Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Cultuur van het moderne

No description
by

A.E. van den Berg

on 13 June 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Cultuur van het moderne

Le sacre du printemps: VASLAV NIJINSKY
(1913) veroorzaakt een
enorme

rel
!

Noteer drie redenen waarom deze voorstelling als barbaars en lelijk werd ervaren
Figuratief surrealisme:
het bewust voorstelbaar Dalí
maken van de wereld
van dromen en fantasieën



Abstract surrealisme:
direct vanuit droomtoestand/ Miró
onbewuste schilderen
(= AUTOMATISME)
OPDRACHT: Debat

Kan een urinoir kunst zijn?
Linkergroep= tegen
Rechtergroep = voor
Bedenk goede argumenten waarom een urinoir
wél of geen kunst kan zijn
Utopie


- Er waren een aantal stromingen, waarvan de deelnemende kunstenaars er werkelijk van overtuigd waren dat zij de wereld met hun kunstwerken beter zouden kunnen maken (utopie).

- Deze kunstenaars zie je vooral terug bij:
De Stijl
Het Bauhaus
Constructivisme.

- Zij hebben met elkaar als gemeenschappelijk punt dat zij een betere maatschappij willen en overtuigingen hebben die socialistisch van aard zijn.
Cultuur van het moderne
Muziek
Modernisme
Kernpunten:
 Vernieuwing/modern zijn
 Uniciteit & Autonomie
 Utopie = nieuwe, betere maatschappij door Kunst
 Zoeken naar essentie (grondslagen)
 Vorm onderzoek (formeel)
 Abstractie
 Atonaliteit
 Expressie
 Angst & Vervreemding
Verandering in de kunst
Herkenbaarheid
Drama
Dans
Film
Beeldende
kunst

Lodewijk XIV – De Zonnekoning
17e eeuw

Jean Antoine Watteau, Pelgrimage naar Cythera ,1717
18e eeuw - Rococo

Gustave Courbet, Stonebreakers, 1848

Caspar David Friedrich,
Wanderer above a Sea of Fog,
1818

Begin 19e eeuw
Romantiek Realisme

Claude Monet, Impressie,
zonsopgang, 1872

Eind 19e eeuw - Impressionisme


Sigmund Freud Wilhelm Röntgen

Begin 20e eeuw - Modernisme

Moderne kunst begin 20e eeuw

Kandinsky, Improvisatie III, concert 1911

Spiegel aan scherven
Modern = 'van deze tijd', snel, nieuw, zakelijk, functioneel.
Modernisme (kunst) = avant-gardekunst uit de eerste helft van de twintigste eeuw
MODERNISME van 1900 – 1940

Rond 1900 is de wereld sterk aan veranderingen onderhevig:

- Marx schrijft zijn ideeën over het communisme;
- Freud brengt de psycho-analyse in praktijk.
- De wetenschap en industrie ontwikkelen zich snel:
treinen, auto’s, vliegtuigen gaan steeds meer het beeld bepalen.

Denken/delen/uitwisselen:

20 min: maken vragen 2, 7, 11 & 14
5 min: in tweetallen beste antwoord formuleren
10 min.: bespreken antwoorden
Door de komst van fotografie hoefden de kunstenaars niet meer de werkelijkheid letterlijk na te bootsten
In de 19e eeuw keken de kunstenaars nog naar het verleden, omdat veel landen na de vele oorlogen op zoek waren naar een identiteit.

In de 20e eeuw moest kunst volgens de modernistische kunstenaars worden vernieuwd zodat zij de moderne geïndustrialiseerde maatschappij beter weerspiegelden.
http://oud.digischool.nl/ckv2/moderne/moderne/inleiding.htm

1. Wie waren de juryleden van de Salon?
De jury bestaat uit leden van de Académie des beaux arts (en eerder zelfs onder toezicht van het koningshuis)
2. Aan welke eisen moesten de kunstwerken van de Salon voldoen?

