Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Өвөрмөц ба өвөрмөц бус хамгаалах тогтолцооны эсүүд харилцан

No description
by

lhagva E

on 17 March 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Өвөрмөц ба өвөрмөц бус хамгаалах тогтолцооны эсүүд харилцан

Дархлаа тогтолцоо нь удмын хувьд нөхцөлдсөн дотоод орчны
антигений
тэнцвэрт байдлыг хангах үүргээ дархлааны хариу урвалын тусламжтай гүйцэтгэдэг.

Тэдгээрийг устгах, биеэс зайлуулах гэсэн үндсэн үүрэгтэй.
Эмгэгтөрөгч болон харийн биетийг таних
Дархлааны хариу урвал нь:
Өвөрмөц бус хамгаалах тогтолцоо нь вирус, бактер шимэгч, аллерген, нянгийн хороос биемахбодыг хамгаалах анхны шугам болдог. Өвөрмөц бус дархлаа нь Антигенд тухайлсан өвөрмөц чанаргүй.
Төрөлхийн дархлаа нь тухайн эмгэгтөрөгч давтан халдварлахад түүнд тохирч хувирч чаддаггүй.
Төрөлхийн буюу байгалийн дархлаа
Өвөрмөц ба өвөрмөц бус хамгаалах тогтолцооны эсүүд харилцан үйлчлэл

Хүнд өвчин үүсгэдэг бичил биетүүд нь хүний биед өөр өөр газраар нэвтрэн орж өөр өөр механизмаар өвчлөл үүсгэснээс тэдгээрийн өвөрмөц онцлог шинж тэмдгүүд илэрдэг.
Бичил биетэн хүний биед нэвтэрснээс хэдхэн минутаас цагийн дотор хүний өвөрмөц бус дархлааны хариу урвал тэдгээр бичил биетүүдтэй тэмцэж эхэлдэг. 
Хэрэв өвөрмөц бус дархлаа эмгэг төрөгчийг дарангуйлж чадахгүй нөхцөлд өвөрмөц дархлааны хариу урвал ажиллаж эхэлдэг.
Хүний өвөрмөц бус дархлаа тогтолцоо нь эмгэг төрөгчөөс урьдчилан сэргийлэх буюу анхан шатны хамгаалалт болж өгдөг. Харин эмгэгтөрөгчтэй бүрэн тэмцэхийн тулд
өвөрмөц болон өвөрмөц бус дархлаа тогтолцоо
аль аль нь оролцох хэрэгтэй болдог.
Тодорхой нэг антигенд өвөрмөц чанартай, эмгэгтөрөгч давтан халдварлахад түүнд тохирч улам боловсронгуй болж хувирч чаддаг.
Өөрөөр хэлбэл өвөрмөц дархлааны хариу урвалын үед тухайн антигенд өвөрмөц санамжийн эсүүд \memory cell\ үүсэх ба эмгэгтөрөгч дахин халдварлахаас үр дүнтэй хамгаалж чадна. Тухайлбал: сахуугийн халдвар, салхин цэцгийн халдварын дараа насан туршийн дархлаа тогтоно.
Олдмол буюу өвөрмөц дархлаа
Дархлааны хариу урвал
Төрөлхийн буюу байгалийн (өвөрмөц бус)
Олдмол буюу өвөрмөц
Өвөрмөц бус дархлааны эсүүд
Олдмол дархлаа тогтолцоо буюу өвөрмөц дархлаа тогтолцоонд дархлаа чадамж бүхий В ба Т эсүүд мөн Антиген илчилэгч эсүүд хамтран оролцдог.
Олдмол буюу өвөрмөц дархлааг вакцин тарих замаар тогтоодог. Вакцин тарьснаар лимфоцит санамжийн эсэд тухайн антигений мэдээлэл хадгалагдаж дархлаа үүсдэг.
Өвөрмөц дархлаа тогтолцооны эсүүд
1. Т-лимфоцитүүд (Т-эсүүд):
Ясны чөмгөнд үүсдэг ч сэрээ булчирхайд хөгждөг. Сэрээ булчирхайд үүсдэг өвөрмөц антиген холбогч рецептортой. Үүнийг нь Т-эсийн TCR гэх бөгөөд антиген илчилэгч эсийн болон халдварт өртсөн өөрийн эсийн гадагргуугийн MHC бүрдэлд бэхлэгдсэн харийн антигеныг таньдаг. TCR болон MHC бүрдэл хоорондын харилцан үйлчлэлийн дүнд Т-эс идэвхижин өсч олширдог.

