Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Copy of "Schizophrenia" өвчин үүний тархац

No description
by

М. Давка

on 12 October 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Copy of "Schizophrenia" өвчин үүний тархац

Төгс оюун ухаан кино "энэхүү кино нь Шизофрени өвчний байдлыг төгс харуулсан гэж судлаачид үдэг"
Дотоод шалтгаантай,шизофренитэй удамзүйн холбоотой солиорлын шинжээр илэрдэг бүлэг эмгэгийг шизофрени ба шизофрени төст эмгэгүүд гэдэг.Өөрөөр хэлбэл үүнийг солио өвчин гэнэ.

1.Шизофрени
2.Шизофренийн хэв шинжит эмгэг
3.Байнга дэмийрэх эмгэг
4.Түр зуурын ба цочмог солио
5.Нөлөөтөн дэмийрэх эмгэг
6.Шизоффектив солио гэж хувааж авч үзнэ.
Шизофрени өвчний ангилал:
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас олон оронд хийсэн судалгаагаар сэтгэц, мэдрэл, архи, мансууруулах бодист донтох өвчнөөр 450 сая хүн өвчилсөн бөгөөд үүнээс 24 сая нь шизофрени өвчтэй байсан байна. XX зууны эхний 70 жилд эдийн засгийн хөгжил сайтай 15 оронд хийсэн судалгаагаар сэтгэцийн өвчин нэмэгдэж байгаагийн дотор 1000 хүн амд оногдох байдлаар шизофрени өвчин дөрөв дахин өссөн байна
19-р зууны хоёрдугаар хагаст шизофрени өвчний сэтэц эмгэгийн үндсэн илрэлүүдийг бие даасан өвчний нэгж болгон авч үзэж байжээ.
Үүнд:
Францын сэтгэцийн эмч Б.Морель /1857/онд залуусын тэнэгрэл,
Германы сэтгэцийн эмч К.Кальбаум/1879/онд кататони,
Түүний шавь Е.Геккер /1871/онд гебефрени
Францын сэтгэцийн эмч В.Манъян/1888/ онд хий үзэгдэлт-дэмийрлийн солиорлыг тус тус тодорхойлон бичжээ.

Шизофрени өвчний судалсан түүх
"Schizophrenia" өвчин дэлхий дахинд
Чихэнд дуу хоолой сонсогддог тухай өгүүлж мэднэ
Өөрийнхөө ер бусын итгэл үнэмшилийнхээ тухай илэрхийлэн ярина.
Биеийн ер бусын зовиур шаналгааны тухай өгүүлж магадгүй.Жишээ нь : Арьс буюу аль нэг дотор эрхтэн дотроо ямар нэг юм,тухайлбал хүн буюу амьтан орогнож байгаа тухай илэрхийлэн ярина.
Солиорлын эсрэг эм хэрэглэж байгаатай холбоотой үүссэн шаналгаанууд байж болно.
Ажил буюу сургуультай холбоотой тулгамдсан асуудалтай байж болно.Гэр бүлийнхнээс нь дараахь гомдлыг мэдүүлж олно.Үүнд:Эрүүл ахуйн дэглэм сахихаа больсон тухай үл ойлгогдох буюу хачин байдлаар биеэ авч явдаг болсон тухай хүмүүсээс зайлсхийх буюу ганцаараа байхыг эрхэмлэдэг болсон тухай танилцуулж магадгүй.
Шизофрени өвчний зовиур шаналгаа
Дэлхийн хүн амын 1.5 нь солио өвчнөөр өвчилсөн байна.
Шизофрени нь одоо хүртэл хамгийн оньсого мэт тайлагдашгүй өвчнүүдийн нэг хэвээр байгаа билээ.Уг нэр нь томъёо нь >>ШИЗО>>-Бутлах <<ФРЕН>>-Ухаан санаа гэсэн грек үгнээс гаралтай.
Энэхүү өвчнөөр дэлхийд нийт хүн амын 1.5% нв өвчилсөн байдаг.Хүйсийн ялгаа байхгүй.
Шизофрени нь гол төлөв 15-25 насы хооронд эхэлдэг.Уг өвчнөөр өвчлөх эрсэл нь өвчтэй төрөл төрөгсөд болон тэдний дундахь өвчлөлийн тоо хэмжээтэй шууд хобоотой байдаг.Жишээ нь Шизофренигаар өвчлөх эрсдэл нийт хүн амд 1-1.5 байдаг.Шизофрени өвчтэй хүний ах,дүү болон үр хүүхдэд нь өвчлөх эрсдэл хэд дахин өндөр байдаг.
Шизофрени өвчин дэлхийн нийтэд
Эрүүл хүн солио өвчтэй хүн 2ын тархины бүтэц
Babigian Н., Turns D., Caplan J., Benjamin Sadock J. нарын эрдэмтэд шизофрени өвчний тархалт 1000 хүн амд 1.9-10, харин Dohrenwend B.S (1979) Азийн орнуудад 1.8-3.8 гэж тогтоожээ .
Зарим эрдэмтэд шизофренийн тархалтын тоог бүрэн бус мэдээлэл гэж үздэг байна. Учир нь шизофренитэй өвчтөний 10-30 хувь нь илэрдэггүй (Либерман М.Н) гэж үздэг бол зарим судлаачид 1 ил тохиолдлын цаана нууц тохиолдол байдаг гэж үздэг ажээ.