Voorstelling:
De jury volgde de smaak van de bourgeoisie, de gegoede bovenlaag van de 19de-eeuwse samenleving. Grote doeken met heroïsche taferelen uit de geschiedenis, sentimentele onderwerpen of erotiserende voorstellingen uit de klassieke mythologie voerden de boventoon.
Vorm:

Traditiegetrouwe academische stijl/natuurgetrouw
RATIONALISME :
Kubisme (1910-1914) – Picasso
- Vereenvoudigen hun voorstellingen tot geometrische vormen.
- De diepte werd uit het schilderij weggehaald.
- Men schilderde vanuit verschillende gezichtshoeken.
De kubisten gebruikten als eerste “papiers collés”, voorlopers van de collage.
OPDRACHT EXPERTMETHODE:
Wie? In tweetallen:

De Stijl (blz. 29, 59)
Het Bauhaus (blz. 60 )
Constructivisme (blz. 58)

Wat?
Een poster met de belangrijkste kenmerken:
vormgeving, voorstelling, functie, context
(zie analysemodel)

Tijd?
25 minuten
http://www.digischool.nl/ckv1/beeldend/picasso/Picasso.htm

Picasso, Les Demoisselles d’Avignon, 190
7

Kubisme

Pablo Picasso - Huizen op een heuvel (Horta de San Juan), 1909

Georges Braque - Huizen te Estaque, 1908

Andere kubistische werken

Picasso's verzameling Afrikaanse maskers was zijn inspiratiebron. De directheid en uitdrukkingskracht van de maskers sprak hem aan.
Alle vormen (uit de natuur) worden herleid tot geometrische vormen
Vormen zijn vooral hoekig en kubusachtig
Verschillende stand- (gezichts)punten in een beeld
Veel gebruik van de kleuren bruin en grijs
Later meer kleuren en collage techniek (
synthetisch kubisme
)
Maken opdrachten ICT-boek Art History
6.3 Functionaliteit in architectuur vraag 1, 2, 6, 8, 9
Architectuur


Lees blz. 57. 'Form follows function'

Moderne
vormgevingsprincipes:
platte daken
terughoudend kleurgebruik (wit gepleisterde muren)
herindeelbare functionele plattegronden
grote ramen voor veel licht
zichtbare constructies
geen overbodige versiering
Dadaïsme en 'anti-kunst'

Kunstenaars willen ontsnappen van de oorlog en treffen elkaar in Zwitserland in theaters, bars en cafés

Volgens hen is de oorlog het bewijs dat de gevestigde orde heeft gefaald op politiek en sociaal gebied.

Dadaïsten experimenteren met taal, toneel en muziek. Hun werk kun je het beste omschrijven als 'anti-kunst', omdat ze zich afzetten tegen de samenleving en gevestigde kunstwereld van voor de oorlog.

Ze maken gebruik van humor, toeval, bluf en ironie

Surrealisme

Kunstenaars gebruiken hun fantasie zonder zich iets van bestaande wetten en regels aan te trekken

Toeval en dromen zijn voor hen het belangrijkste.

Ze willen werelden tonen die niet binnen de sfeer van gewone ervaringen liggen (kunstenaars zijn onder de indruk van Freud die liet zien dat je via het onderbewuste een nieuwe wereld kan betreden)

Bréton beschrijft het als: "
een puur psychisch automatisme, een uiting van gedachten in woord, geschrift of welke vorm dan ook, zonder controle van de rede, zonder morele of esthetische bedoelingen".
Terugkoppeling - Examenvraag:



Een vroeg voorbeeld van Bauhausarchitectuur is het zogenaamde Haus am Horn , dat werd gepresenteerd op de eerste Bauhaustentoonstelling in 1923. Het was een modelwoning voor de geschoolde arbeider. Met deze modelbehuizing hoopte het Bauhaus zowel een zakelijk doel als een inhoudelijk ideaal te verwezenlijken.

Geef aan welk doel en welk ideaal het Bauhaus voor ogen had.
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=LS7YrE8AqbU#t=57

Futurisme


VORMGEVING = beschrijven: hoe?
(zie begrippenlijst)
VOORSTELLING = beschrijven: wat?
(
verhaal, voorstelling, idee
)
FUNCTIE = beschrijven: waarvoor?

CONTEXT = beschrijven: waar, wanneer
http://content.omroep.nl/omroepgelderland/items/video/2014/01/GLD_REG_Kroller_Muller_heeft_nieuw_schilderij.mp4
Niet interessant of het mooi of lelijk is

Ambachtelijke kwaliteiten doen er niet toe

Het is geen uniek werk (Ready-made)

In München ontstond in 1911 een kunstenaarsgroep rond de Rus Wassily Kandinsky (1866-1944). De groep organiseerde exposities en bracht in mei 1912 een almanak (jaarboek) uit met als titel Der Blaue Reiter. De door Kandinsky vormgegeven omslag van dit boek is illustratief voor de nieuwe kunstopvatting van deze groep kunstenaars.

2p Noem twee aspecten van het
omslagontwerp die vernieuwend waren
Noem een vormgevingsaspect én een
vernieuwend voorstellingsaspect.



