Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Minor Medische Ethiek AIPOT.1&2&3

No description
by

R.A.H Guerrero

on 28 October 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Minor Medische Ethiek AIPOT.1&2&3

Minor Medische Ethiek
AIPOT. Inleiding

Medische Ethiek
Waarom Medische Ethiek?
Casus 1.
Human Radiation Experiments




On January 15, 1994, President Bill Clinton announced a new openness policy for the Department. The policy led almost immediately to the release of over 1.6 million pages of classified records. The records made clear that since the 1940s the Atomic Energy Commission had been sponsoring tests on the effects of radiation on the human body.

American citizens who had checked into hospitals for a variety of ailments were secretly injected with varying amounts of plutonium and other radioactive materials without their knowledge. Most patients thought it was "just another injection," but the secret studies left enough radioactive material in many of the patients' bodies to induce life threatening conditions.

Such experiments were not limited to hospital patients, but included other populations such as those set out above, e.g., orphans fed irradiated milk, children injected with radioactive materials, prisoners in Washington and Oregon state prisons. Much of the experimentation was carried out in order to assess how the human body metabolizes radioactive materials, information that could be used by the Departments of Energy and Defense in Cold War defense/attack planning.

De Dilemma Methode
Anti-Ethiek
blz 19
Casus 2 Rauw
blz 15
Wat is Medische Ethiek?
Medische Praktijk kent veel morele dilemma's
We zijn niet gewend over ethische vraagstukken "open" na te denken.
We werken graag met protocollen, efficiëntie en morele luiheid
We kennen vaak niet meer dan dogmatische morele posities
Veelal argumenteren we in ethische situaties op basis van onze intuïtie
Wat is Filosofische Ethiek
Bij doorvragen blijkt vaak dat we niet goed weten waarom we bepaalde morele keuzes maken of voorkeuren hebben. Waarom Medische Ethiek:

1. Om achter onze eigen standpunten te komen
2. Die standpunten te verfijnen, aanpassen, rechtvaardigen.
3. Te begrijpen wat voor soort argumentatie we gebruiken
Jonge Academische discipline
Maar met een lange "sluimerende" traditie
Pas vanaf moderne medische uitvindingen
en biologische ontwikkelingen in de wetenschap begint zich na 1800 een specifieke Medische Ethiek te ontwikkelen. Veelal in gestructureerde handboeken, protocollen en handleidingen.
Uitvinding van Rontgen Straling en de eerste Rontgen machines
Florence Nightingale
Vernieuwde met haar boeken
en werk in de verpleging het
aanzicht van de verpleging
Eerste kleine medische
thermometers
"Ik zweer bij Apollon de genezer, bij Asclepius, Hygieia en Panacea en neem alle goden en godinnen tot getuige, om naar mijn beste oordeel en vermogen de volgende eed te houden:

Ik zal naar mijn beste oordeel en vermogen en om bestwil mijner zieken hen een leefregel voorschrijven en nooit iemand kwaad doen.

Nooit zal ik, om iemand te gerieven, een dodelijk middel voorschrijven of een raad geven, die, als hij wordt gevolgd, de dood tot gevolg heeft. Nooit zal ik een vrouw een instrument voorschrijven om een miskraam op te wekken.

