Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

ANTİK YUNAN MEDENİYETİ

No description
by

Fatma YILDIRIM

on 15 December 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ANTİK YUNAN MEDENİYETİ

ANTİK YUNAN MEDENİYETİ
'' HELLENİSTİK DÖNEM ''

YAŞAM TARZI
&
YEMEK KÜLTÜRÜ


Vejeteryanlık;
Din olarak 2 olgu vardır ;
Orfecilik
ve
Pisagorculuk
.
Bu olgular sadelik ve yalınlığın olduğu bir yaşam tarzı sunar.
*
Orfecilik
--et yemezlik; başka canlıların hayatına son vermeme erdemi
*
Pisagorculuk
temelinde de yine et yemezlik vardır.
M.S 5.yy da , vejeteryanlık ruh göçleriyle bağdaştırılır (kesilen hayvanın insan bedenini mesken edeceği inancı).
Antik Yunan' da Zeytin & Zeytin Yağı ;
Antik Yunan' da Mutfak Kültürü;
Antik Yunan'da Şarap Üretimi;
Şarap üretimi 3 aşamada gerçekleştirilmiştir;
1-üzümleri çiğnemek,
2-kalan üzüm saplarını ve üzümleri preslemek,
3-mayalamak.

Bu dönemde birçok şarap türü ortaya çıkmıştır.
Atlet Rejimleri;
Antik Yunanistan'da olimpiyat oyularına katılmak ve iyi derece yapmak için; antrenman yapmak ve beslenmeye dikkat etmek çok önemlidir.
YUNAN UYGARLIĞI KRONOLOJİSİ
* Mikenler
* Dorlar
* Geometrik Çağ
* Arkeik Çağ
* Klasik Çağ
* Hellenistik Çağ-----Büyük İskender ----- ( 4.yy )
* Roma İmparatorluk Çağı
*** FATMA YILDIRIM ***
HELLENİSTLİK
;Makedonya 'da Kral II. Philip 'in yerini oğlu Büyük İskender 'in almasıyla ortaya çıkan kozmopolit bir dönemdir.
İskender babasının ele geçirdiği Yunan Sitelerini gezdikçe, Yunan Kültürüne hayran kalır ve tahta geçtikten sonra Yunan Kültürünü tüm dünyaya yayma kararı alır.
Makedonya 'dan Hindistan, Mısır, Pakistan ve Türkistan sınırlarına kadar ulaşarak Büyük Yunan İmparatorluğu kurmak ister. Gittiği yerlere Yunan Kültürünü götürür ve Doğu kültüründen etkilenir.
Bu etkileşim sonucu oluşan kültür ve dönem
Hellenistlik
olarak adlandırılır.
Büyük İskender *ASYA FATİHİ* ( M.Ö 336 ), zamanın önde gelen bilgelerinden Aristotales tarafından yetiştirilmiştir.
33 yaşında vefat etmiştir ancak, geride 35 harika şehir ve Büyük Yunan İmparatorluğu'nun kozmopolit temelini bırakmıştır.
Antik Yunan Dönemi Genel Özellikleri;

* Eski Yunan ''POLİS'' adı verilen şehir devletlerinden oluşmuştur.
* Demokrasi ve politikanın kaynağı Eski Yunan toplumudur. Politika ''polis'' ten türemiştir.

*Yunan siyasi düşüncesinin ( Hellenistik Kültürün) temelini ''polis'' oluşturur.
* Yunan Medeniyeti M.Ö. 4. ve 5. yy da tümüyle köleliğe dayanır. Köleler endüstri, zanaat, tarım ve evde hizmet amaçlı kullanılmıştır.
!!! Köleler aldıkları eğitimle ''köle'' olduklarının şuurundan uzaklaştırılr.
* Sayıları 20 bin olan bir zümre ( başta filozoflar ) yönetimi sağlar.
* Kadınlar, köleler ve yabancı kökenli meteoiklerin siyasi hakları yoktur.

* Antik Yunan Dönemi'nin en önemli hizmeti FELSEFE ve BİLİM alanında olmuştur.
Dönemin önde gelen filozofları;

--> SOKRAT , EFLETUN (PLATON) ve ARİSTO 'dur.
Antik Yunan' da DİNİ İNANIŞ ;
Antik Yunan Döneminde
çok tanrılı
bir inanış söz konusudur.
Tanrılar; nitelik,yetki ve hüner bakımından tıpatıp insana benzetilmiştir.
* İnsanın heva ve heveslerinin ilah edilmesi
Hellenistik

Kültürün
temelini oluşturmuştur.
* Antik Yunan'da birbirinden farklı özellik ve nitelikte insan şeklinde 12 tanrı vardır. En önemlisi
ZEUS
' tur.
Tanrıları onuruna Olimpus Dağı'nda olimpiyat oyunları düzenlemişlerdir.
Antik Yunan Döneminde siyasal birlik yoktur. Ancak kültürel ve dini birlik vardır.
Olimpiyat oyunları ve dil birlik oluşturur.

