Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

pagbabagong morpoponemiko

No description
by

Georgia Mae Trinidad

on 8 June 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of pagbabagong morpoponemiko

Pagbabagong Morpoponemiko
Ang pagbabagong morpoponemiko ay tumutukoy sa anumang pagbabagong nagaganap sa isang morpema dahil sa impluwensya ng kaligiran. Ang katabing tunog ang dahilan ng pagbabago ng tunog
Paglilipat o Metatesis
Ito ang paglilipat ng lugar o posisyon ng isang ponema sa isang morpema. Kadalasan, kapag ang salitang-ugat ay nagsisimula sa /l/ o /y/, at ginigitlapian ng -in, nagpapalit ang posisyon ng /i/ at /n/ kaya nagiging ni
PAGKAKALTAS O PAGKAWALA NG PONEMA
Sa pagbabagong ito, may nawawalang isang ponema o morpema sa isang salita. Maaaring mangyari ito sa unahan o gitna ng salita.
pagbabagong morpoponemiko
"WORD ADDITION"
PANG
KA
MA
NI
MANG

+
SALITANG
UGAT
MAGAYON
=
MAYON
ASSIMILASYON
Ito'y tumutukoy sa pagbabagong nagaganap sa isang morpema dahil sa impluwensya ng mga katabing tunog. Kabilang dito ang mga panlaping nagtatapos sa -ng tulad ng sing-, pang, at mang na nagkakaroon ng alomorp.
ASSIMILASYONG PARSYAL
Ito ang pagbabagong nagaganap sa pinal na morpemang -ng na nagiging /n/ o /m/ dahil sa punto ng artikulasyon o dahil sa sumusunod na tanong.
ASSIMILASYONG GANAP
May nagaganap pang pagbabago sa salita maliban sa alomorp nito. Kadalasan, naaalis ang unang titik ng salitang ugat upang lalong madulas ang pagbigkas ng salita.
HALIMBAWA
1. pang+bakod - pam+bakod
= pambakod
HALIMBAWA
1. pang+palo - pampalo
=pamalo

2. mang+salamin - mansalamin
= manalamin
2. sing+tangkad - sin+tangkad
= sintangkad
3. mang+likha - man+likha
= manlikha
PANG-
PAM-
PAN-
PANG-
/P/
/B/
/D/
/L/
/R/
/S/
/T/
/K/ /G/
/H/ /M/
/N/ /NG/
/W/ /Y/
halimbawa
1. takip+an - takipan
= takpan
2. bukas + an - bukasan
= buksan

PAGPAPALIT NG PONEMA
Ito'y pagbabagong anyo ng isang ponema na napapalitan sa pagbuo ng isang salita.
/o/ at /u/
kapag iniulit ang pantig na may tunog na /o/ na maaaring gamitan ng pang-angkop ang unang bahagi ng inuulit na salita, kapag nilalapian ang mga salitang may /o/ sa huling pantig.
/e/ at /i/
nangyayari ang pagpapalit ng /e/ at/i/ kapag inuulit ang pantig na may /e/ at kinakabitan ng pang-angkop ang unang bahagi ng salitang inuulit.
/d/ at /r/
nagiging /r/ and /d/ kapag ito ay nasapagitaan ng dalawang patinig
/h/ at /n/
kapag ang salitang ugat ay nalapian ng panlaping nagsisimula sa /h/ at ito ay napapalitan ng /n/.
HALIMBAWA
1. sino+sino
= sinu-sino

2. bibo+ng+bibo
= bibung-bibo
3. bilog+an
= bilugan
halimbawa
1. Lalake+ng
= lalaking-lalaki
halimbawa
1. ma+dunong - madunong
= marunong
halimbawa
1. tawa+han - tawahan
= tawanan
halimbawa
1. yakap+in = yinakap
= niyakap
2. luto+in - linuto
= niluto

Nangyayari rin ang paglilipat sa sumusunod na morpema, ngunit may kinakaltas ding ponema.
halimbawa
3. tanim+an - taniman = tamnan
gAWAIN 1.A
Tukuyin ang uri ng pagbabagong morpoponemiko
1. Tupdin -
2. Karagatan -
3. Panali -
4. Pandilig -
5. Tuksuhin

GAWAIN 1.B
Sumulat ng isang maikling sanaysay
patungkol sa mga pagbabagong
nagaganap sa Pilipinas. Gamit
ang iba't ibang uri ng pagbabagong
morpoponemikong tinalakay.

TAKDANG ARALIN
1. Panitik = __________+___________ = ____________
2. Nilinis = __________+___________ = ____________
3. Bigyan = __________+___________ = ____________
4. Panali = __________+___________ = ____________
5. Pandakot = __________+___________ = ____________

A. Suriing mabuti ang bawat salita. Isulat ang mga orihinal nitong morpema at ang uri ng pagbabagong morpoponemikong naganap.
B. . Ibigay ang morpemang mabubuo kapag isinagawa ang pagbabagong morpoponemiko at isulat ang uring pagbababong morpoponemikong ginamit.
1. Dugo+an = _____ =_______
2.Laga+in = _____ =______
3. Pang+sulat =_____ =_____
4. Pang+kulay = _____=_____
5. Ma+dami = _____=______

Full transcript