Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Powtórzenie działu "Polska i jej sąsiedzi"

No description
by

Maria Prezi

on 11 November 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Powtórzenie działu "Polska i jej sąsiedzi"

Powtórzenie działu "Polska i jej sąsiedzi"
Nasza Europa
Europa jest niewielkim kontynentem, który tworzy z Azją wspólny ląd - Eurazję.
Powiesznia Europy wynosi 10,5 mln km2 i jest ponad 4 razy mniejsza od powieszni Azji. Granica między Europą a Azją jest umowna i przebiega wschodnim podnóżem gór Ural, potem doliną rzeki Emba do Morza Kaspijskiego, na północy od gór Kaukaz do Morza Azowskiego, przez Morze Czarne, cieśniny Bosfor i Dardanele, do Morza Śródziemnego.
Sąsiedzi Polski
Polska na zachodzie graniczy z Niemcami, na południu z Czechami i Słowacją, na wschodzie z Ukrainą i Białorusią, na północnym wschodzie z Litwą i na północy z obwodem kaliningradzkim należącym do Rosji.
Część granic Polski to granice naturalne przebiegające wzdłuż rzek, np. z Niemcami i częściowo z Ukrainą, lub pasm górskich. Góry oddzielają nas od Czech i Słowacji. Granicą naturalną jest również Morze Bałtyckie. Jednak większa część granic z Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją to granice sztuczne - wytyczone umownie, niezależnie od ukształtowania powierzchni.
Nazwa miasta
Nazwa pojawia się w XIV-wiecznych zapiskach jako Warseuiensis (1321), Varschewia (1342) i XV wieku jako Warschouia (1482). Średniowieczna nazwa brzmiała Warszewa, Warszowa. Najprawdopodobniej pochodzi ona od formy dzierżawczej imienia Warsz (skróconej formy popularnego wówczas staropolskiego imienia Warcisław, Wrocisław), używanego m.in. wśród przedstawicieli rodu Rawów (Rawiczów) herbu Rawa, właścicieli części terenów w dzisiejszym centrum miasta, np. Solca i Mariensztatu.

Zmiana nazwy na Warszawa wynikła z mazowieckiej wymowy dialektycznej. Do końca XV wieku samogłoska -a- przechodziła w -e- po spółgłoskach miękkich (-sz- była w tamtym okresie spółgłoską miękką). W XV wieku formy z wtórnym -e- zaczęły być postrzegane jako gwarowe. Dlatego też zastępowano -e- przez -a-. Taka zmiana nie była uzasadniona etymologicznie, więc takie formy nazywa się hiperpoprawnymi (np. siadlisko, królawski). Tak też nastąpiła zmiana nazwy z Warszewa na Warszawa, która upowszechniła się w XVI wieku.

Legendarna etymologia wywodzi nazwę od imion rybaka Warsa i jego żony Sawy.
Położenie Polski w Europie
Rzeczpospolita Polska to państwo średniej wysokości. Leży w środkowej części Europy. Powierzchnia wynosi 312,7 tys. km2. Polskę zamieszkuje około 38,52 mln osób. Rzeczpospolita Polska jest na dziewiątym miejscu w Europie (największym państwem na świecie jest Federacja Rosyjska). Położenie Polski w centralnej Europie sprawia, że przez terytorium naszego kraju przebiegają liczne szlaki komunikacyjne - z zachodu na wschód i z północy na południe.
Warszawa jest stolicą Polski
Warszawa jest stolicą Polski od 1596 roku, kiedy król Zygmunt III Waza przeniósł tu swoją siedzibę z Krakowa.
To stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.

Warszawa jest ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym na skalę europejską. Mieszczą się w niej siedziby parlamentu, Prezydenta RP, Rady Ministrów i innych władz centralnych. Warszawa jest także stolicą województwa mazowieckiego. Warszawa jest jedynym miastem w obecnych granicach Polski odznaczonym Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (a drugim w historii Polski miastem po Lwowie).

Warszawa jest największym polskim miastem pod względem liczby ludności 1 711 324 mieszkańców w czerwcu 2012 r. i powierzchni (517,24 km² łącznie z Wisłą).W skali kraju rzeczywisą liczbę mieszkańców Warszawy i okolic można porównywać jedynie do konurbacji górnośląskiej.


