Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Staatsinrichting van Nederland

No description
by

Daan Roovers

on 28 October 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Staatsinrichting van Nederland

Staatsinrichting van Nederland
1 - Een nieuwe grondwet
Deelvraag:
Welke gevolgen had de grondwet van
1848 voor het bestuur van Nederland?
1848: onrust in Europa
1
1848 > 'revolutiejaar'
Parijs
Berlijn
republiek?
Willem II
Nederland was een monarchie.

> Een land met een koning of
keizer (vorst).
liberalen?
mensen die opkomen voor
de vrijheid van burgers.

> Weinig macht voor de koning.
> Niet teveel wetten en regels.
grondwet?
De belangrijkste wet van een land.

Daarin staat:
> Hoe het land moet worden bestuurd.
> Welke rechten de burgers hebben.
Thorbecke
Wie was Thorbecke?
Zwolle...
1848!
> invoering nieuwe grondwet.
Een koning zonder macht
Constitutionele monarchie?
Een land zonder een gekozen
staatshoofd (president),
maar met een grondwet.

> constitutie = grondwet...
Willem III
onschendbaarheid?
De koning hoeft geen verantwoording af te leggen aan het parlement over wat hij doet of zegt en ook niet over het beleid van de regering.
Ministeriële verantwoordelijkheid?
De ministers zijn politiek verant-
woordelijk voor wat de koning doet
of zegt en ook voor het beleid van
de regering.

> De koning kan politiek niets doen
zonder overleg met de ministers.
Het volk heeft de macht
Venetië
democratie?
Een land waarvan de burgers door vrije verkiezingen volks-vertegenwoordigers kiezen die invloed hebben op het bestuur.

In Nederland zijn er
directe
verkiezingen voor:
- de gemeenteraad
- de Provinciale Staten
- de Tweede Kamer
parlement?
volksvertegenwoordiging
Het Nederlandse parlement
bestaat uit:
- De Tweede Kamer.
- De Eerste Kamer.

In Nederland wordt de Eerste
Kamer
indirect
gekozen door
de burgers (namelijk door de
Provinciale Staten).
Tweede Kamer?
150 volksvertegenwoordigers die
direct door het volk zijn gekozen.
censuskiesrecht?
Kiesrecht voor burgers
die een bepaald bedrag
aan belastingen betalen.
Algemeen kiesrecht?
Kiesrecht voor alle
volwassen burgers.
districtenstelsel?
Een manier van stemmen waarbij
de burger stemt op iemand van
zijn eigen kiesdistrict.

> De winnaar van ieder district
gaat naar de Tweede Kamer.
Evenredige vertegenwoordiging?
Een manier van stemmen waarbij
de burger stemt op een
landelijke
kandidaat.

> Als een kandidaat de kiesdeler
heeft gehaald krijgt hij een zetel
in de Tweede Kamer.
regering?
Het dagelijks bestuur van een land
(in Nederland: ministers + koning).

> Een regering heeft vooral de taak om wetten uit te voeren.
Politiek nu
Tweede Kamer
ministers
kamerleden
Een controlerende taak.

> De Tweede Kamer
controleert de regering.
De controlerende taak is
mogelijk door:

> recht van budget
Een wetgevende taak.

> De Tweede Kamer keurt
en maakt wetsvoorstellen.
De wetgevende taak is
mogelijk door:

> recht van amendement
> recht van initiatief
De Eerste Kamer heeft alleen
een controlerende taak!
1. Maatschappelijk probleem.
2. Betrokken ministers
bedenken wetsvoorstel.
3. Wetsvoorstel gaat
naar de Tweede Kamer.

Voorstel goedgekeurd?
4. Wetsvoorstel gaat
naar de Eerste Kamer.

Voorstel goedgekeurd?
5. Ondertekening van het
wetsvoorstel door de koning
en de betrokken ministers.
6. Publicatie van de wet
in de Staatscourant.
Staatsinrichting van Nederland
2 - Een verdeelde samenleving
Deelvraag:
Waardoor was eind 19e eeuw en begin
20e eeuw de Nederlandse samenleving
in verschillende groepen verdeeld?
Liberalen
Liberalen > mensen die opkomen
voor de vrijheid van burgers.

> Weinig macht voor de koning.
> Niet teveel wetten en regels.
De overheid moet zorgen voor:

- Goed onderwijs.
- Orde en veiligheid.
Liberale Unie?
De eerste liberale
politieke partij.

