Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

NÜFUSUN GELİŞİMİ, DAĞILIŞI ve NİTELİKLERİ

No description
by

Fatih GÜLAY

on 24 November 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of NÜFUSUN GELİŞİMİ, DAĞILIŞI ve NİTELİKLERİ

NÜFUSUN GELİŞİMİ, DAĞILIŞI ve NİTELİKLERİ
NÜFUS ve NÜFUS SAYIMLARI
DÜNYA NÜFUSUNUN TARİHSEL ARTIŞI VE GELİŞİMİ
DÜNYA NÜFUSU NE KADAR ARTACAK?
NÜFUS ARTIŞININ SONUÇLARI
DÜNYA'DA NÜFUSUN ALANSAL DAĞILIŞI
-
Nüfus;
sınırları belirlenmiş bir alanda, belirli bir tarihte bulunan toplam insan sayısıdır.
-Belirli bir alanda yaşayan insanların
sayısı
ve
nitelikleri

zamanla değişim gösterir
.
-Nüfus,
nüfus sayımları
ile tespit edilir.
-Ancak nüfusun tespiti için sayımların dışında da çeşitli kaynaklar kullanılabilmektedir.
-Örneğin;
doğum-ölüm kayıtları
,
göç kayıtları
,
banka ve sigorta kayıtları
ve
dönemsel olarak yapılan bilimsel araştırmalar
bunlardan bazılarıdır.
Nüfus Sayımları
-Bir
ülkenin tümünde
veya
sınırları belirlenmiş bir bölgede
yaşayan tüm insanlarla ilgili
sayısal
,
ekonomik
ve
toplumsal
verilerin
toplanma, değerlendirilme
ve
analiz edilme süreci
ne nüfus sayımı denir.
*Yani nüfus sayımı sadece kişi sayısını tespit etmek amacıyla yapılmamaktadır
.
I. Modern Öncesi Sayımlar
-Bu dönem özellikle
sanayi devriminden önceki (18. yy)
tarihsel süreci kapsar.
-Sanayi devriminden önce nüfus sayımları;
Asker sayısının tespiti
Vergi yükümlüsü sayısının tespiti amacıyla yapılmıştır.
Bu sayımlarda yalnızca erkek nüfus dikkate alınmıştır.
-Tarihte ilk sayımların MÖ 4000 yıllarında
Çin
'de yapıldığı düşünülmektedir.
-
Mezopotamya
uygarlıklarından
Babiller
in ve diğer bazı uygarlıkların sayımlar yaptığı bilinmektedir.
-Sonraki dönemlerde
Romalılar
MÖ 435'den itibaren her beş yılda bir erkek nüfusu tespit etmiştir.
Babil
Roma
Çin
II. Modern Dönemde Sayımlar
-
Sanayi devrimi
ile birlikte
nüfus büyük bir hızla artmaya başlamıştır.
-Bu dönemde
teknoloji
büyük bir hızla
gelişirken
, diğer taraftan
insanların ihtiyaç ve yönelimleri
de büyük
değişime uğramıştır.

-Bu değişime cevap aramak ve özellikle de devletler, toplumları daha iyi şekilde geleceğe hazırlamak amacıyla yapmış olduğu
modern nüfus sayımları
ortaya çıkmıştır.
-Modern nüfus sayımları farklı yöntemler ve amaçlara hizmet edecek şekilde yapılmaktadır.
-Modern sayımlarının başlıca amaçları şunlardır:
-
Idari bakımdan;
her birimin nüfusuna göre,
kamu yatırım ve hizmetlerinden pay ayrılması
,
emeklilik ve sosyal hizmetlerin düzenlenebilmesi
için insan sayısı bilinmelidir.
-
Siyasi bakımdan;
seçimlerin sağlıklı temelde yapılabilmesi, kaç kişinin temsilcilerini seçeceğinin tespiti nüfus sayımları ile mümkün olur.
-
Askeri bakımdan;
askerlik çağındaki insan sayısının bilinmesi olası savaş durumunda insan kaynaklarının etkin biçimde değerlendirimesi sayımlarla mümkün olur.
Sosyo-ekonomik açıdan;
► Yaş
► Cinsiyet
► Kır/Kent dağılımı
► Eğitim düzeyi
► Nüfusun iş kollarına dağılımı (sektörlere)
► Nüfusun hareketleri (göçler)
► Kişi başına düşen gelir gibi önemli bilgilerin tespiti sağlanmaktadır.
Günümüzde Nüfus Sayım Yöntemleri
-Modern dönemde sayımlar iki yöntemle gerçekleştirilmektedir.
-Bunlardan
"de jure"
sayım sisteminde insanlar bulundukları adrese dayalı olarak, geniş bir zamanda sayılmaktadır.
-Diğer yöntem
"de facto"
da ise belirli bir günde ülkede genel bir sayım yapılır.
-Dünya'da modern dönemde
ilk sayımlar

