Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Evrimsel İktisat ve Teknoloji Yönetimi

No description
by

Sinan ISIK

on 26 October 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Evrimsel İktisat ve Teknoloji Yönetimi

Evrimsel İktisat Teorisinin Gelişimi
Charles Darwin’in 1859’da yayımlanan “Türlerin Kökeni” adlı kitabı bilim dünyasının evrim teorisi ile tanışmasını sağlamıştır. Darwin’in kitabının temelini oluşturan evrim düşüncesi, sadece biyoloji değil zaman içinde diğer bilim dallarını da etkisi altına almıştır.
Evrim
Evrim kavramı, temelde zaman içinde meydana gelen küçük ve sürekli değişimleri ifade etmek üzere kullanılmaktadır.
Ekonomi Bilimi ve Evrim
Thomas Malthus “Nüfus Üzerine İnceleme” adlı yapıtında; savaş, kıtlık ve salgın hastalıkların nüfusta hızlı büyümeyi bir ölçüde sınırladığı, ortaya çıkan sonucun tüm dünya için kaçınılmaz bir yıkım getireceği görüşündeydi.
1980’lerden sonra tekrardan keşfedilen ve farklı yaklaşımlar ile desteklenen evrimsel iktisat, neo-klasik iktisadın eksikliğini doldurmaktadır. Bu yeni yaklaşımda, teknolojik yenilik çok önemli bir değişken olmaktadır.
Geleneksel (Veblenci) Evrimsel İktisat
Veblen, Darwin’in nedensellik prensibinin önemini vurgulayarak “birikimli nedensellik” kavramını geliştirmiştir. Veblen için Darwinizim; hedefin, son terimin ve eğilimin olmadığı “nedensel birikimdir”.
Kurumsal İktisat
Veblen
Ekonomi dinamik bir süreç içerisinde değerlendirilmelidir.

Veblen’e göre evrim düşüncesi, kapitalist ekonomide teknolojik gelişme sürecini açıklayabilecek en önemli düşünce biçimidir.
EVRİMSEL İKTİSAT VE TEKNOLOJİ YÖNETİMİ
Schumpeter ve Evrim Yaklaşımı
1. Kapitalizmi çözümlerken çıkış noktasının denge değil, değişim olması.
2. Sosyal kurumların doğduğu, geliştiği ve yok olduğu tarihsel zamana dayanması,
3. Rasyonel kararlara bağlı olarak en çoklaştırma faaliyetleri peşinde koşan iktisadi ajana karşı duyulan şüphe.

1. Yeni tüketim maddeleri: Ürün inovasyonu olarak nitelendirilen yeni ürünlerin geliştirilmesi.
2. Yeni üretim metotları: Süreç inovasyonu olarak nitelendirilen üretimde yeni tekniklerin kullanılması.
3. Yeni pazarlar: Yeni pazarların veya yeni pazarlama olanaklarının geliştirilmesi.
4. Yeni hammadde kaynakları: Yeni kaynakların kullanıma girmesi.
5. Yeni endüstriyel örgütlenmeler: Örgütsel inovasyon olarak nitelendirilen iş yapma biçimindeki değişmeler.

Schumpeter kapitalist ekonomiyi bitmek bilmeyen bir “yaratıcı yıkım” süreci olarak tanımlar. Kapitalist sistemdeki her firma yeni bir tasarım, maliyet azaltıcı çaba, yeni bir ürün, yeni girdilerin bulunması, yeni üretim yöntemlerinin geliştirilmesi yollarıyla piyasa payını artırmaya ve hakim konuma geçmeye çalışır. Ancak her yaratıcılık kendinden önceki tekelci gücü de yıkmaktadır.
Evrimci Ekonomik Değişme Teorisi (Nelson ve Winter Modeli)
1. Darwinci biyolojide gene karşılık gelen rutin,
2. Darwinci biyolojide mutasyona karşılık gelen arama,
3. Darwinci biyolojide doğal seçilime karşılık gelen piyasa süreci