Дэлхий нийтэд хэрхэн тархсан бэ
332-р дамжаа дэд түрүүч Б.Соронзонбаатар
Хүн хүрээлэн байгаа бодит үзэгдэл юмсыг зөв тусгах хийгээд танин мэдэх чадвараа алдаж,тэдгээрийг гаж буруугаар,хий хоосноор,хувирч өөрчлөгдсөнөөр тусгаж, тэдгээрийн хоорондын харилцаа холбоог саланги,тасархай байдлаар хүлээн авч ,тэдгээрийн тухай буруу ойлгож , улмаар өөрийн үйлдлийн зөв бурууг цэгнэх буюу өөрийн биеийг нийгмийн шаардлаганд тохируулан авч явах чадвараа алдахыг
Солио
гэнэ.
Германы сэтгэцийн эмч Э.Крепелин 1898 онд залуусын тэнэгрэл нэрийн дор залуу насанд эхэлж,удалгүй ухаан сулралд хүргэдэг бүлэг өвчнийг нэгтгэн авч үзсэнээр Шизофренийг биеэ даасан өвчин гэж үнэлэх болсон түүх эхэлдэг.Тэрээр залуусын тэнэгрэл хэмээх өвчинд өмнө нь биеэ даасан өвчний нэгжээр тооцогдож байсан Кататони,Гебефрени,Хий үзэгдэлт-дэмийрэл болон хожим нь сэтгэцийн эмгэг судлалын ном сурах бичгүүдэд шизофренид хамааруулан авч үзсэн байдаг байна.
Дэлхийн хэмжээнд 2005 онд бүртгэгдсэн нийт өвчлөлийн 10 хувийг сэтгэц, зан үйлийн эмгэг эзэлж байсан бол энэ нь 2020 онд 15 хувь болж нэмэгдэх магадлалтай гэж ДЭМБ-аас тооцоолжээ. Мөн тус байгууллагын судалгаагаар манай улсад 628.000 хүн буюу нийт хүн амын 23.3% нь сэтгэцийн эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудалтай, сэтгэцийн эмгэгтэй гэсэн тоо гарчээ. Хөдөлмөрийн чадвараа алдсан нийт хүмүүсийн дотор сэтгэцийн эмгэгтэй хүмүүс 15%-ийг эзэлдэг бөгөөд 2008 оны байдлаар Монгол Улсад сэтгэц, зан үйлийн эмгэгтэй 22 мянга гаруй хүн сэтгэцийн эмчийн идэвхтэй хяналтад эмчлүүлдэг байна.

