Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Газар доорх ус

4-17-13 mr.cagle's class 1st period science grade 7
by

Dursgál Estar de Moda

on 29 October 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Газар доорх ус

Монг
ол орны хойд талын
уулар
хаг нутагт газар доорх
усн
ы ихэнх нь гол мөрөнд

нийлдэг бол өмнөдийн хээр цөлд хөрсний ан цав болон ургамалаар дамжин уурших явдал нилээн байна.
Газар доорх ус
Монгол орны усны нийт нөөц сүүлийн 40 жилд хийсэн судалгааны дүнгээр
608,000
сая шоо метр ба үүнд
34,600
сая шоо метр гол, мөрөн,
500,000
сая шоо метр нуур,
62,900
сая шоо метр мөнх цас, мөсөн гол,
10,800
сая шоо метр газрын доорх усны нөөц тус тус багтан
а
.
Говь буюу хээрийн бүсэд газар доор
х усны
томоохон сан оршдог . Харин янз бүри
йн хүний
биед сайн / рашаан / зэрэг
300
– гаруй / рашаан

/

булаг

шанд бий . Энэ нь газар до
ороос
янз бүрийн химийн найрлагатай чулуу эрдэс бодисоор , давсыг уусган газрын гадарга дээр гарч ирдэг . Монгол улсад ч бас , Газрын гадаргын хөдөлгөөн байгалын үзэгдэл болсон газар ус хуралдан “ нуур “ бий болсон
Газар доорх ус
рашаан нь манай орны гол мөрдийн
25-40
% -г бүрдүүлдэг . газар доорх ус нь ус үл нэвтрэх гадарга дээр оршдог бөгөөд хур борооны ус
аар
тэжээгдэнэ.
Газар доорх усыг
-Түр зуурын элбэг тэжээлтэй
-Улирлын дунд зэрэг тэжээлтэй
-Улирлын хомс тэжээлтэй гэсэн мужуудад хуваадаг.
Ул хөрсний ус /Ус тогтоож байгаа чулуулгаас нь хамаарч/
-Эртний төрмөлийн өмнөд ба эртний төрмөлийн хувирмал чулуулгийн ан цавын ус
-Янз бүрийн насны шургамал чулуулгийн ан цавын ус
-Янз бүрийн насны бялхмал чулуулгийн ан цавын ус
-Дөрөвдөгч галавын хурдас дахь ул хөрсний ус
Ул хөрсний ус
Ус агуулагч гол чулуулаг нь бялхмал чулуулагтай салаавчлан давхарласан янз бүрийн талст занар, элсэн чулуу, шохойн чулуу, болронцор, мөлгөр хөрзөн болно. Чулуулгийн хагаруусал , зөрөгт тектоник эвдрэлийн ойролцоо ан цав их байдаг ба тийм хэсэгт чулуулаг дахь усны хэмжээ ихэснэ. Түүнчлэн хувирмал болон бялхмал болон хувирмал чулуулгийн зааг орчим мөн янз бүрийн судал тогтсон газар ус ихэсдэг байна. Ул хөрсний ус хотос хонхорт төвлөрч байхад өндөрлөг газар ялангуяа гүн хөндийнүүдэд зүсэгдсэн өндөрлөгт бага байдаг. Ийм учираас нам газарт ул хөрсний усыг уурхайн худгаар хялбархан гаргаж авч болдог.
Ул хөрсний усны эрдэсжилт болон бүрэлдэхүүн нь хотгор гүдгэрийн байдлаас ихээхэн шалтгаална. Уул нууруудад цэнгэг ус голчлон тархдаг бол тал газар, хотгор хонхорт давсархаг буюу давслаг ус оршдог.
Хүн төрөлхтөн газар доорхи усыг эрт дээр үеэс унд ахуй, эмчилгээ сувилгаанд ашиглаж, түүний тухай мэдлэг хуримтлуулан иржээ.
Манай малчид газар доорхи усны хуримтлал олж, худаг малтах талаар үе залгамжилсан мэдлэг, туршлагатай байна.
Ургамлын шинжээр
Хотгор гүдгэрийн шинжээр
Чулуулгийн коллектор шинжээр

