Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Voeding en diëtisten in de gehandicaptenzorg.

No description
by

Diane Buekers

on 10 February 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Voeding en diëtisten in de gehandicaptenzorg.

Voeding en de rol van de diëtist(e)
in de gehandicaptenzorg.

Inhoud
Voorstelling
Commissie DGZ (VBVD)
Voeding voor personen met een meervoudige beperking
Gastro-intestinale problemen
Andere medische problemen en voeding
Andere niet-medische problemen en voeding
Praktische tips: maaltijden
Vragen


Voorstelling
Functieomschrijving:
Coördinator voeding
Opleiding en ervaring
Ontwikkelen, implementeren en opvolgen van het beleid rond voeding
o.a. referentiekader 'Voedingszorg'
Ondersteuning zorgafdelingen, ouders en grootkeukens
Advies individuele voedingsdossiers
Gastro-intestinale problematiek
Vragen?
Praktische tips:
maaltijden in zorgorganisaties

Basismenu aanpassen
Diëten
Gewijzigde consistenties
Portiegrootte - basisbehoefte
Maaltijdmoment is een feest
Organisatie voor opvang van personen met een ernstig meervoudige beperking
~440 bewoners en > 600 personeelsleden
4 campussen


3 grootkeukens:
centraal beheer
warme lijn
Problematiek en specifieke behoeften bewoners
Commissie DGZ
(Diëtisten GehandicaptenZorg)
Voorgeschiedenis: DVG Nederland
(Diëtisten Verstandelijke Gehandicaptenzorg)

Oprichting DGZ (VBVD)
(Vlaamse Beroepsvereniging van Diëtisten)
Commissie DGZ
Andere medische problematiek
Osteoporose:
Ca + Vit. D
Decubitus:
(soja)eiwitten
Motorische problemen:
verhoogde spierspanning/spasticiteit
lage spierontwikkeling/lage activiteit
Luchtwegproblemen / slijmvorming
Voedselintolerantie of -allergie
Invloed van medicatie
Gewijzigde behoefte
Epilepsie

Andere niet-medische problematiek
GES en voedingsproblemen
Gedrag
Rumineren
Extreme voorkeur - aversie
Autisme en voeding
Als eten niet vanzelfsprekend is
Aanpak
Casus
Verteringsproblemen
licht verteerbare voeding als basis
osmolariteit sondevoedingen
Slikken is zeer complex (slikvideo)

Homogene consistenties: bereiden, aankopen
Blixer
Groenten- of fruitpuree
Soep/saus: dik vloeibaar
Geen gemengde consistenties

Indikkingsmiddelen: 2 soorten/toepassingen
1.) Bij slikproblemen: amylaseresistent
O.b.v. zetmeel
O.b.v. gommen
Verschil in kcal, verschil in KH (diabeten!)
Invloed op uitzicht
Verschillende firma’s op de markt

2.) Bij rumineren: Johannesbroodboompitmeel
Rumineren (bijna) niet meer mogelijk
Vocht vrij darmen
Dorstlessend gevoel
‘maaltijdpap’
basis = (soya)melk, kipfilet, rijstmeel, granenmeel, wortelen, suiker, …
porties: 3à4 x 300g / dag (geen drank)
pedagogisch effect = doorbreken van positieve aandacht, maaltijd kort houden, link verdwijnt
stop alle andere maaltijden (geheel of gedeeltelijk) of in gemixte maaltijd (menu)
Weinig kcal, beperkte opname
In drank en/of voeding
Voorbeelden bij sondevoedingen:
Maagbreuk
Terugvloei
Periodes met frequent overgeven
Sondevoeding:
in bolus
continu
Vertraagde maaglediging
Trage pompsnelheid
Voldoende voeding
Kleine hoeveelheid per bolus, meer kcal, hoeveelheid vocht berekenen
casus
Verhoogde druk in de maag
Frequente kleine maaltijden/bolus
Sonde openen ~0.5 uur voor de volgende voeding
Trage inloopsnelheid: 35ml/u tot ~80à90ml/uur -> individueel bepalen
Mogelijkheden bij orale voeding:
Frequente kleine maaltijden
Energierijke, LV gerechten
Pica
Stoelgangproblemen

Vertraagde ontwikkeling of gebitsproblemen
Kauwdiëten (logo): voedingsmiddelen bepalen o.b.v. veiligheid
Bereidingswijzen/apparatuur aanpassen vb. vlees