Deel van de eed van Hippocrates (bron wikipedia)
Publicatie van de eerste Ethisch Codex voor
Medische Ethiek door Flavius Magnus Aurelius Cassiodorus Senator (hele mond vol). Boek
beschrijft voornamelijk de leer-plicht van een
arts in het verbeteren van zijn capaciteiten.
500 nChr Formula Comitis Archiatrorum.
Eed van Hippocrates
st Thomas van Aquino
Besteed in meerdere werken aandacht aan medisch-ethische kwesties en casuistiek en incorporeert christelijk theologische elementen in de protocollen van "artsen" uit die tijd. Zorg voor de "ziel" komt centraal te staan.
Medische Ethiek is een toegepaste
vorm van de meer abstracte discipline
filosofische of wijsgerige ethiek
Definitie Ethiek: het denken over goed en kwaad.
Definitie Medische Ethiek: het denken over goed en kwaad in specifiek medische kwesties ten behoeve van het opstellen van regels, protocollen, gedragscodes die het werkveld begrenzen.
Definitie Filosofische Ethiek:
De systematische (meta)-reflectie ten
aanzien van goed en kwaad en de analyse van waarden en de daaruit voortkomende normen en regels.
Verschillen
Wijsgerige Ethiek
Medische Ethiek
Is primair theoretisch
Is primair praktisch
Gericht op inzicht
Gericht op toepassing
Behoeft geen antwoord
Behoeft een antwoord
Medisch ethische praktijk
is veelal dogmatisch. Het
volgen van Protocollen.
Wijsgerige ethiek is radicaal
open. Geen gedachte is "taboe",
aannames moeten ondervraagd
worden en standpunten met
argumenten gerechtvaardigd
De (radicale) doordenking van opvattingen en theorieën over goed en kwaad. Een zoektocht naar
de onderliggende aannames, een analyse van de
gehanteerde waarden en normen en een systematische bevraging van die waarden en normen. Conceptuele reflectie, argumentatie en logica zijn belangrijke pilaren van een wijsgerig ethisch onderzoek.
Wat gaan we doen ??
Alvoor we lopen kunnen
moeten we leren kruipen
Door R.A.H Guerrero
Deugdenethiek
Deontologische Ethiek
Utilitaristische Ethiek
Existentiele Ethiek
Dialogische / Discours Ethiek
Religieuze Ethiek
Klassieke vorm van Ethiek die uitgaat van verschillende Deugden. Een deugd is een goede karakter eigenschap die men cultiveren / oefenen moet of van nature in het karakter heeft.
Bekendste deugdenethiek is de Aristotelische
deugdenethiek. Uitgewerkt in zijn boeken
Ethica Eudaimonia en Ethica Nicomachea.
1. Aristoteles Ethiek = Teleologisch

2. Hoogste goed is, Eudaimonia, geluk of het
goede leven.

3. Het goede leven begrepen als, datgene doen, en zo goed mogelijk doen, waarvoor je als mens bedoelt bent.

Aristoteles
Een goede handeling . . .
"Is een handeling die door de juiste persoon op het juiste moment onder de juiste omstandigheden op een juiste manier uitgevoerd wordt"
"Een handeling die het "midden" houdt tussen twee kwaden, het juiste midden".
lafheid - moed - overmoed
bang - voorzichtigheid - onoplettend
indirect - direct - lomp
Deugdelijkheid leert men door nabootsing. Het "goede" is volgens Aristoteles een aanlokkelijk iets. Het daagt ons uit om het "ook" te doen. Zodoende leren wij van de "goede mensen" om ons heen.
Globaal
Deugden zijn ontelbaar
Wat deugdelijk is, is afhankelijk van situatie, plaats, tijd etc
De deugd is te leren door oefening
De deugd en het handelen moet gericht zijn op "Eudaimonia"
De deugd is altijd een midden tussen twee kwaden
Medische Ethiek en Deugden
Veel protocollen in de praktijk zijn
gericht op bepaalde waarden, zoals:

Gezondheid
Autonomie
Rechtvaardigheid
Transparantie
Deze kunnen we begrijpen als vormen van deugden en gebruiken zoals Aristoteles voorstelt.
+
Deugd: Gezondheid
+
Overdenking, tekort en teveel v.d deugd
=
Behandeling wel/niet/anders
Bepaalde Behandelingsmogelijkheid
Plicht-ethiek (deon=plicht) of beginsel ethiek. Een filosofische ethiek die vooral door Immanuel Kant uitgewerkt is. Het gaat volgens Kant
in de ethiek niet om het opleggen van regels (heteronome ethiek) maar in het jezelf vanuit redelijkheid verplichten tot het goede. (autonome ethiek).

Een ethiek voor de "Verlichtte" mens.
De mens is:
Beschikt over rationaliteit (calculerend vermogen)
Heeft een vermogen tot redelijkheid (intelligibel)
Ergo: de mens moet als autonoom wezen beschouwd worden. "Durf te denken". DWZ dat een ethiek, een stelsel van waarden en normen dat het samenleven moet structureren niet van buitenaf opgelegd moet worden want dat is een miskenning van de menselijkheid.
Mens moet zijn individuele denkvermogen gebruiken om tot universele waarden te komen.
De Categorische Imperatief
Ieder redelijk mens kan inzien dat de
volgende maximen universeel geldig zijn.
1e Definitie
Handel altijd zodanig dat het maxime van je handeling tot algemene wet verheven kan worden.

