Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Mechanizm ssania, żucia, oddychania, połykania i artykulacji

No description
by

Zuzanna M

on 6 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Mechanizm ssania, żucia, oddychania, połykania i artykulacji

Mechanizm ssania, żucia, oddychania, połykania i artykulacji
Ssanie
Odruch ssania

Pod wpływem stosownych bodźców usta
noworodka lub niemowlęcia
przyjmują charakterystyczny układ
i wykonują ruchy rytmiczne z częstotliwością
40-90 razy na minutę.

ŻZucie
Terminem tym określa się mechaniczne rozdrabnianie pokarmów w jamie ustnej. Jest ono wynikiem skurczów mięśni szkieletowych powodujących naprzemienne odwodzenie i przywodzenie żuchwy połączone z niewielkimi ruchami żuchwy ku przodowi, do tyłu i boku.
Oddychanie

Połykanie

Mechanizm ssania podczas karmienia naturalnego
Żuchwa, wraz z językiem obniża się i cofa ku tyłowi.
Przednia część języka przyjmuje kształt rynienki, układ ten jest potrzebny do późniejszej prawidłowej wymowy głosek: s, z, c, dz.
Tylna część języka wygina się ku górze, opierając się na napiętym w dół podniebieniu miękkim, zamykając w ten sposób dopływ powietrza do jamy ustnej ze strony jamy nosowo- gardłowej.


Zmiany zachodzące podczas mechanizmu ssania przy karmieniu naturalnym
1. Mleko nie gromadzi się w jamie ustnej,
lecz jest od razu przesuwane do gardła
za pomocą ruchów języka i mięśni dna jamy ustnej.

2. Niemowlę nie przerywa ssania przy połykaniu i oddychaniu. Ssanie jest więc czynnością ciągłą o charakterze rytmicznym.

3. Nieprzerywanie oddechu podczas ssania ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju fizjologicznego oddychania przez nos.

4. Poprzez ruchy żuchwy polegające na obniżaniu i cofaniu,
a następnie podnoszeniu i wysuwaniu są dostarczane bodźce wzrostowe, czynnościowe i kształtotwórcze w rozwoju twarzy i całego narządu żucia.

5. Praca mięśni wysuwających i podnoszących żuchwę dostarcza bodźców wzrostowych i kształtuje prawidłowy rozwój zgryzu, wyprowadzając żuchwę z tyłożuchwia fizjologicznego do pozycji prawidłowej.

6. Opór jaki stawia brodawka piersiowa przy nagryzaniu pobudza niemowlę do wysiłku, a narząd żucia zostaje odpowiednio przygotowany do funkcji żucia pokarmów stałych.

7. Gra zespołu mięśni, doprowadzająca do wytworzenia komory ssącej
ma znaczenie dla wzrostu i kształtowania podniebienia twardego. Pod wpływem ciśnienia następuje resorpcja podniebienia od strony jamy nosowej i jego prawidłowe ukształtowanie.

8. Bogata motoryka języka dostarcza licznych bodźców czynnościowych szczęce i żuchwie od strony jamy ustnej, prawidłowo je kształtując.

9. Rozwija się i wzmacnia mięsień okrężny ust oraz inne mięśnie żwaczowe. Kształtują się mięśnie mimiczne twarzy.

Mechanizm ssania
podczas karmienia sztucznego
Potrzebne jest obniżenie ciśnienia w jamie ustnej, co dokonuje się poprzez:
cofnięcie, obniżenie żuchwy i języka,
wgłębienie języka, zaciśnięcie warg
wciągnięcie policzków.
Mleko zostaje wydobyte ruchami posuwistymi, przyciskającego smoczek do podniebienia.
Czynność połykania wymaga przerwania oddychania.
UWAGA!
Po przekroczeniu 1 roku życia odruch ssania powinien wygasać!

Już w tym czasie zaczyna się stopniowo kształtować pionowa pozycja języka w jamie ustnej będąca podstawą późniejszej prawidłowej realizacji głoski L oraz w dalszej kolejności głosek szeregu szumiącego: SZ, Z(Rz), CZ, D oraz w końcowej fazie głoski R.