Podział administracyjny Polski
Polska jest podzielona na 16 województw, które dzielą się na powiaty (ok.380), i na gminy (niemal 2500). W każdym województwie jedno z dużych miast pełni funkcję siedziby władz województwa. W dwóch województwach: kujawsko-pomorskim i lubuskim funkcje te podzielono między dwa miasta. W kujawsko-pomorskim władze znajduję się w Bydgoszczy i w Toruniu, a w lubuskim w Zielonej Górze i Gorzowie Wielkopolskim.
Na czele włądz województwa stoją wojewoda i marszałek sejmiku województwa. Na czele powiatu - starosta, W gminie wiejskiej - wójt, a we wsi - sołtys, w gminie miejskiej i mieście - burmistrz, a w dużym mieście - prezydent.
Ze względu na odrębne obyczaje i język w Polsce wyróżnia się regiony kulturowe. Największe spośród nich to : Pomorze, Podlasie, Mazowsze, Śląsk, Małopolska. Ich mieszkańcy przekazują z pokolenia na pokolenie charakterystyczne dla regionu zwyczaje. Czasem posługują się miejscową odmianą języka - gwarą
Kraków
Kraków leży w dolinie Wisły. Od północy i od południa miasto otaczają wzniesienia. Kraków jest drugim po Warszawie największym miastem w Polsce pod względem liczby ludności. Zabytkowa architektura miasta i krakowskie tradycje przyciągają miliony turystów. Jednym z symboli Krakowa jest jest hejna rozbrzmiewający co godzina z okien wieży kościoła Mariackiego.
Do 1795 r. Kraków był formalnie stolicą Polski, a do 1611 r. siedzibą władców państwa polskiego. W latach 1596–1795, czyli do III rozbioru Polski, jako stolica Rzeczypospolitej funkcje stołeczne dzielił z Warszawą, która stała się miastem rezydencjalnym króla. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego. Miasto posiadało prawo do czynnego uczestnictwa w akcie wyboru króla.



Łódź
Przez ponad 100 lat łódzkie fabryki włókiennicze produkowały tkaniny.
W XIX w Łódź stała się miastem przemysłowym. Obecnie niektóre dawane kompleksy przemysłowe są centrami handlowymi, kulturalnymi albo muzeami. Łódź jest też ważnym ośrodkiem kinematogafii w Polsce, z Państwową Wyższą Szkołą filmową, telewizyjną i teatralną im.Leona Schillera.


Wrocław
Wrocław leży nad Odrą i czterema jej dopływami. W poprzecinanym rzekami i kanałami mieście znajduje się około stu mostów i wiele kładek, dzięki czemu Wrocław zyskał nazwę polskiej Wenecji. Miasto jest też dużym ośrodkiem muzycznym i teatralnym, od wielu lat we Wrocławiu działa Wrocławski Teatr Pantonimy. Wrocław jest ważnym ośrodkiem uniwersyteckim w Polsce.
Gdańsk
Gdańsk leży nad zatoką Gdańską, przy ujściu Motławy do Martwej Wisły. Razem z Gdynią i Sopotem tworzy zespół miejsko - portowy, zwany
Trójmiastem
. Port Gdańsk jest największym portem morskim w Polsce.
Jednym z najważniejszych obecnie miejsc pamięci w mieście jest monument w postaci trzech krzyży w zawieszonymi kotwicami, upamiętniający stoczniowców poległych w 1970 roku. Strajk pracowników Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 roku zapoczątkował zmiany ustrojowe w Polsce.
Katowice
Gdynia i Sopot
Najstarsze miasta Polski
Katowice
Katowice są największym miastem Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego i stolicą województwa śląskiego. Górnośląski Okręg Przemysłowy jest największym w Polsce zespołem miejsko - przemysłowym. Obejmuje czternaście większych miast i liczy ponad 2,5 mln mieszkańców, zatrudnionych m.in. w kopalniach węgla kamiennego, hutnictwie i energetyce.
Okręg ten leży na Wyżynie Śląskiej i należy do regionów o największym w Polsce zagrożeniu ekologicznym.
Najstarsze miasta Polski
Najstarsze miasta Polski
Najstarsze miasta Polski
Najstarsze miasta Polski
Ciekawe miejsca w Polce - Wieliczka
Wieliczka od dawna słynie z wydobycia soli. Już w XII wieku była czynna kopalnia - teraz muzeum. Wieliczka przyciąga wielu turystów. Jest tam dużo atrakcji, przede wszystkim wędrówka podziemnymi korytarzami(długość- około 300km). Turyści mają udostępniony odcinek 3km. Podczas wędrówki można obejżeć olbrzymie wyrobiska, które pozostały po wydobytej soli, a także podziemne jeziora solankowe i kaplice wykute w solnych ścianach. W kopalni działa Ośrodek Rehabilitacyjno-Leczniczy, który jest wyjątkowy ze względu na charakter swojej działalności.

