Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Байр зvйн зургийн хуваалга ба нэрэлбэр

No description

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Байр зvйн зургийн хуваалга ба нэрэлбэр

Байр зvйн зургийн хуваалга ба нэрэлбэр
Байр зүйн зураг бүрийн дээд ба доод талууд нь газар зүйн зэргэд, баруун ба зүүн талууд нь голдочоор тус тус хязгаарлагдсан трапец хэлбэрийн хүрээтэй байдаг. Тусгай хуудсан дээр хийгдсэн зургийн тийм хуваарыг
хуваалга
гэж нэрлэнэ.


Байр зургийн хуваалга
Дэлхийн бөмбөрцөг дээр байгаа зүйлийг зурагт буулгахад маш олон тооны хуудас зургаас бүрдэнэ. Үүнээс өөрийн шаардлагат районы зургийг богино хугацаанд олж авахын тулд зургийн хуудас тус бүрийг тусгай тогтоогдсон тоо ба үсгээр тэмдэглэж нэрлэнэ. Үүнийг зургийн
нэрэлбэр
гэнэ.
Байр зүйн зургийн нэрэлбэр
Нэрэлбэр (номенклатур)
Янз бүрийн масштабтай зургийн уртраг өргөрөгийн хэмжээс
Байр зүйн зургийн нэрэлбэр гэдэг нь
Зургийн хуудас бүрийг тэмдэглэж, дугаарлах систем юм.
а. Байр зүйн үургийн хуудас бүр нь зургийн хүрээгээр хязгаарлагдана.
б. Байр зүйн зургийн хуудас бүрийн хүрээний талууд
* параллель (зэргэд)
* Меридиан (голдогч) гэж нэрлэнэ.
Дэлхийн бөмбөрцөгийн гадаргуугийн зураг нь:

Маш олон тооны хуудас зургаас бүрдэнэ. Эдгээрээс өөртөө хэрэгцээтэй зургийг сонгож хэрэглэхийн тулд зургийн хуудас бүрийг тусгай тогтоосон систем бүхий тоо ба үсгээр тэмдэглэж нэрлэнэ
Янз бүрийн хэмжээтэй зургийн үндсэн зураг нь:

1 : 1 000 000 (нэг саяны)- ны масштабтай зураг болсон байдаг. Дээр авч үзсэнээс 6 градусын уртрагтай, 4 градусын өргөрөгтэй трапец хэлбэртэй нэг хуудас зургийг 1 : 1 000 000 – ны хэмжээстэй зургийн талбай гэж авч үзнэ.


Янз бүрийн масштабтай зургийн хуваалга ба нэрэлбэрийг тэмдэглэх аргууд
Янз бүрийн масштабтай зургийн нэрэлбэр бичих аргачлал
Зургийг нэрэлбэрээр бичих аргачлалыг мэдсэнээр тухайн нэг хуудас зургийн эргэн тойронд нийлж байрлах бусад зургуудын нэрэлбэрийг үнэн зөв бичиж зургийн захиалга өгөх, зургийн ажилд бэлтгэх аргыг сурч авна. Жишээ нь:
Зургийн нэрэлбэрийг зургийн хуудас тус бүрийн дээд талын хүрээний баруун буланд нь эсвэл дунд талд нь бичиж өгнө. Мөн тухайн хуудас зурагт багтсан томоохон хот суурин, уул толгод, гол мөрөн, нуур зэрэг онцлог газрын нэрийг хаалтан дотор, нэрэлбэрийн хойд талд тус зургийн нэр болгон бичиж өгнө.

Жишээ нь
K-42-12 (Оюу Толгой) гэх мэт. Байрзүйн зургийн дээд, доод талууд нь газарзүйн зэргэдээр, баруун, зүүн талууд нь газарзүйн голдчоор тус тус хязгаарлагдсан трапец хэлбэрийн хүрээтэй байдаг. Тусгай хуудсанд хэвлэсэн зургийн тусгай хуваарийг зургийн хуваалга буюу планшет гэнэ.Газарзүйн торны тусламжтайгаар тухайн хуудас зурагт үзүүлсэн газар орон дэлхийн бөмбөрцөгийн аль хэсэгт оршиж буйг хялбархан олж болно.
Байр зүйн зургийн хуваалга
Янз бүрийн хэмжээст байр зүйн зургийн үндэс нь 1:1000000-ын хэмжээст зураг болдог. Дэлхийн бөмбөрцөгийн гадаргууг экваторын шугамаас хойд ба өмнөд туйл хүртэл хоёр тийш нь 40 градусын зайтайгаар газарзүйн зэргэдээр, гринвичийн голдчоос зүүн 60 градусын зайтай газарзүйн голдчоор хуваахад маш олон тооны ижил хэмжээний трапец болон хуваагдана. Энэ трапец бүр нь 1:1 000 000-ын хэмжээст зургийн талбай болж өгнө. 1:1 000 000-ын хэмжээст зургийн нэрэлбэр нь эгнээ ба баганаас бүрддэг. Экватороос хоёр тийш зэргэдээр хуваагдаж хэвтээ бүсийг эгнээ гэж нэрлэн латин үсгээр A-Z хүртэл дугаарлана. Газарзүйн голдчийн босоо бүсийг багана гэж нэрлэн Гринвичийн голдчийн эсрэг орших 1800 градусын голдчоос эхлэн нар буруу тоолон 1-60 хүртэл араб тоогоор дугаарлана. Дэлхийн бөмбөрцөг нь бүхэлдээ 60 баганатай байна. Саятын хэмжээст зургийн тэгш өнцөгт солибцлын тогтолцоог үндэслэн эгнээ багануудыг үсэг ба тоогоор тэмдэглэнэ.
Анхаарал хандуулсанд
баярлалаа
Full transcript