Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Copy of Copy of Mga Tuntunin sa Pagbabaybay

No description
by

Roeden de Leon

on 12 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Copy of Copy of Mga Tuntunin sa Pagbabaybay

Mga Tuntunin sa Pagbabaybay
Pabigkas na Pagbaybay
SALITA
Halimbawa:
aso = /ey-es-o/
kotse = /key-o-ti-es-i/
Madrid = /Kapital em-ey-di-ar-au-di/
PANTIG
Halimbawa:
i = ay
ay = /ey-way/
nars = /en-ay-ar-es/
DAGLAT
Halimbawa:
Dr. (Doktor) = /Kapital di-ar/
Gng. ( Ginang ) = / kapital ji-en-ji/
Bb. (Binibini) = /Kapital bi-bi/
G. ( Ginoo ) = / kapital ji /
AKRONIM
Halimbawa:
XU (Xavier University) = /eks-yu/
ASEAN (Association of Southeast Nations) = /ey-es-i-ey-en/
INISYAL NG TAO
Halimbawa:
AGA (Alejandro G. Abadilla) = /ey-ji-ey/
CPR (Carlos P. Romulo) = /si-pi-ar/
Pasulat na Pagbaybay
1. Panatilihin ang orihinal na anyo ng mga salitang mula sa ibang katutubong wika sa Pilipinas .
Halimbawa:
vakul ( Ivatan )
payyo/payew ( Ifugaw) pangkalahatang tawag sa palayan ng mga Ifugaw.
bananu ( hudhud ) sa halip na hagdang-hagdang palayan ( rice terraces )
butanding ( Bikol ) sa halip na “whale shark”
cabalen ( Pampango ) kababayan
2. Sa pagbaybay ng mga hiram na salita mula sa mga banyagang wika, panatilihin ang orihinal nitong anyo

Halimbawa:
status quo
pizza pie
bouquet

french fries
samurai
3. Sa pagbaybay ng mga salitang mula sa Espanyol, baybayin ito ayon sa ABAKADA.
Halimbawa:
familia - pamilya
Bano - banyo
Cheque - tseke
Maquina - makina
Mga Hakbang at Paraan sa Pagtutumbas
a. Gamitin ang kasalukuyang leksikon ng Filipino bilang panumbas sa mga salitang banyaga.
Halimbawa:
skill - kasanayan
west - kanluran
wholesale – pakyawan
narrative - sanaysay
b. Gumamit ng mga salitang mula sa ibang katutubong wika ng bansa.
Halimbawa:
“bana” ( Hiligaynon at Sugbuanong Binisiya ) tawag sa asawang lalaki
“ butanding “ ( Bikol ) whale shark
“Imam” ( Tausug ) panseremonyang sayaw
“ Banhaw” ( Visaya ) muling pagkabuhay
“ Chidwai “ ( Ivatan) biloy ( dimple )
“ Gahum” ( Cebuano, Hiligaynon,Waray ) kapangyarihan
c. Sa panghihiram ng salita na may katumbas sa Ingles at sa Kastila unang preperensya ang hiram na Kastila.
Halimbawa:
check - cheque - tseke
imagen - image - imahen
dialogo - dialogue - diyalogo
prioridad - priority - priyoridad
liquid - liquido - likido
car - coche - kotse
chair - silla - silya
street - calle - kalye
d.
1. Kung konsistent ang baybay ng salita, hiramin ito nang walang pagbabago.
Halimbawa:
reporter; soprano; memorandum
2. Kung hindi konsistent ang baybay ng salita, hiramin ito at baybayin nang konsistent.
Halimbawa:
leader - lider
jacket - dyaket
3. May mga salita sa Ingles o iba pang salita na lubhang di-konsistent ang ispeling.
Halimbawa:
champagne; doughnut
x-ray; zinc
4. Hiramin nang walang pagbabago ang mga simbolong pang-agham.
Halimbawa:
Ag - Silver
Hg - Mercury
society – lipunan
secretary - kalihim
proposal - panukala
justice - katarungan
4. Sa pag-uulit ng salitang-ugat na “nagtatapos sa patinig na “e” hindi ito pinapalitan ng letrang “I”. Kinakabitan ng pang-ugnay /linker ( -ng) at gagamitia ng gitling ng salitang-ugat.
Halimbawa:
bérde - berdeng-bérde
kapé - kapeng-kapé
karné - karneng-karné
libré - libreng-libré
5. Sa pag-uulit ng salitang-ugat na nagtatapos sa patinig na “o” hindi ito pinapalitan ng letrang “u”. Ginagamit ng gitling sa pagitan ng salitang-ugat.
Halimbawa:
ano - ano-ano
sino - sino-sino
pito - pito-pito
halo - halo-halo
7. Makabuluhan ang tunog na “e” at “o” kapag inihahambing ang mga hiram na salita sa mga katutubo o hiram na salita.
Halimbawa:
mésa : mísa
úso : óso
téla : tíla
8. Gayunman, hindi puwedeng palitan ng “i” ang “e” at “o” ng “u”. Dapat pa ring gamitin ang baybay na matagl na o lagi nang ginagamit.
Halimbawa:
babáe, hindi babái
búhos, hindi búhus
sampû, hindi sampô
Halimbawa:
kórte - kortihan
atáke - atakihin
salbahé - salbahihin
6. Kapag hinuhulapian ang huling pantig ng salitang-ugat na nagtatapos sa “e” ito ay nagiging “i” at ang”o” ay “u”.
Gayunman, may mga salitang nananatili ang “e” kahit hinuhulipian
Halimbawa:
sine - sinehan
bote - botehan
Full transcript