Platon'un anlattıklarına göre, sıkı diyet içine giren bir atlet;
* eğitim süreci boyunca pek çok şeye yaklaşmamıştır,
* cinsel yaşamdan uzak durmuştur,
* yalnız kuru incir, ekmek ve peynir yemiştir,
* beceri kazanmak için pek çok ilkel inanca inanmıştır.

örneğin ; keçi gibi sıçramak için---keçi eti ,
öküz gibi güçlü olmak için ---sığır eti yemiştir.
Antik Yunan'da zeytin ağacı;
kutsallık, bolluk, bilgelik, sağlık
anlamlarını taşımaktadır.Bilgeler de farklı şekillerde zeytine yönelik bakış açılarını belirtmiştir; * Aristotales----zeytin bilim
*Homeros----zeytinyağı ''SIVI ALTIN''
*Solon----zeytin ağacına yönelik kanunlar
*Hipokrat----şifa verici
Zeytin ticaretinin bu dönemde özel bir yeri vardır.Bunun için özel gemiler yaptırmışlardır.
*Zeytin yağı;
gençlik
ve
güç
kaynağı olarak görülmüştür.
* Eski Mısır,Yunan ve Roma' da
kozmetik
amaçlı kullanılmıştır.
* Jimnaz ve spor yapan atletler,
kasları parlatıp-yumuşatmak
için zeytin yağı kullanmışlardır.
*Hayırsever kişiler, sporculara zeytin yağı bağışında bulunmuşlardır.

Antik Yunan' da ZEYTİN & ZEYTİN YAĞI ;
* Meşale ve ev kandillerinde zeytin yağı kullanılmıştır.
* Olimpiyat kahramanları ;
- zeytin dalı taçlar,
- kutsal zeytin ağaçlarından üretilen
zeytin yağı kazanmışlardır.
Atina yurttaşı için günlük beslenmede
en değerli ögeler;
zeytin
ve
zeytin yağı
dır.
Zeytin yağı kullanımı( yıllık 55,5 L);
* beslenme (20 L),
* kişisel bakım (30 L),
* sağlık amaçlı ilaç üretimi(0.5 L) ,
* dini ayin (2 L),
* aydınlanma (3 L) amaçlı olmuştur.
Zeytin Dalı
neden
BARIŞ
sembolüdür?
* İklim, dönemin fiziksel şartları ve tarımsal yetersizlikler nedeniyle mutfakta
sadelik ve yalınlık
ön plandadır. Sadelik ve yalınlık bir
erdem
olarak görülmüştür.
*Beslenme alışkanlıkları Akdeniz mutfağının 3 ögesi
buğday, zeytin yağı, şarap
tan oluşur.
*Genelde sabah-öğle-akşam olmak üzere 3 öğünden oluşur. Akşam en önemlisidir.
Kahvaltıda şarap ve arpa ekmeği( zeytin-incir) yer almaktadır.







*Genelde masada oturarak yemek yemektedirler. Günlük hayatta
yüksek
, ziyafetlerde
alçak
masa kullanılmaktadır.Masa ayakları aslan ayakları şeklinde yapılmıştır.
*Yemek ekmek arası şeklinde kalın bir ekmeğe, tabağa koyar gibi sunulmaktadır.
*Çatal yoktur, bıçak sadece et kesmek için ,kaşık sıvı gıdalar için kullanılmıştır.
Gılgamış Destanı'nda 3 büyük semavi dinin kutsal kitaplarına değin antik ve kutsal metinlerde yer alan ''Büyük Tufan''da rivayete göre;
Nuh Peygamber tufan biraz durulunca geminin güvertesinden bir beyaz güvercin uçurur.Bu beyaz güvercin bir müddet sonra ağzında bir zeytin dalıyla döner.
Böylece Nuh Peygamber, tufanın bittiğini ve suların çekildiğini anlar.Bu nedenle ağzında zeytin dalıyla beyaz güvercin, çağlar boyu barışı temsil eder.
Diğer olay Hz.Adem ile ilgilidir;
Adem ölümüden önce Tanrı'dan merhamet dilemiş ve bunun için oğlu Şit'i görevlendirmiştir.
Şit cennet bahçesindeki iyilik ve kötülük ağacından 3 tohum alıp,babasının ağzına koyar.Babası gömülünce, tohumlar yeşermiş ve bu tohumlardan zeytin, sedir ve servi ağaçları büyümüştür.
Bu 3 ağacın
kutsal ve

kalıcı barışla
ilgisine delalet
sayılmıştır.
Antik Yunan & Şarap ;
Antik Yunan'da bağcılık ve şarap özel bir yere sahiptir.
Bağcılık, Yunan dünyasına Doğu'dan( Fenike, Filistin, Mısır,Anadolu'dan) giren önemli bir uğraştır.

