Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Нарық түрлері, құрылымы. Сұраныс пен ұсыныс.

No description
by

Aitbai Ainur

on 27 November 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Нарық түрлері, құрылымы. Сұраныс пен ұсыныс.

Нарықтың пайда болуының маңызды шарттары болып қоғамдық еңбек бөлінісі және мамандандыру саналады
Нарықтық және нарықтық қатынастар туындауының негізгі себептеріне келесілеріне жатады:
Нарық-бұл сатушы мен сатып алушының, өндіруші мен тұтынушының
немесе сұраныс пен ұсыныстың кездесуі
Нарықтық экономиканың негізін төрт экономикалық категория құрайтынын көрсетуге болады
Нарық
Тауар-ақша қатынастарын жүзеге асыру саласы
Нарық түрлері, құрылымы. Сұраныс пен ұсыныс
Олар:

Сұраныс
Ұсыныс
Баға
Бәсеке

Нарық жүйесінің үздік қызмет атқаруының факторы болып дамыған нарықтық құрылым саналады
Мамандандыру заттық, детальдық және технологиялық түрлерге бөлінеді
-өндіріс мүмкіншіліктерінің шектеулілігі
-тауар өндірушілердің оқшаулануы
-бәсеке
-халықаралық еңбек бөлінісі
Нарық құрылымы күрделі және ол экономиканың барлық сфераларына ықпалын тигізіп отырады
Нарықтың экономикалық құрылымы келесі жағдайлармен ерекшеленеді
-меншік формаларымен
(мемлекеттік, жеке, ұжымдық, аралас)
-шаруашлық субьектілерінің әр түрлі формаларының экономикадағы үлес салмағымен белгіленетін, тауар өндірушілердің құрылымымен
-тауар айналымы сферасының ерекшеліктерімен
-шаруашылықтың құрылымдық бөлімдерінің мемлекет иелігінен алыну және жекешелендіру дәрежесімен
-осы елде пайдаланылатын сауданың түрлерімен
Нарық құрылымын бөлу критерийлері
Нарық қатынастары обьектілерінің атқаратын экономикалық қызметтері бойынша
-игіліктері мен қызметтер нарығы
-өндіріс құралдарының нарығы
-ғылыми-техникалық жұмыстар нарығы
-құнды қағаздар нарығы
-жұмыс күші нарығы
Нарықтағы тауарлық топтар бойынша жіктеу
-өндірістік қызметке бағытталған тауарлар нарығы
-халық тұтынатын тауарлар нарығы
-азық-түлік тауарларының нарығы
-шикізат пен материалдық және т.б. нарықтары
Кеңістік өлшемдері бойынша
-аймақтар ішіндегі
-аймақаралық
-халықаралық нарықтар
Бәсекенің шектеулі дәрежесі бойынша
-монополиялық
-олигополиялық
-монополиялық бәсеке
-салааралық нарықтар
Нарық қатынастарының субьектілірі бойынша
-көтерме сауда нарықтары
-бөлек сауда нарықтары
-ауылшаруашылық өнімдерін мемлекеттік сатып алу нарықтары
-ауылшаруашылық өнімдерін тікелей өндірушілер
Экономикалық заңдылықты сақтау жағынан
-заңды, ресми нарықтар
-заңды емес, "көленкеленген" нарықтар

Нарық құрылымын зерттеу нарықтың үш ірі дербес секторын бөліп көрсетуге мүмкіндік береді
Тауарлар мен қызметтер нарығы
Өндіріс факторларының нарығы
Қаржы нарығы
Нарық механизімінің өте маңызды элементтері-
сұраныс пен ұсыныс

Сұраныс
-белгілі бір уақыт ішінде бағасы анықталған тауарларды тұтынушылардың сатып алу қабілеттілігі
Сұраныс пен баға арасындағы кері қатынасты
сұраныс заңы
қарастырады

Сұраныс заңы

баға мен сатып алатын тауар санының арасындағы кері байланысты көрсетеді
Сол тауарға деген сұраныстың бірте-бірте азаюы
Сұраныс қисығы дегеніміз
-белгілі бір уақыт аралығында әртүрлі бағамен тұтынушылардың сатып алуға дайын экономикалық игіліктер санын көрсететін қисық
Сұраныс деңгейінің өзгеруі
-басқа шарттар өзгеріссіз болған уақыттағы тауар бағасының өзгеруі нәтижесінде белгілі бір уақытта тұтынушылардың сатып алатын тауарларының санындағы өзгеріс болып табылады
Сұраныстың өзгеруі
-бағалық емес факторлардың өзгеруі нәтижесінде сатып алушылардың сатып алатын тауарларының санындағы өзгерістер
Сұраныс көлеміне әсер ететін факторлар 2-ге бөлінеді
Бағалық факторлар.
Тауар бағасының төмендеуі сұраныс деңгейін жоғарылатады, ал бағаның өсуі сұраныс деңгейін төмендетеді
Бағалық емес факторлар
Cұранысқа әсер ететін бағалық емес факторларға жататындар
-Тұрғындардың ақшалай табыстары
-Тұтынушылардың құрылымының өзгеруі
-Тұтынушылардың талғамы мен талғауы
-Жинақталған мүлік
-Нарық көлемі, яғни бірін-бірі ауыстыратын және толықтыратын тауарлар көлемі
-Сатудан кейінгі көрсетілетін сервистік қызмет
Ұсыныс дегеніміз
-белгілі бір уақыт ішінде бағасы қойылған тауарларды нарыққа шығару
Ұсыныс заңы
-баға мен ұсыныстың бір бағытта өзгеруін көрсетеді
Ұсыныс деңгейінің өзгеруі
-басқа шарттардың өзгеріссіз болған уақытындағы тауар бағасындағы өзгерістің нәтижесінде өндірушілердің сатуға мүмкінлігі және тілегін көрсететін тауарлар саныныдағы өзгерістер
Ұсыныстың өзгеруі
-бағалық емес факторлардың өзгеруіне байланысты өндірушілердің сатуға тілегі бартауарлар санының өзгеруі
Ұсыныс қисығы
-нақты уақыт кезінде әртүрлі бағада өндірушілердің сатуға дайын экономикалық игіліктерінің санын көрсететін қисық
Ұсыныс көлеміне де 2 фактор әсерін тигізеді
баға
бағалық емес факторлар
Сұранысқа әсер ететін бағалық емес факторларға жататындар
-Қолданылатын өндіріс технологиясының сипаты
Салықтар мен дотациялар
-Табиғи-климаттық жағдайлар
-өндіріс ресурстарының сапасы мен санының өзгеруің
-ресурстардың бағаларының өзгеруі
-күтім
-маркетинг, бәсеке, жеткізушілер санының өзгеруі
-республикалық
Full transcript