Fazy żucia
Przy odwodzeniu żuchwy język i policzki wprowadzają kęs pokarmowy na powierzchnie żujące.
Przy przywodzeniu pokarm znajdujący się między przeciwstawnymi zębami jest rozdrabniany.
Szybkość ruchów żuchwy
podczas żucia wynosi 60-80 mm/sek
zależy od rodzaju pokarmu
liczba cykli żucia w ciągu minuty jest indywidualnie zmienna


Od chwili kontaktu zębów z kęsem tempo przywodzenia żuchwy zmniejsza się. Ruch ten zwalnia się jeszcze bardziej podczas miażdżenia kęsa.

Po osiągnięciu okluzji następuje przerwa w ruchu żuchwy wynosząca 0,1-0,2 sekundy.
Siły wytwarzane podczas żucia
Zależą od:
płci,
wieku,
rozwoju mięśni,
stanu uzębienia,
rodzaju zgryzu,
konsystencji kęsa.


Nacisk wywierany na kęs przez mięśnie za pośrednictwem zębów nie jest jednakowy w różnych odcinkach łuków zębowych.

Siła docisku żuchwy na wysokości zębów trzonowych sięga 150 kg, siekaczy 40 kg.
Rola języka
odbiera informacje czuciowe
rozdrabnia pokarm
miesza pokarm ze śliną
formuje kęs pokarmowy
ułatwia oczyszczanie jamy ustnej i zębów ze spożytych pokarmów

Żucie
Najkorzystniejszy model żucia
U osób z pełnym uzębieniem:
78% badanych wykazuje zmieniający się dwustronny wzór żucia,
10% żuje jednocześnie obustronnie,
12% tylko jednej stronie łuku zębowego
Najkorzystniejszy dla narządu żucia jest model żucia dwustronnego. Zapewnia on powolne i równomierne starcie zębów po obu stronach łuku zębowego.
Regulacja ruchów żucia
Z czasem ruchy żuchwy podlegają sterowaniu przez układ propriocepcji ozębnej, mięśni i stawu skroniowo-żuchwowego, jak również zakończenia czuciowe w języku i błonie śluzowej jamy ustnej. Wzajemne położenie zębów i części miękkich (język, błona śluzowa policzków) jest kontrolowane odruchowo co zapobiega samouszkodzeniu.
Jednostki czynnościowe żucia
Para przeciwstawnych zębów:
ząb naturalny/ ząb naturalny,
ząb naturalny/ ząb sztuczny,
ząb sztuczny/ ząb sztuczny.


Trzecie zęby trzonowe pomija się w szacunkach, maksymalna możliwa liczba jednostek żucia wynosi 14.
Mięśnie żucia
mięsień skroniowy (musculus temporalis)
mięsień żwacz (musculus masseter)
mięśnie skrzydłowe boczne - dolny i górny (musculi pterygoidei lateralis inferior et superior
mięsień skrzydłowy przyśrodkowy (musculus pterygoideus medialis)
Spoczynkowe oddychanie odbywa się przez nos,
w czasie mowy-przez nos i przez usta.

Faza wdechu ulega skróceniu, faza wydechu wydłuża się.

Objętość wdychanego powietrza wynosi 1500-2500 ml
Oddychanie przez usta
W przypadku ciągłego otwarcia ust

żuchwa obniża się i cofa na górny łuk zębowy działąją tylko policzki

brak równowagi mięśniowej

zwężenie łuku



wysklepienie podniebienia do góry powstawanie wad zgryzu




Odruch polegający na przechodzeniu pożywienia z jamy ustnej poprzez gardło i przełyk. Występuje u płodu ludzkiego począwszy od 4 miesiąca ciąży.
Faza ustna
W tej fazie język formuje kęs pokarmowy, który ostatecznie zostanie przesunięty do cieśni gardła, skąd przechodzi dalej do części ustnej gardła.
Faza gardłowa
Jest koordynowana przez ośrodek połykania w rdzeniu przedłużonym i dolnej części mostu.
Faza przełykowa
Po dotarciu do przełyku kęs jest przesuwany do żołądka dzięki perystaltyce.
Typy przełykania:
Trzewny
( noworodek, niemowlę )
Dojrzały
(dzieci starsze, osoby dorosłe)
Oddychanie a połykanie
Skrzyżowanie drogi oddechowej z pokarmową na wysokości gardła uniemożliwia wykorzystywanie obu z nich jednocześnie
Narząd żucia a mowa
Fonacja : wymawianie dźwięku krtaniowego wyniku wibracji strun głosowych

Artykulacja : czynność głosotwórcza obwodowego narządu mowy. tj. warg, języka podniebienia miękkiego i żuchwy

