Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Historisch overzicht vanaf 1900 htl 4 gs Edison College

No description
by

Stan Daanen

on 22 March 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Historisch overzicht vanaf 1900 htl 4 gs Edison College

Historisch overzicht vanaf 1900 htl 4/mavo 4
verzuiling als systeem
Schoolstrijd 1917: bijzondere scholen
kregen geld
evenredige kiesstelsel
Algemeen kiesrecht voor mannen, vrouwen passief
Dit noemen we de Pacificatie van 1917

1e feministische golf> strijd voor
vrouwenkiesrecht>
Aletta Jacobs
Pas na 1960 2e golf
Nationalisme volgens HTL 4
Hoofdstuk 2: De Eerste wereldoorlog 1914-1918
Conclusion
Na 1938 minder terreur: angst voor oorlog> Duitsland

Stalin overleeft de macht tijdens WO II
SU werd industriemacht
Landbouw bleef moeilijk
Stalin behoorlijk geliefd dankzij showprocessen en propaganda

Veel Russen vinden de dood in die oorlog
Van Moskou tot Magadan afl. 4

Hoofdstuk 1: Nederland 1900-1914
Slechte woon/werkomstandigheden
sociale kwestie

Wetgeving nodig
Kleine luyden> protestanten eigen partij
ARP Abraham Kuyper> 1879

Spoorwegstaking 1903: arbeiders in opstand
SDAP 1884> Troelstra>mislukte revolutie 1918
Oorzaken:

1: Nationalisme: vijandschap tussen Frankrijk en Duitsland door de Frans-Duitse oorlog 1870-1871
Duitsland won en ontstond toen
Frankrijk moest Elzas Lotharingen (steenkool, ijzererts) afstaan

Duitsland bouwde een vloot
Veel (nationale) clubjes in uniform opgericht

Angst voor Rusland

Zo veel mogelijk produceren: industrialisatie

Recht van de sterkste en rassenleer> sociaal darwinisme
'Sterkste landen zullen anderen overheersen'
(Oorzaak 2): Modern Imperialisme
Modern Imperialisme (2)
Kolonies stichten met als doel:

grondstoffen te winnen
als afzetmarkt gebruiken
aanzien/macht vergroten

Oorzaak 3: Militarisme
Landen gingen zich bewapenen:
men bouwde een Vloot (Duitsland, VS en Engeland)

Staalproductie ging omhoog
Produceren van nieuwe wapens:
mitrailleurs, granaten, tanks etc


Oorzaak 4: De Balkan
Filmpje over de oorzaken:
Balkan (2)
Mensen met een taal/cultuur wilden onafhankelijkheid

Servië 'wakkerde' dit aan

Gavrilo Princip bereidde met enkele vrienden een aanslag voor en werd gesteund door de Zwarte Hand uit Servië

Ze wilden een onafhankelijk Bosnie

Servië wilde de aanslag afblazen, maar ze gingen toch door


WO I deel 2
WO I deel 3
WO I deel 4: Verdrag van Versailles en de gevolgen


Zoek verder op Youtube op: dagboeken van de eerste wereldoorlog voor nog meer filmpjes
2: Verloop van de oorlog
Von Schlieffenplan mislukt in september (oorlog begon in augustus)

Al in augustus vielen de Russen Oost-Pruisen aan

Russen vervolgens snel verslagen, maar er was al oponthoud in het westen

Engelse leger ondersteunde Belgie en Frankrijk

Westfront met loopgraven

Aanval zinloos
verdediging 'niet te doorbreken'

kerst 1914 : veel soldaten staakten hun strijd even
Von Schlieffenplan
In 1906 opgesteld in geval van oorlog met Frankrijk

Duitsland wilde in 6 weken
Frankrijk verslaan via Belgie

Men dacht dan naar 't oosten te kunnen gaan omdat de Russen nooit zo snel een leger konden opbouwen
1 man met een machinegeweer kon 100 mensen uitschakelen

Zo ontaarde de oorlog in een uitputtingslag waarbij de generaals fantasieloos handelde en mensen de dood in stuurde in de hoop dat er bij de tegenstander iets meer doden zouden vallen
Zo kwamen er veldslagen met 100.000en doden en weinig terreinwinst
1915 ook gifgas en 1916 tanks ingezet

Voedsel gerantsoeneerd
Hele landen hadden last van de oorlog>totale oorlog

Propaganda en censuur moesten mensen 'warm maken voor de oorlog'.


