Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Zapadni Balkan

No description
by

Una Cilic

on 5 January 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Zapadni Balkan

Politički aspekti procesa evropeizacije
Zapadnog Balkana

Politički aspekti procesa evropeizacije
Zapadnog Balkana

- Robert Schuman
- Konrad Adenauer
- Winston Churchill
- Alcide de Gasperi
Univerzitet u Sarajevu
Fakultet političkih nauka
Odsjek Politologija

Magistarski rad

Kandidatkinja: Una Čilić Mentor: Prof. dr Asim Mujkić
Sarajevo, decembar 2012.
Sadržaj:

Uvod
Balkan: ime i značenje
Slika i metafora
Identitet
Stvaranje evropskog identiteta
Evropska unija
Političko - pravna konstrukcija
Zapadni Balkan
Evropeizacija
Zaključak
Neka bude stvorena Evropa !
Ideju o ujedinjenoj Evropi, obnovio je, 1949. godine Winston Churchill
“ A zašto ne bi bila moguća i evropska grupacija,
ona koja će zbunjenim narodima ovog nemirnog,
a moćnog kontinenta moći da da jači osjećaj domovine,
te zajedničko pravo građanstva.

Ideja evropskog ujedinjena na kraju je izrodila Evropsku uniju, konstrukciju koja sa svojih 27 država članica počiva na principima slobode, jedinstva, demokratije, poštivanja pojedinaca i zajedničkih institucija
Zvaničan poziv je stigao 2003.
na evropsko - balkanskom
samitu u Solunu, na kojem je
odlučeno da sve zemlje, uz
ispunjavanje uvjeta iz Kopenhagena
i bezuvjetno poštivanje demokratije i ljudskih prava,
pripadaju evropskoj porodici.
Zapadni Balkan
zapadno od Grčke
južno od Slovenije
Da bi Evropa bila jedinstvena i potpuna, potrebne su joj zemlje Zapadnog Balkana
BALKAN
Za one koji ga nisu posjetili, Balkan je misteriozna zemlja sjenki, za one koji ga poznaju, još je misteriozniji. Čovjek nekako postaje dio tčarolije i sve te misterije i raskoši. Naviknete se da čučite dok pijete jutarnju kafu u kafani i da pri svakom susretu sa poznanikom zlosutno prošapućete bar polovinu onoga što izgovorite. Intrige, zavjere, misterija, velika hrabrost i odvažna djela jesu duša istinske romantike i duša Balkana danas.

"Ključni pojmovi kao što su Evropa ili Zapad puno su više od geografskih shvatanja. Oni takođe funkcioniraju i kao tačke sakupljanja za mitove i ideologije različitih vrsta, stvorenih i ispitanih diskursa o historiji, identitetu, zajednici i modernizmu koji su prožeti odnosima snaga"
Nerzuk Ćurak
Balkan: značenje imena
Balkan: prostor između Jadranskog, Mediteranskog, Egejskog i Crnog Mora
Britannica:
Šta je Balkan svijetu?
Bosna i Hercegovina, Hrvatska, Makedonija, Albanija, Crna Gora, Srbija, Rumunija, Bugarska i Moldavija
Zekerijah Smajić:
Albanija, Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Crna Gora, Makedonija, Rumunija, Srbija
Marija Todorova:
Albanci, Bugari, Grci, Rumuni, bivši Jugosloveni
Zapadni Balkan: Zemlje nastale raspadom bivše Jugoslavije ( minus Slovenija, plus Albanija)