Ingiliz ve Fransızların sömürgelerinde
yaptıkları sayımlardır.
-Bu amaçla
Kanada'da

1665
,
Izlanda'da

1703
yıllarında sayımlaryapılmıştır.
-
ilk bilimsel periyodik sayımlar
ise
isveç'te
1748
ve
Danimarka'da

1769
yıllarında gerçekleştirilmiştir.
-Bu bakımdan
bilimsel sayımların anavatanı

iskandinavya
yarımadasıdır.
-
Nüfus artışı;

doğum miktarının, ölüm miktarından fazla olması
anlamına gelir.
-insanlık tarihinin her döneminde nüfus az veya çok bir artış göstermiştir.
-Nüfusun çok büyük bir hızla kısa sürede göstermiş olduğu artışa,
nüfus patlaması
adı verilir.
-Dünya'da nüfus patlamalarını
üç ana evre
ye ayırmak mümkündür.
DÜNYA'DA NÜFUS PATLAMALARI
Paleolitik Dönem
Neolitik Dönem
Sanayi Devrimi
-Bu dönemin başlangıcı günümüzden
2 milyon yıl önce
sine uzanır.
-Paleolitik dönemin başında insanın
araç yapma becerisi kazanması,

beslenme
ve
korunma
kültürünü büyük değişime uğratmış bu sayede nüfus önemli ölçüde artmıştır.
-Bu evrede Dünya nüfusu
bir kaç milyon kişi
iken ortalama yaşam süresi ise
20-25
yıldır
-Insanoğlunun günümüzden yaklaşik 10.000 yıl önce
yerleşik yaşama geçmesi
ve
tarımsal faaliyetlerin başlaması
nüfus üzerinde büyük etkide bulunmuştur.
-Sulu tarımın başlaması ve
ilk kent devletleri
nin kurulmasıyla nüfus bu merkezlere toplanmaya başlamıştır.
-Bu dönemde ortalama yaşam süresi
30 yıl
dır.
-Doğum ve ölüm oranları çok yüksektir.
-Buna rağmen yaşanan büyük artış sonucunda MS 1 yılında Dünya nüfusu
200 milyon
a ulaşmıştır.
-Neolitik dönemden sanayi devrimine kadar nüfusta büyük dalgalanmalar görülür.
-Bu dalgalanmalarda
salgın hastalıklar, savaşlar
ve
kıtlık etkili
olmuştur.
-
1650
'li yıllara gelindiğinde Dünya nüfusu yaklaşık
600 milyon
civarındadır.
-Ancak sanayi devriminin başlamasıyla birlikte bu rakam
1804'de

1 milyar
a,
200 yıl içinde

6 milyar
a ulaşmıştır.
-Nüfusta yaşanan en büyük artış dönemi
Sanayi devrimi sonrası
dır.
-Artışın bu kadar yüksek olmasında
tıpta yaşanan gelişmeler
,
ölüm oranındaki azalma
,
ortalama yaşam süresinin kademeli olarak artması

ve 70 yıla ulaşması
,
insan yaşam standardının büyük oranda gelişmesi
ile olmuştur.
-Sanayi devriminden sonra Dünya nüfusunda yaşanan anormal artış bu hızla sürdüğü takdirde
2054 yılında
toplam insan sayısının
9 milyar
kişiye ulaşması beklenmektedir.
-Buna göre her yıl Dünya nüfusuna 45 milyon kişi eklenmektedir.
-Artış miktarının büyük bölümü
gelişmemiş ülkeler
den kaynaklanmaktadır.
-Gelişmemiş ülkelerde
doğum oranlarının çok yüksek olması
, Dünya nüfusunun hızla artmasının en temel nedenidir.
-Ayrıca,
yaygınlaşan tıp hizmetleri
de ortalama yaşam süresindeki artışı hızlandırmaktadır.
-Eğer Dünya nüfusu bu hızla artmaya devam ederse
doğal kaynaklar nüfusu doyurmaya yetmeyecektir.
-Bu nedenle gelişmemiş ülkelerde doğum oranlarını azaltmak amacıyla
"doğum kontrol politikaları"
izlenmektedir.
-Örneğin
Çin'de
ailelere
yalnızca bir çocuk
yapma hakkı tanınmıştır.
-Bu sayede Çin'de nüfus artış hızı önemli ölçüde yavaşlamıştır.
-Dünya nüfusunun gelecekte
belirli bir seviyede sabitlenecegi öngörülmektedir.