Slag bij de Somme 1 juli 1916 symbool voor de waanzin van de oorlog:

21.392 Britse doden, 35.000 gewonden, maanden ging deze slag door zonder terreinwinst

18 november stopte deze slag:
420.000 Britse doden, 450.000 Duitse doden en 200.000 Franse doden

GB begon blokkade tegen Duitsland: geen goederen meer naar Duitsland

Tekort aan voedsel en grondstoffen in Duitsland

Schaarste in 1917 steeds groter

Duitsland kondigde in 1917 de onbeperkte duikbotenoorlog af

In 1915 VS Schip Lusitania tot zinken gebracht

VS ging vanaf april 1917 meedoen

Revolutie door honger en onvrede in Rusland> vrede van Brest Litovsk> maart 1918

November 1918> Duitsland gaf zich over, keizer Wilhelm II vluchtte naar NL
3: NL en België in WO I
1915: dodelijk hekwerk door Duitsland bij Nederlandse en Belgische grens aangelegd
Duitsland had bijna heel Belgie in bezit,
behalve kuststrook in het westen
Belgen hadden land onder water gezet
Duitsland geblokkeerd door Engeland
NL kon niet veel inkopen
NL moest aan blokkade meedoen
Veel werkloosheid
prijzen stegen
Distributiesysteem voor brood, vlees, zeep en brandstof

Verrijkingsthema 1: De Sovjetunie
Rusland agrarisch/feodaal land
Veel arme boeren/arbeiders

Onvrede over honger etc.
weinig industrie

WO I:
slechte situatie landarbeiders
soldaten slecht getraind
Uitrusting slecht
Veel boeren in leger>voedseltekort
Februari 1917 rellen in Sint Petersburg
soldaten weigerden op demonstranten te schieten

Tsaar trad af

Russische Revolutie: spontane opstand>
voorlopige regering

men vocht door
Communisten wilden dit niet> Lenin deed 2 beloftes:
grond verdelen en oorlog stoppen
Oktober 1917: communisten bezetten het land
en nemen de macht over
Karl Marx> communisme
kapitalisme de schuld van alles
steeds meer geld naar steeds minder mensen

Volk moest in opstand komen en dan kwam er een gelijke samenleving:
heilstaat>arbeidersparadijs
Grond, gebouwen> alles moest van de staat zijn

Communisten bepaalden alles
Bolsjewieken/communisten
Lenin gekozen
andere partijen verboden
Sovjetunie (raad van soldaten/arbeiders)

Vrede van Brest Litowsk 1918

Komintern opgericht 1919: wereldrevolutie helpen uitbreken
Tot 1921 burgeroorlog rood vs wit

Geldproblemen> nog erger gemaakt>
geld bijgedrukt

privebezit afgepakt en later deels weer toegestaan
volk was ontevreden over de communisten
Nieuwe Economisch politiek>1921-1928

Geheime politie
terreur>showprocessen
dictatuur :media gecontroleerd

Stalin (1924)1928-1953

Hardhandiger te werk:
andersdenkenden naar kampen> Goelag (miljoenen doden)>28,7 miljoen gevangenen

Planeconomie met 5 jaren plannen vanaf 1928:
afspraken over landbouw en industrieproductie (NEP afgeschaft)
Dwangarbeid
1e plan mislukking later meer succes>propaganda> Youri Stachanov

Collectivisatie van de landbouw> oogst moest omhoog> grote staatsboerderijen> kolchozen

Opbrengsten daalden

Strafkampen, showprocessen (vaak de dood als gevolg) en grote zuiveringen: 1934-1938 (tegenstanders uitgeschakeld of verbannen)
Totalitaire staat
religie verboden en vervolgd
Sovjetunie, filmpje 1
Van Tsaar tot Lenin
Stalin grijpt de macht (kort filmpje)
Stalinisme (economisch)
Stalin (terreur)
Lenin 1918-1924
Interbellum, herstel en crisis
Verdrag van Versailles:
Duitsland kreeg de schuld van WO I
132 miljard boete
leger van 100.000 man
Gebieden aan de grenzen en kolonies afstaan>vb Elzas Lotharingen
demilitarisatie Rijnland

