Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Radyoterapi Cihazları

No description
by

on 9 May 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Radyoterapi Cihazları

Bilgisayarlı Tomografi Cihazı (CT)
Bu cihaz X-ışın cihazlarının en gelişmişidir. Bu cihaz ile hekimler MR cihazında oldugu gibi vücudun belli bir bölgesinin kesit görüntüsünü çıkarabilme yetenegine sahip olmuşlardır. Cihaz diger rontgen cihazları gibi bir X-ışını tüpüne sahiptir. Ancak bu cihazın sabit bir tüp yapısı yerine, hareketli bir GANTRY üzerine monte edilmiş bir tüp yapısı vardır. Bu gantry sürekli ve belirli bir hızda dönerek şüpheli vücut bölgesinin üzerini taramış olur. Bu tarama; X-ışını dedektörüne gelen veriler dogrultusunda görüntü işleme bilgisayarlarıyla CT görüntüleri oluşturur. Oluşturulan bu görüntü MR görüntülerine oldukça benzemektedir.
CT Temelleri ve Cihazın Bileşenleri
Bilgisayarlı Tomografi Cihazının Klinikteki Kullanım Alanları
BT cihazı Radyodiyagnostikte MR ve PET cihazı ile birlikte en sık kullanılan tanı ve teşhis yöntemlerinden birisidir. BT cihazı MR cihazının aksine X-Işınlarını kullanması bazı alanlarda üstünlük ve eksiklikleri- kısıtlamaları beraberinde getirmektedir.
BT temel X-Işını prensiplerini kullandıgı için X-Işınlarının sagladıgı yetenek ve imkanlara göre çalışır.
Üçüncü jenerasyon cihazlar
Bir ve ikinci jenerasyon cihazlardan sonra , döndürme-döndürme (rotate-rotate) prensibi ile çalışan üçüncü Jenerasyon aygıtlar geliştirilmiştir.Bu cihazlar x-ışını kaynagı ve bu kaynagın karşısına yerleştirilmiş, konveks dedektörlerden oluşturulmuştur.Xışını demeti, karşısına denk gelen dedektörlerin tümünü içine alacak şekilde yelpaze biçimindedir. X-ışını tüpü ve dedektörler,incelenecek olan obje etrafında birbirleri ile kordineli biçimde hareket ederek, birinci ve ikinci jenerasyon cihazlarla gerçekleştirilemeyen 3600’lik dönüş gerçekleştirilmiştir. ikinci jenerasyon bir CT cihazı. 3. jenerasyon cihazların tıp teknolojisine getirmiş oldugu bir diger yenilik ise, artık gantry’nin tek bir dönüşünde birden fazla kesit görüntüsü alınabilir olmasıdır.

İkinci Jenerasyon Cihazlar
Bu cihazlarda tek detektör yerine lineer dizilmiş birden fazla detektör kullanılmış ve X-ışını huzmesi de pencil-beam yerine detektör genişligine göre yelpaze biçiminde genişletilmiştir. ikinci jenerasyon cihazlarda birinci jenerasyonda oldugu gibi çevirme-döndürme (translate-rotate) teknigi söz konusudur. Ancak tüp hareketi 1080 lik açılarla 1800 ye tamamlanmaktadır.

Bilgisayarlı Tomografi cihazını inceledigimizde cihazın MR cihazında oldugu gibi üç ana kısımdan oluştugunu görmekteyiz. Bu üç ana kısmı maddeler halinde sıraladıgımızda;
• Gantry
• Kabinetler
• Görüntü işleme ve Operatör Bilgisayarları
Bilgisayarlı tomografi cihazının ilk ve en önemli bileşeni olan GANTRY; basit olarak ifade edilirse dönen bir halkadır. Gantry; halka şeklinde bir geometriye sahiptir. Bu halkanın bir ucunda gelişmiş ve yüksek kapasiteli bir X-ışını tüpü, tam zıt ucunda da bu X-ışın tüpünden gelen ışınları algılayabilecek bir dedektör bulunur. Gantry belirli bir hızla dönerek ve belirli periyotlarla ışın göndererek; dedektörden sinyalleri alır ve görüntülerini oluşturmak üzere kabinetlere gönderir. CT cihazının ikinci bileşeni olan kabinetler, gantrynin devirdaim sürekliligini saglayan bileşenleri taşırlar, bunun yanında görüntü bilgisayarı ile gantrynin veri akışı için arayüzü oluşturur. Kabinetlerde gantrynin hareketi ve çalışma periyodu için kontrol kartları, CT cihazına güç saglayan kaynakların kontrol kartları bulunur. Cihazın üçüncü ve son bileşeni ise Görüntü işlem ve Operatör Bilgisayarlarıdır. CT cihazında bulunan bilgisayar sayısı dörttür. Bu bilgisayarlar CT cihazının görüntülerini oluşturan ve cihazın ana bileşenlerinden birisidir. CT cihazının ürettigi verileri görünür ve elle tutulur hale getiren parçalardır. Cihazın Dededktörlerinden alınan veriler iletim hatları aracılıgıyla Görüntü işlem Bilgisayarına gelir. Bu bilgisayar bir tür sinyal işleyicisi olarak çalışır ve gelen bu sinyalleri yorumlar. Yorumlanan bu sinyallerden görüntüleri oluşturarak çıkışında baglı olan Operatör Bilgisayarına iletir. Bu bilgisayardan görüntüler üzerinde ayarlamalar yapılabilir, bu görüntülerin çıktıları alınabilir ya da sekanslar tekrarlanabilir.

