Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

การวางแผน(Planning)

No description

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of การวางแผน(Planning)

ความหมายของการวางแผน


การวางแผนเป็นกิจกรรมที่คาดหวังว่าจะต้องปฏิบัติซึ่งเป็นผลจากการค้นหาและ
กำหนดวิธีทำงานในอนาคตเพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมายบรรลุวัตถุประสงค์และ
เป้าหมายที่กำหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์ต่อหน่วยงานมากที่สุด แสดงให้เห็นว่าจะมีการทำอะไร ทำที่ไหนเมื่อใดให้ใครทำ ทำอย่างไร และให้รายละเอียดอื่นๆ ที่จำเป็นช่วยให้การปฏิบัติงานลุล่วงไปอย่างมีประสิทธิภาพ

อุทัย บุญประเสริฐ (2538 : 19)

การวางแผนเป็นกระบวนการตัดสินใจเพื่อกำหนดวัตถุประสงค์และแนวทางการกระทำไว้ล่วงหน้าเพื่อ

ให้บุคคลในองค์การปฏิบัติตามให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้
วิโรจน์ สารรัตนะ (2539 :35-36)

การวางแผนก็คือการตัดสินใจล่วงหน้าในการเลือกทางเลือกเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ

ไม่ว่าจะเป็นวัตถุประสงค์หรือวิธีการกระทำโดยทั่วไปจะเป็นการตอบคำถามต่อไปนี้ คือ จะทำอะไร

(What) ทำไมจึงต้องทำ (Why) ใครบ้าง ที่จะเป็นผู้กระทำ (Who) จะกระทำเมื่อใด (When)

จะกระทำกันที่ไหนบ้าง (Where)และจะกระทำกันอย่างไร (How)
อนันต์ เกตุวงศ์ (2541 : 3-4)


ความสำคัญของการวางแผน

1. การวางแผนเป็นหน้าที่อันดับแรกของผู้บริหาร

2. การวางแผนเป็นแนวทางปฏิบัติที่สำคัญ ผู้ปฏิบัติตามแผนสามารถศึกษาเรียนรู้วิธีการ ขั้นตอน และกระบวนการทำงานได้จากแผนก่อนที่จะลงมือปฏิบัติ

3. แผนและการวางแผนเป็นตัวกำหนดทิศทางและความรู้สึกในเรื่องของความมุ่งหมายสำหรับ
องค์การให้ผู้ปฏิบัติงานทุกคนได้รู้ แผนเป็นกรอบสำหรับการตัดสินใจให้ผู้ปฏิบัติได้ อย่างดี จึงสามารถป้องกันมิให้มีการตัดสินใจเพื่อแก้ปัญหาแต่ละครั้งไปเท่านั้นด้วย

4. แผนและการวางแผนจะช่วยให้ผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานมองไปในอนาคตและเห็นโอกาส ที่จะแสวงหาประโยชน์หรือกระทำการต่างๆ ให้สำเร็จตามความมุ่งหมายได้ ทั้งยังมอง เห็นปัญหาอุปสรรคและภัยคุกคามต่างๆ เพื่อจะหาทางป้องกัน ตลอดจนลด ภาวะ ความเสี่ยง ต่างๆได้ด้วย


5. การตัดสินใจที่มีเหตุผลในการวางแผนนั้น จะมีการตัดสินใจเรื่องต่างๆ ไว้ ล่วงหน้าซึ่งมีเวลาพอที่จะใช้ทั้งหลักทฤษฎี แนวความคิด และหลักการ ประกอบ กับตัวเลขสถิติและข้อมูลข่าวสารต่างๆ ที่เกี่ยวข้องมาพิจารณาตัดสินใจ จึงทำให้ การตัดสินใจเป็นไปอย่างถูกต้องเหมาะสมมีเหตุผลและเป็นประโยชน์ตามต้องการ