Dolkstootlegende:
Duitse politici hadden de soldaten in de rug gestoken waardoor deze zich moesten overgeven
Republiek van Weimar
1918: Duitse communisten probeerden de macht te grijpen, misluke
1919 vrije verkiezingen>parlementaire democratie
SPD (socialisten het grootst)
Deze regering tekende het Verdrag v. Versailles:

meer dan 100 miljard boete
100.000 soldaten
geen kolonies meer
demilitarisering Rinland
Weinig vertrouwen


Duitsland tijdens het interbellum
Volkenbond en Wilson's 14 punten
Vrede bewaren en oorlog voorkomen> Volkenbond (League of nations)
Amerikaans idee
VS werd nooit lid
In 1946 opgegeven, in 1945 de VN opgericht

Belangrijkste punten van Wilson:
Openbare vredesonderhandelingen, Belgie en Polen moesten onafhankelijk worden (zelfbeschikkingsrecht)
Duitsland moest gebieden afstaan
Volkenbond
Economische crisis
1923 Duitsland kan herstelbetalingen niet voldoen

Frankrijk bezet daarop Ruhrgebied

Arbeiders gaan staken (willen niet voor de Fransen werken)

Duitse regering drukt geld bij> hyperinflatie

VS levert geld aan Duitsland 1924> Dawesplan

Beurskrach> 1929 wereldcrisis
VS wilde geld van Duitsland terughebben

Duitsland kon dat niet
export daalde met 54%
Industriele productie met 34%

1933 1/3 bevolking werkloos

Nazi's aan de macht> 'schuld' aan linkse partijen en de Joden

http://www.dailymotion.com/video/xxg8ax_start-grote-depressie-bij-cse-thema-de-verenigde-staten-en-hun-federale-overheid-1865-1965_school
NL onder Colijn
1933-1939:
1934> 25% werkloos
Steun> 15 gulden per week>later minder
Stempelen en controle

Werkverschaffingsprojecten> Amsterdamse bos
Afluitdijk
extra steun> boeren, tuinders en vissers
Aanpassingspolitiek> alleen waar nodig steun> lonen en uitkeringen omlaag

Vasthouden aan dure gulden> later devaluatie
Opkomst nationaalsocialisten
Staatsgreep Hitler 1923 mislukt
gevangenisstraf >Mein Kampf

Steeds meer stemmen voor NSDAP

januari 1933 43%
februari Rijksdagbrand
Hitler neemt wet aan dat zijn partij alle macht heeft
3 doelen:
lebensraum> alle Duitsers in 1 rijk
Olie uit Oost-Europa
herbewapening
antisemitsme> rassenleer

Fascisten hadden al in Italie de macht gegrepen> Mussolini
fasces>
Ethiopië bezet
samenwerking met Hitler en Japan
1936: AS Rome Berlijn

Dictatuur: 1 leider/partij
1931: NSB>niet veel stemmen> Mussert
Nazi Duitsland
Totalitaire staat: onderwijs, politiek, rechtspraak, kunst en media alles onder controle

Propaganda> minister Goebbels
Gestapo, SS en SA
Gelijkschakeling
Rijkscultuurkamer

Acties van Hitler
Einde maken aan 'Diktat' Versailles
Terugtrekken uit de Volkenbond (vanaf 1926 lid geweest) 1933
1935: Duitsland had weer een luchtmacht, voerde de dientsplicht in en breidde het leger uit tot 550.000 man
Italie bezette in de tussentijd Ethiopie: de volkenbond legde economische sancties op
Maart 1936: Hitler bezet gedemilitariseerde Rijnland (22.000 soldaten)


Luchtmacht uitproberen in Spanje: 1936-1939
Guernica
Conferentie van Munchen> Hitler mocht Sudetenland bezetten
Anschluss Oostenrijk

Genocide en (joden)vervolging


1933 concentratiekampen: (Dachau als eerste) politieke tegenstanders, later ook joden: zigeuners, homo's, gehandicapten, Polen> 11 miljoen doden

Neurenberger wetten: joden 2e rangsburgers, niet trouwen met Duitsers

Euthanasieprogramma> 1939 alle geesteszieken en gehandicapten die niet een 'normaal' leven konden lijden, moesten ‘uit hun lijden worden verlost’. Kinderen tot 1944 (5000 doden) volwassenen tot 1941 (protest van kerken) (60.000) doden