CT Cihazının Çalışma Prensibi
Bilgisayarlı tomografi (computerized tomography) kelime anlamıyla; eski yunanca kelimeler olan TOMO (kesit) ve GRAPHY (görüntü) ‘den oluşmuştur. Anlamı bilgisayarlı kesitgörüntüsü oluşturmadır. Bilgisayarlı Tomografi(BT) 1972 yılında Hounsfield ve Ambrose adında iki bilmi adamı tarafından tüm bilim dünyasına tanıtıldı.
BT’nin temeli Röntgen cihazlarında kullandıgımız X-Ray TUBE (X-Işını Tüpü) teknolojisine benzer bir yapıya dayanır. Bilgisayarlı Tomografi Cihazı anlaşılacagı üzere kesit görüntülerini MR cihazının aksine manyetik dalgalar yerine; X-ışınları kullanarak yapar. Bu özelligiyle BT cihazı kurulumunun yanı sıra özel yalıtıma da ihtiyaç duyar.

Bilgisayarlı tomografi x-ışını (röntgen) kullanılarak vücudun incelenen bölgesinin kesitsel görüntüsünü oluşturmaya yönelik radyolojik teşhis yöntemidir. inceleme sırasında hasta bilgisayarlı tomografi cihazının masasında hareket etmeksizin yatırılır. istenilen görüntüyü elde etmek için ihtiyaç duyulan kesitlere uygun gelecek şekilde masa manuel ya da uzaktan kumanda ile cihazın ''gantry'' adı verilen açıklıgına sokulur. Bir bilgisayara baglı olan bu Cihaz; X-ışını tübünü masa uygun kesit pozisyonuna geldigi anda aktifleştirerek gantry’de bulunan dedektörleriyle hastadan geçen ve görüntü bilgilerini taşıyan X-ışını demetlerini absorbe eder. Dedektörden gelen veriler bir Analog Dijital Çevirici kullanılarak sayısal verilere dönüştürülür ve bu görüntü bilgileri BT cihazının görüntü bilgisayarlarında işlenerek BT görüntüleri oluşturulur. Sonuçta dokuların birbiri ardısıra kesitsel görüntüleri oluşturulmuş olur. Oluşturulan görüntüler bilgisayar ekranından izlenebilir ya da bu görüntüler filme aktarılabilecegi gibi gerektiginde tekrar bilgisayar ekranına getirmek üzere optik diskte de depolanabilir. Özet olarak Bilgisayarlı Tomografi Cihazı X-Işınları yardımı ile vücuttan yatay kesitler alarak çalışan bir tanı ve teşhis cihazıdır.

Birinci Jenerasyon Cihazlar
Pencil-Beam(kalem-ışıması) x-ışını ve karşısında tek bir detektörün bulundugu bu tür cihazlar çevirme-döndürme (translate-rotate) prensibi ile çalışmaktadır. incelenecek olan obje, lineer bir dogrultuda,bir uçtan bir uca tarandıktan sonra tüp 10 ‘lik açı ile dönüş hareketi yapmakta ve obje tekrar lineer olarak taranmaktadır. Bu tarama ve dönüş hareketleri 1800 ‘lik bir dönüşe kadar devam ettirilmektedir. ilk jenerasyon cihazlarda kesit alım süresi bu nedenle oldukça uzundur.