> Opgericht in 1885.
Protestanten
industrialisatie?
De overgang van ambachtelijke
productie naar machinale
productie tussen 1760 en 1900.

> Komst van grote fabrieken!
ARP?
De eerste protestantse
politieke partij.

> Opgericht in 1879.
Kuyper
Mensen die vanuit een
godsdienstige overtuiging het land willen besturen.
confessionelen?
De ARP was tegen elke vorm
van opstand en revolutie!

> Conservatief (behoudend).
'De kleyne luyden' > Het 'gewone' volk:
- winkeliers
- boeren
- ambachtslieden
- ambtenaren
2
Katholieken
emancipatie?
Het streven van een groep
naar dezelfde rechten en
kansen als andere groepen.
RKSP?
De eerste katholieke
politieke partij.

> Opgericht in 1926.
Schaepman
Protestanten + katholieken = confessionelen

> De Bijbel als uitgangspunt...
Wie was Herman Schaepman?
achterstellen?
Iemand of een groep niet
dezelfde rechten en
kansen geven als anderen.
Socialisten
Socialisten > mensen die opkomen
voor de gelijkheid van burgers.

> Alle burgers moeten dezelfde
rechten hebben.
> Er moeten wetten en regels
zijn die het leven van de arbeiders
verbeteren (sociale wetten).
socialisten?
SDAP?
De eerste socialistische
politieke partij.

> Opgericht in 1894.
Troelstra
Verzuiling
verzuiling?
De verdeling van de Nederlandse
samenleving in 4 groepen tussen
1870-1960.

> liberalen
> protestanten
> katholieken
> socialisten
schoolstrijd
schoolstrijd?
Het conflict tussen de (liberale)
regering en de confessionelen over
de vraag of de overheid ook het
bijzonder onderwijs moest betalen.
Kiesrecht
De Pacificatie zorgde voor een aanpassing van de grondwet.

> Algemeen mannenkiesrecht.
> Gelijkstelling van het onderwijs.
> Evenredige vertegenwoordiging.
Pacificatie van 1917?
Afspraak tussen de socialisten en
de confessionelen. De socialisten
stemden voor de bekostiging van het
bijzonder onderwijs. In ruil daarvoor
stemden de confessionelen voor
algemeen kiesrecht (voor mannen).
3
Staatsinrichting van Nederland
3 - Strijd voor gelijke rechten
Deelvraag:
Waarom streden aan het einde van 19e
eeuw en het begin van de 20e eeuw
arbeiders en vrouwen voor meer rechten?
Het arbeidersbestaan: doffe ellende
Enschede...
Enschede 1865:
> 5.039 inwoners.
Enschede 1915:
> 39.275 inwoners.
Nieuwenhuis en Troelstra wilden allebei een beter bestaan voor de arbeiders, maar dachten anders over de manier om dat te bereiken!
Nieuwenhuis > Gewapende opstand!
Troelstra > Uitbreiding kiesrecht!
Revolutie?
Samen sterk!
staking?
Een werkonderbreking uit
ontevredenheid (protest).
vakbond?
Een organisatie die opkomt voor
de belangen van de arbeiders en
andere werknemers in loondienst.
Polak
Troelstra
Nieuwenhuis
Sociale kwestie
Sociale kwestie?
De slechte werk- en
leefomstandigheden
van de arbeiders.
sociale wetten?
Wetten die de werk- en leefomstandigheden van
de arbeiders verbeterden.
Govaars
Rijke burgers, vakbonden en verschillende stichtingen probeerden de arbeiders 'op te
voeden' en te ontwikkelen (te beschaven).

> 'beschavingsoffensief'
Weinig rechten voor vrouwen
feministen?
Mensen die streven naar gelijke
rechten voor mannen en vrouwen.
Jacobs
Eerste feministische golf?
De periode tussen 1880 en 1920 toen
er veel actie werd gevoerd voor gelijke
rechten voor mannen en vrouwen.

Vooral aandacht voor:
> Actief vrouwenkiesrecht.
> Recht op hoger onderwijs.
Wie was Wilhelmina Drucker?
Drucker
Gelijke rechten
Vrije Vrouwenvereniging (VVV)?
Een vereniging (1889) die zich inzette voor de emancipatie van vrouwen in Nederland.
Vereniging voor Vrouwenkiesrecht (VvVK)?
Een vereniging (opgericht in 1894
door de VVV) die zich inzette voor passief en actief kiesrecht voor vrouwen in Nederland.
petitie?
Een schriftelijk verzoek aan de
regering wat is ondertekend
door een grote groep burgers.
Staatsinrichting van Nederland
4 - Gelijk en vrij
Deelvraag:
Welke rechten hebben
(de) Nederlanders nu?
4
grondrechten?
De belangrijkste rechten van de
burgers van een land die in de
grondwet staan opgeschreven.
Vrijheid
Klassieke grondrechten?
Rechten die burgers beschermen
tegen een te machtige overheid.