1938: Kristallnacht
eerste joden naar concentratiekampen
'verzamelen' in Ghetto's
Einsatzgruppen 1941> Rusland
1942> Wannseeconferentie> vernietiging van de joden
Concentratiekampen/vernietigingskampen
Propaganda en nazi kunst
Leni Riefenstahl en Walt Disney
Drooglegging> The roaring twenties
jaren 20 VS> behoorlijke welvaart
wel structurele zwaktes economie:
overproductie, ongelijke inkomens

Welvaart
grote armoede> slums
misdaad

Sinds 1919> Drooglegging tot 1933:
verbod op productie, verkoop en transport van alcohol

Men ging zelf stoken> 'Moonshiners'
en er ontstonden illegale kroegen of kroegen die illegaal gingen tappen> 'speakeasy's'
Mafia beheerste het leven> Al Capone

Hoofdstuk 4: WO II
Voorafgaand:

Hitler bewapend zijn leger
Hitler nam het Rijnland in 1936
sloot een alliantie met Italie en Japan
Bezette Oostenrijk en Sudentland,
in 1939 zelfs heel Tsjechie

FA en GB pikten dat> appeasement
september 1939> aanval op Polen
Hitler wilde een Blitzkrieg

Snelle veroveringsoorlog om 'lebensraum' in het oosten
ruimte voor de Duitsers om te leven
Joden, veel Polen moesten dan verdwijnen uit deze gebieden
Hitler verwachtte geen wereldoorlog en was daar niet op voorbereid
1 september 1939 aanval op Polen
Hitler en Stalin
vielen beide Polen aan
en spraken af elkaar niet aan te vallen

GB en FA verklaarden
Hitler de oorlog
Battle of Britain zomer 1940
luchtstrijd
GB had de radar
Hitler had GB met rust willen laten, maar
GB verklaarde Hitler dus de oorlog

(GB wint)
zomer 1940
Heel west-Europa
zo'n beetje van Hitler

Operatie Barbarossa juni 1941
DU viel SU aan
Pearl Harbor 7 december 1941
Japan viel VS aan in Hawaii

Slag om Stalingrad 1942/1943
SU dreef Duitsland steeds verder terug
D-Day 6 juni 1944
Geallieerden (GB, VS, Canada) landen op Normandië en gingen Europa bevrijden
Market Garden, september 1944 mislukt
Gevolg> Ardennenoffensief Duitsland
mei 1945 overgave Duitsland
Einde WO II
Atoombom Hiroshima 6 augustus

SU viel Japan aan in Mantsjoerije (China)

Atoombom op Nagasaki 9 augustus

meer dan 200.000 Japanse doden
Nederland tijdens WO II
na 5 dagen verslagen: 15 mei capitulatie
R'dam gebombardeerd
Bezetting

Gros leefde gewoon door
Klein gedeelte: collaboreerde
najaar 1940: Arbeidseinsatz

Verzet: ruim 20.000 man

Joden vanaf 1941 streng vervolgd (o.a. jodenster)
Februaristaking 1941
Invoering persoonsbewijs 1941
Verzet
Radioprogramma's beluisteren
Illegale kranten drukken en verspreiden
Aanslagen plegen
Voedselbonnen stelen

NSB enige toegestane partij>
Anton Mussert
geen democratie meer
maar 1 partij toegestaan> NSB
Gelijkschakeling
Verplicht tot medewerking

Inleveren radio's 1943
fietsen, kerkklokken, vee etc. werd ook vaak/atlijd gevorderd
Jodenvervolging
Beschreven in Mein Kampf
1935 Neurenberger wetten
1938 Kristallnacht

1941 Jodenster en verbanning uit openbare leven
Zomer 1942 holocaust> vervolgen en vermoorden van Joden
Razzia's ook in NL

Joden in NL
104.000 van de 149.000 vermoord

Arierverklaring ambtenaren
Joden uit openbare leven: allerlei verboden

februari 1941 eerste NL Joden naar concentratiekampen

Dragen Jodenster veprlicht
januari 1942 meldplicht Joden> voor Westerbork

bevolkingsregister
razzia's succesvol
Anne Frank verraden
Winston Churchill
Engels politicus
tegenstander van toegeven aan Hitler
premier Engeland 1940

Battle of Britain

Overleg tijdens de oorlog met Stalin en Roosevelt (VS) over de toekomst van Europa

Na WO II verloor hij de verkiezingen

Beroemde uitspraken:
WO II our final hour
'Zelden hebben zovelen in de geschiedenis te danken gehad aan zo weinigen'> over de Battle of Britain
Verrijkingsdeel: Indonesië wordt onafhankelijk
Nationalisten wilden onafhankelijkheid: eigen land/eigen bestuur
Japan had Azie 'trots' gemaakt
'voorbeeld voor velen'