Huiswerk 11 maart (groep ABE)
Lezen boek
Art History
blz. 36 t/m 39
Maken boek
Art History ICT

vraag 4.1 t/m 4.3 en 4.4: vraag 1, vraag 9.


Toetsstof repetitieweek donderdag 20 maart
Reader Cultuur van het Moderne - Beeldende kunst

Boek
Art History
Cultuur van het Moderne:
H.1 Inleiding
H.3 De Modernen en volkskunst blz. 29 t/m 32
H.4 Expressionisme Kunst en gevoel blz. 36 t/m 39
H.5 Reactionaire kunstuitingen blz. 44 t/m 50
H.6 Rationalisme in de kunsten blz. 55 t/m 60
H.8 Amusement, Art Deco blz. 7

CD-rom Cultuur van het Moderne (beeldende kunst en architectuur)

Analysemodel beeldende middelen
Expressionisme
twee van de volgende:
− De voorstelling is geabstraheerd/gedeformeerd weergegeven.

− De afbeelding (en de letters) ogen geïmproviseerd / als een schets of voorstudie (en niet als een af/doorwerkt eindproduct).

− De afbeelding is geïnspireerd op (thema's uit) 'primitieve' kunsten
(volkskunst, middeleeuwse kunst).

− Er wordt teruggegrepen op een middeleeuwse techniek
(het is een ingekleurde houtsnede).

− Het beeld oogt plat / er wordt geen (lineair) perspectief toegepast.

per juist antwoord 1p
Emil Nolde, Profeet, 1912. Houtsnede.

Franz Marc, Red and Blue Horses, 1912

Verzamelnaam voor ontwikkelingen in de beeldende kunst, dans, muziek, architectuur en literatuur rond de Eerste Wereldoorlog

Nadruk ligt op het direct tot uitdrukking brengen van
- vaak heftige – emoties

Er is weinig aandacht voor geldende regels en wetten in de kunst, want die staan de directe uitdrukking alleen maar in de weg.
Bespreken vragen
VRAGEN MAKEN
ICT blz. 26
opdr. 6.4 vraag 1, 4
opdr. 6.5 vraag 1, 3
opdr. 6.6 vraag 1, 2, 11


Huiswerk:

Maken ICT blz. 22/23
Opdr. 5.3 vraag 1, 2, 7
Opdr. 5.4 vraag 1, 6
Vraag:
Waarom wijzen de meeste expressionistische kunstenaars de academische principes af?
Kandinsky, Improvisatie 33, 1913
1.55

Nu - Shakira
Het Zwanenmeer is een ballet van de choreografen Petipa en Ivanov
op de muziek van Tsjaikovski.

Black Swan:
Dans in 19e eeuw –
Het Zwanenmeer
Ballerina op spitzen

Loskomen van de aarde wordt als een ideaal gezien, het effect van zweven of vliegen

Evenwichtskunst, waarbij danskunst en circusacrobatiek gecombineerd worden

Klassieke pas-de-deux

Muziek en handeling vormen een eenheid

Muziek wordt versterkt door het beeld
Kenmerken 19e eeuwse dans

Fragment:
Stravinsky (componist) -
Diaghilev (artistiek leider)
Les Ballets Russes:
Exotische balletten:
balletten zijn verhalend, sprookjesachtig en exotisch.

Vernieuwend is dat hij complexe emoties uitbeeldt

Stravinsky (componist) maakt gebruik van volksmelodieën

Ritme wordt in de muziek steeds belangrijker
Uit de film:
Riot at the Rite

Expressionistische dans
+fragment spannen/ontspannen (History) Titel 5:
0.00 – 5.00
11.00-
13.50-14.45
16.30 -

Lamentation: MARTHA GRAHAM

Expressionistische dans: GRAHAM

Individueel opgaven maken:
4.6: vraag 1 en 2

5.7: vraag 1


Klaar?
 Vergelijken met buurman/-vrouw

Oskar Schlemmer (1888-1943)

Aandacht aan de verhouding tussen mens, ruimte, vorm, beweging, kleur en licht.

Past de de mens aan, aan de abstracte ruimte

Oefening in collectieve samenwerking voor gemeenschappelijk doel


Constructivistische dans
C: BAUHAUS:
De zakelijke bauhausdansen van Oskar Schlemmer – 1888-1943
- Nijinksy liet zich inspireren door Griekse beeldhouwwerken en schilderingen (op vazen):

- De opzet was bijna tweedimensionaal, door het gebruik
van parallelle beenhoudingen en een gedraaide torso, daarbij bijna letterlijk de griekse afbeeldingen navolgend.