2e Definitie
Behandel een ander nooit louter als middel maar altijd ook als doel op zich.
We kunnen hier redelijkerwijs van inzien dat,
mits iedereen zich hier aan zou houden in het bepalen van zijn handelingen, het "allemaal" goed zal komen.
Niet gevolgen tellen maar de
intentie. Gezien alle mensen in principe in staat zijn de C.A te begrijpen en in te zien dat deze Universeel goed is, hangt de "goedheid" van een daad af van de "goede wil" die haar ook besluit uit te voeren.
Samenvattend
1. Deontologie, ethiek is zelf-verplichtend
2. C.A volgen
3. Universaliteit
4. Non-consequentialisme
5. Doel van ethiek / het goede handelen is NIET geluk, maar is het juiste te doen.
Jeremy Bentham: Brits filosoof en rechtsgeleerde ontwikkelde een Ethische denkstroming die in een "objectiveerbare" werkelijkheid morele oplossingen moest bieden. Bentham meende dat het mogelijk was een cijfer aan genot en pijn (zelfs intersubjectief) te koppelen om zodoende objectief tot een correct moreel oordeel te komen.

Naturalistische Basis
Consequentialistische Ethiek
Hedonistische Calculus
Nutsmaximalisatie
Basis voor de ethiek moet de menselijke natuur zijn volgens Bentham en niet, zoals bij Kant, het redelijke denken. Maar de "ratio" van genot en pijn.
Genot
Pijn
Natuurlijk voorkeur tot
vermeerdering van Genot
Natuurlijke afkeer van Pijn
Ethiek moet gericht zijn op het maximaliseren van het genot en het minimaliseren van pijn voor een zo groot mogelijk aantal mensen.
Grootste Goed voor het Grootste Aantal
Naturalistische Basis v.d Ethiek
Consequentialisme
Utilisme is Gevolgenethiek. Het doet er niet zozeer toe wat de intentie van een handeling is, het gaat om het effect.
Hedonistische Calculus
Bentham's doel: van de ethiek een exacte wetenschap maken. Hij wilde de Newton van de ethiek worden. Aan Genot en Pijn kunnen we een weging toekennen.
Patatje
Salaris Verhoging
Date
Gebroken teen
Etentje schoonmoeder
Dood van een held
+ 1.5
+ 30.0
+ 20.0
- 15.5
- 40.5
- 15.0
- 19.5
Ergo: u bent ongelukkig :(
Beetje naief klinkt dit tegenwoordig wel. We gaan er min of meer vanuit dat de geluksbeleving of ongeluksbeleving persoonlijk, d.w.z subjectief is. Maar :

1. Historische traditie, Aristoteles, "Gelukkig" is een conclusie die pas aan het einde van het bestaan over een persoon getrokken kan worden.

2. In de praktijk wordt er in de juridische realiteit weldegelijk een cijfer (a.k.a geld) gekoppeld aan de beleving van genot en pijn.

3. Ook de kosten/baten analyse in het bedrijfsleven is een voorbeeld van een utilitaristische calculus ala Bentham.
Maar de bepaling blijft een probleem.
Dat vond J.S Mill ook
Utilitarisme / Utilisme
Het utilisme is een "nuts" ethiek. Dwz, richt zich op het bereiken van praktische "vooruitgang" in moreel opzicht. Het streeft naar Nuts-maximalisatie.
Moreel Dilemma +
Rationaliteit / Calculerend Vermogen
met inachtneming van alle beschikbare data en pogend de effecten van handelen te voorspellen
Utilistisch Maxime: grootste goed voor grootste aantal.
+
=
Antwoord op Ethisch Dilemma
John Stuart Mill.
Leerling van Jeremy Bentham. Ziet problemen.

1. Toekenning van Punten
2. Ontbreken van een kwalitatieve dimensie
3. Dictatoriale aspecten van Utilisme.
1. Het exact bepalen van punten t.a.v genot en pijn is hoogst subjectief volgens J.S Mill.