Nationalistische leiders gevangen genomen

jan-maart 1942 strijd van KNIL tegen Japan>won


Japanse bezetting: blanken en Indo-Europeanen gediscrimineerd
In kampen gestopt> 20% overleed

Eind 1944: Japan steunde idee van onafhankelijkheid> nationalisten hielpen Japan en andersom

Soekarno en Hatta verklaarden Indonesie onafhankelijk op 17 augustus 1945
November 1946: Nl erkend gezag van de Republiek Indonesia op Java en Sumatra
VS van Indonesië

NL dacht dat Indonesiërs niet zelfstandig konden zijn en niet zonder NL kon

Soekarno werd gezien als verrader
Nederlands Indonesische Unie: buza, defensie en financiën


Politionele acties: 1945-1949: Product en kraai
NL vs guerrilla's
Indonesisch Nederlands conflict
VN bemoeide zich ermee: vrije verkiezingen en nieuwe gesprekken over onafhankelijkheid
VS dreigde met stopzetten Marshallhulp

VS bang voor verspreiding communisme: Indonesische regering was dit tegengegaan
augustus 1949 soevereiniteitsoverdracht
Speelfilm: Oeroeg
Na WO II twee supermachten
SU wilde nieuwe aanval voorkomen

SU wilde 'bevriende' landen communistisch hebben

VS wilde invloed uitbreiden en vrije verkiezingen overal


Verdeeldheid in Duitsland
West-Duitsland kreeg
eigen munt 1948

Stalin blokkeerde Berlijn

Luchtbrug VS 1949

2 Duitslanden:

BRD en DDR

IJzeren gordijn
1949 SU had de A-bom
China werd communistisch

Navo opgericht

1955 Warschaupact> SU

Dit zorgde voor vrede
'evenals de vele
kernwapens'
Containmentpolitiek> indammen communisme> Korea oorlog

Bewapeningswedloop
waterstofbom 1952 VS> 1000x Hiroshima
SU 1954> 5000x Hiroshima

1960 ruim 18.000 kernwapens
Cubacrisis 1962

VS had raketten op SU gericht inEuropa
SU deed dit nu in Cuba

dreiging, maar goede afloop
John F. Kennedy vs. Chroestsjov

Jaren 70 dooi
Jaren 80 weer nieuwe wapens maar uiteindelijk hervormingen in de SU> Glasnost
Gorbatsjov
1989 val van de muur
Cubacrisis en val van de muur
Verenigde Naties
1945 opgericht
opvolger van de Volkenbond

Veiligheidsraad: 5 vaste leden met vetorecht (China, Rusland, VS, GB en FA)

Algemene vergadering 192 landen

Universele verklaring van de rechten van de mens 1948

Internationaal hof van justitie
Secretariaat> Secretaris Generaal
Economische en sociale raad:
Wereldbank, Unicef etc.
Europese samenwerking
1952: EGKS: Benelux, Italie, Frankrijk en West-Duitsland

EEG 1957: Economische samenwerking> 1 markt

Euratom: beheer Kernenergie
1967: EG
NL na WO II
Wederopbouw> Marshallhulp
1950 economische groei

Verzorgingsstaat: AOW (1957 1e uitreiking), WW
Willem Drees

Lage lonen> sparen
1963 loonsverhoging

Luxeartikelen> consumptiemaatschappij
Amerikanisering
Migranten naar NL:

Indische Nederlanders en Molukkers:
300.000

Molukkers mochten maar tijdelijk blijven> opvang in kampen, eigen staat beloofd
Jaren 70: kaping van 2 treinen

Gastarbeiders: It, Spa, Griek, Joego

Later Turkije en Marokko
Gezinshereniging

Jaren 70 en later: Surinamers en Antillianen
Jongerenculturen
Nozems: hangen, brommers, Rock en Roll


Provo: hoogopgeleid, acties
Witte wijven, fietsenplan

Hippies: damslapen
Ontzuiling: steeds minder mensen naar de kerk (vaak nog wel ingeschreven)

