Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Okul Öncesi Çocuklarında Görsel Öğrenme Ve Dikkat Becerisine

No description
by

nuray eran

on 3 June 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Okul Öncesi Çocuklarında Görsel Öğrenme Ve Dikkat Becerisine

Cin (1989) okul öncesi eğitim ortamlarını “çocukların bir program çerçevesinde tüm gelişimlerine yardım etmek, hızlandırmak ve ilköğretim okullarına temel oluşturmak üzere düzenlenmiş mekânlar” olarak tanımlamıştır (Akt. Demiriz ve diğ., 2011).
Eğitim programlarında kavramları öğrenmenin önemli bir yeri vardır. Bunun için Milli Eğitim Müdürlüğü, Okul Öncesi Eğitim Programında çocuklara kazandırılması hedefleri kavramları, boyut, ölçü, duyu, duygular, zaman, yer, yön, renk, sayı, şekil, ve diğer kavramlar şemalarında yer vermiştir. (MEB, 2006).
Küçük yaştaki çocuklar her gün
yeni bilgilerle karşılaşmakta ve bu bilgileri ya önceden edinmiş olduğu kavramlarla ilişkilendirmekte ya da yeni kavramlar geliştirmektedirler. (Aktaş Arnas, 2004).
Okul öncesi eğitim, 0–6 yaşları arasında çocuğun çok yönlü gelişimini destekleyerek, yaşamı boyunca sürecek olan öğrenmenin temelinin atıldığı, sistemli ve bilinçli bir eğitim sürecidir (Tuğrul, 2006).
BULGULAR
Araştırmadan elde edilen sonuçlar tablolar halinde aşağıda sunulmuştur.
Tablo 1.0. Çocukların Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi Alt Alanları Deney ve Kontrol Grubu Öntest Puan Ortalamalarına İlişkin Varyans Analizi Sonuçları

Tablo 2.0 Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi Alt Alanlarına İlişkin Deney Grubu Öntest, Sontest ve Kalıcılık Testi Puan Ortalamalarının Cinsiyet Açısından İki Ortalama Arasındaki Farkının Önemlilik Testi Sonuçları
Tablo 1.0 incelendiğinde deney ve kontrol gruplarında yer alan çocukların görsel algı alt alanlarından göz- motor koordinasyonu [ F (2, 100)= 0.324; p=0.724], şekil-zemin ayırımı[ F (2, 100)= 0.578; p=0.563], şekil sabitliği[ F (2, 100)= 0.067; p=0.936], mekânda konumun algılanması [ F (2, 100)= 0,808; p=0.449],ve mekânsal ilişkilerin algılanması [ F (2, 100)=0,031; p=0.969] öntest puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmektedir. Bu sonuçlar araştırmanın bağımlı değişkenini oluşturan Frostig Gelişimsel Görsel Algı alt alanları puan ortalamaları açısından deney ve kontrol gruplarının deneysel işlem öncesinde denk olduğunu göstermektedir.
Özet
Bu çalışmanın amacı, çocukların görsel öğrenme ve
dikkat becerisine yönelik geliştirilmiş oyuncaklarda görsel
algı becerilerin etkisinin incelenmesidir. Görsel algı ve dikkat gelişimi için geliştirilmiş eğitici oyuncaklarla Dr. Marianne Frostig geliştirmiş olduğu beş görsel algı alt basamağına uygun olarak hazırlanmıştır.
Çalışmada, okul öncesi eğitime devam eden toplam 147 çocuğa ulaşılmıştır. Deney grubuna, haftada iki gün, günde 40 dakika, 18 hafta boyunca , hazırlanmış eğitici oyuncaklarla, görsel algı ve dikkat becerisine yönelik eğitim verilmiştir. Frostig geliştirmiş olduğu "Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi" eğitim öncesinde ve eğitim sonrasında uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, eğitici oyuncaklarla verilen görsel algı ve dikkat eğitimi alan ve almayan çocuklarda farklı sonuçlar elde edilmiş, Frostig gelişimsel görsel algı ve dikkat düzeylerini eğitimini alanlarda, görsel algı becerilerinde olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi ön test, son test ve kalıcılık testi, görsel algı alt basamağında cinsiyetler açısından karşılaştırıldığında önemli düzeyde bir farklılık görülmemiştir.
Anahtar Kelimeler
Okul Öncesi Eğitim, Dikkat, Görsel Algı.