Jugoistočni Balkan: Bugarska i Rumunija
Balkan, riječ turskog porijekla, označava planinski vijenac
XVIII stoljeću područje Balkana poznato je kao "evropska Turska"
1808. August Zeune balkanski prostor je okarakterisao kao Balkansko poluostrvo
Evropski Levant, Evropsko osmansko carstvo, Orijentalno carstvo
Marija Todorova: U svom najmanje problematičnom obliku Balkan je ime: isprva kao ime planine Balkan se pojavio u XV vijeku i potom se sve češće koristio da bi u XIX vijeku počeo važiti za čitavo poluostrvo i konačno postao naziv za region
"... 1880.-ih dani "Evropskoj Turskoj" očito su bili odbrojani. Države koje su je naslijedile - Grčka, Bugarska, Srbija, Rumunija i Crna Gora pojavile su se tokom devetnaestog stoljeća kao kandidati koji će podijeliti što je preostali. Između 1878. i 1908, godine diplomatske konferencije postepeno su smanjivale osmanski teritorij, a ono što je preostalo stavile su pod nadzor velikih sila. Zapadni putnici, novinari i propagandisti pohrlili su u to područje i popularizirali novu, širu upotrebu pojma "Balkan". U vrijeme izbijanja Prvog balkanskog rata 1912. kojim je prestala osmanska vladavina u Evropi, taj izraz je već bio u općoj upotrebi. "
Mark Mazower
Balkan jeste geografija ali u XXI stoljeću ovo ime predstavlja mnogo češće metaforu nasilja i rata nego što predstavlja geografsku odrednicu za ljetovanje.
Balkan kao metafora
Ime nije ništa: ono što nazivamo ružom, slatko bi mirisalo i s drugim imenom

William Shakespeare
Na Zapadu se Balkan često zamišlja kao prostor koji pati od manjka kulture i koristi se kao paradigma i kao metafora tog manjka.
„Tu navodno žive ljudi čija je kultura u osnovi evropska, pa u tom smislu oni po tipu kulture nisu različiti od evropljana i drugih zapadnjaka, ali je imaju manje od njih, nedovoljno da bi zaista bili kulturni, zbog čega se u tom dijelu Evrope lako bude varvarski atavizmi, instinkti mržnje i nasilja, kao što je bio slučaj tokom ratova u bivšoj Jugoslaviji 1991-1995. i 1999. godine na Kosovu” .
Ivan Čolović
Zvuk ime i izgled, vrijednost, uobičajna mjerila i težina neke stvari - u pravilu pogrešno i proizvoljno određeni. Time što su ljudi vjerovali u njih i što su narastale od pokoljenja do pokoljenja, te oznake gotovo da su srasle sa stvari, postajući samo njezino tijelo, tako da od samog početka, gotovo uvijek, privid konačno pretvara u bit i nastupa kao bit.
Balkanizacija
Marija Todorova:
Diskurs formulisan u prvim decenijama XX stoljeća i predstavlja sinonim za besmisleno rasparčavanje jednog prostora.
Balkanizam određuje stavove prema Balkanu i radnje usmjerene na njega. Balkanizam tako možemo smatrati jednim od najistrajnijih recepata, formi, šema ili mentalnih obrazaca putem kojih se plasiraju informacije o Balkanu i to naročito u novinarstvu, politici i književnosti” . Balkanizacija se toliko ustalila i proširila da se više čak i ne odnosi samo na Balkan nego djeluje kao pojam kojim se opisuju bilo koje nasilne i agresivne radnje u svijetu.
Balkan može čučati u glavama ljudi izvan geografskih kulturnih granica Balkana

Anđelko Milardović
To stanje svijesti nije rezervisano za omeđene geografske i kulturne granice (zapadnog) Balkana, ono može postati egzistirajuće izvan zamišljenih granica zapadnog Balkana, to jeste u određenom trenutku postati obrazac „civiliziranih” Evropljana” , odnosno „balkanska” konstrukcija ponaša se kao razlog/objašnjenje za sve imalo negativnije svari koje se dogode.
Zapravo teško je zamisliti Drugog koji bi bio jasnije defnisan od Balkanaca. Oni kao da su na ekstravagantan i živopisan način predstavljali sve što je Zapad odbacio generacijama prije toga.

S druge strane oni su utjelovljavali mješavinu koju Julija Kristeva naziva „ uznemirujuće stranom“, bili su „drugost naše drugosti„ s kojom ne znamo kako da izađemo na kraj.