Klinische voedingen
Supplementen
Energierijkpoeder 'dextrine-maltose' = lege calorieën
Eiwitrijkpoeder
Oplosbare vezels
Bijvoeding
kcal: 1 ; 1.5 (of 2) kcal/ml, concentratie, vertering
Smaken
Verwerken in drank
Meerdere firma’ s
Speciale diëten vb. bij nierproblemen
Vervangmaaltijden
Poedervorm (~babymaaltijd, volwaardige voeding)
Meerdere smaken
Meerdere firma’s
Homogene consistentie
Broodmaaltijd/warme maaltijden
Sondevoeding
Gastrostomiesonde (meer comfort)
Jejunostomie: gewone sondevoeding is mogelijk
Soorten:
Kinderen en volwassenen
semi-elementair en polymeer
(tegemoetkomingen mutualiteit)
Met en zonder vezels
Verrijkt (eiw of energy) of verdund:
0.5/0.75/1/1.5/2 kcal per ml
Osmolariteit
Evaluatiebesprekingen


Kauwproblemen
Dysphagie
Maagproblemen

Diarree:
overgevoeligheid van de darmen
osmolariteit

licht verteerbare voeding
rijstwater?
sondevoeding aanpassen

FODMAP-dieet mogelijk soms een oplossing?
Fermenteerbare Oligosachariden, Disachariden, Monosachariden en Polyolen (koolhydraten)
zoals: inuline, lactose, fructose, sorbitol, mannitol, isomalt, xylitol
onverteerd in dikke darm -> fermentatie
toename water en gassen in dikke darm -> klachten (krampen, opgeblazen gevoel, diarree, ...)
enkele voedingsmiddelen:
rogge, tarwe (brood, gebak, ...), ui; look, melk en afgeleide producten, kaas, yoghurt, siroop, sojaproducten, peulvruchten, noten, honing, bloemkool, champignon, prei, asperge, appel, peer, perzik, pompelmoes, ...
strikt dieet: 6à 8 weken, daarna herintroductie van voedingsmiddelen
op basis van klachten -> realistisch bij PMB?

Constipatie
onvoldoende peristaltiek
onvoldoende lichaamsbeweging
onvoldoende inname van vocht en vezels

vezelrijke voeding -> oplosbare vezels
medicatie

Per dieet -> voedingsmiddel bepalen:
gemixt, bevochtigd, kleine stukjes, verboden, ...

Kauwdieet 1: indien geen kauwfunctie
Kauwdieet 2: indien kauwen in ontwikkeling
Kauwdieet 3: geringe kauwfunctie, gulzigheid
Kauwdieet 4: onvoldoende kauwfunctie
Kauwdieet 5: indien onvoldoende kauwfunctie bij harde voeding
Kauwdieet 6: indien voldoende kauwfunctie

Kauwdiëten TH

Per dieet -> voedingsmiddel bepalen:
homogene voeding, gemixt, sondevoeding, geplet, ...

Slikdieet 1: indien kans op aspiratie
(= voeding ingeademd tot in de longen)
Slikdieet 2: indien kans op penetratie
(= voeding wordt ingeademd tot net boven de stembanden)
Slikdieet 3: indien reëel verslikkingsgevaar
Slikdieet 4: indien kans op verslikking
Slikdieet 5: indien geen verslikkingsgevaar


Slikdiëten TH
Voeding en PMB
Eerste levensbehoefte - complex
Minimale behoefte + 5 kritische punten:
calorieën, eiwitten, vezels, vocht, vit. en mineralen
Inhoudelijke voedingswaarde

Specifieke voedingsproblemen - multidisciplinaire aanpak - centrale rol diëtiste
factoren die invloed hebben op voedingstoestand:
slik- en kauwproblemen, ziekte, medicijnen, gedrag, ...
problemen tijdig opsporen (via observatie)
aangepast en individueel voedingsplan opstellen


Dagelijkse structuur: herkenningspunt
'Kwaliteit van bestaan': genieten van maaltijd, individuele aandacht, gezelligheid, ...
Maaltijdbeleving:
smaak en geur, consistentie, presentatie
sociaal: voorkeur - aversie
kookactiviteiten

Basismenu = Gezonde voeding:
vermageringsdieet, licht verteerbaar dieet, cholesterolverlagend dieet, zout beperkt dieet
vetten, suiker, zout, eieren beperken en bereidingswijzen aanpassen
Aangepast menu: bij voedselintolerantie of -allergie (lactose, koemelk, gluten), bij nierproblemen, bij lever-galproblemen


Klinische voedingen:
Supplementen, bijvoeding, vervangmaaltijden, sondevoeding

Voedingsbudget en VMS (VoedingsManagementSysteem)
ondersteuning logistiek
beheer
bereiding en distributie
herkenning: juiste maaltijd aan juiste bewoner