Okul Öncesi Çocuklarında Görsel Öğrenme Ve Dikkat Becerisine Yönelik Geliştirilmiş Oyuncaklarla Eğitim Almış İle Almamış Çocukların Görsel Algılama Düzeylerindeki Etkisi
Uzm.Nuray ERAN
Ayşegül ÖZTÜRK

Kavram eğitiminin amacı, insanların çevresindeki çok sayıda bulunan uyaranları, belirli şemalar dahilinde seffaflaştırarak, ortamın karmaşıklığını en alt düzeye düşürerek insanların çevresine daha kısa sürede uyum göstermesine yardımcı olmaktır. İnsanlar çevresindeki uyaranları aynı yönde bakmayı, seçmeyi ve kavramsal olarak aynı şemalar halinde birleştirmeye çalışır. Böylece kavramlar yardımıyla çevremizdeki cisimleri gruplayabilir, arasındaki ilişkileri görebiliriz (Ünal, 2013).
Frostig (1964) da görsel uyaranları tanıyarak onları ayırt ederek, önceki deneyimlerle yorumlama yeteneğidir. Görsel algılamanın tek özelliği iyi görme yeteneği değildir. Görsel uyaran zihinde canlandırmaktadır. Bir kişi bir nesneyi fark etmesi duyusal bir harekettir, fakat onun ne olduğunu bilmesi ise düşünme olayını gerçekleştirir. Görsel algılamanın etkisi hemen hemen tüm davranışlarımızda vardır.(Kaya, 1989).
Erken çocukluk döneminde, görsel algı gelişimleri destekleyici çalışmalar vardır. Çocukların oynayarak öğrenmelerini, kavramları öğrenerek geliştirmelerini sağlayarak onların bilişsel gelişimlerine faydalı eğitici oyuncaklardır. Seçilen oyuncakla oynayan çocuğun, oyuncağı amacına yönelik yönergeler doğrultusunda belli bir zaman sürecinde etkinliğe devam ederek davranışı kalıcı olmasını sağlarlar.
Bu oyuncaklar doğrultusunda olay ve objeler arasındaki parça-bütün ilişkisi, sebep sonuç, benzerlik ve farklılık, şekil-zemin ayrımı yapma, el-göz koordinasyonu, bilişsel gelişimi, ince motor gelişimini destekleyeci, problem çözme becerisi, karşılaştırma ile olayları oluş sırasına göre sıralayarak ve gruplayarak zihinde tutma, karar verme, akılda canlandırma yetenekleri olaylar ve objeler arasında gelişmektedir.
Bu sayede bu oyuncakları oynayan çocukların algılama, dikkat toplayabilme ve deneme yanılma yoluyla problemlere çözümler üretmesine katkı sağlamaktadır.( Akt. Akaroğlu ve Dereli, 2012)
YÖNTEM

Bu araştırma, okul öncesinde eğitici oyuncaklarla verilen eğitimde alan ve almayan çocuklara görsel algı ve dikkat eğitimi etkinliği dahilinde, Frostig
Gelişimsel Görsel Algı Testi ile çocuklardaki görsel algı ve dikkat düzeylerine etkisinin incelendiği bir araştırmadır. Bu çalışma, 3x3 faktörlü deneme modelini (Split-Plot Faktöryel) ön test, son test ve kontrol gruplu desen uygulanmıştır (Karasar, 1999; Büyüköztürk, 2001).

Çalışma Grubu

Çalışma grubunu 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Düzce ili Çilimli ilçesi okul öncesi (anaokulu-anasınıfı) okullarında öğrenim gören 5 yaş çocuklar oluşturmuştur.
Araştırmada deney grubunda 38 kız (%51,3), 36 erkek (%48,6); kontrol grubunda; 38 kız (%52,0), 35 erkek (%47,9) olmak üzere araştırmaya toplam 147 çocuklara Dr. Marianne Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi araştırmacılar tarafından çocuklara tek tek uygulanmıştır.

Veri Toplama Aracı

Çocuklardaki görsel algı gelişimlerini belirlemek için Frostig tarafından geliştirilmiş "Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi" kullanılmıştır.Dr. Marianne Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi, 1961 yılında geliştirilmiş görsel algı testi, öğrenme sorunu yaşayan çocuklarla uzun zaman klinikteki çalışmalar sonucunda geliştirmiştir. Test, 3-9 yaşlar arasında 2116 normal gelişim gösteren çocuklarla yapılan çalışmalar bitiminde standardize yapılmıştır (Tuğrul vd., 2001; Çalık, 2003 ).
Dr. Marianne Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi 5 yaşındaki çocuklar için güvenirlik çalışması yapılmış , testte temel alt basamaklarının devamlılık katsayısının tümü 0.01 seviyesinde önemli olduğu belirlenmiştir.
Okul öncesi çocuklar ile birinci sınıfa giden çocuklar için inceleme aracı olarak kullanıldığı gibi öğrenme sorunu yaşayan çocuklar içinde kullanılabilinir. Ayrıca klinik değerlendirme aracı olarak da kullanılabilmektedir. (Akaroğlu ve Dereli, 2012)
Verilerin Analizi

Çalışmanın bağımsız değişken ile geliştirilmiş eğitici oyuncaklarla verilen eğitimde, eğitici oyuncaklar verilmiş görsel algı eğitiminde alan ve almayan çocuklara bağımlı değişkenleriyle cinsiyet ve Dr. Marianne Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi sonucunda çocuklardaki görsel algılama seviyeleridir. Çalışmada, çocuklara Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi ilk önce ön test olarak uygulanmış, sonra deney grubuna, haftada iki gün, günde 40 dakika, 18 hafta boyunca geliştirilmiş eğitici oyuncaklarla görsel algı eğitimi uygulanmıştır.