6. การวางแผนในเรื่องของการเตรียมการไว้ล่วงหน้า เมื่อมีการ กำหนดวัตถุ ประสงค์และเป้าหมายตามความต้องการ กิจกรรมต่างๆ ที่จะต้องกระทำ ให้เป็นไป ตามวัตถุประสงค์ และบังเกิดผลตามเป้าหมายนั้นๆ จะต้องได้รับการพิจารณา การตัดสินใจในเรื่องต่างๆ ทั้งวิธีการกระบวนการ ขั้นตอนของการกระทำ ทรัพยากรที่ต้องใช้ เวลา สถานที่และการควบคุมดูแลการทำงาน

7. การวางแผนมีส่วนช่วยให้มนุษย์เปลี่ยนแปลงสิ่งต่างๆ ได้มาก

8. การวางแผนเป็นตัวนำในการพัฒนา



องค์ประกอบของการวางแผน

จอห์น บี ไมเนอร์(Johm B. Miner,1970 : 128,อ้างถึงใน อนันต์ เกตุวงศ์, 2539 : 18-19) ได้อธิบายถึงรูปแบบของแผนไว้ว่าควรประกอบด้วยข้อความและสาระดังนี้

ประเภทของการวางแผน

GOAL!

การวางแผน (Planning)

จากความหมายของการวางแผน สรุปได้ว่าการวางแผน (Planning) หมายถึง กระบวนการในการกำหนดทิศทางเป้าหมายวัตถุประสงค์ที่ต้องการให้เกิดขึ้นในอนาคตขององค์การหรือหน่วยงานโดยเลือกวิธีทำงานที่ดีที่สุด มีประสิทธิภาพมากที่สุด ให้บรรลุผลตามที่ต้องการภายในเวลาที่กำหนดและการวางแผนนั้นจะพิจารณาใน
ประเด็นที่สำคัญ 3 ประการ คือ

1) จุดหมายปลายทาง (คืออะไร)

2) วิธีการดำเนินงาน (ทำอย่างไร)

3) ระยะเวลา (เสร็จสิ้นเมื่อไร)


การวางแผนเป็นงานหลักและสำคัญในการบริหารของหน่วยงาน
ในทุกระดับเนื่องจากเป็นตัวกำหนดทิศทางเป้าหมายวิธีดำเนินการที่จะทำให้หน่วย
งาน ดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิ ภาพบรรลุตามวัตถุประสงค์ ที่ต้องการภาย ในเวลาที่กำหนด การดำเนินงานจะ ประสบผลสำเร็จมากหรือน้อยเพียง ใดขึ้นอยู่กับการวางแผนหากวางแผนดี ก็เท่ากับดำเนิน งานสำเร็จไป แล้วกว่าครึ่งดังนั้นการวางแผนจึงมีความสำคัญต่อการดำเนินงาน ดังนี้.......

1. ความมุ่งหมายและวัตถุประสงค์

2. กลยุทธ์ที่จะทำให้บรรลุวัตถุประสงค์นั้น

3. ระบุถึงจุดมุ่งประสงค์ที่เป็นทั้งปริมาณและคุณภาพ

4. ระบุถึงเงื่อนไขภายในของแผนและสภาพแวดล้อมของแผนที่ต้องการเพื่อที่จะเอื้ออำนวย ให้การทำงานเป็นไปได้และบรรลุผลสำเร็จตามวัตถุประสงค์

5. มีแผนงานที่จะทำงานให้บังเกิดผลตามต้องการ


พะยอม วงศ์สารศรี (2538 : 52-57) ได้จำแนกประเภทของ แผนออกตาม ลักษณะ แนวคิดพื้นฐานได้ 6 ประเภท ดังต่อไปนี้
1) จำแนกตามระดับการจัดการ

การวางแผนกลยุทธ์ (Strategic Plan) เป็นหน้าที่ของฝ่ายจัดการระดับบนหรือฝ่ายบริหารระดับสูง (Top Management) เป็นการวางแผนในลักษณะภาพรวมทั้งหมด (Overall Planning)

