Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Śladami Odyseusza

No description
by

Sylwia Rembisz

on 11 February 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Śladami Odyseusza

Wyspa Eola
Naszą wyprawę śladami Odyseusza rozpoczniemy od zapoznania się z mapą miejsc, które podczas podróży odwiedza bohater eposu.
Kraj Lotafagów
Wyspa Cyklopów
Niezwykła podróż
Odyseusza

H o m e r
Replika konia
trojańskiego
Odyseusz płynął statkiem. Korzystając z informacji
o ówczesnej flocie wiemy, że
musiał być podobny do okrętów pokazanych na poniższych ilustracjach.
Swoją niemal dziesięcioletnią podróż Odyseusz rozpoczyna
u wybrzeży Troi.
Towarzysze Odyseusza napadają na miasto Ismaros, gdzie dokonują rzezi jego mieszkańców. Z życiem uchodzi jedynie kapłan Maron, któremu udaje się wykupić od śmierci winem.
Kolejnym miejscem, do którego docierają Grecy, jest wyspa zamieszkana przez cyklopów - jednookich olbrzymów. Odyseusz wraz z towarzyszami wchodzi do pieczary, która okazuje się mieszkaniem cyklopa Polifema - pasterza kóz
i owiec. Nieprzyjazny olbrzym, widząc obcych w swoim domu, zastawia wyjście ogromnym głazem. Tym samym uniemożliwia ucieczkę nieproszonym gościom, po czym zjada kilku z nich. Odyseusz, aby ratować siebie
i towarzyszy, upija olbrzyma i wypala rozżarzonym kołkiem jego jedyne oko. Rano ukryci pod brzuchami owiec Grecy wydostają się z pieczary.
Grecy wypalający oko Polifemowi
Odyseusz i Polifem
Polifem - kadr z filmu Odyseja
w reżyserii Andrieja Konczałowskiego z 1997 roku
Jak mógł wyglądać
Polifem?
Przyjrzyj się różnym przedstawieniom cyklopa.
Które z nich jest
najbliższe
Twojemu
wyobrażeniu?
Iliada opowiada historię wojny trojańskiej, której przełomowym momentem jest zbudowanie przez Achajów konia trojańskiego, w którego wnętrzu ukryli się żołnierze greckiej armii.
Popiersie Homera z V w. p.n.e.
Homer jest uważany za najstarszego znanego
z imienia poetę. Już starożytni oddawali mu hołd, wznosząc posągi
i świątynie na cześć niewidomego aojdy. Jest autorem słynnych eposów - Iliady i Odysei.
Jego podróż, która nie powinna trwać dłużej niż dwa tygodnie, zamienia się w niemal dziesięcioletnią tułaczkę pełną niezwykłych przygód. W ,,Odysei" możemy przeczytać jak przebiegała ta podróż.
Papirus z III w. p.n.e. z zapisem fragmentu Iliady.
Żył w VIII w. p.n.e. Był aojdą, czyli
wędrownym pieśniarzem. Homer był prawdopodobnie niewidomy. Skąd to wiemy? Imię Homera
w antycznej grece oznaczało zakładnika, towarzysza,
a w niektórych dialektach właśnie ślepca. W posągach, które przedstawiają antycznego twórcę, można dopatrzeć się szczególnego wyglądu oczu - innego niż w większości antycznych pomników. Ponadto, w utworach Homera mamy kilka wskazówek, które mogą sugerować ślepotę autora. W Hymnie homeryckim czytamy: ,,Dziewczęta, który jest wam najmilszy
z aojdów, co tu przychodzą? Wtedy wszystkie razem odpowiecie: Ślepiec, który mieszka na skalistym Chios – jego pieśni będą zawsze najpiękniejsze (...)". W Odysei również pojawia się postać niewidomego barda Demodokosa.
Świat antyczny
My przeiesiemy się do jednego z najważniejszych ośrodków antyku - do starożytnej Grecji, gdzie poznamy niezwykle ważną postać - epika, pieśniarza i najstarszego znanego z imienia
i nazwiska europejskiego poetę - HOMERA.
Aby lepiej poczuć atmosfę starożytnej Grecji, posłuchaj antycznego utworu wykonanego przez Orkiestrę Antyczną z Gardzienic.
Cywilizacja europejska ma źródła w dorobku wielu kultur, przede wszystkim greckiej, rzymskiej i żydowskiej, ale czerpała także
z kultur: egipskiej, babilońskiej, etruskiej
i fenickiej.
Zdezorientowani i zaskoczeni niecodziennym znaleziskiem Trojanie, wciągają do miasta stojącego pod jego murami drewnianego konia, aby ofiarować go bogom. Kiedy mieszkańcy Troi zasypiają, na jaw wychodzi podstęp Greków - z wnętrza konia wychodzą wojownicy, otwierają bramy miasta i wpuszczają do środka resztę ukrytych nieopodal towarzyszy. Troja ponosi klęskę. Po wygranej Odyseusz - pomysłodawca zbudowania konia trojańskiego - pragnie jak najszybciej wrócić do rodzinnej Itaki.
Kadr z filmu ,,Troja".
Kwiat lotosu
Kraj Lotofagów to miejsce, gdzie ludzie żywią się jedynie kwiatami lotosu. Kiedy towarzyszący Odyseuszowi Grecy kosztują przysmaku Lotofagów, tracą pamięć i pragną pozostać na wyspie. Odyseuszowi, który jako jedyny nie zjadł kwiatu, udaje się przekonać swoich ludzi do wyruszenia
w dalszą drogę.
Wyspa opisana w Odysei jako kraj Lotofagów to prawdopodobnie leżąca
u wybrzeża Tunezji Djerba.
Tunezja
PRZYSTANEK 1
Tracja,
miasto Ismaros
Turcja
Grecja
Rzeźba przedstawiająca moment oślepienia Polifema przez Odyseusza
Wyspy Liparyjskie to grupa siedemnastu
wysp wulkanicznych położonych na Morzu Tyrreńskim, na północ od Sycylii.
Według mitologii greckiej miał tam swoją
siedzibę Eol - władca wiatrów.
Współczesny wygląd jednej z wysp boga wiatrów
Lajstrygonowie, to plemię olbrzymów - ludożerców, które zamieszkuje kraj słynący z białych nocy
i wspaniałej przystani.