Монгол улсад Шизофрени
Монгол улсын иргэдийн Шизофрени өвчний талаархи судалгааг ЭМШУИС-ийн Сэтгэцийн эрүүл мэндийн тэнхимийн багш, АУ-ны доктор Зууннастын Хишигсүрэнгийн судалгааг авч үзье
Судалгааны ажлын үр дүнд шизофренийн үндсэн хэлбэрүүдээс хий үзэгдэл дэмийрлийн шизофрени нь нийт тохиолдлын 59.2% буюу хамгийн их хувийг харин энгийн шизофрени нь хамгийн цөөн буюу 8.3%-г эзэлж байна.

Мөн судалгаанд хамрагдсан өвчтөнүүдийн өвчин эхлэн илэрсэн дундаж насыг эмнэлзүйн хэлбэр тус бүрээр нь судлан үзэхэд хүүхдэрхэх шизофрени 15.6±0.68 буюу бусад хэлбэрүүдээс эрт эхэлж, кататоник шизофрени 20.5±0.88, хий үзэгдэл дэмийрлийн шизофрени 23.5±0.8, энгийн шизофрени 24.7±3.48 буюу бусад хэлбэрүүдээс хожуу эхэлж, нийт дундаж нас нь 21.7±0.64 байжээ.

Улаанбаатар хот дахь энэ төрлийн өвчтэй иргэдийг авч үзье
Судалгааг Улаанбаатар хотын Сэтгэцийн эмгэг наркологийн төвийн идэвхитэй хяналтанд байгаа шизофрени
өвчинтэй 854 өвчтөний картанд хийв. Өвчний олон улсын 10-р ангилалын оношлолтын хэмжүүрээр судлан үзэхэд судалгаанд хамрагдсан нийт 854 өвчтөний 543 нь буюу 63.6% нь шизофрени өвчинтэй, 152 буюу 17.8% нь шизофренийн хүрээний эмгэгтэй, 159 нь буюу 18.6% нь сэтгэцийн болон зан үйлийн бусад хүрээний эмгэгтэй байв.

ЭМШИУС-ын сэтгэц эмгэг мансуурлын төвийн судлаач Хишигсүрэн, Т.Ганцэцэг, С.Бямбасүрэн
Оросын холбооны улсад Шизофрени
ОХУ-д 1000 хүн амд шизофренигээр өвчлөгсдийн хүйсний харьцаа 1:1, мөн М.Н.Жариков, Л.М.Шмаонова, Ю.И.Либерман нар 1:1 гэсэн бол С.Бямбасүрэн, О.Ганчулуун нарынхаар (1994) эрэгтэйд 51.6 хувь эмэгтэйд 48.4 хувь байгаагаас үзвэл өвчлөгсдөд хүйсний ялгаа бараг үгүй байна (22). Харин шизофрени өвчин эхэлсэн дундаж нас нь 22.6±0.5, эмэгтэйд 23.3±0.4 байв. Өөрөөр хэлбэл шизофрени өвчин эмэгтэйчүүдэд арай хожуу эхэлж байна.
Энэ үзүүлэлт нь эмэгтэйчүүд эрэгтэйчүүдээс арай хожуу өвчилдөг гэсэн судлаачдын судалгааны дүнтэй тохирч байв (11, 17, 24, 25, 29) Судалгаанд хамрагдсан 543 өвчтөнд шизофрени өвчин эхлэхэд нөлөөлсөн хүчин зүйлийг судлан үзэхэд тэдний 153 нь буюу 28.2 хувьд нь гадны ямар нэгэн хүчин зүйлсийн нөлөөтэйгөөр эхэлсэн байв.

Шизофрени ихэвчлэн эрт эхэнд эхэлсэн өвчин юм; 15-аас 25 насны хооронд байна. Эрэгтэй арай эрт эмэгтэйчүүдтэй харьцуулахад шизофрени хөгжүүлэх авах хандлагатай байдаг; Ихэнх эрэгтэй настай 16, 25 жилийн хооронд өвчтэй болсон байхад, ихэнх нь эмэгтэй хэдэн жилийн дараа шинж тэмдэг бий болгох, эмэгтэйчүүдийн тохиолдол нас 30 дараа эмэгтэйчүүдийн noticably өндөр байгаа юм. Эхлэлийн дундаж нас эрэгтэй 18, эмэгтэй 25 байна. Шизофрени эхэлсэнээс нас нь 10-аас доош насны хүмүүс, эсвэл нас, 40 жилийн хугацаанд маш ховор байдаг. Доорх зурагт сэдвийн төлөөлөх судалгааны үр дүнд эрэгтэй, эмэгтэй шизофрени чиг хандлага ерөнхийдөө "эхэлсэнээс нас" харуулж байна
The diagram below represents the differences in needs for hospitalizations, at different ages, for men and women who have schizophrenia. As shown in the diagram, schizophrenia tends to hit younger males hardest, with a much higher rate of hospitalization required between the ages of 15 and 40. (source: Hospital data from Canada).