การวางแผนบริหาร (Administrative Plan) เป็นหน้า ที่และความรับผิดชอบ ของฝ่ายจัดการระดับกลาง เป็นการวาง แผนเพื่อกำหนดกรอบและทิศทางไว้ สำหรับแผนปฏิบัติการ

การวางแผนปฏิบัติการ (Operational Planning) เป็นแผนที่ผู้จัดการระดับต้นนำแผนบริหารไปดำเนินการในภาคปฏิบัติ
2) จำแนกตามหน้าที่ทางธุรกิจ

แบ่งออกเป็นการวางแผนด้านการตลาด (Marketing Planning)

การวางแผนด้านการผลิต (Production Planning)

การวางแผนด้านการเงิน (Financial Planning)

การวางแผนด้านบุคลากร (Personnel Planning)

การวางแผนด้านอื่นๆตามที่มีความสำคัญ (Any other Major Planning)
3) จำแนกตามลักษณะการปฏิบัติ

การวางแผนใช้ประจำ (Standing Planning) เป็นแผนที่มีลักษณะเป็นแผนถาวรบ่งบอกถึงแนวคิดหลักหรือแนวทางปฏิบัติในการทำกิจกรรมที่เกิดขึ้นบ่อยๆ ในองค์การหรือเพื่อแก้ปัญหาที่ เกิดขึ้นประจำแผน ชนิดนี้จะรวมถึงนโยบายวิธีปฏิบัติงาน กฎวิธีการและมาตร ฐานมีประโยชน์ต่อการตรวจสอบการทำงาน จุดอ่อนคือเมื่อสถานการณ์ เปลี่ยนแปลงไปแผนนี้จะต้อง ได้รับการปรับ ปรุงแก้ไขให้เหมาะสมกับสภาพการณ์ที่เกิดขึ้น

การวางแผนใช้เฉพาะครั้ง (Ad hoc or Single Planning) เป็นการวางแผนเพื่อปรับและเสริมการวางแผนใช้ประจำ ทั้งนี้เนื่องจากแผนที่ใช้ประจำไม่อาจตอบสนองความเหมาะสมในสถานการณ์ต่างๆ ได้ แผนประเภทนี้ใช้ครั้งเดียวแล้วจะไม่นำมาใช้อีก แผนประเภทนี้ได้แก่ แผนงานโครงการ งบประมาณ และตารางการทำงาน




4) จำแนกตามระยะเวลา

การวางแผนระยะยาว (Long-range Planning) เป็นการวางแผนที่กำหนดระยะเวลา ในการดำเนินการตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป แต่จากการศึกษาของ The American management Association พบว่า แผนระยะยาวควรมีระยะเวลา 5 ปี เหมาะที่สุดจะที่ จะสามารถ คาด การณ์อนาคตได้อย่างมีเหตุผล

การวางแผนระยะปานกลาง (Medium – range Planning) เป็นการวางแผนที่มีระยะเวลาดำเนินการระหว่าง 3-5 ปี

การวางแผนระยะสั้น (Short- rang Planning) มีระยะเวลากำหนดไว้ ระหว่าง1-3 ปี เป็นการกำหนดกิจกรรมช่วงสั้นๆ เพื่อให้วัตถุประสงค์ ในแผนระยะยาวประสบผลสำเร็จ

5) จำแนกตามลักษณะคุณค่าการใช้งาน เช่น การวางแผนอาคารสถานที่ เป็นการวางแผน ด้านทำเลที่ตั้งการเตรียมสร้างอาคารให้เหมาะสมกับประเภทของธุรกิจ และการจัดหา เครื่องมือต่าง ๆ ที่เอื้อต่อการประกอบธุรกิจในช่วงระยะเวลาต่างๆ

