon kay Karl Marx, ang mga manggagawa ang tunay na prodyuser ng bansa.
 PAGGAWA-ito ay paggamit ng lakas, talino at kakayahan ng tao upang makatulong sa produksiyon.

Kahalagahan ng Paggawa o Manggagawa
Lumilikha ng produkto na kailangan ng bansa
Pinoproseso ang mga hilaw na materyal ng agrikultura
Nagpapaandar at gumagamit ng makinarya at ibang teknolohiya
Lumilinang ng likas na yaman
Nagbabayad ng buwis sa pamahalaan
Konsyumer ng mga produkto

Kita
Ito ay kabayarang tinatanggap ng manggagawa kapalit ng kanilang serbisyo at paggawa.

kabayaran sa manggagawa ayon sa oras ng pagtatrabaho, piraso o pakyawang produkto, kontrata, arawan o lingguhan na sinusuri sa pamamagitan ng paggamit ng wage rate.

Sahod
Sweldo
ibinabayad sa manggagawa sa bawat buwan.
Mga teorya ukol sa sahod
Wage Fund Theory
Subsistence Theory
Marginal Productivity Theory

Mga Batas na nangangalaga sa Karapatan ng Manggagawa
Batas ng Pangulo Blg. 442 - Batas na nagtatakda ng Kodigo sa Paggawa
Commonwealth Act Blg. 444 - Ang unang batas ukol sa walong oras ng paggawa
Batas Republika Blg. 1933 - Batas na nagtatadhana ng walong oras ng paggawa ng mga manggagawa

Batas Republika Blg. 679 – batas na nagtatakda na pagkalooban ng maternity leave ang manggagawang babae ng dalawang buwan
Batas Republika Blg. 8187 – batas na nagbibigay ng isang linggong pahinga ng mga ama ng tahanan kapag nanganak ang asawa nito,

Batas Republika Blg. 1052 – batas na nagtatadhana ng patakaran ukol sa pagkatanggal ng mga manggagawa
Batas Republika Blg. 1131 – batas na nagbabawal sa pagtanggap ng manggagawa na wala pang 18 taong gulang
Batas Republika Blg. 772 – batas na nagtatakda ng pagbabayad sa mga manggagawa na napinsala sa oras ng trabaho

MGA URI NG PAGGAWA
1. Manggagawang Pisikal (Blue Collar Job)
-Sila ay inuuri bilang unskilled, semi-skilled at skilled.
- Ang blue collar job ay tumtukoy sa gawain ng mga manggagawang mas higit na ginagamit ang kanilang lakas pisikal at enerhiya sa paglikha ng produkto at serbisyo. Mga halimbawa: welders, drivers, plumbers, janitors, at iba pa.

2. Manggagawang Mental (White Collar Job)
- Ang gawain ng manggagawa na mas ginagamit ang mental na kapasidad at kaisipan. Mga halimbawa: superbisor, manedyer, doctors, nars, guro at ibang propesyonal na gawain.

BLUE COLLAR JOBS
WHITE COLLAR JOBS
Unyon ng mga Manggagawa
Isang samahan na nagbibigay proteksyon sa mga manggagawa
Ito ang nakikipaglaban para sa kapakanan at karapatan ng mga manggagawa

Uri ng Unyon
Labor Union
Craft/trade Union
Industrial Union
Company Union

Mga Layunin
Humingi ng makatarungang sahod at ibang benepisyo

Pagkalooban ng suporta ang mga kasama

Tamang oras ng paggawa at malinis na pasilidad
Alitan sa Paggawa
Mga Paraan ng Manggagawa
- Welga
- Pagpipiket
- Boykot
- Closed Shop
- Sabotahe

Paraan ng Pangasiwaan
- Lockout
- Pagtanggap ng mga “scab”
- Yellow dog contract
- Blacklist
- Espiya
- Open shop
- Injunction

Pagsasaayos ng Alitan
Collective Bargaining – sama samang pakikipagkasundo ng mga manggagawa na kinatawan ng unyon sa pangasiwaan upang ayusin ang suliranin