Канад улсын сэтгэцийн эмнэлэгийн мэдээ
Шизофрени өвчитэй хүмүүс дэлхий нийтэд тоон үзүүлэлт
NiMH-ийн тоон үзүүлэлтээс :
Дэлхий нийтийн хүн амд 18 аас дээш насны Шизофрени өвчтэй хүнийг судлахад 51 сая орчим байна энэ нь дэлхийн нийт хүн амын 1.1% ийг эзэлж байна.Доорхи дурьдсан улсууд Шизофрени өвчинөөр тэргүүлж байна.
БНХАУ-д 6 сая
Энэтхэг улсад 4.3 сая
АНУ-д 2.2 сая хүн
Австрали улсад 285,000 хүн
Канадад 280,000 гаруй хүн
Их Британи-д 250,000 гаруй оношлогдсон тогтоогдсон байна.


6% орон гэргүй, эсвэл хамгаалах байранд амьдарч байна
6% нь шоронд хорих, эсвэл амьдарч байна
5%-ийн эмнэлгийн амьд% 6
10%-ийн Сувилахуйн гэрт амьдарч байна
25% нь гэр бүлийн гишүүн хамт амьдардаг
28%-ийг бие даан амьдарч байна
20% (гэх мэт бүлэг орон сууц) хяналттай орон сууц амьдардаг


Шизофренитэй хүмүүс ханааамьдардаг вэ?
Эх сурвалж http://www.schizophrenia.com/media/#intro
Дүгнэлт
21 -р зууны мэдээлэл технологи, техникийн өндөр түвшинд амьдарч буй Дэлхийн хүмүүс бид ганц олдох амьдралдаа сэтгэцийн энэхүү өвчнөөр өвчилвөл үнэхээр харамсалтай.Жил ирэх тусам Шизофрени өвчнөөр өвчлөгсөд өсөж буйг Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага үзүүлж байна.Энэ бол хувь хүний оршин нийгэм , хүрээлэл хийгээд нөгөө талаараа техник технологийн сөрөг үзэгдэл юм.Энэхүү өвчин нь одоог хүртэл нуууцлаг хэвээрээ л байна.Гагцхүү эмчилэхэд өвчтөний хувийн сэтгэлзүйн бэлтгэл,эмч нарын ур чадвар хамаарна.Дашрамд дурьдахад энэхүү өвчний улмаас олон арван хүн гэмт хэрэг үйлдээж байгаа бөгөөд хуулинд заасан ёсоор эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөгдөж буй нь манай оронд төдийлөн хэрэгжихгүй байна.Харин энэ өвчний талаар мэргэшсэн эмч,шинжэч хэрэгтэй байна.
Ном зүй,эх сурвалж
1.http://www.schizophrenia.com/szfacts.htm
2.http://www.schizophrenia.com/media/#intro
3.https://www.google.mn/search?biw=1280&bih=678&q=+%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D1%84%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B8+%D3%A9%D0%B2%D1%87%D0%B8%D0%BD&oq=+%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D1%84%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B8+%D3%A9%D0%B2%D1%87%D0%B8%D0%BD&gs_l=serp.3...10524.13966.0.14847.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0....0...1c.1.39.serp..0.0.0.OBT6W3s5ZjI
4.Сэтгэцийн эмгэг судлал ном /С.Бямбасүрэн/
6.http://www.psychlaws.org/
Анхаарал хандуулан танилцсан таньд баярлалаа
Full transcript