> De overheid mag bepaalde dingen
niet doen!
> Klassieke grondrechten worden
ook
liberale
grondrechten genoemd.
klassieke grondrechten:

> Staan sinds 1848 in de grondwet.
> Beginnen vaak met: 'vrijheid van'.
referendum?
Een volksstemming.
burgerinitiatief?
Het recht om als Nederlands
burger een onderwerp op de
agenda van de Tweede Kamer
te zetten.
Een goed bestaan
Rechten die de burgers beschermen
tegen slechte leefomstandigheden.

> De overheid heeft de plicht om voor
bepaalde dingen te zorgen!
Sociale grondrechten:

> Staan sinds 1983 in de grondwet.
> Beginnen vaak met: 'recht op'.
Nationale ombudsman?
De persoon die als taak heeft
de burgers te beschermen
tegen fouten van de overheid.
De nationale ombudsman is geen rechter!
Straffen
Wetboek van Strafrecht?
Wetboek waarin alle misdaden
staan beschreven waar je in Nederland voor bestraft kunt
worden.
rechtsbijstand?
Hulp van een advocaat voor
mensen met weinig geld die
voor een groot deel wordt
betaald door de overheid.

> Sociaal grondrecht!
rechtsstaat?
Een land met een eerlijke en
onafhankelijke rechtspraak.
Kenmerk 2:

> Alle burgers zijn voor de wet gelijk.
Kenmerk 1:

> Er zijn onafhankelijke rechters.
Kenmerk 3:

> Iets is pas strafbaar als het
volgens de wet strafbaar is!
Kenmerk 4:

> Burgers hebben recht op
een advocaat en eventueel
op rechtsbijstand.
Altijd vrij?
Vrijheid van meningsuiting
*
Recht op gelijke behandeling
(discriminatieverbod)
Vrijheid van godsdienst
*
Recht op gelijke behandeling
(discriminatieverbod)
Staatsinrichting van Nederland
5 - Nederland in Europa
Deelvraag:
Welke gevolgen heeft de Europese Unie voor Nederland?
Samenwerking binnen Europa
Na de Tweede Wereldoorlog
ontstaat tussen een aantal
West-Europese landen de
behoefte om samen te werken.
5
Waarom samenwerken?

> Door samen te werken zou
een nieuwe oorlog voorkomen
kunnen worden.
1951 > Oprichting EGKS.
1957 > Oprichting EEG.
1967 > Oprichting EG.
1993 > Oprichting EU.
In 2002 werd de Euro ingevoerd
door een aantal landen binnen
de EU.

> 19 van de 28 gebruiken de Euro.
Vrij verkeer van goederen?
Goederen mogen vrij worden verhandeld, zonder dat er belasting hoeft te worden betaald.
lidstaten?
Landen die lid
zijn van de EU.
invoertarief?
Een belasting die moet
worden betaald over
geïmporteerde goederen.
Vrij verkeer van personen en diensten?
Alle inwoners mogen zonder
beperkingen in een ander
EU-land gaan wonen, werken,
studeren en reizen.
Wie is de baas?
Europese Raad?
Bestaat uit de regeringsleiders van de in totaal 28 EU-lidstaten.

> Bepaalt het beleid van de EU in grote lijnen.
Europese Commissie?
Het dagelijks bestuur van de EU.
Te vergelijken met de regering!

> Bedenkt wetsvoorstellen.
> Controleert of wetten goed
worden uitgevoerd.
> Beheert het geld van de EU.
Europees Parlement?
Te vergelijken met de Tweede Kamer!

> Keurt wetsvoorstellen goed of af.
> Controleert de Europese Commissie.
De door de burgers van de EU
gekozen volksvertegenwoordiging.
Raad van Ministers?
Raad die bestaat uit ministers van
alle EU-lidstaten.

> Keurt wetsvoorstellen goed of af.