6) จำแนกตามขอบข่ายลักษณะของแผน แบ่งออกได้ดังนี้ คือ วัตถุประสงค์ (Objectives) นโยบาย (Policies) วิธีปฏิบัติงาน (Procedures) วิธีการ (Method) มาตรฐาน (Standard) งบประมาณ (Budget) และแผนงาน (Program)

ลักษณะของการวางแผนโดยทั่วไป

จะต้องประกอบด้วยสิ่งต่อไปนี้ !!
 1. วัตถุประสงค์ เป็นการกำหนดไว้ล่วงหน้าจะมีการปฏิบัติอะไรและอย่างไร เป็นการชี้ทางให้เห็นและเป็นการป้องกันการเข้าใจผิดและหลงทาง วัตถุประสงค์จะต้องกำหนดไว้แจ่มแจ้งชัดเจน โดยให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม ต้องมีการจัดเรียงลำดับวัตถุประสงค์ และมีการปรับปรุงแก้ไขเป็นระยะๆ ไป

2. มาตรฐานในการบริหาร เป็นการกำหนดความต้องการ ความสมดุลย์และความสัมพันธ์ ระหว่างทรัพยากร ทั้งหลาย มาตรฐานเป็นเครื่องกำหนดหลักเกณฑ์สำหรับการควบคุม การกำหนดอาจเขียนเป็นคำอธิบาย หรือโดยการบอกกล่าวด้วยคำพูดให้ถือปฏิบัติตาม 
 
3. งบประมาณ ได้แก่ แผนกการรับและแผนการจ่าย ซึ่งกำหนดขึ้นสำหรับสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตและเป็น สิ่งที่ช่วยกำหนดเป็นเป้าหมายของแต่ละกิจกรรม และใช้เป็นแผนการควบคุมได้
4. แผนงาน เป็นแผนเบ็ดเตล็ดซึ่งรวมการใช้ทรัพยากรต่างๆ และการจัดเรียงลำดับของกิจกรรมซึ่งจะต้องทำตามกำหนดระยะเวลาเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์

5. นโยบาย หมายถึง การตกลงขั้นต้นในการกำหนดแนวทาง อย่างกว้างใน การปฏิบัติงานให้บรรลุวัตถุประสงค์ นโยบายที่ดีจะต้องกำหนดไว้อย่างกว้าง ๆ และสอดคล้องกันและแสดงให้เห็นถึงการพัฒนาองค์การในที่สุด
 
6. วิธีปฏิบัติ หมายถึง กระบวนการของงานทั้งหลายซึ่งเกี่ยวข้องกัน มีการจัดเรียงลำดับพร้อมทั้งกำหนดวิธีปฏิบัติ ตลอดจนจัดสายทาง เดินของงานไว้ด้วย วิธีปฏิบัติควรจะแน่นอนมั่นคง จะเปลี่ยนแปลงต่อเมื่อ มีเหตุการณ์กระทบต่อการดำเนินงานเกิดขึ้นเท่านั้น

7. วิธีการ หมายถึง ขั้นตอนของวิธีปฏิบัติงานอย่างหนึ่ง และเป็นการกำหนดว่า งานขั้นนี้จะต้องปฏิบัติอย่างใด โดยพิจารณาถึงวัตถุประสงค์ ค่าใช้จ่าย เวลา เงิน และกำลังคน


.......สำหรับหลักการวางแผนโดยทั่วไปจะระบุถึงเป้าหมายที่ตั้งอยู่บนบทบาท ขององค์การ

ในสังคมนั้น มีการกำหนดสถานะในปัจจุบัน พิจารณาถึงความต้องการ

และเป้าหมายในอนาคต มีการกำหนดวิธีดำเนินการ หรือหนทางที่จะ ทำให้เป้าหมาย

สัมฤทธิผล ตลอดจนกระบวนการวางแผน จะต้องพิจารณาถึงสภาพทางสังคม

เศรษฐกิจ และการเมืองและได้รับความร่วมมือจากทุกฝ่าย ในระหว่างการดำเนินงาน

จะมีการประเมินหรือวิเคราะห์ผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อดูว่าเป้าหมายประสบผลสำเร็จหรือไม่