Kiedy dciera tam flota Odyseusza, córka władcy Lajstrygonów - Antifatesa - wskazuje wysłannikom dom swego ojca. Pragnący przywitać olbrzymów Grecy nie zostali jednak przyjaźnie przyjęci. Król zjada jednego
z przybyłych. Przerażeni żeglarze zaczynają uciekać i próbują ukryć się na swoich okretach. Jednak rzucający głazami w okręty Greków olbrzymi, zatapiają statki i wyławiają uciekinierów sieciami rybackimi. Jedynie załoga okrętu flagowego Odyseusza unika śmierci, ponieważ przezornie zatrzymuje się tuż przed przystanią.
Lasjtrygonowie rzucający kamieniami
w statki Greków
Król wiatrów - Eol wręcza Odyseuszowi tajemniczy worek i poucza, że może go otworzyć dopiero, gdy wróci do Ojczyzny. W worku król zamyka wszystkie wiatry, aby Odyseusz mógł bez przeszkód dotrzeć do Itaki. Niestety, towarzysze Odyseusza potajemnie odwiązują worek
i wypuszczają wszystkie zamknięte tam wiatry, które spychają statek z właściwego kursu z powrotem na wyspę Eola. Po raz drugi król nie chce pomóc Odyseuszowi.
Jeden z wiatrów - Zefir
na obrazie Botticellego
Odyseusz
Itaka
IMIĘ: Odyseusz, zwany także Ulissesem
STAN CYWILNY: żonaty, żona Penelopa
DZIECI: syn Telemach
SPRAWOWANA FUNKCJA: król Itaki
CECHY CHARAKTERU: wytrwałość, męstwo, odwaga, mądrość, spryt
Kolejnym miejscem, do którego los rzuca Odyseusza, jest wyspa Ajaja zamieszkana przez czarodziejkę Kirke.
Paksos
Współczesny widok Wyspy Paksos, która w Odysei opisana jest jako Ajaja - siedziba czarodziejki Kirke.
Circe oferująca Odyseuszowi puchar
Kirke zamieniająca towarzyszy Odyseusza w stado świń
Odyseusz przypływa na następna wyspę. Wysyła na zwiady swoich ludzi. Grecy znajdują na wyspie piękny zamek i poznają jego właścicielkę, która zaprasza ich na ucztę. Podczas biesiady piękna czarodziejka Kirke zamienia swoich gości w zwierzęta.
Odyseusz dowiaduje się
o czarach Kirke. Dzięki pomocy Hermesa uodparnia się na jej moc i idzie do zamku wybawić towarzyszy. Kiedy Kirke orientuje się, że jej czary nie działają na Odyseusza, bezsilna przywraca jego towarzyszom ludzką postać i gości na swojej wyspie przez cały rok. Daje Odyseuszowi także kilka dobrych rad i wskazówek jak dotrzeć do Itaki.
PRZYSTANEK 2
Kraj Lotofagów
PRZYSTANEK 3
Wyspa Kyklopów
PRZYSTANEK 4
Wyspa Eola
PRZYSTANEK 5
Kraj Lajstrygonów
PRZYSTANEK 6
Wyspa Ajaja
PRZYSTANEK 7
Wyspa Syren
Kolejną przeszkodą, którą w czasie tułaczki musi pokonać Odyseusz, są Syreny.
Herbert Draper, Odyseusz i Syreny
Odyseusz i syreny, fragment wazy z 480-470 p.n.e.
PRZYSTANEK 8
Skylla i Charybda
Odyseusz dopływa do wąskiej cieśniny, po której obydwu stronach żyją straszne potwory - Skylla i Charybda.

