Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Alkaloidet dhe vitaninat

No description
by

Leon Shabani

on 10 May 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Alkaloidet dhe vitaninat

Nikotina
Gjendet ne duhan.Eshte vaj pa ngjyre,me ere duhani,dhe me pike vlimi 246C.Tretet ne shumicen e tretseve organik si dhe ne uje.Nikotina ka veprim stimulues mbi sistemin nervor qendror dhe periferik.Kriperat perdoren ne mjekesi dhe veterinari.Ne sasi te vogla sherben si stimuluese e frymarrjes,ndersa ne sasi te medha rreth 40mg shkakton paralizen e frymarrjes dhe vdekjen.Nikotina konsiderohet si droge per shkak se perdoruesit i kthen ne gjendje varesie.Ajo gjithashtu konsiderohet si droga me e lire ne treg
Kafeina
Kafeina eshte e perhapur 1.9% ne qaj dhe 1.2% ne kafe.Edhe ky alkaolid ekstraktohet nga produktet natyrore nepermjet tretesve organik.Me largimin e kafeines nga kafeja kjo e fundit nuk e humb eren por e humb efektin e saj fiziologjik.
Kafeina ka veti qlodhese dhe disponimi.Kur perdoret ne sasi te medha ,ka veprim negativ ne organizem.
Droga perdoret shume nga te rinjet ne Kosove
Fakti që në Kosovë shumë të rinj përdorin substanca narkotike mbetet shqetësues. Në studimet e bëra nga organizata ndërkombëtare e vendore përkitazi me përdorimin e substancave narkotike, del se të rinjtë nga mosha 16-vjeçare fillojnë të konsumojnë duhanin, alkoolin; rreth 4 për qind kanë provuar kanabisin, barin, hashashin, marihuanën; 0.4 për qind kanë provuar heroinën.
Vitaminat
Per funksionimin e rregullt ,organizmit tone,perveq proteinave ,karbohidrateve ,yndyrave ,ukit dhe kriprave minerale ,i nevoiten edhe vitaminat .Vitaminat jane komponime organike natyrore te domosdoshme per zhvillimin normal te organizmit te njeriut dhe te kafshve .Ekzistojne mbi 20 lloje te vitaminave por me interes te veqante jane 15 prej tyre mirpo secila prej tyre luan rolin e vet biologjik.Semundja qe shkaktohet ne organizmin e njeriut nga mungesa e vitaminave quhet avitaminoz.Vitaminat emertohen sipas alfabetit grek .Ne baze te tretshmeris vitaminat ndahen ne :
1.vitamina te tretshme ne yndyra qe quhen liposolubile (A,D,E dhe K)
2.Vitamina te tretshme ne uje,qe quhen hidrosolubile(B1,B2,B6,B-kompleks,C,H)
Prania e atomeve te azotit ne ciklin e ketyre komponimeve shton karakterin alkaolik(bazik),per qka edhe quhen alkaolid.
Ato nuk jane te perhapura tek te gjitha bimet,por ne llojet apo familje te caktuara te bimeve.

Ne po i permendim tre alkaolid:
1.Nikotina,
2.Morfina,
3.Kofeina

Alkaloidet dhe vitaminat
Morfina
Ben pjese ne grupin e morfinave,qe gjenden ne opium.Opiumi eshte leng qumeshtor i perqendruar,qe e prodhojne llojet e ndryshme te hashashit,ku jane te pranishem disa alkaloide.Morfina ka veprim fiziologjik ne sistemin nervor qendror.Perdoret ne mjeksi per shkak te veprimit qetesues,po ne sasi te medha ve ne gjume,dhe paralizon sistemin nervor,prandaj perdoret si mjet narkotik.
Vitaminat e tretshme ne yndyra
Vitamina A(retinol,akseroftol)
Kjo vitamine eshte shume e perhapur ne boten bimore ne forme te pigmenteve me ngjyre ne te verdhe,qe quhen kartinoide.Kartinoidet kane strukture kimike te polieneve.Pra jane hidrokarbure qe quhen karotene.Karotenet jane zubuluar nga karotat prej nga kane marr edhe emrin.Kur mungon vitamina A ne ushqim,pengohet rritja normale.Ajo gjendet ne sasi te medha ne vajin e peshkut,ne qumesht dhe ne produktet e tij si dhe ne te kuqet e vezes
Vitamina D(Vitamina antirakitise)
Nder shume vitamina D,me e rendesishmja eshte vitamina D2 ose kalciferoli.Vitamina D2 gjendet ne vaj peshku,ne qumesht,ne veze etj.Ne mungese te kesaj vitamine paraqitet semundja e quajtur rakitis qe shkakton zbutje te eshtrave.Kjo semundje me se tepermi shfaqet tek femijet.Pra,me kete vitamine forcohen eshtrat.I semuri duhet ti ekspozohet rrezeve te diellit.Nuk eshte e keshillueshme te perdoren sasi te tepruara
Vitamina e tretshme ne uje
Vitamina B1 (tiamina )
Vitamina B1 eshte e perhapur ne shume produkte bimore ,veqanarisht ne krunde dhe ne embrionet e dritherave .P.sh. buka e zeze eshte shume e pasur me vitaminen B1.Nga produktet shtazore,shume te pasura me ete vitamine jane te kuqt e vezes ,hepari dhe muskujt.Per shkak te mungeses per nje kohe te gjate te vitamines B1 ne ushtqim ,shkaktohet nje semundje e rende, qe quhet beri-beri .Isemuri ankohet se pari per munges apetiti , per lodhje te shpejte per dhimbje kembesh,per rrahje te shpesht te zemres ,per marrramendje etje
Vitamina B2(riboflavina)