De Raad van Ministers heeft een
wisselende samenstelling die bepaald
wordt door het beleidsonderwerp.
Welke wet geldt?
Europees geld
Europese Monetaire Unie?
De lidstaten van de EU
die de Euro gebruiken.
Een nieuw land bij Europa
Turkije is een kandidaat-lidstaat!
Argumenten voor toetreding:

> Een sterke economie.
> Een sterk leger.
> Is lid van de NAVO.
> Veel Turken wonen in Europa.
> Een strategische ligging.
> Een modern islamitisch land.
Argumenten tegen toetreding:

> Geen Europees land.
> Een islamitisch land.
> Discriminatie van minderheden.
> Invloed van het leger.
> Schending van grondrechten.
> Immigratiestroom van Turken.
Een lidstaat van de EU moet een
democratische rechtsstaat
zijn met een vrijemarkteconomie.
De hoogste rechterlijke instantie van de EU:

> Controleert of lidstaten van de EU
Europese wetten juist toepassen.
> Spreekt recht bij geschillen tussen
lidstaten en tussen EU-instellingen.
> Spreekt recht bij geschillen tussen bedrijven of burgers en EU-instellingen.
Europese Hof van Justitie?
Een land zonder koning
of keizer, maar met een
gekozen staatshoofd.

> Staatshoofd is president.
Kiesdeler 2012:

> 9.424.235 : 150 = 62.829
De overheid moet zorgen voor:

- Goede huisvesting.
- Een minimaal inkomen.
- Goede medische zorg.
- Goede arbeidsomstandigheden.
Deelvraag:
Welke gevolgen had de grondwet van
1848 voor het bestuur van Nederland?
Nederland begon een democratie te worden.

> Er kwamen directe verkiezingen voor de
Tweede Kamer.
> Het parlement ging de regering controleren
en wetsvoorstellen keuren.
> De koning werd onschendbaar en er kwam
ministeriële verantwoordelijkheid.
Veel protestantse of katholieke
arbeiders waren socialistisch.
Veel rijke en goed opgeleide
protestantse of katholieke
burgers waren liberaal.
Actief en passief kiesrecht...
Deelvraag:
Waardoor was eind 19e eeuw en begin
20e eeuw de Nederlandse samenleving
in verschillende groepen verdeeld?
Deelvraag:
Waarom streden aan het einde van 19e
eeuw en het begin van de 20e eeuw
arbeiders en vrouwen voor meer rechten?
De arbeiders en de vrouwen
voelden zich achtergesteld!
Deelvraag:
Hoe
streden aan het einde van de 19e
eeuw en het begin van de 20e eeuw
arbeiders en vrouwen voor meer rechten?
Door samen te werken in
vakbonden en verenigingen!

Zoals de:
- ANDB
- VVV
- VvVK
Sociale grondrechten?
> Door samen te werken zou
het communisme op een
afstand worden gehouden.
Deelvraag:
Welke rechten hebben
(de) Nederlanders nu?
Kenmerk 5:

> Rechtszaken zijn openbaar.
Timmermans
Kenmerk 6:

> Iemand is pas schuldig als
de rechter die persoon
(verdachte) een straf oplegt.
oppositie
coalitie
De coalitie zorgt
voor de ministers.
kabinet?
Ministers + staatssecretarissen!
De controlerende taak is
mogelijk door:

> recht van interpellatie
De controlerende taak is
mogelijk door:

> recht van enquête
De controlerende taak is
mogelijk door:

> motierecht
Revolutie!
Algemeen kiesrecht!
Wetgevende macht:
> volksvertegenwoordigers
Uitvoerende macht:
> ministers + staatssecretarissen
Rechtsprekende macht:
> rechters
Trias politica?
Het politieke systeem waarbij
de wetgevende, de uitvoerende
en de rechterlijke macht zijn
gescheiden van elkaar.

> Voorkomt machtsmisbruik!
formatie?
regeerakkoord?
Het samenstellen van een
nieuwe regering op basis
van de verkiezingsuitslag.
De overeenkomst tussen de
coalitiepartijen over het te
voeren politieke beleid.
- Actief kiesrecht:
Het recht om zelf een stem uit te
mogen brengen.

- Passief kiesrecht:
Het recht om jezelf verkiesbaar
te stellen / kandidaat te stellen.
Vrijheid van drukpers
*
Recht op privacy
Belangrijk verschil!!!

> Het Europees Parlement kijkt
bij wetsvoorstellen vooral
naar het belang van de EU.

> De Raad van Ministers kijkt
bij wetsvoorstellen vooral
naar het belang van de lidstaten.
Deelvraag:
Welke gevolgen heeft de Europese Unie voor Nederland?
Full transcript