Charybda połyka i wypluwa wodę, wciągając jednocześnie przepływające obok statki.

Skylla pozwalała płynać statkom dalej za cenę życia sześciu żeglarzy.
Skylla i Charybda
Miejscem, w którym mieszkają przedstawione w Odysei potwory, jest zapewne Cieśnina Mesyńska oddzielająca Sycylię od kontynentalnej części Włoch.
PRZYSTANEK 9
Wyspa Heliosa
Aby móc popłynąć dalej, Odyseusz musi podjąć dramatyczną decyzję. Postanawia zbliżyć się jak najbardziej do Skylli
i poświęcić życie części załogi ratując tym samym resztę.
Helios - bóg słońca


Johann Heinrich Füssli, Odyseusz pomiędzy Scyllą i Charybdą
Głodni żeglarze docierają do wyspy, na której pasą się białe byki należące do boga słońca - Heliosa. Mimo zakazu i przestróg Odyseusza, Grecy zbijają byki. Kiedy tylko wracają na statek, rozgniewany Helios zatapia go, oszczędzając życie jedynie Odyseuszowi.
PRZYSTANEK 10
Wyspa Ogygia
Opisana w Odysei Ogygia to prawdopodobnie leżąca na południe od Sycylii wyspa Gozo.
Ogygia
Ostrzeżony przez czarodziejkę Kirke Odyseusz wie, że zasłuchanie się
w piękny śpiew niezwykłych stworzeń pół-kobiet pół-ptaków przyniesie mu zgubę. Śpiew Syren sprawia bowiem, że żeglarze rzucają się do morza i giną wśród fal.
Odyseusz nakazuje swoim towarzyszom, aby zalepili uszy woskiem, a jego samego przywiązali do masztu.
Jan Styka, Syreny
Odyseusz zostaje wyrzucony przez fale na brzeg wyspy, gdzie zanjduje go piękna boginka Kalipso.
Anatole Calmels, Kalipso
Zakochana nimfa przetrzymuje Odyseusza przez siedem lat, obiecując wieczną młodość.
Wreszcie, za namową Ateny, Zeus postanawia umożliwić Odyseuszowi powrót do domu. Wysyła do Kalipso Hermesa
z wiadomością, aby natychmiast uwolniła mężczyznę. Nimfa wręcza Odysowi narzędzia, dzięki którym buduje tratwę.
Nimfa opiekuje się Odyseuszem
i sprawia, że ten przez pewien czas czuje się szczęśliwy.
Kalipso i Odyseusz.
Kadr z filmu Odyseja
PRZYSTANEK 11
Kraj Feaków
Lajstrygonowie atakujący statki
Kirke i towarzysze Odyseusza
Kiedy Odyseusz opuszcza wyspę, spotyka kolejna przygoda. Płynącego na tratwie podróżnika dostrzega Posejdon - bóg morza. Rozzłoszczony z powodu oślepienia swojego syna - Polifema, rozbija tratwę Odyseusza.
Spotkanie nad brzegiem morza
Pieter Pietersz Lastman
Odyseusz i Nauzykaa
Odyseusz walczy o życie wśród fal. Ostatkiem sił dopływa do brzegu. Z omdlenia budzi go dopiero śmiech dziewcząt. Jak się okazuje, to księżniczka Nauzykaa wraz ze swoimi dwórkami bawi się nad brzegiem morza.
Nauzykaa poradziła Odyseuszowi, aby odwiedził
jej ojca w pałacu i poprosił
o pomoc. Władca mówi, że pozwoli tajemniczemu przybyszowi popłynąć do domu na jednym
z feackich okrętów.
Feakowie, zgodnie z obietnicą króla, przewożą Odyseusza do Itaki
i śpiącego króla wynoszą na brzeg, po czym odpływają.
PRZYSTANEK KOŃCOWY
Itaka
Claude Lorrain Powrót Odyseusza,
Aby Odyseusz mógł nierozpoznany przez nikogo wrócić do domu i zemścić się na zalotnikach żony, którzy pod jego nieobecność grabili majątek, Atena przemienia Odyseusza w nędzarza.
Vlastimil Hoffman
Powrót Odyseusza,
Odyseusz wykorzystując spryt
i mądrość, odzyskuje rodzinę oraz tron.
William Russell Flint, Odyseusz i Penelopa
Koniec
Ismaros
Trynakria -
wyspa Heliosa
Cyklopi
Wyspa Eola
Kimeryjczycy
ZADANIE