2e feministische golf:
gelijke rechten, loon, kinderopvang, abortus, de pil

Dolle Mina
Man vrouw Maatschappij
Verrijkingsthema 3: Israel en Palestina
Voorgeschiedenis:
Palestina ‘beloofde land’ voor de joden
Opstand tegen Romeinen 70 na Chr.
Hierna velen joden vertrokken
Diaspora
Joden traditioneel (eigen gewoonten)
Vaak gediscrimineerd
Geweld>pogroms etc.
Zionisme

http://www.npo.nl/in-europa/28-06-2011/VPWON_1152489
God's belofte aan Abraham (Bijbel)

Genesis 15: Die dag sloot de HEER een verbond met Abram.
‘Dit land,’ zei hij, ‘geef ik aan jouw nakomelingen, van de rivier van Egypte tot aan de grote rivier, de Eufraat: [19] het gebied van de Kenieten, Kenizzieten en Kadmonieten, [20] de Hethieten, Perizzieten en Refaïeten, [21] de Amorieten, Kanaänieten, Girgasieten en Jebusieten.’

Oorsprong van de naam Israel

Het Hebreeuwse woord Jisră’ēl komt voor het eerst voor
in Genesis 32 (O.T. v.d. bijbel). Het kan worden vertaald als ‘hij strijdt met God’ of ‘God strijdt’.
Aartsvader Jakob krijgt de naam Israël na zijn worsteling met God in Pniël (Genesis 32:22-32). Daarna is in de Bijbel vaak sprake van ‘de kinderen Israëls’. De bijbelse Israëlieten zijn dus de afstammelingen van Jakob.
Tijdens het bewind van de koningen David en Salomo viert het volk zijn grootste triomfen. Daarna raakt het in verval.
Pas eeuwen later, als een deel van het weggevoerde volk uit de Babylonische ballingschap (586-520 v. Chr) terugkeert, raakt de naam ‘joden’ in zwang.

Tijdens de ballingschap zijn de meeste Joodse bijbelboeken geschreven.

In feite sloeg die naam alleen op de inwoners van een ‘provincie’ van het Israëlische land, Judea. De Joodse inwoners van het land heten vandaag Israëli’s of Israëliërs.

En verder......

Het historische land Israël werd
- na de verovering op de ‘heidense’ omliggende volken - verdeeld onder de 12 stammen. Gedoeld wordt op de 12 zonen van aartsvader Jakob.
Het Israël van vóór de christelijke jaartelling vormde een groot deel van het land dat nu Jordanië heet. Het laatstgenoemde deel werd aan het einde van WO1 door de Britten afgesplitst en aan de Arabieren toegewezen, hoewel er ook veel Joden woonden. Het land is sindsdien voor Joden verboden.
Vanaf circa 130 na Chr. gaven de Romeinen het land de naam Palestina. Hun opzet was, de herinnering aan het in opstand gekomen joodse volk uit te bannen.
Het deel dat nu de staat Israël vormt beslaat slechts 20% van het oorspronkelijke Palestina. De helft van die 20% (= 10% van het oorspronkelijke land) is nu inzet van het conflict tussen Israëli’s (joden) en de Arabische Palestijnen.
Na de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948-1949 verovert de nieuwe staat Israël enkele procenten van het door het VN-verdelingsplan aan de Palestijnen toegedachte deel. De inzet van de twist betreft enkele tientallen vierkante kilometers

20e eeuw en verder:

Tot WO I onderdeel Turkse rijk> Turkije vocht mee aan Duitse kant
1915 Arabieren kregen Palestina> Balfourverklaring

1917 joden ook in ruil voor financiele steun aan Engeland

500.000 Arabieren, 85.000 joden
Na WO I steeds meer joden (kibboets)
Na 1933 nog meer
Conflicten tussen joden en Palestijnen (Arabieren)

Zionisme


Streven naar een eigen land voor de joden, Zion is Jeruzalem

Einde maken aan eeuwenlange discriminatie

Nathan Birbaum
Theodor Herzl> der Judenstaat 1896

Zionisme erg populair vanaf 1930 en sinds 1967 in Israelische politiek
Vrede van Sevres 1920

Arabische mandaatgebieden (GB en FA) begeleid tot zelfbeschikking
Toezicht Volkenbond

Joodse staat

1948 stichting Joodse staat door David Ben Goerion
VN nu de baas
Arabieren sinds 1945 Arabische liga
Egypte, Syrie, Libanon en Irak hielpen de Palestijnen
Israel wint en veroverd gebied 1949
‘Al Naqba’