Okul öncesi çocukların görsel algılarını geliştirmek için eğitici oyuncaklarla verilmiş eğitimin görsel algı düzeyleri etkisinin belirlendiği bu çalışmada, veri analizi için SPSS 15.0 programı kullanılarak, One Way Anova (Tek Yönlü Varyans Analizi), Independet-Samples t test (İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi), Paried t test (İki Eş Arasındaki Farkın Önemlilik Testi ) uygulanmıştır.
Tablo 2.0 incelendiğinde Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testinin alt alanları deney grubu öntest, sontest ve kalıcılık testi puan ortalamalarının cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı saptanmıştır.
Tablo 3.0 Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi Alt Alanları Sontest Puan Ortalamalarına İlişkin Varyans Analizi Sonuçları
Tablo 3.0 incelendiğinde Frostig gelişimsel görsel algı testinin gözmotor koordinasyonu [ F(2, 100)= 15,915; p=0.000], şekil- zemin ayırımı [ F (2, 100)= 8,65; p=0.000], şekil sabitliği[ F (2, 100)= 28,632; p=0.000], mekânda Konumun algılanması [ F (2, 100)= 6,914; p=0.002], mekânsal ilişkilerin algılanması alt alanlarına [F (2, 100)= 11,673; p=0.000] ilişkin öntest, sontest ve kalıcılık testi puan ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmektedir.
Tablo 4.0 Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi Alt Alanlarına İlişkin Deney Grubu Sontest Kalıcılık Testi Puan Ortalamalarının İki Eş Arasındaki Farkın Önemlilik Testi Sonuçları
Tablo 4.0 incelendiğinde deney grubunun sontest- kalıcılık testine ilişkin Frostig gelişimsel görsel algı testi alt alanlarından mekânda konumun algısı [t(34)=-2,652, p=0.012] ve mekânsal ilişkilerinin algısı [t(34)=-2,240, p=0.012] puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde bir faklılığın olduğu görülmektedir. Deney grubunun Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi alt alanlarından mekânda konumun algısı ve mekânsal ilişkilerin algısı kalıcılık testi puan ortalamaları sontest puan ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksektir. Diğer alt alanlar arasında anlamlı düzeyde bir farklılığın olmadığı gözlenmiştir.
Tablo 5.0. Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi Alt Alanlarına İlişkin Kontrol Grubu Sontest Kalıcılık Testi Puan Ortalamalarının İki Eş Arasındaki Farkın Önemlilik Testi Sonuçları

Tablo 5.0 incelendiğinde kontrol grubunun sontest-kalıcılık testine ilişkin Frostig gelişimsel görsel algı testi alt alanlarından şekil sabitliği [t(34)=2,875, p=0.007], mekânda konum algısı [t(34)=-2,248, p=0.032] ve mekânsal ilişkilerinin algısı [t(34)=2,280, p=0.029] puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde bir faklılığın olduğu görülmektedir. Kontrol grubunun Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi alt alanlarından şekil sabitliği, mekânsal ilişkilerinin algısı sontest puan ortalamaları kalıcılık testi puan ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksektir. Kontrol grubunun mekânda konum algısı kalıcılık testi puan ortalamaları sontest puan ortalamalarından yüksektir. Diğer alt alanlar arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir.
TARTIŞMA VE SONUÇ