Emisja głosu : czynność fonacyjno - artykulacyjna połączona z funkcja rezonacyjną komór części twarzowej czaszki

Krtań : narząd fonacyjny

Miejscem artykulacji nazywamy nieruchomy narząd mowy, przy którym dochodzi do największego zbliżenia lub zwarcia w czasie artykulacji spółgłoski. Sposób, miejsce i narząd artykulacji determinują ukształtowanie kanału głosowego i decydują o barwie dźwięku.
Czynność zwierania i rozwierania więzadeł głosowych odbywa się naprzemiennie. Wysokość wypowiadanego dźwięku zależy od częstości drgań strun głosowych, a siła dźwięku od ciśnienia powietrza i amplitudy drgań.




Czynność fonacyjna krtani



głoski dźwięczne głoski bezdźwięczne
(z udziałem strun głosowych) (bez udziału strun głosowych)








Od czego zależy wypowiadanie głosek ?

Od wzajemnego położenia mięśni warg, języka, podniebienia miękkiego, języczka i żuchwy.

Mięśnie „artykulacyjne"
okrężny ust,
bródkowo-językowy,
gnykowo-językowy,
rylcowo-językowy,
podłużny języka górny
podłużny języka dolny,
pionowy poprzeczny języka,
napinacz podniebienia miękkiego,
dźwigacz podniebienia miękkiego
napinacz języczka,
dźwigacz języczka
żuchwowo-gnykowy,
dwubrzuścowy,
żwacz,
skroniowy,
skrzydłowy przyśrodkowy,
skrzydłowy boczny

Strefy artykulacyjne jamy ustnej - spółgłoski
Strefa pierwsza : wargi, powierzchnie wargowe zębów przednich (siecznych)

Uczestniczy w artykulacji spółgłosek dwuwargowych:
p,b,m
i spółgłosek wargowo-zębowych
w, f
.

Strefa druga : koniec i trzon języka, podniebienie
Artykulacja głosek:
d, t
– końcówka języka dotyka górnych siekaczy,
s, z
- końcówka języka dotyka siekaczy bocznych.
sz, ż, cz, dz
- końcówka języka dotyka dziąsła tuż za siekaczami:
ś, i dź
- przednia i środkowa część języka dotyka podniebienia twardego
+ powstają także zgłoski
r, I, ł,j

Strefa trzecia: podniebienie miękkie , nasadę języka.
Powstają w niej zgłoski
k,g,h


Udział strun głosowych w fonacji
Spółgłoski dźwięczne
I strefa :
b, m, w
II stefa:
d,n,ń,z,ż,ź,dz,dź,dżr,i,l j

III strefa :
g, h

Spółgłoski bezdźwięczne
I strefa:
p,f
II strefa:

s, ś, sz, c, ć, cz
III strefa:
k, ch

Udział jam rezonacyjnych
Spółgłoski nosowe:
m, n, ń
Spółgłoski ustne:
p, b, w, c, d, t, s, i, sz, z, ż, ż, c, ć, cz, dz, dż, dź, r, l i, j, g, k, h, ch

Zwarcie narządu artykulacyjnego

Całkowite (głoski wybuchowe)
p, b, m, t, n, k, g
.
fala głosowa rozwiera narząd artykulacyjny nagle i na krótko.

Niepełne (w obrębie narządu artykulacyjnego utrzymuje się wąska szczelina):
tzw. głoski szczelinowe lub trące
w, f, s, sz, ś, z, ź
.

Samogłoski (stanowią głoski dźwięczne)

Głoski ustne:
a, o, u, e, i, y

Przy ich wymawianiu powietrze uchodzi przez jamę ustną, która w tym czasie zostaje oddzielona od jamy nosowej.

Głoski nosowe:
ą, ę
Przy ich wymawianiu podniebienie miękkie opada ku dołowi, a powietrze uchodzi przez nos.


Przy wymawianiu
e, i, y
język jest przesunięty ku przodowi
Przy wymawianiu
o, u, a
język jest cofnięty ku tyłowi
Przy wymawianiu
a
język leży nisko na dnie jamy ustnej
Przy wymawianiu
i, y
język układa się wysoko


Przy wymawianiu samogłosek
o, u
wargi są zaokrąglone i wysunięte ku przodowi
Przy wymawianiu samogłosek
e, i
wargi ulegają spłaszczeniu
Full transcript