-Buna göre
50-100 yıl sonra

dünya nüfusu 10-15 milyar
kişiye ulaştığında artış duracaktır.
-Nüfus ülkeler için önemli olduğu kadar,
nüfusun

aşırı
ve
düzensiz artması
da
başlı başına bir sorundur.
- Aşırı nüfus artışının başlıca sonuçları şöyle özetlenebilir;
Beslenme ve gıda yetersizliği
Gelir dağılımındaki dengesizlik
işsizlik
Düzensiz kentleşme
Aşırı kaynak tüketimi
Yanlış arazi kullanımı
Çevre kirliliği
Sağlık, eğitim ve konut yetersizliği
Ulaşım ve belediye hizmetlerinin aksaması
Kişi başına düşen gelirin azalması
Diğer taraftan nüfus artışının dolaylı yönden olumlu etkileri de vardır. Bunlar;
Kalkınma etkenlerinden birinin yeterli olması
Ucuz işgücü temininin sağlanması
Asker temininin kolaylaşmasıdır.
Nüfusun Dağılışını Etkileyen Faktörler
A) Fiziki (Doğal) Faktörler
iKLiM ve BiTKi ÖRTÜSÜ:
Nüfus dağılışı üzerinde en fazla etkili olan doğal faktördür.
Aşırı sıcak ve soğuk bölgeler
seyrek nüfuslu
,
ılıman alanlar
ise
yoğun nüfuslu
dur.
YERŞEKiLLERi:
Yer şekillerinin
engebeli ve dağlık olduğu alanlarda
iklim koşulları elverişli olsa bile
nüfus yoğunluğu azdır.
Bu durum,
yer şekillerinin insan yaşamını zorlaştırmasının bir sonucu
dur.
ENLEM ve BAKI:
Dünyanın şekli nedeniyle iklim kuşakları ortaya çıkmış,
nüfus orta (ılıman kuşak) kuşakta yoğunlaşmıştır.
Ayrıca
dağların güneşe dönük kesimleri
(bakı)
daha yoğun nüfusludur.
SU KAYNAKLARI:
Su canlı yaşamı için vazgeçilmez bir ön koşuldur. Bu nedenle
kurak alanlar

seyrek nufuslanmıştır.
Çöller buna güzel bir örnektir.
TOPRAK KOŞULLARI:

Verimli tarım topraklar
ının bulunduğu alanlar tarih boyunca
yoğun nüfuslanmış
tır.
Mezopotamya, Nil vadisi, Ganj
ve
Indus
deltaları bu duruma örnektir.
Nil Nehri
Ganj Nehri
B) Beşeri Faktörler
ULAŞIM KOŞULLARI:

Ulaşım koşullarının elverişli olduğu alanlar
her türlü mal ve hizmete kolayca erişilebildiği için
yoğun nüfusludur.
istanbul
Ankara
Eskişehir
TARiHi ETKENLER:
Savaşlar, istilalar ve ülkeler arası nüfus değişimi (mübadeleler) nüfusun dağılışını etkiler.
Bursa
Erzurum
Konya
Sivas
EKONOMiK FAKTÖRELER:
Ekonomik gelir seviyesinin yüksek oldugu
sanayi, ticaret, turizm
gibi faaliyetlerin gelişmiş oldugu alanlar
yogun nüfusludur.
Manchester
Venedik
Grönland
Dubai
istanbul
Paris
Mardin
Hamburg
istanbul
izmir
YERALTI KAYNAKLARI:
Maden yatakları
ve
bu yatakların çevresindeki sanayi tesisleri
nin bulunduğu alanlar
yoğun nüfuslanmıştır.
Zonguldak
Batman
Essen-Alm.
Mir Elmas Mad.- Sib.
EGiTiM MERKEZLERi:
Üniversite, lise gibi eğitim kurumlarının yoğun olduğu alanlarda insan sayısı fazladır.
Oxford
Dokuz Eylül
Harvard
İnsan Yaşamının Bulunmadığı Bölgeler
Kutuplar
Çöller
Dağların yüksek kesimleri
Nüfusun Seyrek Olduğu Bölgeler
Amazon Havzası
Kongo Havzası
Sibirya
Kanada-Alaska
Kanada
Alaska
Patagonya
Avustralya
Nüfusun Yoğun Olduğu Bölgeler
Güneybatı Asya (Muson Asyası)
Avrupa’nın Batı Kesimi
Londra
Paris
Amsterdam
Akdeniz Havzası
Tunus-Tunus
Kahire-Mısır
Ankara-Türkiye
Roma-italya
New York- ABD
Washington DC-ABD
Rio de Jenario-Brezilya
Amerika'nın Doğu Kıyıları
Abuja-Nijerya
Akra-Gana
Gine Körfezi Çevresi
DÜNYA NÜFUSUNUN ALANSAL DAĞILIŞI
DÜNYA NÜFUSUNUN KITALARA VE ENLEMLERE DAĞILIŞ ORANLARI
DÜNYA NÜFUSUNUN ÜLKELERE GÖRE DAĞILIMI
HAZIRLAYAN: FATİH GÜLAY
Full transcript