Drugim riječima oni su predstavljali ono što su Evropljani bili ali im nije više dozvoljeno da budu. “
Divlja Evropa
Božidar Jezernik
Čulno i lijeno stvorenje koje ništa ne radi i ništa ne želi da radi
Svjedočanstva putnika
Ima u njihovom ponašanju nečeg neumjerenog, oni su suviše glasni, suviše nagli, suviše pohlepni..
Sredinom XIX vijeka Balkan je najzad postao „balkanski“, to jeste izgledao je kao kopija ili čak karikatura Evrope. Nije bilo ničega originalnog u balkanskim građanima. Sve je bilo pozajmljeno. Spoljašnost i unutrašnjost zgrada, radionica i kancelarija kao i način odijevanja građana nisu imali sopstveni identitet nego su pratili modu Pariza, Beča. Bilo je moderno izgledati evropski i svi su se trudili da tako izgledaju. Ali zapadnjaci ih nisu doživljavali kao sebi ravne; Balkanci su za njih i dalje bili Drugi sa Istoka, ali bez prijašnjeg šarma.
Odsustvo tradicije moglo bi da objasni nizak intelektualni, a donekle i moralni nivo ...U duhovnom smislu ta stvorenja su beskućnici; oni više nisu Orijentalci, ali još uvijek nisu ni Evropejci. Oni se nisu oslobodili poroka Istoka, ali još uvijek nisu usvojili nijednu vrlinu Zapada.
Evropska Turska - Balkansko poluostrvo - Balkan -
Jugoistočna Evropa - Zapadni Balkan
Zapadni Balkan
Identitet - pomjeranje granica Evrope
"Koga interesuje što je Troja danas u Turskoj ili što se Istanbul nekada zvao Konstantinopolj?

Tu se ne radi o izgubljenim ili dobijenim bitkama, velikoj hrabrosti ili velikim izdajama, nego o svjetsko - historijskim pomijeranjima"
Zoran Đinđić
Evropska zajednica 1957
Evropska unija 2013
27 država
23 jezika
500 miliona stanovnika
+ 50 miliona stanovnika Zapadnog Balkana
Otvaranje granica Unije, prema Istoku i Balkanu, učinilo je njen identitet i njenu prirodu problematičnom.

Giddens
Identitet?
„Identitet svake osobe sačinjen je od mnoštva elemenata, koje se očigledno ne ograničava na one zabilježene u matičnim knjigama. Postoji, naravno, za veliku većinu ljudi, pripadnost jednoj vjeroispovjesti, jednoj nacionalnosti, ponekad dvjema, jednoj etničkoj ili jezičkoj grupi, jednoj široj ili užoj porodici, jednoj profesiji i jednoj ustanovi, izvjesnoj društvenoj sredini....Sve te pripadnosti očigledno nemaju isti značaj, u svakom slučaju ne u istom trenutku. Ali nijedna nije potpuno beznačajna. To su sastavni dijelovi ličnosti, moglo bi se gotovo reći „ geni duše“ pod uslovom da preciziramo da većinom nisu urođeni.“ Maalouf
Svaki pojedinac mora imati identitet koji on prihvata kao svoj, ali i koji mu drugi pripisuju
Identitet uvijek podrazumijeva da se pojedinac uvrštava u društveni kolektiv
Politički identitet zasniva se na zajedničkom državljanstvu, povjerenju u zajedničke institucije i jednakim pravima pri donošenju odluka
Borba oko evropskog identiteta: Cilj je u tome da žitelji država članica postanu jedinstveni u osjećanju da su stanovnici Unije
„ Osvanut će dan kada ćete vi, Francuska, Rusija, Italija, Engleska i Njemačka, i sve nacije ovog kontinenta, ne gubeći svoje posebnosti i svoju slavnu individualnost, stopiti u superiorno jedinstvo i stvoriti evropsko bratstvo, na isti način na koji su se i Normandija, Bretanija, Burgandija, Lorena, Alzas i sve naše pokrajine stopile u Francusku. Osvanut će dan kada više neće biti drugih bojnih polja osim tržišta koja se otvaraju trgovini i duhova koji se otvaraju idejama.
Victor Hugo, 1849.
Povelja o evropskom identitetu, 1995.
Nacrt Ustava
Ujedinjeni u različitosti
Identitet je otvoreni proces usklađivanja slike koju pojedinac stvara o sebi i slike koju drugi učesnici interakcije u različitim kontekstima stvaraju o njemu. Tako stečen identitet uvijek sadrži i tragove sopstvenog konteksta nastajanja: lomove, razmirice i protivriječnosti
Mayer
Državljanstvo EU
Svaki državljanin Unije zaštićen je Ugovorom:“ Svaka osoba koja ima državljanstvo države članice biće građanin Unije. Državljanstvo Unije se nadopunjuje a ne zamijenjuje nacionalno državljanstvo.“
Ugovor o osnivanju EU član 49.
Simboli
- Zastava, 1986