Vitamina B2 ben pjes ne grupin e pigmenteve te verdha -flavine.Nuk tretet ne lipide ,por ne sasi te vogla tretet ne uje, ku tretesira merr ngjyre te verdhe per shkak te pranis se komponimit heterociklik.Eshte e perhapur veqanarisht ne qumshte,ne mjalte dhe ne perime te gjelberta .Per shkak te mungeses se saj pengohet rritja e femijeve,e shkaktohen edhe disa ndryshime ne lekur.
Vitamina C(acidi askorbik)
Eshte nje substance me strukture kimike te thjeshte,ne krahasim me vitaminat tjera,dhe dallohet dukshem edhe nga perberja,ne krahasim me vitaminat e permendura me lart.Ne industri sintetizohet ne sasi te medha nga sheqeri(glukoza),si materi fillestare.Per shkak te mungeses se ksaj vitamine shfaqet semundja e njohur skorbut.Nga kjo semundje me se tepermi kane qene te rrezikuar dikur marinaret,qe udhetonin me dite te tera pa perdorur ushqim te fresket.Shenjat e kesaj semundjeje jane te demtrit e kockave e veqanarisht te dhembeve si dhe gjakderdhja
Aminoacidet dhe proteinat
Aminoacidet jane komponime organke me azot te cilat ne molekulat e tyre permbajne 2 grupe funksionore:grupin aminik(NH2)dhe grupin karboksilik(COOH).Njihen aminoacide qe perveq ketyre dy grupeve te permendura,permbajne edhe grupe tjera funksionore.Pozita e grupit aminik shenohet me shkronja te alfabetit grek dhe me numra.
Emertimi i aminoacideve
Hulumtimet kan provuar se vetem 20 aminoacide natyrore jane te domosdoshme per sintetizimin e proteinave ne organizmin e njeriut.Prej tyre,10 jane esenciale.Aminoacidet emertohen sipas sistemit IUPAC dhe sipas menyres se zakonshme.Sipas menyres sistematike emertimi i amino acideve behet duke shtuar parashtesen "amino"para emrit perkates te acideve karboksilike,ndersa pozita e grupit aminik shkruhet me shkronja greke
Vetite fizike te aminoacideve
Aminoacidet jane substanca te ngurta pa ngjyre te cilat treten mire ne uje,por jo edhe ne tretesa organike.Ato nuk mund te destilohen,sepse,ne temperature mbi 200C shperbehen.
Vetite kimike te aminoacideve
Vetite kimike te aminoacideve varen nga numri i grupeve aminike dhe karboksilike.Nese nje komponim do te jete neutral acidik apo bazik,kjo varet nga raporti i numrit te grupeve karboksilike dhe amine,qe gjenden ne nje aminoacid.Grupi qe i lidh 2 aminoacide quhet lidhje peptidike
Perdorimi i aminoacideve
Jane te domosdoshme per sintetizimin e proteinave ne organizma te gjalle.Perdoren si ushqim per te semuret.Disa aminoacide perdoren si ushqim i kafsheve per rritjen e rendimenteve te mishit.
Proteinat
Te gjithe organizmat e botes se gjalle jane te perbere edhe prej molekulave te quajtura biomolekula.Emri protein rrjedh nga greqishtja protos-i pari.Proteinat jane komponime makromolekulare me rendesi shume te madhe biologjike.Ato hyjne ne perberjen protoplazmes se qelizes se gjalle si te shtazeve,ashtu edhe ne te bimeve,te cilat luajne rol te dyfisht strukturor dhe funksional.Ato gjenden ne gjitha gjallesat,por me se shumti te kafshet.Ato gjenden ne qumesht,mish,veze,soje,fasule etj
Perberja e proteinave
Proteinat jane polimer natyrore biologjik olekulave te vogla qe quhen aminoacide.Masa molekulare e proteinave shkon nga 6000 deri ne 250000,por ato mund te kene edhe mase me te madhe.Proteinat sipas perberjes elementare kimike dallohen nga yndyrat dhe vajrat si dhe nga karbohidratet,sepse,perveq karbonit,hidrogjenit dhe oksigjenit permbajne edhe azot por ndonjehere edhe fosfor edhe sulfur.Shume proteina permbajne edhe jonet e metaleve.
Vetite fizike dhe kimike
Jane komponime amfotere.Ato ne pergjithesi,nuk treten mire,por formojne tretesira koloideale,gje qe eshte ne pajtim me natyren e molekulave te tyre.Nese ne proteina veprohet me acide dhe baza te perqendruara si dhe me mjete te tjera fizike dhe kimike atehere behet denatyrimi i proteinave.Qdo ndryshim i struktures se proteinave ne raport me gjendjen natyrore quhet denatyrim.
Ndarja e proteinave
Sipas perberjes kimike proteinat ndahen ne:

1.Proteina te thjeshta,me hidrolizen e te cilave perfitohen vetem aminoacidet.
2.Proteinat e perbera,me hidrolizen e te cilave perveq aminoacideve perfitohen edhe grupet e tjera me natyre joproteinike ose grupe prostetike.
Rendesia e proteinave
Proteinat jane biomolekula me resi te madhe per jete.Ato jane bartese te te gjitha proceseve qe zhvillohen ne qelizat e gjalla.Pa proteina nuk ka jete.Ato duhet te jene pjese perberese e ushqimit te perditshem.Perveq per ushqim proteinat kane rendesi te madhe ne industrine e lekures,tekstilit,lendeve plastike,ngjitesve etj.
Full transcript