Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Malarstwo niderlandzkie XV-XVI wieku

No description
by

Magda S

on 25 May 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Malarstwo niderlandzkie XV-XVI wieku

Jan van Eyck
Urodził się około 1390r. w Maaseik, zmarł 9 lipca 1441r. w Brugii. Tradycja uznała go za inspiratora i twórcę niderlandzkiego realizmu późnego gotyku. Jako jeden z pierwszych malarzy europejskich zastosował technikę olejną, która stopniowo wypierała technikę tempery. Zyskał wielką sławę za życia,
a dzieła sygnował swoim nazwiskiem i dewizą: „Als ick kann" (tak, jak potrafię).
Hieronim Bosch
Urodził się około 1450r. w 's-Hertogenbosch
w Brabancji Północnej, pochowano go w tej samej miejscowości 9 sierpnia 1516r. Malarz i rysownik ostatniej generacji prymitywistów flamandzkich.
W swojej twórczości osiągnął szeroki zakres tematyczny, począwszy od scen z życia codziennego o bogatych treściach obyczajowych, poprzez wątki fantastyczne wpisane w sceny religijne, lub autonomiczne dzieła obrazujące irracjonalny świat, aż do malarstwa religijnego. Charakterystyczna jest u niego złożona symbolika, często dotycząca grzeszności i niedoskonałości człowieka.
Można wyróżnić trzy podstawowe kierunki:
twórczość artystów, która uległa wpływom gotyckim
niderlandzki realizm
romanizm
Wyznaczone kierunki nie obejmują
w całości tego wieloaspektowego okresu, jednak określenie głównych tendencji pomaga lepiej zrozumieć kontekst oraz warunki powstania i rozwoju malarstwa.
Malarstwo niderlandzkie XV-XVI wieku
Wpływy gotyckie
Nie mając możliwości bazowania na dziedzictwie antycznym, Robert Campin, Rogier wan der Weyden, Dieric Bouts i i inni kontynuowali tradycję gotyckiego średniowiecza: stosowanie tradycyjnych tematów, norm ikonograficznych, także symboli religijnych. Zwłaszcza pozostały takie elementy gotyckie: wizerunki postaci wyciągniętych i niezgrabnych, fałd draperii
o charakterystycznym rytmie i załamaniach. Malowidła mistrzów wskazanego kierunku pokazują człowieka jako rzeczywiste wcielenie nieskończonej piękności.
Malarstwo niderlandzkie XV-XVI wieku to jedno z najbardziej jaskrawych zjawisk w sztuce światowej, które stało
się podstawą dla dalszego rozwoju malarstwa europejskiego późniejszych epok. W okresie 1420-1500 działało głównie
w hrabstwie Flandrii (Brugia, Gandawa), wolnym francuskojęzycznym mieście Tournai oraz królestwie Brabancji (Bruksela, Louvain).

