Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

POLSKI DŁUG PUBLICZNY

No description
by

Katarzyna Cieślik

on 27 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of POLSKI DŁUG PUBLICZNY

Wielkość i koszty obsługi
HISTORIA POLSKIEGO ZADŁUŻENIA
Strategia Zarządzania Długiem
Koniec II wojny światowej - odbudowa gospodarki, dług zagraniczny około 200 mln dolarów. Zadłużenie obsługiwano wykorzystując przedwojenne zapasy złota Banku Polskiego.
1971 - Władysława Gomułkę zastępuje Edward Gierek. 1,1 mld USD długu.
Lata kolejne: przekroczona została granica struktury zadłużenia: szybciej rosło zadłużenie z tytułu kredytów krótkoterminowych, którymi łatano dziury w spłatach – w szczytowym roku 1976 relacja zadłużenia krótkoterminowego do wpływów z eksportu wyniosła ponad 46% a całkowite zadłużenie wynosiło 8,4 mld USD.
W 1981 roku rząd gen. Jaruzelskiego poinformował Klub Paryski o wstrzymaniu spłat zadłużenia zagranicznego w wysokości 25,5 miliardów USD(w 2012 roku ok. $64,92 miliardów) oraz 3,1 miliardów rubli transferowych (ok. 2,5 miliarda USD) z powodu niewypłacalności PRL.
Kredyty zagraniczne PRL mające przyczynić się do zmniejszenia dysproporcji gospodarczych pomiędzy Polską a krajami rozwiniętymi okazały się w rzeczywistości istotną barierą rozwoju. W 1989 roku powołany został Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, którego zadaniem miało być skupowanie polskiego długu poniżej ceny nominalnej.

$1.25
Friday, March 28, 2014
Vol XCIII, No. 311
Dług publiczny nazywany jest również narodowym lub państwowym
Dług publiczny - czym tak właściwie jest?
Regulacje prawne
finansowe zobowiązanie władz publicznych (centralnych i lokalnych) z tytułu zaciągnięcia pożyczek [Owsiak 2005, s.330]
zaciągany na rynku kapitałów pieniężnych (tzw. kapitałowa metoda finansowania deficytu budżetowego – alternatywna dla metody emisyjnej, czyli zaciągania kredytu przez władze centralne w banku centralnym [Denek 2001, s.253-254])
w praktyce wskaźnik długu publicznego określany jest zazwyczaj jako skonsolidowane zadłużenie brutto sektora publicznego obejmujące wartość nominalną zadłużenia instytucji publicznych wchodzących w skład sektora [Eurostat]
fundamentem polityki długu publicznego stało się odejście od klasycznej równowagi budżetowej i przyjęcie keynesowskiej teorii interwencjonizmu państwowego, której jednym z głównych założeń było przyzwolenie na powiększanie wydatków budżetu państwa ponad jego dochody [Marchewka-Bartkowiak, s.19-20]

art. 75 ustawy o finansach publicznych (z 27.08.2009r.): Minister Finansów zobowiązany jest do opracowania co roku czteroletniej strategii zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz oddziaływania na państwowy dług publiczny; dokument prezentowany jest Radzie Ministrów do zatwierdzenia, która następnie przedstawia go Sejmowi wraz z uzasadnieniem projektu ustawy budżetowej


POLSKI DŁUG PUBLICZNY
Zarządzanie długiem publicznym
polega na kształtowaniu jego struktury tak, by z istnieniem długu publicznego wiązały się jak najmniejsze koszty w długim horyzoncie czasowym przy akceptowalnym poziomie ryzyka [Strategia..., s.6]
odbywa się na dwóch poziomach [Strategia..., s.4]:
w szerszym znaczeniu stanowi element polityki fiskalnej i obejmuje decyzje, jaka część wydatków państwa ma być finansowana poprzez zaciąganie długu (a więc jaka będzie wielkość długu publicznego)
w węższym znaczeniu oznacza sposób finansowania potrzeb pożyczkowych państwa oraz kształtowanie struktury długu (wybór rynków, instrumentów i terminów emisji)


Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych 2014-2017
sformułowana na podstawie założeń projektu ustawy budżetowej na 2014 rok
uwzględnia planowane zmiany w systemie emerytalnym
nie przewiduje przekroczenia progu 60% w relacji dług/PKB