- Himna: Oda radosti, 1985.

- Moto: Ujedinjeni u različitosti

- EU. domena, 2006
Jezici Evropske unije
- 23 službena jezika
Evropska unija poštuje pravo svojih više od 500 miliona građana, uvažavanjem njihovog izbora jezika i korištenjem njihovog maternjeg jezika. Svi dokumenti EU mogu se naći i u formi jednog od jezika zemlje članice.
Postoje brojni oblici i elementi identiteta
"Bez obzira koliko je neki segment identiteta okosnica naše osobnosti, samim tim teško od nas odjeljiv, možda i nije taj kojeg bismo u određenoj životnoj situaciji trebali i htjeli"
Nikola Petković
Balkan je Evropa!
- Evropski kontinent: zajednički prostor
- Član 49. Ugovora o osnivanju EU
Svaka evropska zemlja može podnijeti zahtijev za članstvo ukoliko se u njoj poštuju principi slobode, demokratije, ljudskih prava i postoji vladavina zakona.
- Ugovorni odnosi sa Unijom
Treba velika ideja i velika vizija, nešto što nas vodi naprijed, nešto što je veće od business as usual, veće od računice, od privrede, koja je za mene najvažnija stvar. Za većinu ljudi riječ je o identitetu. Riječ je o duši, a ne o materijalnom, a po meni ideja evropskih integracija je velika ideja – ukoliko ona propadne, crni dani dolaze za Balkan... Naravno da su odlučujuće pozitivne snage u samim zemljama Balkana, ali nama je potrebna i pozitivna energija iz Evrope. Ova energija ne smije se svoditi na materijalne stvari, ona mora sadržavati idealizam i emociju. Možda ja to pogrešno vidim, zato što ne živim u Centralnoj Evropi, ali čini mi se da sama Evropa i ideja Evrope postaje sve više i više sužena na protokolarno, na birokratsko, na procesualno. U samoj Evropi prisutan je deficit evropskog identiteta, a da bi nama Evropa dala malo više nade, ona mora da stvori tu pozitivnu energiju. Nama je potrebna evropska duša i mi, iako još nismo član EU, imamo je.
Zoran Đinđić, Evropa s dušom
I sada konačno možemo, nakon toliko dugih decenija razdvojenosti, ponovo biti kompletni Evropljani – Luksemburžani i Evropljani, ali Luksemburžani i Evropljani u Rimu, Berlinu, u Ahenu, također i u Pragu i u Varšavi. Volim da svuda u Evropi budem u cjelosti Evropljanin. A sada to možemo biti, nakon ponovnog ujedinjenja evropskog kontinenta. Rado sam Lusemburžanin i Evropljanin. Ne trebaju mi obje države, trebaju mi mir, red, sigurnost, mir u Evropi.
Jean Claude Juncker, 2006.
Političko - pravna konstrukcija Evropske unje
Evropa za sve nas
- 1946. godine, Winston Churchill održao govor pod nazivom
"Neka bude stvorena Evropa"
Očevi integracije
Na osnovu inicijative Roberta Šumana, Ugovor o osnivanju Evropske zajednice za ugalj i čelik potpisalo je 18. aprila 1951. šest evropskih zemalja: Francuska, Njemačka, Belgija, Luksemburg, Holandija, Italija.
1957. godine potpisan Ugovor o osnivanju Evropske ekonomske zajednice (EEZ) i Ugovor evropske zajednice za atomsku energiju
1992. godine potpisan Ugovor iz Maastrihta, ugovor o osnivanju Evropske unije
Uspostavljena je ekonomska i monetarna unija
Tri stuba Unije
stub Zajednice,
zajednička vanjska i sigurnosna politika
saradnja u pravosuđu i unutrašnjim poslovima
12 članica potpisalo Ugovor
Ustav Evropske unije:
Član 2. Poglavlje I nacrta Ugovora o Ustavu Evropske unije ističe da se Unija temelji na „vrijednostima poštivanja čovjekova dostojanstva, slobode, demokratije, jednakosti, pravne države i poštivanje čovjekovih prava. Te vrijednosti zajedničke su svim državama članicama u društvu u kojem vladaju pluralizam, tolerancija, pravednost, solidarnost i nediskriminacija.