- De bewegingstaal die Nijinsky voor dat werk gebruikte droeg net zo'n rauw en primitief karakter als de muziek van Strawinsky: ingedraaide beenposities voorover gebogen romp, de handen tot vuisten gebald, de voeten naar binnen gedraaid.
(dus
niet
: een vreemde/aparte/rare houding)

- De muziek- en dansthema's verbeelden de oerdriften van de mens
Belangrijke vernieuwingen van Duncan zijn
:
A: de solar plexus is het centrum waar alle beweging uit voortkomt. Het is de motor, het centrale punt waaruit de grote diversiteit van beweging ontstaat.

B: de ritmes in de dansbeweging worden bepaald door een verzet tegen de zwaartekracht of juist een toegeven
daaraan.

Duncan gebruikte vrijwel nooit decors, maar een monochroom blauw achterdoek.


Graham is afkomstig uit de V.S. Van Delsarte* had zij de relatie tussen lichaam en geest, het belang van bewegingsanalyse, spiercoördinatie en evenwichtscontrole geleerd, alsmede het belang van ademhaling.
Samenvatting

Het academische ballet, met voorgeschreven passen en het streven naar een sprookjesachtige gewichtloosheid, heeft voor de jonge avant-garde afgedaan. In Parijs veroorzaken buitenlandse dansgezelschappen, Les Ballet Russes en Les Ballet Suédois, opschudding. Zij verrijken de theaterdans met bewegingen ontleend aan onder meer volksdansen en primitieve 'oer' dansen. Wigman en Jooss ontwikkelen een expressieve danstechniek, de Ausdrucktans, waarin emoties krachtig tot uitdrukking komen. Hiermee ontstaat een volledig nieuwe dansstroming naast de academische dans:
de moderne dans.
Naturalisme
Constructivistisch theater
Episch theater

THEATER begin 20e eeuw
Method-acting

Naturalisme
Voor en na revolutie

‘Mens-ZIJN is belangrijker dan Mens-SPELEN’
vs.
Realiseren dat het niet echt is

Context

Alles op toneel moest zo echt mogelijk lijken

Veel decorwisseling en toneeltechniek nodig

Vorm van lijsttoneel (publiek wordt nooit rechtstreeks aangesproken, denkbeeldige vierde wand)

Naturalisme

Vsevolod Meyerhold (1874- 1942)
Ljubov Popova (1889-1924)

Publiek moet zich blijven realiseren dat het niet echt is wat op toneel gebeurt

Industrieel ogend decor (heel abstract, hierdoor multifunctioneel)

Theater moest vertrekpunt zijn voor de vorming van de nieuwe mens

Als goede fabrieksarbeiders, onthielden ook toneelspelers zich van overbodige, onproductieve bewegingen, gingen ze ritmisch te werk en beschikten ze over veel uithoudingsvermogen.



Constructivistisch theater

Menselijk lichaam getraind om te bewegen als een machine (BIOMECHANICA)

Geen onderscheid tussen kunstenaars en arbeiders (communistisch ideaal)


Constructivistisch theater

Toneelstuk = Leerstuk
Episch theater
Bertold Brecht (1898-1956):
“[...] De toeschouwer van het episch theater zegt: Dat had ik niet gedacht. Alles mislukt. Het is niet te geloven. Dat moet stoppen. Het lijden van deze mensen beangstigt me want een oplossing ligt voor handen. Dit is echte kunst, hier is niets meer voorspelbaar. Ik lach om hun gehuil en huil wanneer ze lachen.”
House of Cards


SEX AND THE CITY


DUKES OF HAZZARD 


Pretty little liars 


Fragmenten: welke hoort er niet bij en waarom?

Bedenk twee voorbeelden waarop een geloofwaardige rol kan worden neergezet en twee voorbeelden waarop het publiek realiseert dat het niet echt is.

(ga uit van je eigen emotie)

Terugkoppeling

Samenvatting
Eind negentiende eeuw speelt het naturalisme in het theater een belangrijke rol. Stanislavsky perfectioneert het naturalisme door de wijze waarop hij spelers hun rol laat voorbereiden en spelen. De Stanislavsky-methode, die uitgaat van volledige inleving in een rol, in plaats van de rol 'spelen', is in Hollywood nog steeds populair als the Method.

