Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Göstergebilimsel Sosyal içerikli Afiş içerik analizi(Conte

No description
by

Burak Ceyhan

on 18 June 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Göstergebilimsel Sosyal içerikli Afiş içerik analizi(Conte

Giriş
Yossi Lemel’nin çevresel sosyal sorumluluk afişi ele alınarak göstergebilimsel yöntemle incelenmeye çalışılmıştır. Önce göstergebilimsel yöntem hakkında kısaca bilgi verilmiş, sonra da bu bilgiler ışığında afiş çözümlenmiştir. Bu çözümlemelerin sonunda, yüzeysel yapıda fark edilmeyen birçok olgular görülmüş ve bunlar anlamlandırılmaya çalışılmıştır. İncelediğimiz afişte artalan bilgisine ihtiyaç olduğu görülmüştür. Tasarımcının mesajının anlamlandırılabilmesi okuyucudan beklenilen bir durumdur.
Görsel iletişimde Algı ve Anlamlandırma
Genel anlamıyla algı, insanın çevresinde meydana gelen olayları, nesneleri ve varlıkları, duyu organları aracılığıyla tanıyıp onlara anlam kazandırmasıdır. Görsel iletişimde görme algıdan önce gelir. Görme
duyumunun insan beyninde yorumlanması görsel iletişimin başlangıç noktasıdır.

“Algı (perception), insanın anlık yaşantısı sırasında kazanılan duyusal bilgilerin (çevrede var olan olay ve etkilerin) beyin tarafından düzenlenip
yorumlanma veya anlamlandırma sürecidir”
(Kazım Artut 2004: 150).
Görsel iletişimde Algı ve Anlamlandırma
Berke Vardar’ a göre, algılama sonucunda algılanan nesne ya da olay bellekte anlamlandırılır. “Bir nesneyi, bir varlığı, bir kavramı, bir olayı zihnimizde canlandırabilecek bir göstergeye bağlayan oluşa, anlamlandırma denmektedir. Ya da kısaca bir göstergede, gösterenle gösterilen arasındaki ilişkinin kurulmasına anlamlama denmektedir”
Göstergebilim
“Metinleri, resimleri, kentleri, yüzleri, hareketleri ve manzaraları okuyorum.” (Roland Barthes)

Göstergebilimsel Sosyal İçerikli Afiş İçerik analizi (Content Analysis)
Sosyal Afisler
Göstergebilimsel Çözümlemeye Bir Örnek: Sosyal içerikli Afiş
Content Analysis
Hazırlayan
Burak Ceyhan

Gösterge
Gösteren
(Biçim)
Gösterilen
(İçerik)
Şekil:1
Roland Barthes'ın gösterge şeması
GÖSTERGE TÜRLERİ
DOĞAL NİTELİKLİ GÖSTERGELER (BELİRTİLER)

Varolan bağıntılar ya da neden-sonuç ilişkileri söz konusudur.
Gözlem sonucu dolaysız algılanabilir.
İnsan yaratımı olmadığından toplumsal nitelik taşımazlar.
(Örn:bulut-yağmur ilişkisi)
YAPAY NİTELİKLİ GÖSTERGELER (BELİRTKELER)

İnsan yaratımıdır.
Toplumsal anlaşma sonucu oluşurlar ve belli anlamlar aktarma amacı güderler.

GÖRÜNTÜ GÖSTERGELER

Benzerlik ilişkisi vardır.
Yansıtma ve öyküleme işlevi görürler.
İnsan yapısıdır.
Nedene bağlı oluşurlar.
(Örn. Fotoğraf, resim gibi...)


SAYMACA/UZLAŞIMSAL GÖSTERGELER
DİLSEL GÖSTERGELER

Bir gösteren (işitim imgesi) ve bir gösterilen (içerik) oluşur.
Buyruntusaldır.
Çağrışım söz konusudur.
Çizgisel ve ayrık nitelik taşır.