Эртнээс хүмүүс газар доорхи усны гарал үүслийг тайлбарлахыг оролдож олон тооны онол гаргаж иржээ. Үүнд:
Нэвчилтийн онол
Конденсацийн онол
Седиментацийн онол
Ювенилийн онол зэрэг болно.
рашаан
Монгол орны тухайд байгалийн рашаан усаар баялаг орон. Өнөөдрийн байдлаар манай улсын хэмжээнд судлагдсан 260 орчим рашаан байдаг бөгөөд дотроо халуун, хүйтэн рашаан хэмээн ангилагдсан байдаг. Рашаан нь найрлагандаа эрдэс бодис биологийн идэвхит бүрэлдэхүүнтэй микро элемент агуулсан байдаг учраас хүний эрүүл мэндэд сайнаар нөлөөлж өвчин анагаахад зохицдог байна.
Эсгэлэн
хvйтэн рашаан
нь нvvрс хvчлийн хийтэй, эрдэсжил багатай, гидрокарбонат, кальци, магнит бvхий бєгєєд ийм рашаан Хэнтий, Дорнодоор голлон тархжээ. Эсгэлэн рашаанд Архангайн Бумбат хайрхан, Орхоны Vvрдийн тохой, Дорнодын Цагаан хєндий, Хэнтийн Батширээтийн Арангат, Хутаг уул, Бор хурга, Аварга, Тєв аймгийн Бvрх, Дунд байдлиг, Жанчивлан орно. Эдгээр нь дэлхийд нэрд гарсан Нарзан, Карлова-Вар, Дарасум зэрэг рашаантай дуйцэхvйц сайн рашаанууд юм.
Халуун рашаан
гидрокарбонат, натри, цахиурын хvчил, хvхэр устєрєгч бvхий эрдэсжилт багатай халуун рашаан нь Хангай, Алтай, Соёны нутгаар тархжээ. Ононгийн Их халуун рашаан, Ерєє, Естийн халуун, Галттайн хvйтэн рашаанууд энд орно. Мєн олонд алдаршсан ийм рашааны тоонд Хужирт, Могойт, Гятруун, Таац, Хvрэмт, Шаргалжуут, Отгонтэнгэр, Булган, Хулж, Хєнжилийн рашаан багтдаг ажээ. Халуун рашаан нь 20-100 градусын хэмжээнд хvрдэг.
Хvйтэн рашаан
хлорид, сульфат, гидрокарбонат зэрэг найрлагатай, эрдэсжил ихтэй шорвогдуу хvйтэн рашааны муж нь говь, Их нууруудын хотгор, Дорнод талын ємнєд зах, Алтайн Євєр говь, хээр талд элбэг. Vvнд, Сvхбаатар аймгийн Гашуун, Тал булаг, Хэнтийн Цачир, Дорноговийн Далантvрvv, Ємнєговийн Хадат, Тєвийн Хундаган, Налайх, Бєєрєлжvvт, Тєхєм, Дундговийн Олгой, Архангайн Цайдам эдгээр болой.
Өвөрхангай аймаг Батөлзий суманд байдаг “ Хужиртийн рашаан энэ рашааны онцлог нь дэргэд нь зогсож исгэрвэл өөрөө оргилно. Хөвсгөл аймагт галтын халуун рашаан 90 хүртэл халдаг онцлоготой. Энэ халууны рашаан хүний дотор эрхтэн хөл гард нэн тохиромжтой
Артезийн ус нь Монголын Дорнод тал, Их нууруудын хотгор, Нууруудын хөндий зэргээр маш өргөн тархсан байдалтай. Мөн Хангайн, Хэнтийн уулархаг нутгийн баруун өмнө, зүүн, зүүн өмнө тархана. Артезийн усны тархалтын хил нь Манай орны тектоник хилтэй тохирдог. Артезийн ус 0.4 сая км квадрат талбайг хамардаг.
Артезийн ус
Full transcript