Meyerhold en Brecht keren zich tegen het naturalisme. Zowel bij het constructivistisch theater van Meyerhold als het episch theater van Brecht wordt de illusie doorbroken dat wat zich op het toneel afspeelt echt is. Alleen op die manier wordt het publiek geactiveerd (politiek) stelling te betrekken ten aanzien van de inhoud van het theaterstuk.
De eerste ontwikkelingen naar de film zijn eigenlijk gezet door twee fotografen:
Eadweard Muybridge en Etienne Jules Marey. Zij waren aan het eind van de
negentiende eeuw, rond 1880 aan het experimenteren met het vastleggen van
bewegingen.
In 1895 vertoonden twee Franse broers, de gebroeders Lumière de allereerste film
met een cinématographe, dat was de allereerste filmprojectie, en daarmee
ontwikkelde de cinematografie ofwel film.
De speelfilms en special effects van Georges Méliès
Al snel na de introductie van de cinématographe van de gebroeders Lumière werd de cinematografie ontwikkeld. Zo begon een van de film pioniers,
Georges Méliès
, met het experimenteren met film en special effects in zijn eigen filmstudio. In 1902 maakte
hij de film 'Een reis naar de Maan' gebaseerd op het boek van Jules Verne. Daarin zie je hoe hij
de stop-motion techniek
gebruikt om zo het effect te laten ontstaan, dat de raket op de maan geland is (in het oog van de maan)
Geluidloze of stomme film
Duitse expressionistische film:
Het Kabinet van dr. Caligari, 1920 (Robert Wiene).
Lezen: pagina 41
.

De decors waren heel duidelijk
expressionistisch
van karakter:
- Scherpe,
hoekige
en
grillige
vormen.
- Het
contrast
in de film is groot:
je ziet erg veel erg donkere ten opzichte van heel
lichte onderdelen in de filmbeelden.
Odessa steps

Vormgeving:
Eisenstein laat de slachting op de trappen van Odessa veel langer duren dan in werkelijkheid het geval zou zijn geweest

Voorbeeld: De trage reactie van de moeder op het dood schieten van haar kind

Functie:
Door haar ontsteltenis te rekken, vergroot hij de psychologische impact op de toeschouwer.

Vormgeving:
Eisenstein fotografeert de soldaten van de garde zonder gezicht, met stampende laarzen en zonder twijfel.

Voorstelling
/inhoud: Geweren en de uniformen benadrukt de koele meedogenloosheid van de garde.

De vluchtende massa daarentegen, is chaotisch en kent angstige gezichten: zij is identificeerbaar.

FILM - Eisenstein (Potemkin)

- Klassikaal analysemodel bespreken:
filmische middelen

(HER-)KEN de BEGRIPPEN!
Fritz Lang: Metropolis, 1927
In de science-fiction film Metropolis wordt een stad in het jaar 2026 weergegeven, waarin de
mensen opgedeeld zijn in de in welvaart levende 'denkers' en de hardwerkende, onder de
grond in de mijnen levende 'werkers'.
Musical film: Top Hat - Fred Astaire & Ginger Rogers, 1935

Hollywood film musicals werden een populair genre vanaf het eind van de jaren 20. Deze musical films werden zo succesvol, vanwege:
- de sterrencast
- de choreografie
- de herkenbare muziek/hits
- de imponerende decors.

Bijvoorbeeld: Singing in the Rain

An American in Par (met muziek van Gershwin)
en ook Top Hat (met muziek van Irving Berlin)
Toch zeker wel propagandafilms: door de wijze van filmen:
lage camerastandpunten waarbij Hitler extra groot en
machtig lijkt, afgewisseld met shots van bovenaf waarbij je enorme choreografieën ziet van perfect synchroon marcherende nationaalsocialisten

en de manier van monteren:
combinaties van bepaalde beelden na elkaar - een adelaar, Hitler en een hakenkruis bijvoorbeeld, dit werkte zeer suggestief.
Ragtime =
gecomponeerde pianomuziek met in het ritme verrassende en afwijkende accenten. ‘Ragged time’ betekent ‘verscheurde maat’.

Blues =
een van de oudste vormen van zwarte Amerikaanse muziek. De blues kent vaste regels, zoals het vaak slepende tempo, de drieregelige coupletten en de droevige inhoud.

Jazz =
muziekstijl vanaf ongeveer 1900. Ontwikkeld door de zwarte bevolking van de VS. In Jazz treffen we resten van West-Afrikaanse muziek aan. In eerste instantie werd jazz voornamelijk geïmproviseerd.
Musici:
Louis Armstrong
Joseph King Oliver

Tip: Wat vond je het meest leerzame van deze les?