Bóbrka
Bóbrka leży na południe od Krosna i Rzeszowa. Tam narodził się przemysł naftowy. Ignacy Łukasiewicz - polski aptekarz, założył pierwszą naświecie spółkę naftową, a 1854 roku w powstało pierwsze miejsce przemysłowego wydobycia ropy naftowej. Na początku ropę wydobywano z ręcznie wykopanej studni, dopiero później rozpoczęto wiercenia w szybach. Ignacy Łukasiewicz wydzielił naftę z oleju skalnego. Wkrótce ropę naftową zaczęło wykorzystywać w lampach jako źródło światła.
Od 1961 roku stara kopalnia jest skansenem, w którym można obejrzeć wiele eksponatów z początków przemysłu naftowego. W Bóbrce i dzisiaj ropa naftowa jest wydobywana tradycyjną metodą.
Zaplanowywanie wycieczki
W Polsce jest wiele miejsc, które warto odwiedzić. Tylko, że do wycieczki trzeba wszystko dobrze zaplanować. Oto pytania, które warto sobie zadać przed wycieczką:
Jaka będzie trasa wycieczki?
Jaka pora roku będzie dobra do tej wycieczki?
Co trzeba zabrać?
Gdzie zaplanować nocleg i posiłki?
Jaki będzie koszt całej wycieczki?
Jakie sytułacje będą niebezpieczne na wycieczce?
Ile pieniędzy należy wziąść na drobne wydatki (pamiątki) ?