Przypomnieliśmy sobie historię dotyczącą spotkania Odyseusza

z syrenami. Spróbuj na jej podstwawie wyjaśnić, co oznacza związek frazeologiczny
syreni śpiew
a następnie Skorzystaj ze słownika frazeologicznego
i sprawdź, czy miałeś
rację!
ZADANIE
Odszukaj w ,,Odysei" fragment dotyczący wyglądu syren. Zapoznaj się z nim i porównaj
z obrazem
Jana Styki.
ZADANIE

Postaraj się określić nastrój bohatera przedstawionego na obrazie Arnolda Böcklina wybierając jedną
z poniższych możliwości. Uzasadnij swój wybór.

Odyseusz jest smutny, ponieważ tęskni za żoną i ojczyzną.

Odyseusz jest zadowolony, ponieważ rozkoszuje sie pięknym widokiem wzburzonego morza.

Odyseusz jest szczęśliwy, ponieważ rozmyśla o swoim udanym życiu
u boku Kalipso.
Arnold Böcklin, Odyseusz i Kalipso
ZADANIE
Do jakiego miejsca następnie
udaje się
Odyseusz?
ZADANIE
ZADANIE

Odnaleziono skrawki kartek pochodzące
z kilku zniszczonych pamiętników różnych podróżników.
Pomóż skompletować pamiętnik Odyseusza i wybierz te, które pochodzą z jego zapisków.
1.

2.

3.

4.
5.

6.

7.
Jestem bardzo szczęśliwym czowiekiem. Podróżowanie daje mi ogromną satysfakcję.
Zwiedzam piękne miejsca i spotykam same przyjazne, choć czasem dziwne osobistości.
Itaka jest wciąż żywa w moich wspomnieniach,
ale musze przyznać, że jej obraz nie
dostarcza mi już bólu i nie ściska za serce
z tęsknoty. Coraz częściej stanowi miłe wspomnienie mojego przeszłego życia.
Coraz częściej dopadają mnie czarne myśli. Zaczynam tracić nadzieję, że jeszcze zobaczę moją ukochaną Itakę.
Jestem samotnym żeglarzem. Nie mam już żadnego statku, żadnych towarzyszy... ta tratwa jest moją jedyną szansą.
Kiedy zobaczyłem, że moi towarzysze zostali przemienieni w stado świń...
...zobaczyliśmy stado białych byków pasących
się spokojnie...
8.
Schowaliśmy się w jaskini. Nagle wszedł do niej jednooki olbrzym i zastawił wyjście wielkim głazem.
Full transcript