Mga Uri
- Conciliation
- Mediation
- Arbitration

Linangin ang pagiisip
1. Ano ang manggagawa?
2. Ito ang batas na nagtatakda na pagkalooban ng maternity leave manggagawang babae na magsisilang ng sanggol
3. Ito ang batas na nagtatadhana ng patakaran ukol sa pagkatanggal ng mga manggagawa

4. Ito ang batas na nagbabawal sa pagtanggap ng manggagawa na wala pang 18 taong gulang

5. Ito ang batas na nagtatakda ng pagbabayad sa mga manggagawa na napinsala sa oras ng trabaho

6-10 Magguhit ng isang halimbawa ng uri ng manggagawa
Aralin 22 Ang Pandaigdigang Kalakalan
- Ito ang nagbigay-daan sa paglawak ng pag-uugnayan ng mag bansa sa daigdig na may iba’t ibang layunin.
Ang isang bansa tulad ng Pilipinas ay nakikipag-ugnayan sa kapwa bansa sa iba’t-ibang layunin tulad ng:

BOARDLESS ECONOMY
Kalakalan
- Ito ay pagpapalitan ng mga produkto at serbisyo ng dalawang panig.
- Ang pakikipagkalakaln ay isang mahalagang pang-ekonomiya ng isang bansa.
- Ang pag-aangkat at pagluluwas ang nagbibigay-kaganapan sa pagpasok ng mga produkto at serbisyo ng isang bansa sa pamilihan ng iba’t-ibang bansa.

-Kalakalang Panloob ng Bansa
-Kalakalang panloob ng bansa ang tawag sa pagpapalitan at pamamahagi ng mga produkto at serbisyo sa loob ng bansa.
- Ito ay nagaganap dahil sa pagnanais ng isang lalawigan o rehiyon na magkaroon ng produkto na gawa ng ibang lalawigan ng produkto na gawa ng ibang lalawigan o rehiyon.
-Ang pamamahgi ng produkto sa loob ng bansa ay nagkakaroon ng kaganapan kung maaayos ang impraestrakturang pangkomunikasyon at pangtransportasyon sa tulong ng mga taong namamagitan sa bilihan ng produkto mula sa prodyuser patungo sa mga konsyumer.
Ang mga taong may gampanin sa kalakalang panloob ay ang mga:
a) Wholesalers b) Broker c) Retailer d) middleman

-Kalakalang Panlabas
-Ang pakikipag-ugnayan ng mga bansa sa pamamagitan ng pakikipagpalitan ng produkto at serbisyo ay tinatawag na kalakalang panlabas o kalakalang internasyunal.
-Nagkaroon ng pamilihan ang ating produkto sa labas ng bansa.
-Patuloy na nagaganyak ang mga negosyante na pagbutihin ang kanilang mga produkto upang makaagapy sa kompetisyon na buhat sa dayuhang produkto


Ang espesyalisasyon ng bawat bansa sa paggawa ng produkto at pagkakaroon ng saganang kapital ay malaking bahaging ginagampanan sa kalakalang pandaigdig.

Prinsipyo ng Absolute Advantage
-Ang prinsipyong ito ang nagpapaliwanag kung bakit ang isang bansa ay nagpapakadalubhasa sa paglikha ng mga produkto na magbibigay sa kanila ng pinakamalaking kita dahil mas mura ang paggawa ng mga ito kumpara sa paglikha ng ibang produkto.
Balance of Trade (BOT) at Balance of Payments
- Dito makikita kung paborable o di- paborable ang kalakalan ng isang bansa.