2. Utilisme moet kwalitatieve dimensie krijgen. Luisteren naar Bach is een hoger genot dan luisteren naar 50 cents, aldus Mill.
Dit leidt tot elitaire overheersing van de massa. Hoewel Mill stelt dat die enkele intellectueel met verfijnde smaak "hoger" gewaardeerd moet worden en een voorbeeld is stelt hij dat de "vrijheid" van ieder individu, hoe stompzinnig dat individu ook is, belangrijker is.

3. Utilisme leidt tot Overheersing van de enkeling door de massa.
Herdefinitie van het Utilisme
Nutsmaximalisatie door de staat mag alleen wanneer het noodzakelijk is. dwz, wanneer onze vrijheid, de vrijheid van de ander verdringt.
Het doel van deze verhandeling ligt erin, een zeer eenvoudig beginsel aan te voeren, dat het recht heeft, de omgang van de maatschappij met het individu absoluut te beheersen door middel van druk en beheersing, of de middelen die daartoe gebruikt worden nu lichamelijke kracht in de zin van wettelijke straffen zijn of de morele dwang van de publieke opinie. Dat beginsel ligt erin dat het enige doel waartoe het de mensheid is toegestaan, hetzij individueel, hetzij gemeenschappelijk, om inbreuk te doen aan de handelingsvrijheid van een van haar leden ligt in zelfbescherming. Dat het enige doel waartoe macht rechtmatig kan worden uitgeoefend jegens een lid van een beschaafde gemeenschap, tegen zijn wil, erin ligt om schade aan anderen te voorkomen. Zijn eigen heil, hetzij lichamelijk, hetzij moreel, is niet een toereikende waarborg. Hij kan niet rechtmatig worden gedwongen om iets te doen of te laten omdat dat beter voor hem zal zijn, omdat het hem gelukkiger zal maken, omdat het, in de ogen van anderen, wijs zou zijn om dat te doen, of zelfs juist. Dit zijn weliswaar goede redenen om het met hem oneens te zijn, of om met hem te discussiëren, of om hem te overtuigen, of hem te smeken, maar niet om hem te dwingen, of om hem enig kwaad op te leggen in het geval hij op een andere manier handelt. Om dat te rechtvaardigen moet het gedrag om kwaad aan een ander te berokkenen waarvan hij moet worden afgehouden berekend worden. Het enige deel van het gedrag van een ieder waarvoor hij zich moet onderwerpen aan de maatschappij is datgene wat anderen betreft. In het deel dat slechts hem zelf betreft is zijn onafhankelijkheid, van rechtswege, absoluut. Over zichzelf en over zijn eigen lichaam en geest heerst het individu.
Schadebeginsel is de opvatting dat iemands vrijheid alleen beperkt mag worden voor zover dat nodig is om te verhinderen dat hij anderen schaadt.
Het existentialisme begint als post-moderne kritiek op essentialisme. Het idee dat de mens d.m.v wetenschappelijke of religieuze theorie te definieren is, vormt de grootste bedreiging voor zijn vrijheid en identiteit.
Essentialisme: De identiteit van een mens is bepaalbaar. Essentie gaat vooraf aan bestaan (existentie)

Existentialisme: De identiteit van een mens is niet bepaalbaar. Door zelfbewustzijn onttrekt de mens zich aan iedere bepaling. Existentie gaat vooraf aan essentie.
Absolute Vrijheid
Zelfbewustzijn
Kwade Trouw
Negatieve Identiteit
Absolute Verantwoordelijkheid ! ! !
Moreel "neutraal" maar geen nihilisme.
Iedere toekenning van een eigenschap aan "de mens" is een belemmering van zijn vrijheid. Er "is"
geen identiteit, er "is" geen bepaling mogelijk.
"Nietzsche: Mens is onbepaalde dier . . . "
Dus "een mens" kan zijn id alleen uitdrukken in negatieve zin. Ik ben "niet" dit en "niet" dat.
Het zelfbewustzijn van de mens is de sleutel.
Het feit dat we een zelfbewustzijn hebben maakt dat we aan iedere definitie kunnen "ontsnappen".
Dat wil ook zeggen dat je je niet langer kunt verschuilen achter zogenaamde definities.
Ik
Definitie: Jij bent . . .
Zelfbewustzijn
Dus...ze zeggen dat ik...
Mooi niet dus...
Handeling contra
definitie . . .
Je verbergen achter je essentie moemt Sartre
Kwade trouw. Het ontkennen van je mens zijn.
Volgens Satre is iedere zin die begint met :
Ik ben nou eenmaal zo. . . per (logische)
definitie inhoudsloos.
De mens beschikt dankzij de mogelijkheid van
zelfbewustzijn over een "Absolute Vrijheid".
Mens is
1. Geworpen ontwerp: (historisch, psychologich genetisch etc).