Top: Wat ontbrak er nog, wat was er nog niet helemaal duidelijk?


Samenvatting
Expressionisme vraagt om muziek waarin niet al te veel regels gelden. Schonberg neemt afstand van de geldende harmonieleer. Zijn muziek is atonaal, niet in een vaste toonsoort gecomponeerd. Ook in de muziek van Stravinsky, Milhaud en Sjotakovitsj speelt atonaliteit een rol. Hun bijdrage aan de muziek is vooral een vermenging van klassieke muziek met elementen, waaronder ritmische structuren, uit de volksmuziek en de jazz.

Jazzmuziek is de verzamelnaam voor de Afro-Amerikaanse muziek die rond 1900 opkomt in de Amerikaanse steden. Deze 'negermuziek' ontwikkelt zich snel van straatmuziek tot volwaardige dansmuziek met een sterk expressief karakter. In de New Orleansjazz, van onder anderen Armstrong, klinkt de snelle ritmische ragmuziek en de blues door.
Bartok
Op drie manieren volksmuziek gebruiken:
Melodieën ongewijzigd overnemen of van eenvoudige begeleiding voorzien

Zelf volkslied imitaties bedenken

Muziek die dezelfde sfeer ademt als volksmuziek, zonder imitatie

Béla Bartók

http://oud.digischool.nl/ckv2/romantiek/romantiek/muziek/bartok/bartok.htm
http://www3.artez.nl/musictools/muziekgeschiedenis_new/twintigste_eeuw/124.html


Atonaliteit
-

Schönberg
zet zich af tegen
:
een burgermaatschappij die zich tevreden stelt met oppervlakkigheid en
dubbele moraal,
tegen aanpassing en schijn.

Schönberg
staat voor
:
de provocerende
waarheid
, heldere gevoeligheid met alle hinderlijke
gevolgen van dien. Daarom is de muziek:

bedoeld om zo indringend mogelijk uitdrukking te geven aan gevoelens
er is meer sprake van spreken dan van zingen
je herkent nauwelijks een melodie of een vast ritme
er zijn voortdurend tempowisselingen en een sterke dynamiek
opeenstapeling van tonen, combinaties van tonen die ons 'vals' (=dissonant) in de oren klinken
Twaalftoonsysteem

Alle 12 tonen van het octaaf in een bepaalde volgorde
= REEKS
Directe toonherhaling mag
Elke toon mag maar één keer voorkomen
Basis voor melodie (na elkaar) en harmonie (tegelijk)
Ritme naar wens

-
Bewerkingen:
kreeftgang (achterstevoren)
omkering (stijgend word dalend en andersom)
Reeks getransponeerd (beginnen op andere tonen)

--> WAAROM IS HET TWAALFTOONSYSTEEM TEGENSTRIJDIG AAN DE IDEEEN VAN SCHONBERG?

Duncan: grondlegger moderne dans (blz. 53)
Heel kenmerkend:
- Gebruik van de blote voet, hetgeen in die tijd een ongewoon verschijnsel was.
- Bovendien deed Duncan afstand van het dragen van het nog altijd gebruikelijke korset (ook bij balletdansers toen nog in zwang).
- De Griekse inspiratiebron weerspiegelde zich in de kleding, die bestond uit een lang, soepel Grieks gewaad
'Hexentanz - Wigman':
Wat valt je op? Verschil met dans uit middeleeuwen
TRIADISCHE BALLET
OPDRACHT

Wat?
Kenmerken constructivistische dans vs. expressionistische dans noteren
Hoe?
DVD en digischool
Waarom?
Vormkenmerken kennen en verschil begrijpen met de expressieve dans
Tijd?
15 minuten
Klaar?
Maken 6.7: vraag 1 t/m 7
Oefenen examenvragen (met filmpjes):
http://dossierkua.wordpress.com/
http://vimeopro.com/user11134273/moderne-dans/video/48381518
http://www.kunstelo.nl/mod/quiz/attempt.php?attempt=25950
HUISWERK 6.7
vraag 1 t/m 7
Onder episch theater verstaan we vertellend theater.
De toeschouwer zal duidelijk zien dat toneel gespeeld wordt.

De speler zal zich niet met zijn eigen rol identificeren.

De toeschouwer zal zich niet inleven maar (zoals bij sportwedstrijden) tot een kritische medespeler worden.