DİL-DIŞI GÖSTERGELER (SİMGELER)

Belli bir ekinsel çevrede anlamlandırılabilir, değerkazanır.
Soyut anlam aktarmak amacıyla kullanılan somut biçimlerdir.
Biçimsel niteliği nedenlilik katar.



Sosyal Afisler
Sosyal Afisler
Örnek ilanımızda, beyaz fon üzerinde duran kırmızı yarım daire ve ilanın üçte ikisini dolduran bir sıvı görüyoruz. Bu sıvının içerisinde'de yayılmakta olan kırmızı renkli mürekkebi görüyoruz. Mürekkebin bir iki saniye içerisinde suyu kaplayacağı bellidir. Temiz olan suyun birkaç dakika içerisinde tamamının kirleneceği tehdit altında olduğu göstergeler vasıtası ile alıcıya hissettirilmektedir.
Topluma ve insan sağlığına fayda sağlamak isteyen dernekler, reklamın ve grafik tasarım ürünlerinin iletişim gücünü ve geniş kitlelere yayılma özelliğini görüp kendi amaçları için sosyal içerikli mesajlar veren afisleri kullana gelmişlerdir. 20. yüzyıl içinde yaygınlaşan bu tarz, insanların yasam standartlarını geliştirmek, milli ve kültürel değerler kurup yaşatmak ve sosyal yasamla ilgili mesajlar vermek amacıyla kullanılmıştır.

