Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Untitled Prezi

No description
by

Katarzyna Chrobak

on 4 April 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Untitled Prezi

MAPA I PODSTAWOWE
METODY KARTOGRAFICZNE
Ziemia ma kształt geoidy.

Dla celów kartograficznych przyjmuje się jednak, że jest ona kulą – pomija się lekkie spłaszczenie występujące przy biegunach.

W związku z tym najbardziej wierny model kuli ziemskiej to globus. Przedstawiony na nim obraz powierzchni Ziemi nie posiada zniekształceń – zachowane są proporcje powierzchni, odległości i kątów.
Globus daje zatem jak najbardziej realistyczny pogląd na rozmieszczenie lądów i oceanów na naszej planecie. Jednak ze względów praktycznych Ziemię na globusie przedstawia się tylko w bardzo dużym pomniejszeniu. MAPA Mapę można zdefiniować jako określony matematycznie, pomniejszony obraz powierzchni Ziemi na płaszczyźnie, pokazujący rozmieszczenie oraz powiązania różnorodnych obiektów i zjawisk (przyrodniczych, ekonomicznych i in.) w sposób zgeneralizowany, za pomocą znaków umownych. CECHY MAPY PODSTAWOWE METODY KARTOGRAFICZNE Aby móc uzyskać dokładniejszy
obraz Ziemi trójwymiarową powierzchnię
kuli rzutuje się na dwuwymiarową
płaszczyznę – można wówczas tworzyć mapy
w dowolnych skalach i w odniesieniu
do dowolnych obszarów.

Sposób owego rzutowania
to odwzorowanie kartograficzne. Z tej definicji wynika, że głównymi cechami mapy są: - matematyczna podstawa konstrukcji – odwzorowanie kartograficzne,

- pomniejszenie – skala mapy,

- uogólnienie treści – generalizacja kartograficzna,

- zastosowanie znaków umownych. Wszelkie zjawiska oraz cechy zjawisk mogą być przedstawione na mapie w różnorodny sposób.
Kartografowie dobierają takie metody, aby mapa jak najlepiej obrazowała przedstawiane zjawisko. Należą do nich:
- jakościowe metody prezentacji kartograficznych - polegają na pokazaniu danego zjawiska.
- ilościowe metody prezentacji kartograficznych - polegają na przedstawieniu wielkości lub natężenia danego zjawiska. Jakościowe
metody
prezentacji: Ilościowe
metody
prezentacji: Odwzorowania kartograficzne Istotą odwzorowania kartograficznego jest sposób przeniesienia obrazu z trójwymiarowej powierzchni kuli na dwuwymiarową płaszczyznę. Można tego dokonać rzutując powierzchnię kuli bezpośrednio na płaszczyznę lub na pobocznicę bryły obrotowej (stożka lub walca), którą później rozwija się na płaszczyźnie. Stąd podział odwzorowań kartograficznych na:
- azymutalne (płaszczyznowe),
- stożkowe,
- walcowe,
- umowne (modyfikacje trzech w/w). Odwzorowanie azymutalne Najczęściej stosowane do przedstawiania obszarów okołobiegunowych. Używa się go także do map terenów ze strefy równikowej (w położeniu poprzecznym) oraz innych szerokości geograficznych (w położeniu ukośnym). Odwzorowanie stożkowe Wykorzystuje się je niemal wyłącznie w położeniu normalnym. Najlepiej nadaje się do przedstawiania obszarów średnich szerokości geograficznych (między 30° a 60° szerokości geograficznej północnej i południowej) oraz dla obszarów znacznie rozciągniętych równoleżnikowo. Odwzorowanie walcowe Najczęściej używane jest w położeniu normalnym, tak aby móc przedstawić cały świat na jednej mapie. Przykładem może być wiernokątne odwzorowanie Merkatora . Odwzorowanie umowne Oswalda Winkela: Odwzorowanie umowne Mollweidego: Często stosowane w różnych atlasach geograficznych (także w szkolnych). Ma ono charakter pośredni między odwzorowaniem wiernopowierzchniowym a wiernokątnym. Występują tu wszystkie trzy rodzaje zniekształceń, są one jednak stosunkowo nieduże. Zalicza się do odwzorowań pseudowalcowych. Jest wiernopowierzchniowe, ale za to ma spore zniekształcenia kątów w strefie okołobiegunowej. Mimo to od dawna używa się go w polskiej kartografii szkolnej. Niezależnie od rodzaju odwzorowania kartograficznego (azymutalne, stożkowe czy też walcowe) powierzchnia odwzorowania może: stykać się z kulą
w jednym punkcie
lub wzdłuż jednej linii – jest to położenie styczne przecinać kulę – jest to położenie sieczne Rozwinięcie powierzchni kuli na płaszczyźnie bez zniekształceń obrazu jest niemożliwe. Zawsze pojawią się deformacje powierzchni, odległości i kątów. Istnieje jednak możliwość użycia takiego odwzorowania kartograficznego, aby zniekształcenia jednego z w/w elementów były minimalne.
Wybór ten zależy głównie od celu, jakiemu dana mapa ma służyć.
Są zatem odwzorowania wiernopowierzchniowe, wiernoodległościowe (odległości mogą pozostać wierne tylko wzdłuż określonych linii lub kierunków) i wiernokątne (zwane też wiernokształtnymi). Ze względu na położenie powierzchni odwzorowania względem kuli ziemskiej można wyróżnić:

- położenie normalne – płaszczyzna odwzorowania jest prostopadła do osi Ziemi, oś stożka i walca pokrywa się z osią Ziemi;

- położenie poprzeczne – płaszczyzna odwzorowania jest równoległa do osi Ziemi, oś stożka i walca leży w płaszczyźnie Równika;

- położenie ukośne – pozostałe położenia „pomiędzy” normalnym a poprzecznym (odwzorowania te, z wyjątkiem azymutalnych, są rzadziej stosowane). Skala mapy Mapa przedstawia powierzchnię Ziemi w pomniejszeniu.
Stopień tego pomniejszenia określaskala mapy, którą można wyrazić jako stosunek długości odcinka na mapie do długości tego samego odcinka w terenie. Stosuje się trzy sposoby zapisywania skali mapy: skala liczbowa skala mianowana skala liniowa skala liczbowa – przedstawiona w postaci ułamka, w którym mianownik określa wielokrotność zmniejszenia wymiarów liniowych; skala mapy jest tym mniejsza, im większy jest mianownik ułamka, np.
1 : 100 000 000 – mała skala
1 : 10 000 – duża skala skala mianowana – wyraża długość odcinka na mapie w odniesieniu do długości tego samego odcinka w terenie, np.
1 cm – 1000 km
1 cm – 100 m skala liniowa (podziałka) – to
graficzne przedstawienie skali mapy, np. Generalizacja kartograficzna Generalizacja kartograficzna jest cechą charakterystyczną każdej mapy. Główne czynniki, które ją determinują to skala mapy oraz jej tematyka i przeznaczenie.
Skala decyduje o tym, ile treści może zmieścić się na danej mapie. Wraz ze zmniejszaniem skali zachodzi potrzeba eliminacji mniej znaczących obiektów (np. mniejsze miejscowości, rzeki, jeziora i in.) – jest to generalizacja ilościowa. Jednocześnie dokonuje się uproszczenia przebiegu linii (np. rzek, dróg, poziomic, i in.) – jest to generalizacja jakościowa. Tematyka i przeznaczenie mapy mają wpływ na to, które obiekty i w jakiej ilości zostaną na mapie umieszczone. Znaki umowne Do przedstawiania treści na mapie służą kartograficzne znaki umowne.
Dzięki nim możliwe jest pokazanie rozmaitych obiektów, procesów i zjawisk, które występują w rzeczywistości. Znaki kartograficzne można podzielić na:
- znaki powierzchniowe, np.

- znaki liniowe, np.

- znaki punktowe, np. W związku z różnorodnością znaków kartograficznych, konieczne jest ich objaśnienie.
Dlatego przy każdej mapie powinna
znajdować się legenda.
Wszystkie użyte znaki
są w niej uporządkowane i opisane. Rodzaje map Mapy można sklasyfikować według wielu kryteriów:

Na przykład ze względu na skalę:
- mapy wielkoskalowe (topograficzne, plany miast),
- mapy średnioskalowe (przeglądowe, samochodowe),
- mapy małoskalowe (mapy świata).

Inny podział uwzględnia formę, w jakiej dana mapa występuje:
- ścienna,
- składana,
- atlasowa i in.

Jeszcze inna klasyfikacja bierze pod uwagę przeznaczenie mapy, np.
- szkolna,
- turystyczna,
- samochodowa,
- synoptyczna i in.

Jest też podział w zależności od przedstawianych treści na mapy tematyczne, np.
- historyczne,
- geologiczne,
- klimatyczne,
- komunikacyjne i in. Mapa topograficzna Mapa topograficzna jest bardzo szczegółową mapą w dużej skali. Przedstawia większość obiektów trwale występujących w terenie, m.in. pojedyncze zabudowania, drogi polne i leśne, rowy z wodą, linie napowietrzne. Mapa przeglądowa Mapa przeglądowa może być też nazywana mapą ogólnogeograficzną. Pokazuje najważniejsze elementy pokrycia terenu – rzeki i jeziora, miasta, granice, drogi, koleje, punkty wysokościowe. Często w tle za pomocą barw hipsometrycznych przedstawia się rzeźbę terenu – wówczas jest to tzw. mapa fizyczna. Mapa turystyczna Mapa turystyczna odnosi się do ciekawego regionu turystycznego. Przedstawia interesujące obiekty przyrodnicze i kulturowe. Pokazuje przebieg szlaków turystycznych, rozmieszczenie hoteli, schronisk, zajazdów itp. Mapa samochodowa Mapa samochodowa przedstawia sieć dróg z uwzględnieniem ich kategorii oraz numeracji. Między miejscowościami i ważniejszymi skrzyżowaniami podane są odległości. Plan miasta Plan miasta to szczegółowy obraz miasta przedstawiony w dużej skali. Za pomocą znaków umownych i opisów pokazane są wszystkie najważniejsze obiekty w mieście. Mapy tematyczne Mapy tematyczne odnoszą się do jednego konkretnego tematu (choć mogą przedstawiać kilka zagadnień z danej dziedziny). Jest to bardzo szeroka grupa map, do której zaliczają się m.in. mapy historyczne, geologiczne, glebowe, klimatyczne, demograficzne, gospodarcze, komunikacyjne, polityczne. Wyróżnia
się trzy rodzaje takich prezentacji: metoda sygnaturowa