Sınırlı rasyonalite, belirsizliğe ve firmaya özgü bilgi kullanım tarzı olarak ifade edilebilecek rutinlere vurgu, teknolojinin örtük ve zor transfer edilebilme özelliğini daha anlaşılır kılmaktadır. Bu nedenden dolayı teknoloji tüm firmalar ya da ülkeler için kolayca ulaşılabilen bir faktör olmaktan çıkarak, üretilmesi için çaba ve kurumsal altyapı gereken, rekabetçilikten beslenen, sahip olunmasına bağlı olarak rekabetçi üstünlükler kazandıran bir faktör haline gelecektir.
Neo-Schumpeterci Teknoekonomik Paradigma Yaklaşımı
Teknolojik sistemlerdeki inovasyonlardan kaynaklanan bazı değişimler, yarattıkları sonuçlar bakımından o denli uzun erimlidirler ki, bunların, bütün ekonominin işleyişi üzerinde büyük etkileri olur. Bu değişimler Schumpeter’in “ekonomik gelişmede uzun çevrimler” kuramının ana eksenini oluşturan “yaratıcı yıkım fırtınaları” olarak adlandırdığı olguyu oluşturur. Bu yaratıcı yıkım fırtınalarının arksında yatan güç ise inovasyonlardır.
1. Artımsal İnovasyonlar
2. Radikal İnovasyonlar
3. Teknolojik Sistem Değişmeleri
4. Teknoekonomik Paradigma Değişmeleri
Yeni Evrimsel İktisat
Bu yaklaşımın ortaya koyduğu ekonomik yapılar; karmaşıklık, açıklık ve kendiliğindenlik (self-organization) özellikleri gösterirler. Bu gibi ekonomik sistemler hem içsel hem de uyarlanabilen (adaptive) kapasitelere sahiptir.
Yeni evrimsel iktisat yaklaşım, biyolojik sistemlerden daha karmaşık olan ekonomik sistemlerin evrimini açıklamada daha aydınlatıcı bir role sahiptir. Bütün bunlara ek olarak; karmaşıklık içeren yeni evrimsel yaklaşım, organizmanın (ya da sistemin) bir bütün olduğu, parçalar arasındaki farklılıkların ve etkileşimin sistemin işleyişini değiştirebilecek ya da bozabilecek etkilerde bulunduğu dinamik bir anlayışı gerektirmektedir.
Teknolojik Gelişmenin Doğası
Teknoloji kelimesi etimolojik olarak eski Yunancada inşa etmek, örmek, yapmak, zanaat anlamına gelen “tekhne” sözcüğünden gelmektedir. Tekhne sözcüğü yine eski Yunancada bilgi anlamına gelen “logos” sözcüğü ile birleşerek sanayi devrimi sonrası dünyada her alanda başat konumda gelen teknoloji kavramı ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda teknoloji üretim bilgisi olarak tanımlanabilir.
Neoklasik İktisadın Teknolojik Gelişme Yaklaşımı
Yerleşik iktisat firma ve teknolojiyle ilgili kuramını tam rekabet koşulları altında her firmanın aynı teknolojik donanıma sahip olduğu ve kar ençoklama amacı ile kalıcı bir dengeye ulaşacağı varsayımları üzerine kurmuştur.
Evrimsel İktisadın Teknolojik Gelişme Yaklaşımı
1. Yenilik süreci, teknoloji geliştirme yatırımları büyük ölçüde belirsizlik içerirler. Bu nedenle karar alıcılar tam bilgiye dayalı, ençoklaştırmacı rasyonel kararlar alamazlar. Önceki deneyimlere göre karar alma, örtük bilgi paylaşımları yeniliğin ortaya çıkışında belirleyici olmaktadır.
2. Karar alıcı iktisadi ajanlar birbirinden farklıdır.
3. Öğrenme süreçlerin gerçekleştiği, teknolojik yeniliklerin doğduğu zaman boyutu gerçek ilişkilerin yaşandığı tarihsel zamandır. Gerçek tarihsel zaman içerisinde gerçekleşen tersinemez ilişkiler yola bağımlı (path dependency) süreçler biçiminde tezahür eder.

Yerelleşmiş Teknolojik Değişme, Öğrenme Süreçleri
Yerelleşmiş teknolojik değişme yaklaşımı, neoklasik iktisadın temel varsayımının aksine piyasa ajanlarının sahip olduğu bilgi tam değildir. Bu yaklaşıma göre teknolojinin üretilmesi, öğrenilmesi, kullanılması çaba gerektiren maliyet unsuru olan ve firmalar arasında eşitsiz olarak dağılmış bir yetenektir.
Yol Bağımlılığı ve Teknolojik Gelişme
Yol bağımlılığı; optimal ve etkin olmayan teknolojilerin endüstrilerde egemen olması, artan getirilere bağlı olarak giderek standart hale gelerek zamanla bu etkisini ağyapı dışsallıklarına bağlı olarak genişletmesi ve nihai olarak kalıcı hale gelmesi ile ortaya çıkmaktadır.
QWERTY Klavye
Q klavyenin gelişimi 1867 yılında Christoper Latham Sholoes’in daktilonun patentini almasıyla başlamıştır. Bu ilk daktilolarda hızlı yazıma bağlı olarak sıkışma problemi ortaya çıkınca klavye düzeni yazma işlemini yavaşlatacak tarzda yeniden tasarlanmıştır. Bu yeni tasarım Q klavye kullanımı giderek yaygınlaşmış, ağyapı dışsallıkları ve artan getirilere bağlı olarak Q klavye kullanıcısı arttıkça hızlı yazımı engellemek için tasarlanan bu düzenek sıkışma problemi ortadan çıkınca bile endüstride egemenliğini sürdürmüş ve klavye standardı başlangıçtaki bu rassal tarihsel olaya bağlı olarak şekillenmiş, yola bağlı bir evrim geçirmiştir.
Teknolojik gelişmenin gerçek dünyasını ortaya koyan, teknolojik gelişmeyi mikro, mezo ve makro düzeyde açıklayan teorik yaklaşım evrimsel iktisat geleneği içinde oluşturulmuştur. Evrimsel iktisat teorisinin kendi içinde yaşayacağı gelişmelere bağlı olarak giderek kara kutu olma özelliğini kaybeden teknolojik gelişim olgusu daha açık bir şekilde açıklanabilecektir.
SONUÇ
teşekkürler
Full transcript