Veel Palestijnen vluchtten
1964 PLO> terreur> Yasser Arafat

Zesdaagse oorlog

1956: Israelische aanval op
Egypte>bezetting Sinai woestijn

1967 Arabische landen vallen aan: Israel verovert delen van Jordanie, Egypte en Syrie

Heel Jeruzalem van Israel
Jom Kippoer oorlog 1973

Aanval Egypte op Joodse feestdag
VS stuurde materiaal voor Israel
Syrie vocht ook tegen Israel
Niemand won
Olieboycot tegen NL en VS
Prijzen omhoog

Joodse nederzettingen
Westoever en Gazastrook

Akkoorden Camp David 1978: Carter, Sadat en Begin

Israel gaf Sinai terug aan Egypte
Vrede
Palestijnen wilden meer> stop van Joodse nederzettingen
Erkenning van hun staat/gebied

Israel bouwde verder op Gazastrook en Westoever
veiligheidsmuur



Einde van de koude oorlog
Gorbatsjov aan de macht in de SU
Glasnost> openheid
Perestrojka> hervormingen

Productie moest omhoog

kiesrecht voor president en parlement

Afspraken met VS over ontwapening

Gevolgen:

Demonstraties in Oost Europa
SU zette geen troepen meer in hiertegen
1989: val Duitse muur door misverstand

1990 Duitse eenwording

15 republieken samen USSR
1991 onafhankelijkheid
Gorbatsjov trad af
VS, enig overgebleven supermacht> terrorisme nieuwe vijand

American way of life: vrijheid, kapitalisme en democratie

Terrorisme nieuwe vijand: islamitisch fundamentalisme tegenover VS/het westen

Burgeroorlog Joegaslavie

11 september 2001: Al Qaida
Terroristen kaapten vliegtuigen en boorden zich in het WTC en Pentagon

Al Qaida tegen inmening van het westen in hun wereld

president Bush jr. verklaarde de oorlog aan het terrorisme
VS had in 1991 en 1998 tegen Irak :Saddam Hussein gevochten
1993 in Somalie
Inval Afghanistan 2001 om Osama bin Laden te pakken, gelukt in 2011
Inval Irak 2003
Navo liet nieuwe leden toe na de Koud oorlog

2002: As van het kwaad speech van Bush:
Irak, Iran en Noord Korea

Irak had de aanslagen van 2001 niet veroordeeld en volgens Bush: massavernietigingswapen, banden met Al Qaida etc.> allemaal niet bewezen
1992: Europese unie
Interne markt: vrije verkeer personen, goederen en diensten

2002: Euro
Samenwerking tegen criminaliteit

Hoe werkt de EU?
Raad van ministers: bijvoorbeeld alle ministers van financien die bijeenkomen

Europese commissie: wetsvoorstellen, dagelijks bestuur

Europese parlement :controle van commissie, meebeslissen deel van wetten

2004: grondwet, niet door gegaan

Verder zie pwp EU in slides!
Zie artikel!
Globalisering:

groeiende verbondenheid in de wereldeconomie:
stromen goederen, informatie,geld en mensen die zich niets meer van grenzen aantrekken.

Internet
Multinationals: Mc Conalds, Microsoft, Shell, Apple etc.

Omzet groter dan sommige landen in totaal
Men kijkt naar landen waar productiekosten het laagst zijn en de grondstoffen het goedkoopst

Tegenstanders: antiglobalisten, andersglobalisten> alleen klein deel profiteerd van de welvaart
NL na WO II


Verzorginsstaat: solidariteit, elkaars lasten dragen door premies te betalen: vervolgens> uitkeringen: WW, AOW, WAO

Tot in de jaren 60 veel welvaartsgroei

Jaren 70 en 80 minder:

Lastenverlichting:
belastingen en premies niet verder omhoog

Loonmatiging: loonkosten niet veel omhoog

Overlegeconomie: vakbonden, werkgevers en de overheid> poldermodel

Multiculturele samenleving:

Veel groepen naar NL gekomen:

religieuze pluriformiteit

Secularisatie>ontkerkelijking
individualisering

jaren 90: angst dat de Nederlandse cultuur verdwijnt: door immigratie, EU en globalisering


Weinig koninkrijken in de wereld

NL is een van de weinigen
verder 180 republieken

De koningin, nu koning, gaat niet over wetten:
Wel: troonrede, ondertekenen van wetten, overleg met de minister president, voorzitter Raad van State
Full transcript