(Dülgeroglu Yavuz 2007: 68).
Yine özellikle günümüzde önemini çok daha arttıran çevresel sorunlara karşı bir toplum bilinci oluşturarak çevreyi korumamıza yardımcı olacak faaliyetleri harekete geçiren bir araçtır sosyal içerikli afisler. Satış ve tüketim amacı olmayan, toplum yararını gözeten sosyal içerikli grafik tasarımlar, toplumsal konularda izleyicide belirli bir düşünce biçimi ve tavır geliştirmek, tepki yaratmak, izleyiciyi harekete geçirmek ve bir eyleme katılmaya davet etmek için kullanılır.
Sağlık, çevre, trafik, eğitim, siyaset gibi konularda kullanılan sosyal afisler, toplumların yönlendirilmesinde; çeşitli bilgilerin, olayların, düşüncelerin ve öğretilerin yayılmasında önemli rol oynarlar. Sosyal afislerin kullanıldığı alanları tek tek ele aldığımızda bunlardan en önemlilerinden birinin eğitim olduğunu söyleyebiliriz. Bu alanda kullanılan afişler bireyler üzerinde yarattıkları pozitif etkilerle insanları doğruya yönlendirebilmekte, örneğin sigara ve alkolün zararlarını, verem, aids gibi hastalıklara karşı korunma yollarını iletmektedir.
Afişin en alt kısmında mürekkebin
dağılarak ilerlediği noktada bir
tarih yazmaktadır.
11.3.11 (Pradigma) "Dizisel Boyut"
ana slogan üst kısımda yazan
"Fukushima mon amour" gibi
gözüksede aslında alt kısımda yazan tarihtir. Üst kısımdaki
(Fukushima Aşkım) sözü ile izleyiciye bıraktığı duygusal bir güneş batımını desteklerken tasarımcı gerçekte olan faciayı alaycı bir tabirle veriyor. Alıcı ilk izlenimde yanılgıya düşüp afişin alt kısmındaki tarih ile bu tezatlık durumdan kurtulup sonuca ulaşıyor
Sol alt kısımda sanatçının adı yazmaktadır. Adının o kısımda yazmasının nedeni ise yayılmakta olan mürekkebin bulunduğu sıvı içerisinde kendisininde tehtid altında olduğunu göstermektir.
Kullanılan fotograf, kurgusal bir kare ve tüm ayrıntıları gösterebilmek için tam karşıdan çekilmiş. Beyaz bir fon üzerinde kullanılması ise fotoğrafın vurgusunu güçlendirmek ve Japon bayrağının pragdigmasından kopmaktır. Minimal kompozisyon anlayışıyla dikkatleri doğrudan mesaj üzerinde toplayan, fotoğrafa odaklanmamızı sağlayan bir anlayışla kurgulanmıştır.
İlanda kullanılan göstergeler altaki şema ile oluşturulmuştur.
GÖSTERGE
GÖSTEREN
GÖSTERİLEN
Nesne
Nesne
Nesne
Nesne
Sıvı
Mürekkep
Kırmızı Yarım Daire
Mürekkep + Daire
Su/Hava/Ufuk
Kirlilik/
Nükleer patlama/
Kan
Japon Bayrağı/Batan Güneş
Mehtap
Afişte kaynak olarak suyun gösterilmesinin amacı, suyun insanlar için nekadar önemli olduğunu bir kez daha hatırlatıp su kirliliğine karşı farkındalık yaratmaktır. Afişte beyaz fon renginin tercih edilmesinin nedeni beyaz rengin saflık temizlik gibi pisikolojik anlamları içermesi ve japon bayrağının büyük bir bölümünün beyaz olmasıdır.
Fakat renklerin farklı kültürlerde farklı anlamlar taşdığını unutmayalım
Afişte yarım dairenin altındaki çizgi (Ufuk çizgisi) bize sıvının deniz olduğunu gösteriyor. Afişteki renkler kontrast oluşturacak şekilde tasarlanmış. Beyaz fon ile kırmızı mürekkep zıtlık oluşturuken temiz su gösteren ile gösterilen, kirlilik zıtlık oluşturmaktadır. Tasarımcı deniz sularının kirlenmesinin nükleer patlama kadar zararlı olduğunu göstermek için su kirliliği ile nükleer patlama arasında benzerlik kurmuştur.
Buradaki nükleer patlama benzerliğini ise ters baktığımızda mürekkebin sudaki yayılışını nüklleer patlamadıki mantar bulutuna benzetmesi ile anlıyoruz. Afişte ilk bakışta gördüğümüz bir güneşin batışı ve sudaki yansıma (Mehtap) romantik bir duyguya sürüklerken "Fukushima mon amour" sloganı ile de mesajını (linguistique) dilbilimsel olarakta açıkça yinelemiştir.
Verici tek bir afişte kullandığı semiyotik imgeler dizgesi ile hem deniz kirliliğini hemde nükleerin insan sağlığına zararlı olduğuna dikkat çekmiştir. Afişte vericinin alıcıya iletmek istediği ana mesaj nükleer faliyetlerin dünyaya verdiği zarardır.
SONUÇ
Kaynağa Göre Anlam
Pragmatik açıdan vericinin tayin ettiği anlam Japonyadaki nükleer patlamanın doğaya ve Japonyadaki insanlara verdiği zarar.
Yorum Anlam
Su kirliliği ve nükleer patlama sadece Japonyayı değil, tüm canlıları ve evrenin tamamını etkiler. Afişte tek yönlü olarak Japonyadaki Fukushima ele alınmış ve göstergebilimsel, dilsel ve dil-dışı gösterge dizeleriyle göstermeye çalışılmıştır. Vericinin bu yönünü eleştire biliriz.
İstanbul Ticaret Üniversitesi
Medya İletişim Sistemleri
Yüksek Lisans
Göstergebilimi
Prof. Dr. Mete Çamdereli
Burak Ceyhan
Dülgeroglu Yavuz, Seval. 2007. “Sosyal _çerikli Grafik Tasarım – 1”, Grafik Tasarım Dergisi, Ocak, Sayı 4, s. 68-71
Karahan, Çagatay. 2003. “Pop Art’ ta Nesnenin Bir Gösterge Olarak Kullanımı”. Sanatta Yeterlik Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Saussure, de Ferdinand. 1998. Genel Dilbilim Dersleri. Çev.
Berke Vardar. Multilingual Yayınları.
Barthes, Roland. 2005. Göstergebilimsel Serüven. Çev. Mehmet Rifat,
Sema Rifat. stanbul: Yapı Kredi Yayınları
http://www.tdk.gov.tr
Prof.Dr.Rengin Küçükerdoğan Göstergebilim Ders notları 2 .

Kaynakça
Full transcript