Malarstwo niderlandzkie cechowało: kompleksowe widzenie postaci ludzkich wewnątrz scenerii architektonicznej
i pejzażowej, iluzja prawdziwej, wielowymiarowej i głębokiej przestrzeni wypełnionej światłem i powietrzem oraz niezwykła precyzja oddania kształtu i faktury przedmiotów oraz figur.
Niderlandzki realizm
W niderlandzkim realizmie jako ówczesne środowisko swoje odbicie znajduje życie narodowe. Kierunek ten miał charakter zarówno demokratyczny, jak i narodowy. Reprezentanci uprawiali takie gatunki malarstwa jak krajobraz, portret oraz malarstwo rodzajowe. Jednak termin „realizm” trzeba traktować jako umowny, ponieważ jest stosowany do lirycznych dzieł Geertgena tot Sint Jansa, jak i do dzieł Hieronima Boscha oraz Pietera Bruegela Starszego, u których realizm miał raczej groteskowy charakter.
Rogier van der Weyden – „Św. Łukasz rysujący Madonnę”
Rober Campin – „Trójca. Madonna z dzieckiem przy kominku”
Charakteryzuje się dążeniem do połączenia osiągnięć włoskiego renesansu z krajową tradycją artystyczną. Z jednej strony rozszerzyło temat malarstwa i nadało nowy wymiar twórczości malarzy,
a z drugiej strony doprowadziło do „lekkomyślnej imitacji” Włochów.
Romanizm
Herri met de Bles – „Krajobraz ze sceną ucieczki do Egiptu”
Issac Claesz Swanenburg – „Portret dziewczynki”
Geertgen tot Sint Jans – „Św. Bawon”
Frans Floris de Vriendt – „Sąd Parisa”
Barend van Orley – „Stracenie św. Katarzyny”
Jan Gossaert – „Zdjęcie z krzyża”
Madonna kanclerza Rolin
Madonna kanonika van der Paele
Portret małżonków Arnolfinich
Hans Memling
Urodził się około 1435r. w Seligenstadt, zmarł
11 sierpnia 1494r. w Brugii. Niderlandzki malarz, niemieckiego pochodzenia, jeden z najważniejszych przedstwicieli wczesnego odrodzenia w Europie. Jego obrazy cechuje spokój, liryczność, czysty
i harmonijny koloryt, miękki modelunek, maniera wysmuklania ciał i wielość szczegółów. Lubił sięgać do typu ikonograficznego zwanego Sacra Conversazione (święta rozmowa), który zrealizował m.in. w tryptyku Mistyczne zaślubiny
św. Katarzyny. Do najlepszych dzieł o tematyce religijnej należą także wizerunki Madonny
z Dzieciątkiem, a jednym z najsłynniejszych portretów jest wizerunek Martina van Nieuwenhove, stanowiący część dyptyku.
Ukrzyżowanie z donatorem
Malarstwo XV wieku w Niderlandach miało znaczący wpływ
na sztukę Europy, zarówno na północ, jak i południe od Alp. Relacje artystyczne między Italią a Niderlandami były obopólne. Przedstawiciele możnych rodów włoskich byli zleceniodawcami słynnych malarzy. W Italii przejęto charakterystyczną dla Niderlandów analizę szczegółów, obserwację postaci pod kątem psychologicznym, jasną, intensywną kolorystykę. Późnogotyckie malarstwo niderlandzkie wpłynęło także na rozwój malarstwa tablicowego w krajach Półwyspu Iberyjskiego, szczególnie
na terenie Aragonii, Kastylii, Walencji, Katalonii oraz Portugalii. Na początku XVI wieku w malarstwie portugalskim miał miejsce rozkwit nazywany "złotym wiekiem manuelińskim", kiedy to ożywiły się kontakty portugalsko-niderlandzkie. Malarstwo XV wieku w krajach Rzeszy było pod silnym wpływem sztuki Niderlandów. Oprócz bezpośredniego sąsiedztwa Niderlandów
z Nadrenią, gdzie wpływ Niderlandów był bardzo silny, recepcje dostrzegalne są w dziełach m.in. malarzy związanych
ze środowiskiem norymberskim.
Św. Jan Chrzciciel
Wpływ malarstwa niderlandzkiego na Europę
Męka Chrystusa
Madonna z Dzieciątkiem i z jabłkiem
Dyptyk Maartena van Nieuwenhove
Malarstwo niderlandzkie XV wieku wywarło również wpływ na gotyckie malarstwo tablicowe w niektórych ośrodkach artystycznych w Polsce. Wpływy przenikały bezpośrednio z Niderlandów, lub za pośrednictwem dzieł malarzy działających w Rzeszy (głównie w Dolnej Nadrenii, Westfalii, Dolnej Saksonii). Zdobycie i sprowadzenie do Gdańska „Sądu Ostatecznego” Hansa Memlinga miało silny rezonans w malarstwie gdańskim 2. połowy XV wieku. Silne kontakty handlowe i artystyczne łączyły poszczególne miasta hanzeatyckie również na ziemiach polskich (oprócz Gdańska były to Toruń, Wrocław, Kraków).

Przykładami dzieł z widocznymi wpływami sztuki niderlandzkiej są: „Pasja w kościele św. Jakuba w Toruniu, „Zwiastowanie” z pobliskiego kościoła Świętych Janów, dwa obrazy pasyjne ( „Biczowanie” i „Zdjęcie
z Krzyża”) z tego kościoła. Przykładami malarstwa gdańskiego są m.in. fundacje Jana Ferbera ( „Duży i Mały Ołtarz Ferberów”, obraz „Ecce Homo”) w kościele Mariackim a także pochodzący z tejże świątyni Ołtarz Jerozolimski. W twórczości niektórych artystów Krakowa i Małopolski
2. połowy XV wieku i początku następnego stulecia dostrzegalne są wpływy niderlandzkie, które w większości przypadków dotarły tam pośrednio przez kraje ościenne.
Malarstwo niderlandzkie a gotyckie
malarstwo w Polsce
Źródła malarstwa niderlandzkiego
Malarzy staroniderlandzkich utożsamia się ze średniowieczem i późnym gotykiem, bądź nowożytnością i renesansem. W przeciwieństwie do Italii, wpływy sztuki antycznej na sztukę niderlandzką były niemalże nikłe, natomiast czytelne są infiltracje dzieł malarstwa włoskiego. Punktem wyjścia dla rozwoju malarstwa niderlandzkiego były tendencje realistyczne w gotyckiej rzeźbie burgundzkiej i niemieckiej, malarstwie tablicowym (styl łamany) i malarstwie miniaturowym. Istotną dla rozwoju realizmu niderlandzkego wartość artystyczną posiadają działa braci Limbourg, które we wnikliwej obserwacji natury, próbach intuicyjnego kształtowania przestrzeni, skromnych usiłowaniach budowania masy światłocieniem oraz umiejętności określania spójnej, odbieranej całościowo kompozycji, są bliskie Ołtarzowi Gandawskiemu Huberta i Jana van Eycków.
Magdalena Smalarz Katarzyna Stępień
Full transcript