Bu araştırma, okul öncesi (anaokulu-anasınıfı) okullarında öğrenim gören 5 yaş çocukların görsel algı ve dikkat becerilerini saptayarak algılama becerileri gelişimine “Dr. Marianne Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testinin beş alt basamağı temel alınarak hazırlanmış olup, görsel algı ve dikkat becerilerine yönelik geliştirilmiş eğitici oyuncaklarla görsel algı becerilerine göre etkisini belirleyerek cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını saptamak amacıyla yapılmıştır.
Çalışmanın ilk evresinde
147 çocuğa Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi araştırmacılar tarafından her çocuğa bireysel olarak uygulanmıştır. Deneme grubuna , haftada iki gün, günde 40 dakika, 18 hafta boyunca geliştirilmiş eğitici oyuncaklarla eğitim uygulanmıştır. Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi eğitim öncesi ve eğitim sonrası uygulanmıştır.
Çalışma sonucunda, Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi beş alt basamağı temel alınarak hazırlanmış eğitici oyuncaklarla verilen eğitimin çocukların görsel algılama becerilerinin tüm alanlarında “ Göz-Motor Koordinasyonu, Şekil-Zemin Ayırımı, Şekil Sabitliği, Mekânda Konumun Algılanması ve Mekânsal İlişkilerin Algılanmasında” olumlu yönde gelişim göstermiştir. Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi ön test, son test ve kalıcılık testi ile ilişkisinde görsel algı alt basamaklarının cinsiyetler ile karşılaştırıldığında önemli düzeyde bir farklılık görülmemiştir.
Kaya (1989), okul öncesine devam eden dört beş yaş aralığındaki çocuklara görsel algı becerilerinin etkisini belirlemek için Dr. Marianne Frostig Gelişimsel Görsel Algı Eğitim Programı uygulanmıştır.
Deney grubu ve kontrol grubundaki çocuklara Frostig Gelişimsel Görsel Algı Eğitim Etkinliği dahilinde ön test-son test uygulamış ve eğitim etkinliği alan ve almayan çocuklar arasında fark ise; eğitim alan çocukların lehine artışlar fark edilmiştir. Fakat, dört yaşındaki çocukların mekân-konum ilişkilerini algılanması ve mekansal alt basamaklarında deney grubunda ve kontrol grubunda önemli farklılık bulunmamıştır. Diğer alanlar ise görsel algılama becerileri bakımından farklar, olumlu bulunmuştur.
Araştırmaya katılan okul öncesi çocukların erkek ve kıza göre, Şekil-Zemin İlişkisi, Görsel Ayırt Etme, Eşleştirme ve Nesneler Arası Konum İlişkisi becerileri aşamaları tamamlama süreleri incelendiğinde çocukların cinsiyetler arasında anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür.
Tuğrul, Erkan, Aral ve Etikan (2001), 6 yaş çocukların görsel algı düzeylerinde “Frostig Gelişimsel Görsel Algı Eğitimi Programının” etkisi incelenen çalışmalarda da buna yakın sonuçlar elde etmişlerdir.
Öneriler

Araştırmada erken çocukluk döneminde görsel algı becerilerinin geliştirilmesi için 3-4 yaş grubu çocukları üzerinde bir çalışma yapılması yararlı olabilir. Erken çocukluk döneminde, sosyo kültürel düzeyde, anaokulu eğitim almamış çocuklara geliştirilmiş eğitici oyuncaklarla eğitim verilerek, görsel algı becerilerinin geliştirecek çalışmalar hazırlanmalıdır. Bu sebeple, görsel algı ile ilişkili olan bu tür etkinliklerin erken çocukluk dönemi yıllarından itibaren eğitim etkinliklerinde yer alması sağlanmalıdır.
KAYNAKÇA

Akaroğlu E. G. ve Dereli, E. (2012). Okul öncesi çocukların görsel algı eğitimlerine yönelik geliştirilmiş eğitici oyuncakların çocukların görsel algılarına etkisi. Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks. ZfWT Vol. 4, No. 1
Aktaş Arnas, Y. (2004). Okul öncesi dönemde matematik eğitimi. Adana: Nobel Yayınları.
Büyüköztürk, Ş. (2001). Deneysel desenler, öntest-sontest, kontrol grubu desen ve analiz kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.s:21
Çalık, K.T. (2003). “Epileptik olan ve olmayan dört-sekiz yaş arası çocuklarda görsel algılama davranışının incelenmesi”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.Ankara Üniversitesi. Fen Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Demiriz, S., Ulutaş, İ., Karadağ, A. (2011). Okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim ortamı ve donanım. Ankara, Anı Yayıncılık.
Karasar, N. (1999). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık. s:97.
Kaya, Ö. (1989). “Frostig görsel algılama eğitim programının anaokulu çocuklarının görsel algılama ve zihinsel gelişmelerine etkisi”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara. s:99
MEB.( 2006). 36-72 Aylık çocuklar için okul öncesi eğitim programı. MEB, İstanbul.
Tuğrul, B., Aral, N., Erkan, S. ve Etikan, İ. (2001). “Altı yaşındaki çocukların görsel algılama düzeylerine frostig gelişimsel görsel algı eğitim programının etkisinin incelenmesi”, Journal of Qafgaz University, 8: 1-10.
Tuğrul, B. (2006). Okul öncesi eğitimde kalite. III. Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Sempozyumu Bildiri Özetleri Kitabı, Çanakkale.
Ünal, K.(2013).Okul öncesi eğitime devam eden çocukların sabah, öğle, akşam kavramlarının öğretilmesi sürecinin incelenmesi. Middle Eastern & African Journal of Educational Research. Issue 5
Full transcript