และจะต้องแก้ไขปรับแผนเพื่อการปรับปรุงอย่างไร....
กระบวนการหรือขั้นตอนการวางแผน

การวางแผน (Planning) เป็นกระบวนการ(Process) ที่เกี่ยวข้องกับปัจจุบัน และอนาคตประกอบด้วยกิจกรรม (Activity)ที่จะต้องกระทำข้อมูลที่มาจาก กระบวนการและระบบอื่นๆ หรือเรียกว่าสิ่งแวดล้อมของกระบวนการ ดังนั้นการวางแผนจึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการกระทำและเป็นชุดของการกระทำ (Course of Action) ซึ่งจะเกิดขึ้นในอนาคต

การวางแผนจึงประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ 3 ส่วน คือ การวางแผน (Planning) การนำแผนไปปฏิบัติ (Implementation) และการประเมินผลของแผน (Evaluation of Plan) และสิ่งแวดล้อม ของกระบวนการวางแผน ซึ่งมีความ
สัมพันธ์กันเป็นวงจร

กล่าวโดยสรุปได้ว่า การวางแผน (Planning) นั้นถือว่าเป็นกระบวนการ (Process) กระบวนการหนึ่งที่มีลำดับขั้นตอนของการดำเนินการตั้งแต่เริ่มต้นถึงสิ้นสุดเป็นวงจรต่อเนื่องอย่างเป็นระบบ ซึ่งนักการศึกษาแต่ละท่านนั้นอาจจะมีการกำหนดขั้นตอนในการวางแผนแตกต่างกันอยู่บ้าง แต่เมื่อมองในภาพรวมและแนวทางในการปฏิบัติแล้วเกือบจะเหมือนกัน ซึ่งสรุปเป็นภาพรวมขั้นตอนใหญ่ๆ 3ขั้นตอน คือ ขั้นเตรียมการวางแผน ขั้นนำแผนไปปฏิบัติ และขั้นติดตามประเมินผล

กล่าวโดยสรุปได้ว่า การวางแผน (Planning)

ั้นถือว่าเป็นกระบวนการ (Process) กระบวนการหนึ่งที่มีลำดับขั้นตอนของการดำเนินการ ตั้งแต่เริ่มต้นถึงสิ้นสุดเป็นวงจรต่อเนื่องอย่างเป็นระบบ ซึ่งนักการ ศึกษา แต่ละท่าน นั้นอาจจะมีการกำหนดขั้นตอน ในการวางแผนแตกต่างกันอยู่บ้าง แต่เมื่อมองในภาพรวมและแนวทางในการปฏิบัติแล้วเกือบจะเหมือนกัน ซึ่งสรุปเป็นภาพรวมขั้นตอนใหญ่ๆ 3ขั้นตอน คือ ขั้นเตรียมการวางแผน ขั้นนำแผนไปปฏิบัติ และขั้นติดตามประเมินผล

ประโยชน์ของการวางแผน

1. การวางแผนสามารถบอกให้ทราบถึงศักยภาพของปัญหาและโอกาสที่ปัญหาเหล่านั้นจะเกิดขึ้น

2. การวางแผนสามารถปรับปรุงแก้ไขกระบวนการตัดสินใจภายในองค์กรหรือหน่วยงานให้ดีขึ้น

3. การวางแผนสามารถชี้เฉพาะให้เห็นถึงทิศทาง ค่านิยมและวัตถุประสงค์ในอนาคตของหน่วยงาน

4. การวางแผนสามารถช่วยให้แต่ละบุคคลหรือแต่ละหน่วยงานปรับเข้ากับสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไป

5. การวางแผนสามารถช่วยผู้บริหารให้มีความมั่นใจในอันที่จะนำความอยู่รอดปลอดภัยมาสู่หน่วยงาน

ประชุม รอดประเสริฐ(2533:104)

ข้อจำกัดของการวางแผน

การวางแผนก็เหมือนกับกระบวนการบริหารงานอื่นๆ ตรงที่ไม่สามารถขจัดปัญหา ให้กับบุคคลหรือองค์กรได้ทั้งหมด ั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อมูลที่ใช้ในการวางแผนคุณภาพของงาน
จากการที่ได้ปฏิบัติตามแผน ขึ้นอยู่กับข้อมูลที่ใช้ในการวางแผน ถ้าข้อมูลที่ใช้เป็นขยะ ผลของงานที่ออกมาก็ต้องเป็นขยะ

อย่างไรก็ตามแม้การวางแผนจะมีข้อมูลที่ดีแต่การวางแผนนั้นก็อาจไม่มีประสิทธิภาพได้ ถ้าการวางแผนนั้นยังคงเขียนไว้บนแผ่นกระดาษและไม่เคยออกนำไปปฏิบัติเลยการวางแผน ที่ดีนั้นจะต้องนำไปใช้อย่างต่อเนื่อง และได้รับการปรับปรุงแก้ไข ในส่วนที่เป็นปัญหา อุปสรรค ข้อจำกัดของการวางแผนอาจเกิดจากสาเหตุดังต่อไปนี้

1) ความยากลำบากในการหาข้อมูลและสมมติฐานที่ถูกต้องแม่นยำ

2) ปัญหาการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอย่างรวดเร็ว

3) ความไม่แน่นอนของปัจจัยภายในองค์การ เช่น บุคคลภายในหน่วยงาน นโยบายของหน่วยงานและจำนวนของเงินลงทุน

4) เวลาและค่าใช้จ่ายในการวางแผนและการดำเนินงานตามแผน


ประชุม รอดประเสริฐ (2535 : 105-106)

จากข้อจำกัดของการวางแผนดังกล่าว สามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ ข้อจำกัดภายนอก และข้อจำกัดภายในซึ่งข้อจำกัดภายนอก หมายถึง ปัญหาอุปสรรคของการวางแผน ที่เกิดจากอิทธิพลภายนอก องค์การเป็นปัญหาที่มีความเกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมต่าง ๆ เช่น ปัญหาทางเศรษฐกิจ ปัญหาทางสังคม ปัญหาทางการเมือง และปัญหาอันเกิดจากความเชื่อ ค่านิยม ระเบียบ กฎหมาย ประเพณี วัฒนธรรมและศาสนา เป็นต้น ส่วนข้อจำกัดภายใน หมายถึง ปัญหาอุปสรรค ของการวางแผนอันเกิดจาก อิทธิพลภายในองค์การหรือเกิดจากตัวแผนเอง เช่น

ปัญหาจากการขาดข้อมูลที่เป็นจริง
ปัญหาจากการขาดงบประมาณเพื่อการปฏิบัติตามแผน
ปัญหาจากการจัดลำดับก่อนหลังของแผน
ปัญหาการปรับแผน
ปัญหาการขาดบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถในการใช้แผน
ปัญหาความไม่สอดคล้องของแผนระดับต่าง ๆ
ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมและการประเมินผลในการใช้แผน

กล่าวโดยสรุปได้ว่า ข้อจำกัดของการวางแผนสามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ ข้อจำกัดภายนอก และข้อจำกัดภายใน ซึ่งการวางแผนที่ดีนั้นจำเป็นจะต้องขจัดปัญหา หรือแก้ไขอุปสรรคที่เป็นข้อจำกัดของการวางแผนให้หมดไป ถ้าไม่สามารถแก้ไขได้ก็หลีกเลี่ยงปัญหา นั้นเสีย 
ประชุม รอดประเสริฐ (2535 : 105-106)


Full transcript