Regulacje polskie
Konstytucja RP (art. 216 ust. 5): nie wolno zaciągać pożyczek lub udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego PKB
Ustawa o finansach publicznych: regulacje dotyczące państwowego długu publicznego (definicje, podstawowe zasady zaciągania państwowego długu publicznego i zarządzania długiem oraz procedury ostrożnościowe i sanacyjne dotyczące limitów zadłużenia), definicja sektora finansów publicznych
Regulacje UE:
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: poziom długu publicznego, obok ograniczeń dotyczących deficytu, stanowi kryterium, w oparciu o które Komisja bada przestrzeganie dyscypliny budżetowej w państwach członkowskich (art. 126) - określa tzw. procedurę nadmiernego deficytu (Excessive Deficit Procedure - EDP)
Protokół w sprawie procedury stosowanej w wypadku nadmiernego deficytu, stanowiący załącznik do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: definicja długu oraz wartość bazowa relacji długu publicznego do PKB określona na poziomie 60%
Rozporządzenie o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu, stanowiącego załącznik do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską: definicje długu publicznego, z wyszczególnieniem tytułów dłużnych
Rozporządzenie statystyczne European System of Accounts (ESA 95/ESA2010): definicja poszczególnych kategorii zobowiązań finansowych, definicja sektora general government
Ramy instytucjonalne zarządzania długiem publicznym w UE
trzy podstawowe koncepcje organizacyjne:
model bankowy – zarządzanie długiem przez bank centralny
model rządowy – charakterystyczny dla gospodarek „wschodzących” lub podlegających procesowi transformacji ustrojowej
model agencyjny – zarządzaniem długiem zajmują się wyspecjalizowane instytucje o wysokim poziomie autonomii w wyborze sposobu realizacji zadań

CEL STRATEGI
I
minimalizacja kosztów obsługi długu w długim horyzoncie czasu

Dwa aspekty rozumienia celu Strategii:
dobór instrumentów
zwiększenie efektywności rynku SPW (skarbowych papierów wartościowych)

Ograniczenia Strategii:
1. ryzyko refinansowania
2. ryzyko kursowe
3. ryzyko stopy procentowej
4. ryzyko płynności budżetu państwa
5. pozostałe rodzaje ryzyka, w szczególności kredytowe i operacyjne
6. rozkład kosztów obsługi długu w czasie

Zadania Strategii
1. zwiększanie płynności rynku SPW
2. zwiększanie efektywności rynku SPW
3. zwiększanie przejrzystości rynku SPW
4.rozszerzenie konsolidacji zarządzania płynnością sektora finansów publicznych



Przewidywane efekty
wielkość długu publicznego i koszty jego obsługi:
znaczący spadek długu, przede wszystkim na skutek zmian w systemie emerytalnym i przeniesienia do sektora publicznego obligacyjnej części aktywów OFE
spadek relacji kosztów obsługi długu do PKB do 2,1%
Przewidywane efekty:

dług potencjalny z tytułu gwarancji i poręczeń:
relacja potencjalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji do PKB w 2013 wyniosła 6,7%
wypłaty z tego tytułu pozostaną na bezpiecznym poziomie, tj. maksymalnie 1,4% PKB


Przewidywane zmiany:
zmiany w zakresie ryzyka związanego z długiem publicznym:
ryzyko refinansowania utrzyma się na poziomie zbliżonym do występującego na koniec 2012 roku, średnia zapadalność rynkowego długu krajowego utrzyma się w przedziale ok. 4,2-4,4 roku, a całego długu sektora publicznego ok. 5,3-5,5 roku
duration rynkowego długu krajowego utrzyma się w przedziale ok. 2,7-3,0 roku, długu ogółem w przedziale ok. 3,5-3,7 roku
średni udział długu w walutach obcych wyniesie ok. 35% (możliwe odchylenia związane z elastycznym podejściem do finansowania zagranicznego i wahaniami kursu złotego)


Zagrożenia dla realizacji Strategii

1. odmienny od zakładanego scenariusz sytuacji makroekonomicznej w Polsce (wolniejszy wzrost PKB, wyższe stopy procentowe, wahania kursu walutowego)
2. uwarunkowania międzynarodowe (wolniejsze od przewidywanego tempo wzrostu gospodarczego w Europie i w USA, odpływ kapitału pożyczkowego w kierunku inwestycji na rynkach bazowych)
3. ryzyko nadmiernego wzrostu relacji długu publicznego oraz długu sektora general government do PKB (wyższy poziom potrzeb pożyczkowych budżetu państwa, niższy od założonego kurs złotego, niższy popyt na przetargach skarbowych papierów wartościowych, znaczny przyrost zadłużenia JST, konieczność poręczeń lub gwarancji udzielonych przez podmioty sektora finansów publicznych)