metoda zasięgów

metoda powierzchniowa Metoda sygnaturowa - polega na przedstawianiu zjawisk i obiektów za pomocą sygnatur, czyli znaków umownych, służących do lokalizacji na mapie obiektów małych lub zjawisk występujących na małych, rozproszonych obszarach, tak, że nie da się ich przedstawić w skali mapy. Sygnaturami moga być obrazki, litery, znaki, linie lub obiekty powierzchniowe. Metoda zasięgów - polega na oznaczeniu na mapie zasięgu występowania danego zjawiska. Stosuje się w niej elementy liniowe, punktowe
i powierzchniowe, które są odczytywane w odniesieniu do powierzchni. Wyróżnia się:
- zasięg liniowy - za pomocą linii wydziela się określone obszary. Różnicuje się je za pomocą desenia lub koloru.
- zasięg sygnaturowy - polega na wprowadzaniu wewnątrz zasięgu liniowego odpowiedniej sygnatury oznaczającej zjawisko występujące na wyznaczonym obszarze.
- zasięg plamowy - jest on przedstawiony za pomocą plamy, czyli obrysowanego linią obszaru wypełnionego kolorem lub deseniem.
- zasięg opisowy - określa w przybliżeniu występowanie danego zjawiska za pomocą napisu. Różnicuje się go za pomocą stosowania różnych krojów i wielkości pisma. Powierzchniowe - przedstawiaja obiekty, których wszystkie wymiary da się przedstawić w skali mapy, np. jeziora.

Liniowe - przedstawiaja obiekty dla których w skali mapy można przedstawić tylko długość, np. drogi, rzeki.

Punktowe - przedstawiaja obiekty, których żadnego wymiaru nie da się przedstawić w skali mapy, np. drzewa - pomniki przyrody. Metoda powierzchniowa - jest rozwinięciem metody zasięgów i jednocześnie jej modyfikacją. Polega na tym, że cały obszar mapy jest podzielony na mniejsze obszary (regiony), różne pod względem jakościowym, tworzące mozaikę. Nie ma tu obszarów zachodzących na siebie (w metodzie zasięgów jest to możliwe). Powierzchnie wydzielonych obszarów wyróżnia się za pomocą znaków powierzchniowych, takich jak: kolor, opis, deseń. Wyróżnia się cztery rodzaje takich prezentacji: metoda izolinii

metoda kropkowa

metoda kartogramu

metoda kartodiagramu Metoda izolinii (izarytmiczna) - polega na prowadzeniu na mapie linii łączących jednakowe wartości liczbowe przedstawiające natężenie danego zjawiska. Metodę tę stosuje się jedynie do zjawisk występujących w sposób ciągły na całym badanym obszarze, charakteryzujących się przestrzenną zmiennością natężenia (np. hipsometria, temperatury itp.). izohipsy (poziomice) - linie jednakowej wysokości
izobary - jednakowego ciśnienia atmosferycznego
izotermy - jednakowej temperatury
izohiety - jednakowych sum opadów
izohaliny - jednakowego zasolenia Metoda kropkowa - polega na pokryciu mapy znakami punktowymi (kropkami), z których każdy przedstawia określoną wartość liczbową (tzn. ma określoną wagę), np. 1 punkt oznacza 100 000 mieszkańców. Metoda kartogramu - polega na przedstawieniu intensywności danego zjawiska na określonej powierzchni, za pomocą pokrycia jej odpowiednio dobranym deseniem lub barwą (np. przedstawienie gęstości zaludnienia określonego obszaru, bezrobocia, przyrostu naturalnego). Metoda kartodiagramu - jest to zbór diagramów lub wykresów przedstawiających wielkość danego zjawiska umieszczonych na mapie w miejscu jego występowania. Diagramy mają postać rysunków przedstawiających zależności między danymi, zwłaszcza liczbowymi. Są najczęściej figurami geometrycznymi o łatwo mierzalnych parametrach, których wielkość (wysokość, powierzchnia lub objętość) przedstawia wartość zjawiska.
W zależności od rodzaju obiektu do jakiego się odnoszą, wyróżnia się kartodiagramy: punktowe (np. w odniesieniu do miasta) i obszarowe (np. w odniesieniu do jednostki administracyjnej). Dziękuję za uwagę! Katarzyna Chrobak
Full transcript