Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

хялбар механизм

No description
by

nanja toroo

on 27 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of хялбар механизм

хялбар механизм
МЕХАНИКЫН АЛТАН ДҮРЭМ
МОМЕНТЫН ДҮРЭМ
Хялбар механизмд
Хоёр дахь дүрэм нь: аливаа ажлыг гүйцэтгэхийн тулд бага хүч зарцуулж болох боловч тэр хэмжээгээрээ бусад хүчин зүйлсийн нөлөөллийг ихээр авах хэрэгтэй болно гэдгийг харуулах тул “аливаа зүйлийн нөөцтэй холбоотой дүрэм” юм гэж хэлж болно. Энэ тайлбарт “аливаа зүйлийн нөөц” гэдгийг “түүхий эд, материалын нөөц юм” гэсэн утгаар төсөөлбөл оновчтой болно гэж үзэж байна. Өөрөөр хэлбэл хүчний мөрийг их байлгана гэдэг нь урт хөшүүрэг хэрэглэнэ гэсэн үг бөгөөд энэ нь цаад утгаараа их материал зарцуулна гэсэн үг гэдгийг хэлээд байна.
Үүнээс хялбар механизмын ажиллагааны эдгээр дүрмүүдийг нэгтгэвэл: хүмүүс биднээс хэдий чинээ их ухаан гарвал төдий чинээгээр түүхий эдийн нөөцөө хэмнэж чадна гэсэн санаа харагдаж байна. Энэ мэтээр бид физикийн хичээлийг заахдаа үг хэллэг, утгат хэсэг, өгүүлбэр, тодорхойлолтын цаад далд санааг аль болох гүн гүнзгий ухан тунгааж, хүүхдийн ой ухаанд буухаар илэрхийгээр тайлбарлаж байх нь аливаагийн утга санааг тунгаан бодоход дадуулах чухал, шаардлагатай үйл ажиллагаа гэдгийг туршилт харуулж байлаа.


гэсэн хоёр дүрэм үйлчилдэг.
Эхнийх нь: хүчийг хожвол замыг /шилжсэн зайг/ алдана, эсрэгээр замыг хожиход хүчийг алддаг гэсэн дүрэм. Хоёрдахь нь: хүчийг хожвол мөрийг алдана, мөрийг хожвол хүчийг алдана гэсэн дүрэм юм. Энэхүү дүрэм нь механикийн алтан дүрэмтэй бараг ижил санаа болон хэллэгтэй тул энэ хоёр дүрмийг хольж солих явдал гарч болзошгүй байдаг. Ингэхгүйн тулд хөшүүргийг дарах Үед түүний үзүүрүүдийнх нь шилжсэн зай /зам/ болон хөшүүрэгт үйлчлэх хүчний мөр гэх ойлголтуудыг ялгадаг болгох шаардлагатай.
Түүнийг математикийн хэлээр F1ℓ1=F2ℓ2 (40) гэж томъёолон бичдэг бөгөөд физикийн шинжлэх ухааны үүднээс: эргэх тэнхлэгтэй биед үйлчилж буй хүчнүүдийн моментуудын нийлбэр нь тигтэй тэнцүү гэж утгачилдаг. Үүний F1 ба F2 -нь хүчнүүд, ℓ1 ба ℓ2-нь тэдгээр хүч тус бүрд харгалзах мөрүүд юм. Энд хөшүүргийн тулгуур нь эргэх цэг буюу тэнхлэг нь болдог. Үүний адилаар алтан дүрмийг F1S1=F2S2 гэж бичих бөгөөд энд S-үүд нь хөшүүргийн үзүүрийн шилжсэн зай. Харахад математик илэрхийллийн хувьд тун төстэй энэ хоёр дүрэм агуулгын хувьд асар хол зөрүүтэй гэдгийг бид анзаарах хэрэгтэй юм. Үүнээс аливаа хялбар механизмаар ажил хийлгэхэд: хөдөлгөөний чиглэл нь солигдохоос гадна хүчийг хожиж болдог боловч энэ тохиолдолд:

Шилжүүлэх зай буюу замыг алдах
Хүчний мөрийг алдах

гэсэн хоёр дүрэм нэгэн зэрэг үйлчилдэг гэдгийг нь мэдүүлэх хэрэгтэй байх нь.Учир нь:
Хоёр дахь дүрэм нь: аливаа ажлыг гүйцэтгэхийн тулд бага хүч зарцуулж болох боловч тэр хэмжээгээрээ бусад хүчин зүйлсийн нөлөөллийг ихээр авах хэрэгтэй болно гэдгийг харуулах тул “аливаа зүйлийн нөөцтэй холбоотой дүрэм” юм гэж хэлж болно. Энэ тайлбарт “аливаа зүйлийн нөөц” гэдгийг “түүхий эд, материалын нөөц юм” гэсэн утгаар төсөөлбөл оновчтой болно гэж үзэж байна. Өөрөөр хэлбэл хүчний мөрийг их байлгана гэдэг нь урт хөшүүрэг хэрэглэнэ гэсэн үг бөгөөд энэ нь цаад утгаараа их материал зарцуулна гэсэн үг гэдгийг хэлээд байна. Үүнээс хялбар механизмын ажиллагааны эдгээр дүрмүүдийг нэгтгэвэл: хүмүүс биднээс хэдий чинээ их ухаан гарвал төдий чинээгээр түүхий эдийн нөөцөө хэмнэж чадна гэсэн санаа харагдаж байна. Энэ мэтээр бид физикийн хичээлийг заахдаа үг хэллэг, утгат хэсэг, өгүүлбэр, тодорхойлолтын цаад далд санааг аль болох гүн гүнзгий ухан тунгааж, хүүхдийн ой ухаанд буухаар илэрхийгээр тайлбарлаж байх нь аливаагийн утга санааг тунгаан бодоход дадуулах чухал, шаардлагатай үйл ажиллагаа гэдгийг туршилт харуулж байлаа.


Эхний дүрэм нь: аливаа хялбар механизм нь хүний хийх гэж байгаа ажлыг хөнгөвчилдөг боловч бага энерги зараад их ажил гүйцэтгэх боломжгүй гэдгийг харуулах тул энергитэй холбоотой дүрэм юм. Учир нь хүн хөшүүргийн нэг үзүүрийг доош шилжүүлэхдээ энергиэ зарцуулж, ажил хийж байгаа бол хөшүүргийн нөгөө үзүүр нь савтай сүүг дээш шилжүүлснээр хөшүүрэг өөрөө ажил хийж байна. Энд хүн өөрийн хийх ажлаа хөшүүргээр хийлгэж байгаа тул хөшүүрэг нь хүний хийсэн ажлаас ихийг хийнэ гэдэг нь боломжгүй юм.
Full transcript