WIELKOŚĆ:
zmiany długu Skarbu Państwa:
wysokie potrzeby pożyczkowe,
zmiany kursu złotego,
838 mld zł - stan na 2013 rok,
971 mld zł, % PKB -> 59,4%.
KOSZTY OBSŁUGI:
wypadkowa przyrostu długu, zmian poziomów stóp procentowych oraz zmiany kursów walut,
koszty obługi długu zagranicznego < koszty obsługi długu krajowego,
2012 r. - wzrost kosztów obsługi
W I połowie lat 90. nastąpiła restrukturyzacja i umorzenie części strumienia rat kapitałowych oraz odsetek należnych za lata 1991-2003. Operacja była możliwa dzięki – jak się powszechnie sądzi – poparciu USA po udanej akcji polskiego wywiadu w Iraku w 1990,
1991, 1994 - I i II etap redukcji długu. W sumie zredukowano kapitał zadłużenia o ok. 6 mld USD, w wyniku czego zadłużenie osiągnęło 42,174 mld USD.
Polska podpisała również porozumienie z trzema członkami Klubu Paryskiego – Francją, Szwajcarią i USA w sprawie konwersji części spłacanego długu na inwestycje proekologiczne.
Zadłużenie wobec ZSRR i innych krajów RWPG zostało umorzone do 1996 na zasadzie opcji zerowej tj. kompensacji wzajemnych zobowiązań.
31 marca 2009 Polska ostatecznie spłaciła wszystkie swoje zobowiązania wobec Klubu Paryskiego (z wyjątkiem 118 mln USD zobowiązań wobec Japonii, które będą spłacane zgodnie z harmonogramem do roku 2014).
29 października 2010 roku poinformowano o spłacie całego długu z tzw. "czasów Gierka".
W 2011 roku decyzją Komisji Europejskiej państwa członkowskie zostały zobowiązane do raportowania wielkości długu i deficytu publicznego według ujednoliconej metody obliczania, co miało na celu ograniczenie wpływu rozmaitych zabiegów fiskalnych stosowanych w celu jego ukrycia. Według tej metody dług publiczny Polski wynosił w 2012 roku 55,6% PKB, zaś deficyt – 3,9% PKB.
Na koniec stycznia 2014 roku zadłużenie Skarbu Państwa wyniosło 864.009,9 mln zł (tj. ok. 203,9 mld EUR lub ok. 276,1 mld USD),

Udział długu zagranicznego w długu ogółem wzrósł z 30,3% na koniec 2013 r. do 31,8% na koniec stycznia 2014 r.
UWARUNKOWANIA STRATEGII
KRAJOWY RYNEK SPW:
znaczenie inwestorów,
silny rynek krajowy amortyzuje szoki zewnętrzne i odpływ kapitału zewnętrznego,
duża rola podmiotów zagranicznych - zmienność inwestycji uzależniona od sytuacji międzynarodowej,
dobra ocena sytuacji ekonomicznej Polski przez rynki finansowe,
OFE jako stabilny inwestor długoterminowy,
przewidywany spadek średnij zapadalności długu krajowego (4.4 do 4.2). Stopniowy wzrost średniej zapadalności długu krajowego do założonego w Strategii,
prognozowany spadek udziału kapitału zagranicznego w rynku krajowych SPW.
UWARUNKOWANIA MIĘDZYNARODOWE
wysokie potrzeby pożyczkowe wielu państw,
sytuacja na rynkach stopy procentowej dla walut, w których zaciągane będą zobowiązania oraz znaczenie banków centralnych,
postrzeganie ryzyka kredytowego Polski i preferencje płynnościowe nabywców polskich obligacji działających na rynkach globalnych.
ODDZIAŁYWANIE NA DŁUG SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH
Zgodnie z art. 74 ustawy z dn. 27 sierpnia 2007 r. o finansach publicznych Minister Finansów sprawuje kontrolę nad sektorem finansów publicznych w zakresie przestrzegania zasady stanowiącej, iż państwowy dług publiczny nie może przekroczyć 60% wartości rocznego PKB.
ZMIANY REGULACYJNE:
1. Rozszerzenie konsolidacji zarządzania płynnścią sektora finansów publicznych,
2. Wprowadzenie stablizującej reguły wydatkowej,
3. Zmiany w regulacjach dot. JST,

STRATEGIA UDZIELANIA PORĘCZEŃ
I GWARANCJI
koncentracja udzielania poręczeń i gwarancji na wspieraniu inwestycji prorozwojowych,
możliość udzielania poręczeń i gwarancji dla działań podejmowanych w przypadku ewentualnego pogorszenia warunków działania polskiego systemu finansowego w obliczu kryzysu,
ograniczenie ryzykownych poręczeń i gwarancji udzielanych na podstawie ustaw specjalnych, tzw. "sektorowych",
limit poręczeń na 2014 rok - 300 mld zł,
ZADŁUŻENIE JSFP INNYCH NIŻ SKARB PAŃSTWA:
wzrost zadłużenia z 110,1 mld zł do 117,6 mld zł,
malejące deficyty, później nadwyżki budżetowe JST,
stabiliacja zadłużenia pozostałych jednostek sektora rządowego i samorządowego.
Full transcript