Balance of Payments
Balance of trade
-Ito ay paborable lamang kung mas malaki ang kita sa export kaysa sa gastos sa import.
- Tinatawag din itong trade surplus

- Ito ay nagpapakita ng lahat ng tala ngmga transaksiyong pang-ekonoomiya ng bansa


Prinsipyo ng Comparative Advantage
Ayon kay David Ricardo na nagbigay halaga sa ideya ng cooperative advantage, dapat pag-ukulan ng pansin ng isang bansa ang paggawa ng produkto na may higit na kalamangan sa ibang bansa upang lubudang matamo ang kapakinabangan sa nasabing produkto.
Ang Pilipinas naman ay higit na nakikinabang sa pagprodyus ng mga produktong agricultural kaysa sa paggawa ng kotse
Ang pag-uugnagyan ng maga bansa sa daigdig ay patuloy na nagaganap.

GLOBALISASYON
- Ito ay integrasyon ng ekonomiks, political, kultural, relihiyion, at sistemang sosyal na umaabot sa buong daigdig.
- Ang globalisasyon ng ekomomiya ay nakadepende sa bahaging ginagampanan ng migrasyon ng tao, kalakalang panlabas, galaw ng capital, at integrasyon ng financial market.
- Ang salitang “globalisasyon” ay pinatanyag ni Theodore Levitt, isang ekonomistang Amerikano, noong 1983.

Epekto ng Globalisasyon
Ekonomiko
Pagkakaroon ng isang global common market batay sa malayang palitan ng produkto at capital

Politikal
Pagtatatag ng isang pandaigdigang pamahalaan na mag-aayos ng ugnayan ng mga bansa

Industriyal
Paglawak ng pamilihian ng mga dayuhang produkto para sa mga konsyumer at kompanya

Pinansyal
Pagsibol ng pandaigdigang pamilihan ng pananalapi para sa mga umuutang na

General Agreement on Tariffs and Trade
Ang General Agreement on Tariffs and Trade GATT ay pangunahing institusyon na pumapatnubay sa mga pagpupulong ukol sa multilateral na kalakalan. Nilalayon ng GATT na magkaroon ng malaya at walang diskriminasyon na kalakalan sa pamamagitan ng pagkakaron at pagpapatupad ng epektibong pamantayan at patakaran
World Trade Organization
Ang WTO ay nakikisama sa mga tuntunin ng kalakalan sa pagitan ng mga bansa sa antas ng malapitang-pambuong-daigdig; siya ay may tungkulin sa pakikipag-usapan at pagpapatupad ng mga bagong kasunduang pangkalakalan, humahawak sa pagpapalakad ng mga bansang-kasapi na sumusunod sa lahat ng mga kasunduan ng WTO, nilagdaan ng kalakhan ng mga bansang mangangalakal ng daigdig at naratipikahan sa kanilang mga batasan.[3][4] Karamihan sa mga kasalukuyang gawain ng WTO ya nagmumula sa mga negosasyong 1986–94 na tinatawag na Hakbang Urugway, at ang mga unang negosasyon sa ilalim ng GATT. Ang organisasyon ay kasalukuyang nagpupunung-abala sa mga bagong negosasyon, sa ilalim ng Talatuntunang Pangkaunlaran ng Doha (DDA) na ipinakilala noong 2001.[3]
Linangin ang pagiisip
1. Bakit kailangang makipagkalakalan ang isang bansa?

2. Ano ang ugnayan ng GATT at WTO?
3. Mahalaga ba ang pakikipagkalakan? Bakit?
4. Masasabi mo ba na ang globalisasyon ang sanhi ng paghihirap ng maraming bansa?
5. Ano ang globalisasyon?
6. Nakakatulong ba ang globalisasyon sa ating bansa? Bakit?

7. Ano ang pakinabang ng ating bansa sa pagsapi ng WTO?

8. Malaki ba ang tulong ng WTO sa ating bansa? Bakit?
9. Ito ay tumtukoy sa pagpapalitan ng produkto at serbisyo
10. Ito ang tawag sa pagpapalitan at pamamahagi ng mga produkto at serbisyo sa loob ng bansa
Proyekto sa Aralin Panlipunan 10
Ipinasa kay:
Mr. Jhimboi Ordiz
guro sa AP10
Ipinasa ni:
Zyra Len S. Caluya
Full transcript