Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

FILIP 11: Komunikasyon sa Akademikong Filipino

ESTRAKTURA NG WIKANG FILIPINO
by

Sam Fontanilla

on 25 June 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of FILIP 11: Komunikasyon sa Akademikong Filipino

ESTRAKTURA
NG
WIKANG

FILIPINO

Ang Istraktura ng WIKANG FILIPINO
PONOLOHIYA
Ang
Wikang Filipino

Debelopment
ng
ORTOGRAPIYA

Semental at
Supresegmental

Wastong
Gamit
ng mga Salita

Panghihiram
ng Wika
FILIP 11: Komunikasyon sa Akademikong Filipino
Prop. Salvador Q. Fontanilla I


PONOLOHIYA
o
PALATUNUGAN

-lahat ng wikang ginagagamit ng anumang lahi sa daigdig ay binubuo ng mga tunog.
P
onema

-may tatlong salik na kailangan upang makapagsalita ang isang tao:
(1) ang pinanggalingan ng enerhiya o lakas
- Ang
ponema
ay tumutukoy sa isang makabuluhang tunog ng isang wika.

-Ang makaagham na pag-aaral nito ay tinatawag namang
ponolohiya
.

Bawat
WIKA
sa daigdig ay binubuo ng set ng mga tunog na may kani-kaniyang dami o bilang.
May dalawampu’t isang (21) ponema ang wikang Filipino:
Ang mga ponemang katinig at patinig ay tinatawag ding
ponemang segmental
dahil may katawaning simbolo ang mga ito.
-ang mga
ponemang suprasegmental
ay walang ponemik na simbolong katawanin.

-ito ay ang
tono
/
intonasyon
,
haba
/
diin
at
hinto
/
antala
.
Bigkasin ang mga sumusunod ng may magkaibang tono:
a. Dumating na ang Pangulo.
b. Dumating na ang Pangulo?
c. Ako.
d. Ako?
.
halimbawa
Bigkasin ang mga sumusunod. Lagyan ng diin ang nakasulat na malaking titik:
a. TUbo vs tuBO
b. PIto vs piTO
c. SAya vs saYO
d. MagsaSAka vs magsasaKA
"
halimbawa
nagkaroon ng debelopment at pagbabago dahil sa:

•Ito ay binubuo ng: 28 na letra na ang ayos ay ganito:


Alpabetong Filipino
HALIMBAWA:
HALIMBAWA
Batayang Prinsipyo ng Alpabeto
Mga Paraan at Hakbang sa Pagtutumbas
halimbawa
halimbawa
•Maaaring gumamit ng mga salita mula sa iban katutubong wika.
society – lipunan secretary - kalihim
proposal - panukala justice - katarungan
consumer – mamimili

•Ang leksiko ng kasalukuyang Filipino ay maaaring pagkunan ng katumbas sa mga hiram na salita.

banyo (baño)
trak (truck)
bintana (ventana)
nars (nurse)

•Kung ang salita ay parehong may katumbas sa Ingles at Kastila , ang Kastila ang hinihiram at inaayon ang baybay.
•May mga salita na tuwirang hinihiram. Kung ano bigkas ay siyang sulat.

HALIMBAWA:
bag - bag director – director
•Ang mga salitang pang-Agham at teknikal ay hiniram ng walang pagbabago.

HALIMBAWA:
x-ray iron iodine carbon

3. Huwag pagsamahin sa pangungusap ang hindi magkakaugnay na kaisipan.

Halimbawa:

Di magkakaugnay:
Hindi uunlad ang ating wika kapag hindi natin ito ginamit at nahilig tayo sa kalayawan.

Wasto:
Hindi uunlad ang ating wika kapag hindi natin ito ginamit.
4. Iwasan ang pagsasama-sama ng maraming kaisipan sa isang pangungusap.

Halimbawa:

Di-Mabisa:
Ang pagsasayaw gaya rin ng paglalaro ng mga bata ng taguan kung gabing walang buwan at ng pagdadama ng mga lalaking walang magawa at nagpapalipas ng oras sa pagupitan ay tunay na nakaaaliw.