Gewijzigde behoefte
Kcal, eiwitten en vocht:
behoefte kinderen berekenen (James and Schofield):
BMR + act.factor + ziektefactor
formules
voedingsaanbevelingen België (Hoge Gezondheidsraad)
individuele aanpassingen
Antropometrie bepalen
gewicht: rolstoelweegschaal
lengte: lintmeter, tibialengte
BMI: berekenen
BIA-metingen: toepasbaar op PMB?
Overgewicht:
invloed van indikkingsmiddelen
syndroom - complex (vb. Prader Willy)
opstart sondevoeding
casus
Ondergewicht:
te lage opname: ziekte, gedrag
hoger verbruik: spierspanning, ziekte, gedrag, ...
bijvoeding / sondevoeding / supplementen
CP-curven kinderen (of < 1,55m):
2x 5 groepen volgens activiteit en sondevoeding
G, L en BMI
zie http://www.lifeexpectancy.org/articles/GrowthCharts.shtml

Voorbeeld evaluatiebespreking
jaarlijkse evaluatiebespreking van personen met sondevoeding

Jongen
10j8m
G = 16.2 kg (<P10)
L = 1.14m (P25)
BMI = 12.5 = sterk ondergewicht (P10)

Gewichtsevolutie:
Gewicht en lengte evolueert goed
BMI is stabiel
Sterk ondergewicht
Streefgewicht = Min.18kg
Huidige voeding:
Peptamen Junior: ~760cc (pompsnelheid: 38cc/uur continu)
= minimaal ~760 kcal/20uur
Minder slijmvorming in luchtwegen.
Behoefte:
BMR= (18x16.2)+657= 949kcal
+ 10% (act.factor hypertonie)
Totaal behoefte: 1044kcal
Vochtbehoefte: 1000ml + (50ml x 6.8)= 1310cc
Advies:
Indien de hoeveelheid voeding te groot is, is de terugvloei via de sonde groter.
Voeding traag opbouwen:
Stap 1: opbouwen naar 39cc/uur
Stap 2: opbouwen naar 40cc/uur
Evaluatie na 6 maanden.


Epilepsie
Verminderde eetlust, minder alertheid tijdens maaltijdmoment

'Ketogeen dieet': toepasbaar bij PMB?
dieet rijk aan vetten (~80à90%)
arm aan koolhydraten (10%)
normale eiwitbehoefte
vetverbranding levert ketonen
hersenen gebruiken ketonen als brandstof i.p.v. glucose
veranderde stofwisseling -> vermindering van aantal en ernst van de epileptische aanvallen
strikt medische opvolging is noodzakelijk (acidose)
toepassing is enkel zinvol bij kinderen waarbij medicatie onvoldoende of geen effect heeft op de E-aanvallen
dieet vraagt grote inspanning van organisatie, begeleiding, ouders en grootkeuken
slechts 2à3 jaar volgen, effect kan blijvend zijn
ook in poedervorm verkrijgbaar als flesvoeding (baby/peuter)

Autisme en voeding
Zie boek 'Autisme en eetproblemen' van Thomas Fondelli:

sensorisch probleem: hypo- of hypersensitief
smaak: lekker, lust niet, ...
zicht: gerechten apart, veel mensen, licht, ...
reuk: sterke geuren
gehoor: krokant, geluiden, ...
gevoel: consistentie, bestek, ...
autistisch denken = anders denken
detail, hyperrealistisch
andere waarnemingen
behandelplan:
eetsituatie verhelderen - begrijpen
inpikken op sensorische hypersensitiviteit
eet-trainingen buiten maaltijdmoment
traag proces
eten als eindresultaat!

Casus:
sinds januari 2014 opstart nieuwe leefgroep
meisje, 14j
at sinds ze 1.5 jaar was enkel droge koeken, verloren brood, friet, pannenkoeken
vanaf dag 1 : maaltijd aangeboden
nieuwe omgeving, nieuwe maaltijd, nieuwe situatie, nieuw bestek en bord, ...
vertrouwd personeel
eet sindsdien elke dag haar middagmaal:
eet soep
proeft 'droge' groenten
eet vlees volledig
eet kleine hoeveelheid aardappelen
eet elk component apart
staat open voor nieuwe gerechten/smaken


Maaltijden in zorgorganisaties met PMB
Basismenu aanpassen
gezonde voeding als basis, uitzonderingen beperken
aangepaste vetstoffen 'omega 3' -> bakspray
weinig zout en suiker
niet verrijken met eidooiers
kwalitatief goede basisingrediënten
bindmiddel: maïzena, aardappelen
fruitmoes om te voegen
smaakvolle gerechten
vegetarische alternatieven
varkensvlees beperken -> meer gevogelte
voldoende variatie
Dieetaanpassingen waar nodig
dieetkoeken, dieetbrood, ...
speciale bijvoedingen (eiwitarm)
Gewijzigde consistenties:
fijn gemalen vlees + saus apart
mixen met saus -> homogene consistentie
dik vloeibaar (soep, saus)
geen gemengde consistenties, geen garnituur
Portiegrootte - basisbehoefte bepalen
Maaltijdmoment is een feest
kookactiviteiten, sfeer, ...

Een 'aangepaste' en gezonde voeding kan ook lekker zijn!
Diane Buekers
Coördinator Voeding
Full transcript