Efsaneye göre; şarap tanrısı Dionysos beraberinde mucizevi armağan şarabı getirmiştir.

Antik dönem şairlerine göre, tanrılar insanlara
3 kadeh
içmeyi öğütlemişlerdir ;
1. kadeh---sağlık,
2.kadeh---aşk ve zevk,
3.kadeh---uyku için içilmiştir.
Fazla içmek
; şiddete, curcunaya, sahoş cümbüşüne, gözlerin morarmasına ,huysuzluğa yol açar.Bu nedenle onaylanan bir davranış değildir.
Çeşitli katkı maddeleri eklenerek yapılan şarap türleri de vardır;
*
deniz suyu
*
bal
*
nar
*
reçine
*
mermer tozu
*
karabiber
,
anason
,
tarçın
,
kakule
gibi baharatlar

Amaç ;
-düşük kaliteli şaraba hoş koku kazandırmak,
-dayanıklılığı arttırmak,
-berraklaştırmaktır.
Symposion ( Sempozyum );
Antik Yunan'da şarap denince ilk akla gelen şey
symposion
'dur.
Günümüzde bir araya gelerek ortak bilgiyi paylaşmak analamına gelen bilimsel sempozyumun isim babasıdır.

* Antik Yunan'da---içme , anlamında kullanılmıştır.
* Arkaik Dönem'de---toplumsal ayrıcalık, bedensel hazları doyurmak iken;
klasik akıl yürütme-tartışma şölenine dönüşmüştür.
* Symposion sadece erkekler adına düzenlenir,kadınlar çağrılmaz.
* Ancak, erkeklerin hoş vakit geçirmesi için HETAİRA' lar olurdu.Hetaira, müzik çalar,dans eder ve akrobatik hareketler ederdi.
* M.Ö 5.yy da şölen için özel mekanlar yapılmıştır.
Kottabos;
semposionlarda sıklıkla oynanan bir oyundur.
Antik Yunan'da Baharat & Soslar ;
* Silphium; hem baharat hem de şifa amaçlı kullanılmış bir bitkidir.Roma devlet hazinesinde altın ve gümüşlerle
birlikte saklanmıştır.
Tıpta doğum kontrolünde kullanılmıştır. M.Ö 2.yy da jinekolog Soranus, gebeliği önlemek için önermiştir.
*Garum (Liquamen) ; Balık eti,iç organları ve kanıyla bir bütün olarak tuzla karıştırılır.3 ay fermantasyona bırakılır. Oluşan sıvı süzülüp şişelenir.Yemeklerde bol miktarda kullanılır.
Garum tedavi amaçlı da kullanılmıştır;
-iştahsızlık, hazımsızlık,
-baş ağrısı,
-aşırı alkol tüketiminin etkisini azaltmak,
-harici yanık
-böcek ısırığı.
Antik Yunan'da Hayvansal Gıdalar;
BAL;
bu dönemde şeker bilinmediği için en önemli tatlandırıcı bal'dır.
Önceleri kek, şekerleme ve çöreklerde; sonraları ise sos ve yemeklerde bal kullanılmıştır.

Bazı besin maddelerinin konserve edilmesinde de bal kullanılmıştır
.Bal içine yatırılan besinler uzun süre saklanmıştır.
Arı ve bal önemli olduğundan sikke üzerinde arı resmine yer verilmiştir.
Peynir; birçok çeşit vardır ancak içerik bilinmemektedir. Genellikle koyun ve keçi sütü tercih edilmiştir.Peynir yapımı için yaz mevimi tercih edilmiştir.
SÜT; içmek için değil,daha çok peynir,krema, sos ve yemek yapımı için kullanılmıştır.
YUMURTA; çok sık tüketilmiştir.
Antik Yunan'da Et Tüketimi;
Et genellikle soylu kesimin yiyeceğidir.
*Başlıca kesim hayvanları
sığır,

koyun
,
keçi
ve
domuz
dur.
*Ayrıca; yanan et parçaları üzerine şarap dökülerek
sıvı sunusu
ypılmıştır.
* Taze et yoksa ;
domuz jambonu-sucuğu, süt, peynir, yumurta
ve
balık
başlıca protein kaynağı olarak tüketilmiştir.