B-лимфоцит (B-эс):
Санамжийн эс харийн антигений эсрэг өрнөж буй дархлааны хариу урвалын үр дүнд санамжийн эс бий болдог.Энэхүү эсүүд эт өвөрмөц нэг антигений эсрэг чиглэсэн байна. Санамжийн эсүүд цусны эргэлтэд удаан хугацааны турш байх бөгөөд адил антиген биед нэвтрэх буюу давтан халдварын үед маш түргэн хугацаанд эсрэг хариу урвал өрнүүлдэг.
Сийвэнт эс нь эсрэгбиеийг маш их хэмжээгээр нийлэгжүүлэх яадвартай бөгөөд нэг эс нэг л төрлийн өвөрмөц антигений эсрэг эсрэгбие нийлэгжүүлнэ. Идэвхижсэн В эс сийвэнт эс болон хувирахад нэг сийвэнт эс бүх төрлийн эсрэгбиеийг нийлэгжүүлэхгүй харин өвөрмөн нэг эсрэгбиеийг л нийлэгжүүлнэ.
MHC гэдэг нь дархлааны эсүүд болон өөрийн эсүүд хоорондын харилцан үйлчлэлийг нөхцөлүүлж байдаг эсийн гадаргуугийн молекул юм. Хүнд үүнийг мөн human leukocyte antigen буюу хүний эдийн тохирооны их бүрдэл (HLA) хэмээдэг.
Хүн бүрт MHC I бүрдлийн 6 молекул харин MHC II бүрдлийн 12 молекул байна. Молекул бүр өөр өрр антигены амин хүчлийн дарааллыг танин илчилдэг.

B-лимфоцит (B-эс):
Шингэний дархлаанд гол үүрэг гүйцэтгэнэ. Олон төрлийн эсрэгбиеийн нийлэгжилтийг явуулдаг. Хэд хэдэн төрлийн В-эсүүд байх боловч зөвхөн санамжийн В эс болон сийвэнт эсийн талаар өгүүлнэ.
Өвөрмөц дархлааны үе шат
Өвөрмөц дархлааны урвалын үе шат:
Өвөрмөц дархлааны хариу урвал нь антиген таних, лимпоцит идэвхжих, антигенийг зайлуулах (эффектор үе) гэсэн үе шаттай. Антигенаар өдөөгдсөн лимфоцитын ихэнх нь апоптозд орж үхэх ба цөөн хэсэг нь санамжийн эс болон тайван хэлбэртээ шилжинэ.
Өвөрмөц ба өвөрмөц бус дархлаа тогтолцоо
Өвөрмөц бус дархлаа тогтолцоо
Маш хурдан хариу үйлдэл үзүүлдэг.
Санамжийн эс үүсдэггүй
Рецепторуудын уургийн дараалал нь геномд байрладаг
Рецепторууд нь ерөнхий нэг зүй тогтолыг таньдаг Жишээ нь: PAMPs
Өвөрмөц бус дархлааг өдөөдөг гол рецепторууд нь PRRs буюу pattern recognition receptor юм
Төрөхөөс заяасан байдаг
Өвөрмөц дархлаа тогтолцоо
Удаан хариу урвал үзүүлдэг буюу эхлэхэд 3-5 өдөр шаардагддаг. Өвөрмөц антигены эсрэг өвөрмөц эсрэг бие боловсруулахын тулд 72-96 цаг зарцуулдаг.
Өмнөх халдвараас санамжийн эсүүд үүсгэдэг. Дахин халдварын үед илүү хурдан оновчтой бөгөөд хүчтэй хариу урвалыг өдөөдөг.
Т болон В эсүүд эь Антиген илчлэгч эсийн гадаргуугийн тусгай лигандтай холбогддог өвөрмөц рецепторуудтай.
Рецепторууд нь маш өвөрмөц бүтцийг таньдаг. Жишээ: эпитоп Эдгээр усүүдийн гадаргуугийн маш өргөн хүрээний цомог буюу репеотойрууд нь маш олон өөр өөр амин хүчлийн дарааллыг члган таних чадвартай.
Өвөрмөц дархлааны гол эсүүд болох Т ба В эсүүд нь BCR, TCR гэх өвөрмөц гадаргуугийн рецептортой
Олдмол шинж чанартай ба амьдралын явцад илүү хөгжин боловсорч байдаг.
Антиген, түүний ерөнхий шинж чанар бүтэц
Биемахбодид удмын хувьд харь төрлийн дархлааны ямар нэг сонгомол хариу урвал өрнүүлдэг биологийн өндөр молекулт нэгдэл бүрийг антиген гэдэг.
Дархлааны эсүүдэд танигддаг эсийн гадаргуугийн макро молекулыг эсийн гадаргуугийн антиген гэнэ.
Антигений шинж
Эсрэг төрүүлэх шинж
Харийн шинж
Дархан төрүүлэх шинж
химийн нийлмэл шинж
Удамшлын төрх шинж
Антигений ангилал
Дархлааны хариу урвал өдөөх чадвараар нь:
Изоантиген
Гетероантиген
Гаптен
Толероген
Иммуноген
Далд антиген
Митоген гэж ангилна.
Антигений бүтэц
Зөөгч антиген (97-99%):
Харьцангуй тогтвортой макро молекул юм.
Тодорхойлогч антиген /эпитоп/ (1-3%):
Өвөрмөц чанарыг тодорхойлдог.
Эсрэг бие болон лимфоциттэй харилцан үйлчилдэг.
Олигосахарид, олигопептид бүтэцтэй 4-6 амин хүчил нүүрс-ус бүтэцтэй.
Нэг антиген хэд хэдэн эпитоптой байж болох ба үүнийг антигений валент гэнэ.
Анхаарал хандуулсанд баярлалаа
Full transcript