Mabisa:
Ang pagsasayaw, gaya ng paglalaro ng taguan ng mga bata, ay tunay na nakalilibang.
5. Gawing malinaw sa pangungusap kung alin ang pangunahing sugnay at ang panulong na sugnay.

Halimbawa:

Hindi malinaw:
Dahil sa ayaw ko iyon, hindi ko binili ang aklat.

Malinaw:
Dahil sa ayaw ko sa aklat, hindi ko iyon binili.
6. Gamitin ang tinig na balintiyak ng pandiwa kapag ang simuno ng pangungusap ay hindi siyang gumaganap ng kilos.

Halimbawa:
Mali:
Si Joel ay binili ang relo para kay Bernie.

Tama:
Ang relo ay binili ni Jeol para kay Bernie.
Binili ni Joel ang relo para kay Bernie.
7. Huwag ilayo ang salitang panurin sa
tinuturing na salita.

Halimbawa:

Malayo:
Maganda ang kwentong binasa ko talaga.

Malapit:
Maganda talaga ang kwentong binasa ko.
8. Ilapit ang panghalip na pamanggit sa pangngalang kinakatawan nito.

Halimbawa:

Malayo:
Ipinanhik ni Jun ang telebisyon sa bahay na binili ng tatay niya.

Malapit:
Ipinanhik ni Jun sa bahay ang telebisyong binili ng tatay niya.
9. Sa Filipino, nauuna ang panaguri kaysa
sa simuno sa karaniwang ayos ng pangungusap.

Halimbawa:
Minamahal at ginagamit niya ang sariling wika.
Mabait na bata si Marvin.

Kaysa:
Ang sarling wika ay minamahal at ginagamit niya.
Si Marvin ay mabait na bata.



Bernales, Rolando A. et al.: (2009). Akademikong Filipino Tungo sa Epektibong Komunikasyon: Batayan at Sanayang Aklat ng Filipino 1, Antas Tersyarya. Malabon City: Mutya Publishing Inc.

Merida, Marina-Gonzaga: (2013). Filipino 1: Komunikasyon sa Akademikong Filipino. Manila: St. Scholastica’s College.

SANGGUNIAN

-ang agham ng mga tunog ng isang wika

-kasama ang pag-aral ng histori at mga teorya ng pagbabago ng tunog
(2) ang artikulador o kumakatal na bagay, at ang
(3) resonador o patunugan.
labing anim (16) ang
KATINIG

lima (5) naman ang
PATINIG
/p, b, h, m, t, d, n, s,
l, r, y, k, g, ng, w, /
KATINIG
/a, e, i, o, u/.
PATINIG
1.
dala nang mabilis na pag-unlad ng teknolohiya at
siyensya

2.
pagpasok ng iba’t ibang wikang katutubo at banyaga
A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, Ñ, NG, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.

•Sa 28 letra ng alpabetong Filipino , ang 20 letra ay orihinal sa Abakada:


Alpabetong Filipino
A, B, K, D, E, G, H, I, L, M, NG, O, P, R, S, T, U, W, Y,
•Ang bigkas sa mga letra ng alpabetong Filipino ay ayon sa bigkas-Ingles ng Pilipino maliban sa Ñ (enye) na bigkas Kastila.
•Sa 2001 Rebisyon sa Alpabetong Filipino at Patnubay sa Isapeling ng Wikang Filipino, pinalawak ang gamit ng F, J, V, at Z.
faculty - fakulti
value - valyu
jacket - jaket
zebra - zebra
Ayon sa Komisyon ng Wikang Filipino, isinasaalang-alang ang lingwistikong prinsipyo sa pagbabalangkas ng tuntunin ispeling, ito ang prinsipyo ng ekonomiya, simplisibidad at praktikal.
Lahat ng wika sa mundo ay himihiram ng mga salita mula sa ibang wika.
pinakbet, dininding, canao
INGLES KASTILA FILIPINO
car coche kotse
chair silla silya
street calle kalye


halimbawa
Full transcript