Balık taze veya kurutma yöntemleriyle
konserve olarak tüketilmiştir.
****Balık konserveciliği, bu dönemde
endüstrileşmiştir.
Antik Yunan'da
Tahıllar, Sebze & Meyveler ;
* Bu dönemde buğday, '
'bereket'
' sembolüdür ve önemli bir yere sahiptir.
* Arpa unundan yapılan ve bir tür yufka ekmeği olan
''MAZA''
ön planda olan bir ekmek çeşididir.
* Ekmek önceleri arpadan yapılmış, zamanla buğday onun yerini almıştır.
* Sebzeler
çiğ / haşlanarak
yenilmiştir.
* Baklagillerden
lapa kıvamlı
yemekler yapılmıştır.
*En sevilen meyveler; -
incir
,
-
üzüm
,
-
elma
'dır.
OLİMPİYATLAR ;
Antik Yunan Dönemi için,
olimpiyatlar hayatın önemli bir
parçasıdır.
Festival ve olimpiyatlar aynı dönemde
düzenlenmiştir.
5 gün süren festivalde; 3 gün spor,
2 gün dinsel görevler
yapılmıştır. Son gün, tüm olimpiyat yarışmacıarıyla ziyafet verilmiştir.
Zeus adına kurban edilmiş 100 öküz eti ziyafette yer almıştır.
Olimpiyat Oyunları;
*
boks
, güreş,
kariot yarışları
, pek çok dövüş ve koşu yarışları,
uzun atlama
, disk fırlatma,
cirit atma
OLİMPİYATLAR ;
*Olimpiyatlardaki atletler, genellikle çıplak olarak yarışmaya katılmıştır.
*
NEDENİ;
olimpiyatın amacının insan vücudunun başarısını ve gücünü göstermektir.
* Olimpiyatlara kadınların katılması yasaktır.
* Olipiyata katılan sporcular zeyti yağı ile yağlanmıştır.
* Yarışmadan önce olimpiyata
katılan tüm sporcuların, ZEUS
heykeli önünde ;
---10 ay eğitim gördüğüne ve
---hile yapmayacağına dair
ant içmesi gerekmektedir.

Gymnasiumu ;
* Helenistik Dönemde sanat ve mimaride dinin etkisinin azalması sonucu, halk yararına yapılan kamu yapıları ön plana çıkar.
Böylece gymnassium, tiyatro, agora,stoa vb. yapılar önem kazanır ve şehir merkezlerinde yer alır.

GYMNASIUM; halkın soyunarak beden eğitimi yaptığı yer anlamına gelir.Helen kültüründe beden eğitimi büyük rol oynamıştır.
GYMNASIUM, geniş spor tesisi niteliğindedir.
Önce---iyi asker yetiştirmek için,
Sonra---fiziksel eğitimle fiziksel ve ruhsal uyum için kullanılmıştır.
KAYNAKLAR ;
* https://tr.wikipedia.org/wiki/Antik_Olimpiyat_Oyunları
Erişim tarihi:26 Ekim 2015
*https://tr.wikipedia.org/wiki/Antik_Yunanistan'da_Mutfak_Kültürü
Erişim tarihi:26 Ekim 2015
*http://veteriner.istanbul.edu.tr>2015/04
[PDF] 03-Gıda ve Beslenme Kültürü_Antik_Çağ'da_Mutfak_Kültürü
Erişim tarihi: 29 Ekim 2015
*http://acikerisim.selcuk.edu.tr>xmluı>handle
[PDF] Antik Dönemde Gymnasiumun Önemi ve Pergamon Gymnasiumu
Erişim tarihi: 29 Ekim 2015
*Kutluay M. T. Antik Çağda Beslenme, Beslenme Antropolojisi, Hatipoğlu Yayınevi, Ankara, 2012.
*I.Deıghton H. Eski Atina Yaşantısında Bir Gün ( H.Kökten Ersoy, Çev. ), Homer Kitapevi, İstanbul,2000.
*Dalby A, Grainger S. Antik Çağ Yemekleri ve Yemek Kültürü ( B. Avunç, Çev.), Homer Kitapevi, İstanbul, 2001.
* DERS M.Ö 756 Antik Eski Yunan Uygarlığı Grek Arkaik Dönem İskender
Girit Olimpos / Youtube.com
Erişim tarihi: 26 Ekim 2015


BAKIŞ AÇISINI :
ETNOSENTRİZM
DEN ,
KÜLTÜREL RELATİVİZM
E
ÇEVİRELİM...
Full transcript