Radyoterapi Cihazları
Öğr. Gör. Tuğba ŞAŞMAZ KURU
Cihaz Hakkında Kısaca
Bilgisayarlı tomografi cihazı; vücudun herhangi bir bölgesinin kesit görüntüsünü oluşturma kabiliyetine sahip bir cihazdır. Bu cihaz görüntülerini oluşturmada konvansiyonel X-ışını cihazlarda rastladıgımız X-ışını tüplerinin bir benzerini kullanır. Ancak diger X-ışını cihazlarının aksine bu cihazın sürekli dönmekte olan bir GANTRY’ye baglıdır. Sürekli dönen bu tüp ve tam karşısına yerleştirilmiş dedektör vasıtasıyla cihaz her açıdan organın görüntülerini alarak bunları bilgisayarda işler ve görüntüsü istenen organın kesit görüntüsünü oluşturmuş olur. Konvansiyonel X-ışını cihazlarından sonra CT cihazının bulunması modern tıpta ve radyolojide büyük bir devrim yaratmış ve insanogluna kansere karşı bir adım daha öne çıkabilme avantajı sunmuştur.

CT Cihazının Diğer Görüntüleme Yöntemlerine Nazaran Eksiklik ve Üstünlüklerinin İrdelenmesi
Gögüs kafesi ve batın içi görüntülemelerde kullanım alanı çok geniştir. Özellikle bu bölgelerde var olan kitlelerin sınırlarını ve çevreye yayılmalarını açıkça ortaya koyar. Kafa içi incelemelerde BT ilk başvurulan yöntemdir. En sık kullanıldıgı alan ise kafaiçi kanamaların acil olarak görüntülenmesini gerektiren durumlardır. BT anjiografi ile damar içi darlıklar gösterilebilir. Orta kulak içi kemikçiklerin ve yumuşak dokuların incelenmesi ile kafadaki içi hava dolu boşluklar olan sinüslerin incelenmesinde ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir. Omurgada hem kemiklerin hem de disk gibi yumuşak dokuların incelenmesini sagladıgı için ortopedide, özellikle bel fıtıklarında önemli yeri vardır. Bir organdaki kitlenin sınırlarını ve büyüklügünü gösterebilecegi gibi, farklı fazlarda yapılan incelemelerde, dokunun yapısı hakkındaki önemli ipuçlarını başka bir girişim gerektirmeden verebilir. Sonuç Olarak: BT cihazı Tıpta Radyodiyagnostik bilimine Konvansiyonel Rontgenlerden sonra devrim olarak nitelendirilebilecek bir gelişme saglamıştır. Daha öncesinde hekimlerin ancak cerrahi müdahale ile elde edebildikleri tanı kabiliyetini, buna hiç gerek kalmadan başarılı bir şekilde sunmuştur. Bu özelliginin yanı sıra maliyetler bakımından BT ‘nin uygun sayılabilecek kadar ekonomik oluşu, bu cihazın daha fazla popüler olmasını saglamıştır.

Bilgisayarlı Tomografi Cihazının Gelişimi ve Jenerasyon Evreleri
BT cihazları,geliştirilme ve rutinde kullanılma aşamalarında bir dizi evrim geçirmiş ve bazı dezavantajlarından arındırılmıştır. Geçirdikleri evrime göre BT cihazları 5 jenerasyon altında toplanmaktadır.
Dördüncü Jenerasyon Cihazlar
Döndürme-sabit (Rotate-stationary) teknigi olarak da adlandırılan sistemde sadece X-ışını kaynagı hareketlidir. Tek bir X-ışını kaynagı incelenecek obje etrafında 3600’lik bir dönüş hareketi gerçekleştirirken,detektörler oyuk yada “gantry” boyunca dizilmiş ve sabitlenmiştir. Böylelikle kesit alım süresi 1-2 saniye düzeylerine indirgenmiştir.

Beşinci Jenerasyon Cihazlar
Son derece hızlı (Ultrafast) BT olarakta tanımlanmaktadır. Dönüş hareketi yapan X-ışını tüpü ve oyuk(gantry), yerini yüksek güçlü 4 tungsten hedef anotlu elektron ışınına bırakmıştır. Cihazda hareketli unsurlar bulunmadıgından ve X-ışını çok odaklı elektron demeti şeklinde uygulandıgından kesit alım süresi saniyenin altına indirgenmiş yada aynı sürede birkaç kesit elde etme imkanı oluşturulmuştur. Beşinci jenerasyon cihazlarda düşük ve yüksek rezolüsyon olmak üzere iki ayrı çalışma modu mevcut olup düşük rezolüsyon modu kullanıldıgında saniyenin yarısı kadar sürede masa hareketi saglanmaksızın Sekiz adet ardışık kesit alma olanagı mevcuttur. Buna karşın yüksek rezolüsyon modu seçildiginde tek bir kesit 0.1-0.4 sn. gibi çok daha kısa sürede tamamlanabilmektedir. Beşinci jenerasyon cihazlarda kullanılan detektör sistemi, dördüncü jenerasyon da oldugu gibi oyuk(gantry) boşlugu içine çepeçevre yerleştirilmiş durumdadır.

Full transcript