potpisan 29. oktobra 2004
Na referendumima u Francuskoj 29. maja 2005. i Holandiji 1. juna 2005. Ustavni ugovor je odbijen Nakon što su stanovnici dvije države osnivačice EU rekle „stop“ Ustavnom ugovoru, Evropska unija bila je prisiljena da odustane od njegove daljnje ratifikacije. Nacrt Ustava poslužio je za kasniji sadržaj Lisabonskog ugovora.
Lisabonski ugovor
stupio na snagu 01.12.2009.
Ugovorom je uvedena Građanska inicijativa, što znači da jedan milion ljudi- od ukupnog stanovništva EU koje iznosi 500 miliona – iz zemalja članica EU može poslati peticiju Evropskoj komisiji da donese nove prijedloge politika.
Princip supsidijarnosti
Princip supsidijarnosti opći je princip Evropske unije prema kojem ona ne preduzima radnje (izuzev u oblastima svojih isključivih nadležnosti), osim ako one nisu djelotvornije od radnji preduzetih na nivou države članice, regije ili lokalne samouprave. Cilj principa supsidijarnosti je da osigura efikasno donošenje odluka na nivou što bližem građanima.
EU institucije:
Evropski parlament - glas naroda
Vijeće Evrope - glas zemalja članica
Evropska komisija: promovisanje zajedničkih interesa
Evropsko vijeće
Evropski sud pravde: poštivanje zakona
Proširenje evropskog prostora
Osnova vanjske politike Evropske unije jeste proces proširivanja i priključivanja novih zemalja članica u najveću nadnacionalnu zajednicu.
Kriteriji iz Kopenhagena, 1993.

-politički: stabilne institucije koje garantuju demokratiju, vladavinu zakona, poštovanje ljudskih prava i zaštitu manjina;
-ekonomski: funkcionalna tržišna ekonomija, sposobnost da se nosi s konkurentskim pritiskom i tržišnim snagama unutar Unije;
-sposobnost preuzimanja obaveza koje proizilaze iz članstva, uključujući posvećenost ciljevima političke, ekonomske i monetarne unije.
Ova tri kriterija dopunjena su u Madridu 1995. godine sa kriterijem koji se naziva administrativnim
a odnosi se na stvaranje uslova za integraciju prilagođavanja administrativnih struktura

1958: Njemačka, Francuska, Luksemburg, Belgija, Holandija i Italija
1973: Danska, Irska, Velika Britanija
1981: Grčka
1986: Portugal i Španija
1995: Austrija, Finska, Švedska
2004: Češka, Estonija, Kipar, LAtvija, litva, Mađarska, Malta, Poljska, Slovačka, Slovenija
2007: Bugarska, Rumunija