Niet het gespeelde, maar dat wat je kunt leren is belangrijk.

De toeschouwer heeft steeds een kritische afstand tot datgene wat zich op het toneel afspeelt.
Samenvattend kunnen we zeggen, dat alle technieken van het episch theater erop gericht waren een verscherpt bewustzijn ten aanzien van de eigen maatschappelijke situatie te bewerkstelligen, met als achterliggend doel deze situatie te veranderen en te verbeteren.

DOEL: de mens verbeteren, spiegel voorhouden
Opdracht:
Stap 1. Individueel in stilte
vijf
vragen maken bij de tekst blz. 62 (15 minuten)

vb.
Leg uit...
Vergelijk...
Analyseer....

Stap 2. Dan uitwisselen en elkaars vragen maken (zonder boek)
http://oud.digischool.nl/ckv2/moderne/moderne/schonberg/expressionisme_in_de_muziek.htm
EXAMENVRAAG
Geef twee voorbeelden van symboliek uit dit fragment en leg uit hoe Lang daarmee de uitzichtloosheid van het leven in de Benedenstad verbeeldt.
Leni Riefenstahl: Triumph des Willens, 1935 en Olympia, 1936

-Leni Riefenstahl werd bekend als de regisseuse die de propagandafilms voor de nationaal-socialistische partij maakte

- Zelf ontkende zij dat ze een grote invloed had op de regie en ze zei dat het vooral pure historische en documentaire beelden waren die zij maakte

Waarom is het wel een propagandafilm denk je?
Noem één argument wat betreft de cameravoering én een argument met betrekking tot de montage

http://moodle.digischool.nl/mod/quiz/attempt.php?attempt=13169
Wat?
OPDRACHT 'Typisch modernisme'
Waarom?
Herhaling belangrijkste uitgangspunten modernisme + kennis maken met een aantal belangrijke voorstellingen uit de eerste helft van de 20e eeuw.
Wanneer?

Inleveren dinsdag 17 juni
Wie?
In tweetallen

Beschrijf drie vervreemdingseffecten:
http://oud.digischool.nl/ckv2/moderne/moderne/weill/theater3.htm
Attractiemontage
Eisenstein ontwikkelt een systeem van achter elkaar plaatsen van elementen die steeds met elkaar in conflict zijn. Hij noemt ze "attracties".

Een aaneenschakeling van attracties, de montage ervan, vormt dan een film, waarin het "shockeren" van de toeschouwer het belangrijkste doel is.

CONFLICTEN in "Pantserkruiser Potemkin" (met name in de trappenscene) zijn zowel in vorm als in inhoud te vinden:

- tussen de massa's
- tussen de camerastandpunten
- tussen statische en bewegende camera's
- tussen langzame en versnelde opnamen

PANTSERKRUISER POTEMKIN
is in alle opzichten een product van zijn tijd en omgeving.
Leg dit uit aan de hand van blz. 63, 64, 66 en 67 van je boek.
Denken - Delen - Uitwisselen
De antwoorden moeten de volgende strekking hebben (twee van de volgende):

• De wijzers van de klok (en de spuitende sirene) geven de onverbiddelijke werktijd aan.

• De mechanisch sluitende deuren/poorten geven het gevangen-zijn van de arbeiders tijdens hun werktijd aan.

• De vele en sneldraaiende machine-onderdelen geven het alsmaar doorgaande, mechanische van de arbeid aan.
Muziek:
-
Ragtime
- Blues
- Jazz
Zwarte muziek van de (ex) slaven in Amerika
Sombere teksten
3 zinnen per couplet
Call-and-response
Dirty intonation = expres onzuiver inzetten/schrapend stemgeluid
Blue note
Bluesschema (12 maten, 3 vaste akkoorden)
Improvisatie
Slepend tempo

Blues
New Orleans rond 1900
> Smeltkroes van culturen

> Verdraagzamer dan elders

> Acceptatie allerlei soorten muziek

> Storyville is vol van muziek
Ragtime 1900
Pianostijl
Kunst en vermaak

Mix van Europese en Afrikaanse muziek:
Afrikaans
= swingende ritme en polyritmiek
Europees
= akkoorden en vormbesef

Eerst genoteerde zwarte muziek

“Verscheurde tijd” = ragged time = ragtime
- kapotte maat
- melodie gaat tegen het ritme in, lijkt erop voor uit te lopen en/of huppelt er dan weer achteraan
- speelden op gevoel, konden geen noten lezen