Planowanie wycieczki
Należy sprawdzić zawartość apteczki, trzeba zabrać ze sobą opatrunki, plastry, opaski elastyczne, nożyczki, woda utleniona i agrafka.
PAMIĘTAJ!
Nie oddalaj się od opiekuna i swojej grupy bez pozwolenia.
Informuj opiekuna o każdym zagrożeniu.
W parkach narodowych poruszaj się tylko po szlakach.
Pamiętaj o stosowaniu się do ruchu drogowego. Nie biegaj, nie wchodź na jezdnię, przechodź przez jezdnię wyłącznie w dozwolonych miejscach.
Wschodni sąsiedzi Polski
ROSJA
Do 1991 roku jedynym sąsiadem od północnego wschodu i wschodu było wielkie państwo - Związek Socialistycznych Republik Radzieckich (inaczej Związek Radziecki). Składał się on z republik, z których pod koniec XX wieku powstały niezależne państwa. Obecnie na północy graniczymy z Rosją, na północnym wschodzie z Litwą, a na wschodzie z Białorusią i Ukrainą. Podczas czytania mapy ogólnogeograficznej Europy spójrz, że na północną lądową granicę. Widać tam, że Polska graniczy z obwodem kalinigrackim, który jest niewielkim fragmentem Rosji. Polska graniczy z Federacją Rosyjską (oficjalna nazwa Rosji). Stolicą Rosji jest Moskwa.
Litwa
Litwa leży nad Morzem Bałtyckim. Litwa jest krajem nizinnym o krajobrazie polodowcowym. Średnia wysokość terenu nosi około 100 m n.p.m. Główna rzeka - Niemen - uchodzi od Bałtyku. Polska i Litwa od XVI do XVIII wieku tworzyły jedno państwo. Stolicą Litwy jest Wilno.
Republika Białorusi
Białoruś leży w dorzeczu rzek uchodzących do Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego. Stolicą Litwy jest Mińsk. W głównym biegu Berezyny łeży najstarszy obszar chroniony - Rezerwat Berezyński. Został objęty ochroną w 1925 roku. Granica Polski z Białorusią przecina Puszczę Białowieską, której mniejsza część nalezy do polski.
Ukraina
Ukraina ma dostęp do Morza Czarnego i Azowskiego. Jest dwa razy większa od Polski. Północna i środkowa strona jest nizinna. Największe rzeki Ukrainy to Dniepr, Dniest, i Boh. Stolicą Ukrainy jest Kijów, które leży nad Dnieprem.
Republika Słowacka
Słowacja graniczy z Ukrainą, Węgrami, Austrią, Czechami i Polską. Tak jak Białoruś, nie ma dostepu do morza. Stolicą Słowacji jest Bratysława, miasto położone nad Dunajem, niedaleko graniczy z Austrią i Węgrami. Większą część kraju zajmują Karpaty. Słowacja jest krajem bardzo dobrze zagospodarowanym ze względu na turystykę. Na Słowacji jest dużo ciekawych miejsc, które warto odwiedzić.
Republika Czeska
Czechy graniczą z czterema państwami. Ze Słowacją, Austrią, Niemcami i Polską. Wzdłuż granic Czech rozciągają się Sudety i Rudawy, Las Czeski, Szumawa. Stolicą Czech jest Praga. Dużo turystów odwiedza Pragę, bo jest to miasto szczycące się wieloma zabytkami światowej klasy.
Republika Federalna Niemiec
Niemcy należą do najpotężnych pod względem gospodarczym krajów europejskich i są najludniejszym państwem UE. To nasz najbogatszy sąsiad i główny partner handlowy.
Niemcy składają się z szesnastu krajów związkowych zwanych landami (u nas to województwa). Po II wojnie światowej w wyniku międzynarodowego porozumienia, powstały dwa państwa niemieckie:
Niemiecka Republika Demokratyczna ze stolicą Berlin i Niemiecka Republika Federalna ze stolicą Bonn. w 1990 roku nastąpiło ich zjednoczenie, czego symbolem było zburzenie muru Berlińskiego, który dzielił miasto na dwie części. Powstało jedno państwo - Republika Federalna Niemiec ze stolicą Berlin.
Dlaczego Europa się jednoczy?
Od 1 maja 2004 roku Polska została przyjęta do wielkiej grupy zjednoczonych państw Europy - Unii Europejskiej. Hymnem Unii Europejskiej jest "Oda do Radości" .
Euro to wspólna waluta Unii Europejskiej. Na fladze Unii Europejskiej widać 12 złotych gwiazd. Liczba nie jest związana z liczbą państw tylko jest znakiem doskonałości i jedności.
KORZYŚCI Z PRZYNALEZNOŚCI DO UE:
Podróżowanie bez paszportu
Dofinansowanie inwestycji
Działanie na rzecz ochrony środowiska
Wspólny rynek pracy w wybranym przez siebie kraju UE.
Móżliwośc studiowania w wybranym przez siebie kraju UE.
Zagadki
Jakie są korzyści z przynalezności do UE?
Jaka jest stolica Rosji, jak Ukrainy, a jaka Litwy?
Ile w Polsce jest województw?
Dziękuję za Uwagę!
Przygotowała Maria Pawłowska VF
Biała Fabryka Geyera - teraz Centralne Muzeum Włókiennictwa
Poznań
Poznań leży nad Wartą. W granicach miasta znajdują się 4 duże jeziora, w tym słynne z toru regatoweo Jezioro Maltańskie. Miasto jest uważane za muzyczną stolicę Polski. Tutaj działą słynny chór Poznańskie Słowiki i odbywają się prestiżowe konkursy muzyczne, np. Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego. Poznań może poszczycić się organizacją Międzynarodowych Targów Poznańskich, które odbywają się od 1921 roku.
Full transcript