Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Erfelijkheid

thema 4
by

sarina bremekamp

on 16 February 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Erfelijkheid

Alle kruisingen lopen op dezelfde manier.
Voorbeeld: roodharige muis (gg) paart met
zwartharige muis (GG)
P = gg x GG

Geslachtscellen g G

F1 = Gg Gg

Geslachtscellen G of g G of g

F2 =
Genotype & fenotype
Genotype
De informatie voor de erfelijke eigenschappen van een organisme.
Fenotype
Komt tot stand door het genotype en door invloeden uit het milieu
Gen
bevat de informatie voor 1 erfelijke eigenschap.
geslachtscellen enkelvoudig
&
lichaamscellen in paren.
Geslachtschromosomen
dit is dus een jongen
x
x
x
y
Tweelingen
Genenparen
lichaamscel = genenpaar
geslachtscel = gen enkelvoudig
gen = informatie voor erfelijke eigenschap
homozygoot
heterozygoot
homozygoot
De kleur van je ogen
gelijke genen
of
ongelijke genen?
Genenparen
Dominant & recessief
bruine ogen
bruine ogen
blauwe ogen
welke kleur komt tot uiting?
Leonardo di Caprio =
homozygoot & recessief voor blauwe
ogen







Natalie Portman =
homozygoot of heterozygoot & dominant
voor bruine ogen
Genenparen
bruine ogen
bruine ogen
blauwe ogen
Gensymbolen
Door letters geven we aan of een eigenschap
dominant of recessief is.

AA = homozygoot dominant
Aa = heterozygoot
aa = homozygoot recessief

Toegepast in de vorige dia. Ziet er als volgt uit.
Leonardo di Caprio =
homozygoot & recessief voor blauwe
ogen
= aa







Natalie Portman =
homozygoot of heterozygoot & dominant
voor bruine ogen
= Aa of AA
gensymbolen
Hoe gaat het in zijn werk?

P = Ouders
F1 = Kinderen
F2 = Kleinkinderen

We behandelen steeds één erfelijke eigenschap. Als voorbeeld gebruiken we in de volgende dia weer de oogkleur.
Kruisingen
Kruisingen
Bij mensen is de oogkleur bruin (A) dominant over de oogkleur blauw (a).

Een man met blauwe ogen paart een aantal malen met vrouw met homozygoot bruine ogen.






P = aa x AA

P= aa x AA

Geslachtscellen: a A

F1= Aa
Kruisingen
Welke kleur ogen krijgen alle nakomelingen van P?
A=bruin
a=blauw
Kruisingen
Nakomelingen van P  F1 krijgen allemaal bruine ogen

F1 = heterozygoot dominant voor bruine ogen

F1= Aa x Aa

Geslachtscellen A of a A of a


F2 = Kruisingsschema
Kruisingen
F2 =




-Wat is nu het verschil tussen het genotype & het fenotype.

-We kijken dan naar de verhouding tussen het genotype en fenotype.

-Genotype F2 = AA 25% Aa 50% aa 25 %
Fenotype F2 = Bruine ogen ? %
= Blauwe ogen ? %
Kruisingen
Stamboom
Hoe zit het met erfelijke eigenschappen in verschillende generaties?

We gebruiken dan een stamboom

(1ste generatie)

(4e generatie)
Ouders
(2e generatie)
Kinderen
(3e generatie)
Stamboom
man vrouw
Stamboom
blauwe ogen
Verhoudingen?
Genotypen= AA:Aa:aa=
1:2:1

Fenotype=bruin:blauw=
3:1
Kansberekening:
Genotype Aa = 50%
Fenotype bruin = 75%
Intermediaire fenotypes
x
Geen recessief gen aanwezig: beide genen zijn dominant en komen tot uiting!
Kruisingsschema :
P AzAz x AwAw
G.C. Az Aw
F1 AzAw
A
w
subscript

Geslachtelijke
&
ongeslachtelijke voortplanting
geslachtelijk
reductiedeling
verschillende genotypen
Alleen met oranje vlinders voortplanten
Handelaar: oranje vlinders zijn meer waard.
Kunstmatige selectie
veredeling: door kruisingen en kunstmatige selectie alle gunstige eigenschappen in één nakomeling krijgen.
Ongeslachtelijke voortplanting
stekken
knollen
weefselkweek
Groei door mitose
Genotype is gelijk aan dat van ouders
milieu: kan zorgen voor andere fenotypen
Mutaties
Plotselinge verandering van het genotype --> zichtbaar in het fenotype?
Mutant
Mutagene invloeden
Goedaardige en kwaadaardige tumoren.
Kanker
Huidkanker
Kanker van de mond of keelholte
Longkanker
Maagkanker
Melanoom
Nierkanker
Non-Hodgkin-lymfomen
Prostaatkanker
Schildklierkanker
Slokdarmkanker
Strottenhoofdkanker
Vulvakanker
Weke delen sarcomen
Zaadbalkanker
Ziekte van Kahler/ Multipel myeloom
Ziekte van Waldenström
Acute leukemie
Alvleesklierkanker
Baarmoederhalskanker
Baarmoederkanker
Blaaskanker
Borstkanker bij mannen
Borstkanker bij vrouwen
Borstvlieskanker/ Mesothelioom
Chronische leukemie
Dikkedarmkanker
Eierstokkanker
Erfelijke soorten kanker
Hersentumoren
Hodgkin-lymfoom
Soorten kanker
bestralingen & chemokuur
Erfelijkheidsonderzoek
erfelijkheidsonderzoeker
ziekte=recessief
prenataal onderzoek
Prenataal = voor de geboorte - echoscopie - vlokkentest - vruchtwaterpunctie
Prenataal onderzoek
Door middel van geluidsgolven wordt het embryo zichtbaar gemaakt op een scherm.
Zo kunnen ze de groei en ontwikkeling in de gaten houden van een embryo.
echoscopie
Hierbij wordt er wat weefsel uit de placenta weg gehaald. Van cellen van het embryo worden dan de chromosomen onderzocht.
Dit is mogelijk vanaf de 8e week.
Vaststellen of een embryo een bepaalde ziekte heeft. Ze kunnen ook het geslacht op deze manier vaststellen nog voor dat de organen gevormd zijn.
vlokkentest
Er wordt wat vruchtwater met cellen van de foetus uit de baarmoeder weggehaald. Hiervan worden de chromosomen onderzocht.
Dit is mogelijk vanaf de 16e week.
De kans op een miskraam is groter, dus deze onderzoeken worden alleen gedaan bij een verhoogd risico op een ernstige ziekte of afwijking  eventuele afwijking geconstateerd? Dan kan men overwegen een abortus te plegen.
Vruchtwaterpunctie
Biotechnologie
Organismen gebruiken om op grote schaal producten te maken voor de mens.
- medicijnen
- voedsel
- hormonen
recombinant-dna-techniek
genetische modificatie
verandering van het genotype door de mens
Transgeen
gemodificeerd organismen
waarom?
-langere houdbaarheid
-sneller laten groeien
-langer vers houden
Super organismen kweken?
klonen!
Hoe doen we dit?
Misdaadbestrijding
Van 2 mogelijken fenotype naar
3 mogelijke fenotype!
-Embryosplitsing
-Celkerntransplantatie
Full transcript