2. Maar heeft altijd een "vrije keuze" ondanks de bepaaldheid bij 1.
Moraliteit is slechts iets van conventies.
Ethische regels zijn niet bindend en nooit
absoluut. Maar jou vrijheid is absoluut en
je zult de gevolgen van je vrijheid en je
keuzes moeten dragen. (Geen kwade trouw)
Betekenis voor de Medische ethiek
1. Gevolgen van handelingen zijn ALTIJD
voor jou rekening.

2. Het afschuiven van verantwoordelijkheid
is "kwade trouw" en het ontkennen van
je vrijheid als mens.

3. Je kunt je niet verschuilen achter definities
protocollen, richtlijnen, zelfs niet achter
wetten.
Postmoderne filosofen hebben gelijk. "waarheid" en "Universaliteit" zijn begrippen voor een exacte werkelijkheid. Die bestaat niet, ook niet in de BETA-wetenschappen.
Ethiek is een kwestie van Conventie dus moeten
we een adequate manier verzinnen om onze normatieve discussies mee te structureren zodanig dat zij correct verlopen.
Waarheid wordt vervangen door 3 waarheidsclaims die altijd weer opnieuw ter discussie kunnen worden gesteld. Wanneer we een uitspraak doen moeten we beseffen dat die uitspraak "Nooit" aanspraak kan maken op universele geldigheid.
1. Objectieve Waarheidsclaim

2. Intersubjectieve Juistheidsclaim

3. Subjectieve Waarachtigheidsclaim
De ethiek (ook de medische ethiek)
gaat altijd over de vraag of de claim naar de juistheid van een norm of waarde. Habermas stelt een manier van spreken voor om tot ethisch acceptabele conclusies te komen.
Funderings discours
Toepassingsdiscours
Medisch-ethisch
dilemma
-X-
Vraag: hoe moeten we norm -Y-
die gaat over domein -X- toepassen?
In een toepassingsdiscours spreken alle belanghebbenden met elkaar over casus -X- en proberen gezamenlijk tot een toepassing van norm -Y- te komen. Dit moet in discoursvorm

Een discours is een soort gesprek waarin de volgende elementen gegarandeerd zijn:

1. Machtsvrijheid
2. Argumentativiteit
3. Gelijke toegang
4. Contrafactisch
5. Openheid voor Meta-discours
Discours
Als iemand de norm ter discussie stelt, dan moet een ander soort discours gevolgd worden.
In een funderingsdiscours proberen alle belanghebbenden samen tot een nieuwe norm te komen op basis van een waarde. Als die gevonden is dan kan het morele dilemma -X- opnieuw geïnterpreteerd worden op basis van norm -Z-.
Jurgen Habermas
Cruciaal bij religieuze ethiek zijn de rollen die "Het absolute", "de waarheid" en "de ziel" spelen.
Menselijke ziel wordt begrepen als een lichaam-onafhankelijke entiteit die:

1. Eeuwig is
2. Onstoffelijk
3. Goddelijke oorsprong
4. Essentie v.d mens
Ziel
Lichaam
Lichaam is de stoffelijke drager van de menselijke essentie en zodoende ondergeschikt aan. Lichaam wordt in meeste tradities gezien als een "afleidend" element de "noden" waarvan overwonnen of beheerst moeten worden.
Voorbeelden "Noden"
Voedsel
Seksualiteit
Religieuze ethiek formuleert veelal normen en waarden t.a.v het lichamelijke om het te beheersen of structureren. Bijvoorbeeld: huwelijk, ramadan, lent etc.
Religieuze ethiek formuleert zodoende ook
regels voor een "gezonde ziel" en de verhouding
die wij zouden moeten hebben ten opzichte van
onszelf en de ander (ziel)
Het Absolute, de Waarheid
De Goddelijke boodschap (Thora, Bijbel, Koran) is of beschrijft de waarheid. (Koran, is het absolute woord, oude testament wordt beschouwd als een verzameling heilige teksten).
Aan die boodschap, en alle regels die God, Allah, Jaweh aan ons opdragen ten aanzien van onze geestelijke dan wel lichamelijk gezondheid mag niet (of moet zo min mogelijk) getornd worden.
Voorbeelden:

1. Weerstand tegen Abortus
2. Weerstand tegen geboorte preventie
3. Weerstand tegen vaccinaties
4. Weerstand tegen euthanasie
Argumentatie: De mens is een schepping van de "God", de mens heeft niet het recht in te grijpen in de goddelijke schepping.
"Negatieve" deel van religieuze ethiek. Er is ook een positieve variant.
Moderne Religeuze ethiek heeft vaak de vorm van
een "religieuze deugden" ethiek. Religieuze deugden worden dan centraal gesteld om een discussie aan te gaan over bepaalde ethische dilemma's.
Religieuze Deugden
1.Prudentia (Voorzichtigheid - verstandigheid - wijsheid)
2.Iustitia (Rechtvaardigheid - rechtschapenheid)
3.Temperantia (Gematigdheid - matigheid - zelfbeheersing)
4.Fortitudo (Moed - sterkte - vasthoudendheid - standvastigheid)
5.Fides (Geloof), in Latijnse teksten vaak omschreven als Pietas
6.Spes (Hoop)
7.Caritas (Naastenliefde/Liefde)

Christelijke Deugden
1. Injecting radioactive iodine into pregnant women seeking abortion, in order to track the mass transfer between placenta and carriers bloodstream.

2. Another experiment administered radioactive iodine to newborns.[citation needed]

3. Irradiating the heads of children

4. Feeding radioactive material to mentally disabled children

5. Exposing U.S. soldiers and prisoners to high levels of radiation

6. Irradiating the testicles of prisoners, which caused severe birth defects
Deontologische Analyse
Utilitaristische Analyse
Discours-Ethische Analyse
Deugdenfilter
Transparantie
Informed Conscent
Autonomie
Medische Vooruitgang

Christelijke Analyse Analyse ?
Deugden ethische Analyse ?
Fontys Voorbeeld
Voor een onderzoek komen mensen voor een naar een scan-apparaat. Hier worden op basis van de scans diagnoses voor de patienten gemaakt. Maar de patiënten worden een tweede keer gescand voor een onderzoek dat niets met hun diagnose te maken heeft. Die tweede scan levert geen schade op aan het lichaam.

Moet de patient wel of niet op de hoogte gesteld worden van die tweede scan en dat die gedaan wordt voor het onderzoek?

Wat voor argumentatie zou je hiervoor hanteren?
Stel je krijgt als onderzoeker de opdracht van hoger hand om de patient niet op de hoogte te stellen?
Relativisme
Subjectivisme / Constructivisme
Determinisme
Een dilemma is een keuze waarvoor het volgende geldt:

1. Er moet gekozen worden of/of.
2. Alternatieven sluiten elkaar uit.
3. Iedere uitkomst kent bezwaren.
!
Een situatie wordt een moreel dilemma wanneer verschillende van onze opvattingen over wat goed en kwaad is tegelijkertijd tegen elkaar in druisen.

1. Bijvoorbeeld wanneer wij verschillende deugden hoog proberen te houden. (deugden-ethiek)

2. Bijvoorbeeld wanneer wij de intentie van een handeling belangrijk vinden of vast willen houden aan een bepaalde universele gedachte van wat goed of kwaad is. (Deontologische ethiek)

3. Bijvoorbeeld wanneer wij bepaalde religeuze opvattingen hebben over de menselijke ziel. (religieuze ethiek)


1. Goed je eigen positie te analyseren. Wat zijn je argumenten? Wat zijn de onderliggende waarden? Wat is je "modus-argumentum".