Scott Joplin
Jazz
New Orleans Jazz 1910-1920
Melodiesectie:
Trompet (speelt variaties op het thema)
De klarinet omspeelt het thema
Trombone ondersteunt de akkoorden

Ritmesectie:
Akoestische bas,
Drums,
Banjo/gitaar, later piano

Swing en syncopische ritmes
(= accentverschuivingen in het ritme)
van ragtime
Improvisatie van de blues
Collectieve improvisatie door blazers ( jazz = “rommeltje”)
Blanken nemen het over: Dixieland

Chicagojazz 1920-1930
1917 Storyville gesloten en gesloopt
Muzikanten naar Chicago, meer te verdienen
Groeiende behoefte aan muziek --> groei muziekindustrie
Ritmesectie (bas, drums, piano) strak ritmisch
Solistische improvisaties
Scatzingen --> zanger kan improviseren
Examenvraag
Aan het begin van de twintigste eeuw ontstond in de havenstad New Orleans in
de Verenigde Staten de jazz. New Orleans veranderde van een handelshaven in
een oorlogshaven toen de Verenigde Staten in 1917 aan Duitsland de oorlog
verklaarden. Storyville, de uitgaanswijk van de stad, met zijn vele cafés,
dansgelenheden en veel prostituees werd toen gesloten. De voornaamste reden
hiervoor was dat de losbandigheid die in deze wijk heerste een gevaar voor de
soldatentroepen zou vormen.

Het sluiten van Storyville had niet alleen te maken met de daar aanwezige
prostitutie. Ook aan de jazz kleefde een negatief imago.
Geef twee verklaringen waarom er aan de jazz een negatief imago kleefde.

twee van de volgende:

De vrije manier waarop op jazz werd gedanst zou een ongeoorloofde omgang tussen de seksen in de hand werken.
De opzwepende muziek zou dierlijke driften in de mens losmaken.
Jazzmuziek was muziek van negers, die destijds beschouwd werden als tweederangsburgers.


CD-rom
Lambo - Moderne (drama, muziek, film, dans)

Analysemodel
drama, muziek, film, dans

Boek
H1: Inleiding+ drama, muziek, film en dans
+
Prezi
Cultuur van het Moderne
TOETSSTOF
Maak voor jezelf een schema met de verschillende onderwerpen uit het modernisme:
1. Beschrijf de kenmerken per thema
2. Beschrijf de stijlen per thema
- Kunst en levensbeschouwing
- De modernen en volkskunst
- Kunst en gevoel
- Kunst als reactie
- Rationalisme in de kunst
- Kunst en macht
- Kunst en amusement
-
Muziek vernieuwen door Westerse muziek te verbinden met Oost-Europese volksmuziek

- Hulpmiddel: fonograaf -->
vastleggen van volksmuziek

Schönberg

Expressionisme
(= verzamelnaam voor ontwikkelingen in de beeldende kunst, dans, muziek, architectuur en literatuur rond de Eerste Wereldoorlog waarbij de nadruk ligt op het zonder omwegen tot uitdrukking brengen van – vaak heftige – emoties).



Weet je nog?

-
Bewogen tijd,
door o.a. WO I

- Analyses van Freud:
Mens wordt gestuurd door onderbewuste
Alledaagse gedrag is gecultiveerd, met daaronder ware emoties, gevoelens en driften
Dromen vertellen over innerlijk
Hypnose en vrije associatie omzeilen de ratio/het verstand

-
Ontdekking van de
röntgenfoto

Examenvraag havo 2012-1 Blok 2, vraag 13 – max. 1 punt

Je hoort de compositie “Herzgewächse” (Gebladerte van het hart) van Arnold Schönberg, een werk voor sopraan en drie instrumenten. Deze muzikale compositie was heel vernieuwend.



Geef aan waarom deze compositie vernieuwend was.

Deze compositie was vernieuwend omdat
(een van de volgende)
:

De traditionele harmonieleer werd losgelaten en/of er gebruik werd gemaakt van atonaliteit en/of van dissonanten en/of de melodie geen logisch verloop kent / de melodie veel grote sprongen kent (van hoog naar laag en omgekeerd)

Er sprake is van een bijzondere combinatie van instrumenten.

EXPRESSIONISME
Kubisme
EXPRESSIE:
VERVREEMDING/reactie:
Abstracte/geabstraheerde kunst
Analytisch kubisme
Expressionisme
Vragen maken:
4.7: 1,3,4
http://static.digischool.nl/ckv2/moderne/moderne/schonberg/expressionisme_in_de_muziek.htm
Full transcript