„Da li smijemo da dozvolimo da Zapadni Balkan postane novi geto u Evropi? To je rizik sa kojim se suočavamo ukoliko zaustavimo proces pridruživanja. Najveća prednost procesa proširenja jeste sposobnost EU da pomogne zemljama da stanu na svoje noge. EU će morati da nastavi da se angažuje na Balkanu, svidelo nam se to ili ne.
Oli Rehn, bivši komesar za proširenje
Budućnost Zapadnog Balkana
1997. - Regionalni pristup za zemlje Jugoistočne Evrope/Politka uslovljenosti
1999. - Vanjskopolitička strategija dugoročnih odnosa
2000. - Zemlje uključene u Proces stabilizacije i pridruživanja postaju potencijalni kandidati
24.11. 2000 - Prvi balkansko - evropski samit
21.06.2003. - Samit u Solunu
Instrumenti priključenja:
Evropsko partnerstvo
- Kontrolna lista napretka zemalja Zapadnog Balkana
- Dokument kojim se određuju kratkoročni i srednjoročni prioriteti aktivnosti zemlje u približavanju punopravnom članstvu
Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju
- Ugovor ponuđen isključivo zemljama Zapadnog Balkana
- Potpisivanje SSP-a zemlje stupaju u prvi ugovorni odnos sa Unijom
- Sadrži elemente stabilizacije i regionalne saradnje
- Primarni cilj je pridruživanje Uniji u određenom tranzicijskom periodu
- Sporazum daje zemlji status pridruženog člana
Evolutivna klauzula
- Koncept prema kojem se zemljama potpisnicama SSP-a dodjeljuje status potencijalnih kandidata
- Otvaraju se mogućnosti za finansijsku pomoć kroz pretpristupne fondove
IPA Fondovi
Instrument pretpristupne pomoći
Pomoć u tranziciji i razvoju institucija
Prekogranična saradnja i potencijalnih kandidatkinja.
Regionalni razvoj
Razvoj ljudskih potencijala

Status zemalja Zapadnog Balkana
Hrvatska - kandidat (01.07.2013)

Bivša Jugoslovenska Republika Makedonija - kandidat

Crna Gora - kandidat

Albanija - kandidat

Srbija - kandidat

Kosovo (pod rezolucijom Vijeća UN 144/99) - potencijalni kandidat

Bosna i Hercegovina - potencijalni kandidat


Procesi stvaranja novih vrijednosti i sistema ne odvijaju se jednakim intenzitetom u svim zemljama Evrope.
Evropeizacija za nas znači više šansi za održivu budućnost. Nije u pitanju samo formiranje novih nacionalnih država i njihovo održavanje. Evropezacija u očima Zapadnog Balkana predstavlja hvatanje u korak sa svim procesima koji su godinama prolazili pored nas.
Imamo različita nasljeđa, no ona nas ne čine totalno odvojivim jedni od drugih.
Naša različita nasljeđa čine mogućim i održivim moto pod kojim se predstavlja Evropa, moto Ujedinjeni u različitosti.
Ponavljam sam sebi da osim ove Avlije ima i drugačijeg svijeta,
da ovo nije sve, i nije zauvijek. I trudim se da to ne zaboravim i da ostanem kod te misli.

Ivo Andrić, Prokleta avlija

Hvala na pažnji
Korištenje ovog pojma nastalog na osnovu Osmanskog nasljeđa balkanskog prostora koje su zbog procesa koji je uslijedio nakon raspada Carstva doveli do toga da je zbog „teškoća u modernizaciji i pratećih nacionalističkih aberacija, Balkan sve više postajao simbol za nešto agresivno, netolerantno, varvarsko, polurazvijeno, polucivilizirano, poluorijentalno.
Identitet Evrope?
Evropa je duh, ideja i projekat koji drži na okupu zemlje ujedinjene u različitosti, ujedinjene u namjeri da održe i šire demokratiju i ideju o čovjeku kao mjeri svih stvari. I veoma često, za mnoge zemlje evropskog prostora, Evropska unija je jedina budućnost kojom si može garantovati opstanak i prosperitetnu budućnost.
Identiteti se grade i nadograđuju, imamo ih više od jednog i danas ih teško možemo smatrati mnogo različitim.
Da bi identitet bio upotpunjen, on mora biti priznat kao takav, mi se moramo uklopiti u širi društveni kolektiv.
Da bismo postali Evropa, moramo vjerovati u našu zajedničku budućnosti i u nužnost promjena.
Zid između nas i njih, između Evrope i Balkana urušen je kada smo krenuli u prve ugovorne odnose sa Unijom.
Full transcript