2. Wat zijn de feitelijk geldende regels die in acht genomen moeten worden.

3. Welke gegevens zijn er? Zijn deze volledig en relevant?

4. Wie zijn de betrokkenen?

5. Voor wie is het een ethisch dilemma?
In al dit soort situaties is het zaak om:
Moreel Dilemma
Reflectievragen
Het toverwoord is: reflectievragen. Wanneer je een ethisch dilemma voor jezelf inzichtelijk wilt maken dien je zo veel mogelijk reflectie vragen te stellen om zo, voordat je tot oordelen over gaat, het dilemma inzichtelijk kunt krijgen. Die vragen kunnen op verschillende niveaus gesteld worden zoals een moreel dilemma ook op verschillende niveaus kan spelen:

1. Micro (mens tot mens)
2. Mezo (verenigingen, instellingen, organisaties)
3. Macro (Samenleving, verdelingskwesties)

Op al deze niveau's kunnen de filosofische posities t.a.v de moraal een rol spelen. Probeer maar eens.
De Dilemma Methode
De dilemma methode is een methode van vergaderen die gericht is op het beslechten van ethische dilemma's

1. Het formuleren van een Dilemma
2. Verhelderen en verplaatsen
3. Benoemen van waarden en normen
4. Zoeken naar alternatieven
5. Maken groepsafweging (besluit)
6. Overeenkomsten en verschillen (besluit)
7. Terugblik op het moreel beraad

Argumentatie en Logica
De instrumenten die voor iedere vorm van redelijke discussie noodzakelijk zijn, zijn:

1. Argumentatie
2. Logica
Een (correcte) opeenvolging van
redeneer-stappen, statements
afleidingen en conclusies.
De onderliggende (geldige) structuur van
een argument.
Formele Geldigheid - Geldigheid - Waarheid
Deductie vs Inductie
De drie werelden
Iedere talige uitspraak kan verwijzen naar een of meerdere van drie "werelden":

1. Objectieve wereld
2. Intersubjectieve wereld
3. Subjectieve wereld
Feitelijke Claim
Normatieve Claim (mening)
Innerlijke Claim (interpretatie)
Feitelijke waarheid
Normatieve juistheid
Subjectieve waarachtigheid
Twee manieren van afleiding, dwz, hoe je het ene argument van het ander of van iets anders afleidt.

1. Deductie: Bij deductie wordt veelal een gevolgtrekking gemaakt vanuit het algemene naar het bijzondere. Wanneer goed toegepast levert deze techniek logisch onontkoombare conclusies op.

2. Inductie: Inductie is een argumentatie- of bewijs-techniek die geen logisch onontkoombare conclusie oplevert, maar een conclusie die aannemelijk is, die een zekere waarschijnlijkheid heeft. Het betreft vaak de afleiding van een algemene regel uit een beperkte verzameling specifieke gevallen.
O
o
o
o
o
o
O
o
o
o
o
o
Formele Geldigheid is de geldigheid van het onderliggende redeneer patroon van een specifieke redenering.
Geldigheid gaat over het van toepassing
zijn van een specifieke redenering op een
bepaalde situatie.
Waarheid gaat over het
"waar" zijn van een specifieke
uitspraak. Is deze uitspraak
ook inderdaad "het geval".
Drogredeneringen
Samenvatting
In de bespreking van een moreel dilemma is het taak zo zuiver mogelijk te argumenteren. Dat wil zeggen:

1. Correct gebruik van logica
2. Correct gebruik van de "werelden van taal" objectief, intersubjectief, subjectief.
3. Correct gebruik van deductie, inductie
4. Het herkennen van drogredeneringen en het ontmantelen daarvan.
Oefenen
1. "Je kunt niet bewijzen dat God niet bestaat, dus God bestaat."
Arg.ad.Ignor.

2. "Als je het niet eens bent met ons plan, dan ben je tegen onze ideologie."
Vls. Dilm.

3. "Bij 25% van de dodelijke ongevallen had de bestuurder alcohol gedronken en bij 75% van de dodelijke ongevallen had de bestuurder koffie gedronken. Het is dus veiliger als de bestuurder alcohol drinkt in plaats van koffie."
non. sec.

4. "Mijn opa rookte als een ketter en is 98 jaar geworden, dus roken is helemaal niet ongezond."
ovrhst. gen.

5."Waarom verwijt je mij dat ik steel? Dat heb je zelf vroeger ook gedaan..."
jij bak

6."De patiënt genas enkele dagen nadat hij middel X kreeg, dus dit middel heeft hem genezen."
post hoc ergo propter hoc
Full transcript